Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn tại công ty cổ phần thương mại sản xuất da nguyên hồng tỉnh lạng sơn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua nghiên cứu đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn tại công ty cổ phần thương mại sản xuất da, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đỗ Tiến Đạt
• Người hướng dẫn: Ts. Đinh Thị Hải Vân
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn tại Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.9.2. Địa điểm nghiên cứu
• 1.9.3. Thời gian nghiên cứu
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.10.1. Tổng quan về ngành thuộc da
• 1.10.1.1. Lịch sử phát triển của công nghệ thuộc da
• 1.10.1.2. Sự phát triển ngành thuộc da ở Việt Nam
• 1.10.2. Tổng quan về sản xuất sạch hơn
• 1.10.2.1. Lịch sử tiếp cận sản xuất sạch hơn
• 1.10.2.2. Các kỹ thuật thực hiện sản xuất sạch hơn
• 1.10.2.3. Các bước thực hiện sản xuất sạch hơn. Nguyên tắc thực hiện
• 1.10.2.4. Lợi ích khi áp dụng SXSH
• 1.10.3. Thực trạng áp dụng sản xuất sạch hơn
• 1.10.3.1. Thực trạng áp dụng SXSH trên thế giới
• 1.10.3.2. Thực trạng áp dụng SXSH tại Việt Nam
• 1.10.4. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.4.1. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.4.2.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 1.10.4.2.2. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp
• 1.10.4.2.3. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu
• 1.10.4.2.4. Phương pháp đánh giá kết quả nghiên cứu
• 1.10.4.2.5. Phương pháp tính toán cân bằng vật chất
• 1.10.4.2.6. Phương pháp đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn
• 1.10.4.2.7. Phương pháp đánh giá thất thoát năng lượng
• 1.10.4.2.8. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.10.5. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.10.5.1. Giới thiệu về công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng
• 1.10.5.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 1.10.5.1.2. Ngành nghề, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của công ty
• 1.10.5.1.3. Sơ đồ bộ máy tổ chức của Công ty và chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận
• 1.10.5.2. Quy trình công nghệ thuộc da của công ty
• 1.10.5.2.1. Công nghệ thuộc da của công ty Nguyên Hồng
• 1.10.5.2.2. Công nghệ sản xuất keo Gelatin
• 1.10.5.2.3. Nguyên vật liệu, hoá chất và nhu cầu nước sử dụng
• 1.10.5.3. Kiểm toán vật chất và năng lượng cho quá trình thuộc da
• 1.10.5.3.1. Kiểm toán vật chất
• 1.10.5.3.2. Kiểm toán năng lượng
• 1.10.5.4. Hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải tại công ty Nguyên Hồng
• 1.10.5.4.1. Hiện trạng phát sinh và quản lý nước thải
• 1.10.5.4.2. Hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải rắn
• 1.10.5.4.3. Hiện trạng phát sinh và quản lý khí thải, bụi và tiếng ồn
• 1.10.5.5. Xác định các chi phí dòng thải của Công ty
• 1.10.5.6. Đề xuất các cơ hội sản xuất sạch hơn cho công ty
• 1.10.5.6.1. Các cơ hội đề xuất sản xuất sạch hơn cho công ty Nguyên Hồng
• 1.10.5.6.2. Sàng lọc các giải pháp sản xuất sạch hơn
• 1.10.5.6.3. Đánh giá tính khả thi của các giải pháp sản xuất sạch hơn
• 1.10.5.6.4. Lựa chọn các giải pháp sản xuất sạch hơn phù hợp cho công ty Nguyên Hồng
• 1.10.6. Kết luận và kiến nghị
• 1.10.7. Tài liệu tham khảo
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN

Tóm tắt

I. Tổng quan về sản xuất sạch hơn tại Công ty Da Nguyên Hồng Lạng Sơn

Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng, thành lập từ năm 2011, đã và đang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất da thuộc. Ngành công nghiệp này không chỉ đóng góp vào nền kinh tế mà còn đối mặt với nhiều thách thức về môi trường. Việc áp dụng sản xuất sạch hơn (SXSH) là một giải pháp cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. SXSH không chỉ giúp tiết kiệm nguyên liệu mà còn giảm thiểu chất thải đầu ra, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

1.1. Khái niệm sản xuất sạch hơn và tầm quan trọng

Sản xuất sạch hơn là một phương pháp tiếp cận nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu chất thải và tiết kiệm tài nguyên. Tại Công ty Da Nguyên Hồng, việc áp dụng SXSH không chỉ giúp cải thiện hiệu quả kinh tế mà còn bảo vệ môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty

Công ty Da Nguyên Hồng được thành lập vào năm 2011, với mục tiêu sản xuất các sản phẩm da chất lượng cao. Qua nhiều năm hoạt động, công ty đã không ngừng mở rộng quy mô và cải tiến công nghệ, tuy nhiên vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc quản lý chất thải và ô nhiễm môi trường.

II. Vấn đề và thách thức trong sản xuất da tại Công ty

Ngành sản xuất da thuộc tại Công ty Da Nguyên Hồng đang phải đối mặt với nhiều vấn đề nghiêm trọng liên quan đến ô nhiễm môi trường. Việc sử dụng hóa chất độc hại như muối crom trong quy trình thuộc da đã dẫn đến sự phát sinh chất thải nguy hại. Hơn nữa, việc tiêu thụ nước lớn trong quá trình sản xuất cũng gây áp lực lên nguồn nước địa phương.

2.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường do chất thải

Chất thải từ quá trình sản xuất da thuộc bao gồm nước thải, chất thải rắn và khí thải. Nước thải chứa nhiều hóa chất độc hại, nếu không được xử lý đúng cách sẽ gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường xung quanh.

2.2. Khó khăn trong quản lý chất thải

Công ty hiện đang gặp khó khăn trong việc quản lý chất thải phát sinh từ quy trình sản xuất. Việc thiếu các công nghệ xử lý hiện đại và quy trình quản lý chất thải hiệu quả đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

III. Phương pháp sản xuất sạch hơn tại Công ty Da Nguyên Hồng

Để giải quyết các vấn đề ô nhiễm, Công ty Da Nguyên Hồng đã nghiên cứu và đề xuất nhiều giải pháp SXSH. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm thiểu chất thải mà còn tiết kiệm chi phí sản xuất. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất là rất cần thiết.

3.1. Cải tiến quy trình sản xuất

Cải tiến quy trình sản xuất là một trong những giải pháp quan trọng. Việc áp dụng công nghệ mới giúp giảm thiểu lượng hóa chất sử dụng và tối ưu hóa quy trình thuộc da, từ đó giảm thiểu chất thải phát sinh.

3.2. Sử dụng nguyên liệu thân thiện với môi trường

Việc chuyển sang sử dụng các nguyên liệu thân thiện với môi trường sẽ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Công ty cần nghiên cứu và áp dụng các loại hóa chất thay thế an toàn hơn trong quy trình sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng SXSH tại Công ty Da Nguyên Hồng đã mang lại nhiều lợi ích. Các giải pháp được đề xuất không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Công ty đã thực hiện một số giải pháp ngay lập tức và đạt được kết quả khả quan.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng SXSH

Sau khi áp dụng các giải pháp SXSH, Công ty đã giảm được lượng chất thải phát sinh và tiết kiệm được chi phí sản xuất. Điều này không chỉ giúp cải thiện hiệu quả kinh tế mà còn bảo vệ môi trường.

4.2. Các bài học kinh nghiệm từ quá trình thực hiện

Quá trình thực hiện các giải pháp SXSH đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá cho Công ty. Việc hợp tác với các chuyên gia và tổ chức môi trường đã giúp công ty nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và tương lai của sản xuất sạch hơn tại Công ty

Việc áp dụng sản xuất sạch hơn tại Công ty Da Nguyên Hồng là một bước đi quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Công ty cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp mới để nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu ô nhiễm.

5.1. Tầm nhìn tương lai cho Công ty

Công ty hướng tới việc trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong ngành sản xuất da thân thiện với môi trường. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

5.2. Khuyến nghị cho các doanh nghiệp trong ngành

Các doanh nghiệp trong ngành sản xuất da cần chú trọng đến việc áp dụng SXSH. Việc đầu tư vào công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp thuộc da Việt Nam đang đối mặt với thách thức lớn về môi trường khi định mức tiêu hao tài nguyên ở mức cao, trung bình tiêu tốn từ 35 đến 40 m3 nước và khoảng 64 kg bột Crom cho mỗi tấn da nguyên liệu, cao hơn từ 25% đến 100% so với định mức 15 đến 20 m3 nước và 50 kg bột Crom tại các quốc gia có công nghệ tiên tiến. Quá trình chế biến da tạo ra tải lượng ô nhiễm đáng kể ở cả ba dạng chất thải lỏng, rắn và khí; trong đó khoảng 25% khối lượng da sống bị loại thải thành phế phẩm hữu cơ và nước thải chứa hàm lượng hóa chất độc hại vượt nhiều lần quy chuẩn cho phép. Phương pháp xử lý kiểm soát ô nhiễm cuối đường ống truyền thống đòi hỏi chi phí vận hành rất lớn nhưng không thể loại trừ triệt để nguy cơ suy thoái môi trường nước và đất.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của đề tài là đánh giá toàn diện hiện trạng tiêu thụ tài nguyên, lượng hóa chính xác sự thất thoát dòng vật chất, hóa chất và năng lượng; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp sản xuất sạch hơn phù hợp với điều kiện thực tế tại Công ty Cổ phần Thương mại Sản xuất Da Nguyên Hồng. Nghiên cứu được thực hiện tại xưởng sản xuất của công ty ở xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn trong thời gian từ tháng 10/2018 đến tháng 9/2019, trên quy mô công suất chế biến 730 tấn da tươi mỗi năm (tương đương 100 tấm da thuộc mỗi ngày hay 182,5 tấn thành phẩm mỗi năm). Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi xây dựng thành công 21 giải pháp sản xuất sạch hơn, giúp doanh nghiệp giảm thiểu từ 5% đến 15% lượng nguyên nhiên liệu tiêu hao, cắt giảm đáng kể chi phí xử lý dòng thải và hỗ trợ việc tuân thủ các quy định môi trường hiện hành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu ứng dụng khung lý thuyết Sản xuất sạch hơn của Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP, 1994), định nghĩa sản xuất sạch hơn là việc áp dụng liên tục chiến lược phòng ngừa môi trường tổng hợp vào các quá trình, sản phẩm và dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả sinh thái và giảm thiểu rủi ro cho con người. Cùng với đó, đề tài vận dụng mô hình đánh giá sản xuất sạch hơn gồm 6 bước và 18 nhiệm vụ thiết yếu theo Sổ tay Hướng dẫn của Ngân hàng Thế giới (World Bank, 2008), bao gồm: khởi động, phân tích công đoạn, đề xuất cơ hội, lựa chọn giải pháp, thực thi và duy trì cải tiến liên tục.

Hệ thống lý thuyết tích hợp 4 khái niệm nền tảng:

• Cân bằng vật chất: Dựa trên nguyên lý bảo toàn khối lượng với công thức tổng nguyên liệu đầu vào bằng tổng sản phẩm cộng với chất thải phát sinh.
• Chi phí dòng thải: Bao gồm chi phí bên trong (giá trị nguyên liệu, hóa chất, năng lượng mất đi theo dòng thải) và chi phí bên ngoài (chi phí vận hành hệ thống xử lý và phí bảo vệ môi trường).
• Công nghệ thuộc da bằng muối Crom: Quá trình biến tính cấu trúc protein collagen của da sống bằng hợp chất Cr(OH)SO4 nồng độ 8% để tăng cường độ bền nhiệt và chống thối rữa.
• Kiểm soát ô nhiễm cuối đường ống: Phương pháp thu gom và xử lý chất thải sau khi đã phát sinh tại các công đoạn sản xuất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ báo cáo đánh giá tác động môi trường và hồ sơ kỹ thuật của nhà máy với dữ liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát thực nghiệm. Cỡ mẫu nghiên cứu thực địa bao gồm 15 mẫu quan sát và phân tích chuyên sâu:

• 03 mẫu nước thải: 01 mẫu nước thải sinh hoạt sau bể tự hoại, 01 mẫu nước thải sản xuất tại bể thu gom tập trung và 01 mẫu nước thải sau xử lý.
• 03 mẫu nước mặt suối Đồng Đăng: lấy tại điểm xả thải, cách 50m về phía thượng lưu và cách 350m về phía hạ lưu.
• 01 mẫu khí thải tại ống khói lò hơi đốt dầu Mazut (dầu FO).
• 02 mẫu không khí ngoài hàng rào nhà máy và 06 mẫu không khí môi trường lao động tại các phân xưởng sản xuất (từ xưởng ướp da, ngâm da, rửa da đến xưởng hấp da và khu văn phòng).

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích tại các điểm nút công nghệ phát sinh dòng thải chính được lựa chọn nhằm phản ánh chính xác nhất hiện trạng phân bố chất ô nhiễm. Các chỉ tiêu lý hóa được phân tích theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và Phương pháp chuẩn phân tích nước và nước thải (SMEWW). Phương pháp cân bằng vật chất kết hợp với ma trận trọng số phân tích đa tiêu chí (Kinh tế 40%, Kỹ thuật 30%, Môi trường 30% trên thang điểm 10) được chọn làm công cụ phân tích cốt lõi vì giúp đánh giá khách quan, toàn diện tính khả thi trước khi xếp hạng ưu tiên đầu tư. Tính khả thi kinh tế được thẩm định qua phần mềm Excel bằng các chỉ số tài chính tiêu chuẩn gồm Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất sinh lời nội tại (IRR) và Thời gian hoàn vốn (PB).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kiểm toán cân bằng vật chất cho thấy tổn thất nguyên liệu thô và hóa chất diễn ra nghiêm trọng tại các công đoạn tiền thuộc và thuộc da. Trong quá trình gia công 1 tấn da muối tươi, có khoảng 25% khối lượng da bị loại thải dưới dạng vụn da cật, diềm mép và mỡ màng. Lượng hóa chất thuộc Crom dạng Cr(OH)SO4 thất thoát theo dòng nước thải chiếm từ 20% đến 30% tổng lượng sử dụng đầu vào, khiến nồng độ Cr tổng trong nước thải trước xử lý dao động từ 1.028,7 đến 1.309 mg/l.

Nhu cầu sử dụng nước tại nhà máy rất lớn, lên tới 35 đến 40 m3 cho mỗi tấn da nguyên liệu, trong đó riêng các công đoạn ngâm vôi, tẩy lông, rửa và tẩy vôi đã tiêu thụ hơn 65% tổng lượng nước cấp. Về phương diện năng lượng, lò hơi đốt dầu FO vận hành với hiệu suất nhiệt chỉ đạt từ 72% đến 75%, tổn thất nhiệt qua khí thải và thất thoát do bề mặt đường ống cấp hơi chưa được bảo ôn chiếm từ 15% đến 20% tổng năng lượng đốt.

Phân tích chất lượng nước thải sản xuất ghi nhận nồng độ ô nhiễm hữu cơ cực kỳ cao: COD đạt mức 8.086 mg/l, BOD5 đạt 4.273 mg/l và tổng chất rắn lơ lửng (SS) đạt 2.287 mg/l. Các giá trị này vượt từ 15 đến hơn 40 lần so với giới hạn quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp QCVN 40:2011/BTNMT (Cột B), gây áp lực rất lớn lên hệ thống xử lý nước thải tập trung của công ty.

Từ việc phân tích 10 nhóm nguyên nhân gây lãng phí dòng thải, nghiên cứu đã xây dựng danh mục 21 cơ hội sản xuất sạch hơn; trong đó có 10 giải pháp quản lý nội vi đơn giản có thể áp dụng tức thì với mức chi phí đầu tư gần như bằng 0 đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự thất thoát tài nguyên tại cơ sở thuộc da Nguyên Hồng là do thiết bị thuộc bán tự động chưa tối ưu, việc định lượng hóa chất tẩy lông Na2S và vôi tôi CaO còn dựa nhiều vào kinh nghiệm cảm quan của công nhân, thiếu đồng hồ đo lưu lượng nước tại từng thùng quay và hệ thống bẫy hơi cơ khí bị rò rỉ lâu ngày chưa được sửa chữa.

Khi so sánh với số liệu khảo sát ngành của Bộ Công Thương năm 2016 và các mô hình trình diễn quốc tế (như tại nhà máy thuộc da Germanakos SA ở Hy Lạp đã tiết kiệm 193.000 USD mỗi năm nhờ tuần hoàn nước và hóa chất), tiềm năng tiết kiệm của công ty Nguyên Hồng là rất khả quan nếu kiểm soát tốt các công đoạn ướt.

Dữ liệu kiểm toán dòng thải có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ dòng Sankey để theo dõi sự dịch chuyển của khối lượng da và hóa chất, kết hợp với các bảng cân bằng vật chất phân tích chi phí tổn thất bên trong và bên ngoài cho từng mẻ sản xuất. Việc chuyển đổi từ phương thức xử lý thụ động cuối đường ống sang ngăn chặn chất thải tại nguồn giúp công ty vừa đảm bảo tuân thủ Nghị định 40/2019/NĐ-CP, vừa cắt giảm chi phí sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm da thành phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và giảm thiểu tác động môi trường, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp kỹ thuật trọng tâm:

• Kiểm soát hệ số khí dư và tiến hành bọc bảo ôn toàn bộ hệ thống cấp nước, đường ống hơi của nồi hơi: Nâng hiệu suất cháy của dầu FO thêm 5% đến 8%, giảm tiêu hao từ 6 đến 10 tấn dầu FO mỗi năm; thực hiện trong thời gian 03 tháng bởi Phòng Kỹ thuật - Cơ điện của công ty.
• Thay thế toàn bộ hệ thống bẫy hơi cơ học cũ sang cụm bẫy hơi dạng tiết lưu hiện đại: Cắt giảm từ 10% đến 15% lượng hơi nước thất thoát vô ích, rút ngắn thời gian hoàn vốn đầu tư xuống dưới 12 tháng; hoàn thành trong 02 tháng dưới sự phụ trách của bộ phận bảo trì lò hơi.
• Lắp đặt hệ thống thu gom, lắng lọc để tái sử dụng nước rửa và tuần hoàn dịch thuộc muối Crom: Tiết kiệm từ 20% đến 30% lượng nước sạch tiêu thụ, thu hồi khoảng 25% lượng Crom dư thừa đưa trở lại chu trình thuộc; triển khai trong 06 tháng bởi Ban Quản lý sản xuất phối hợp với đơn vị tư vấn công nghệ môi trường.
• Tận thu triệt để phế phụ phẩm vụn da cật, mỡ và bạc nhạc để mở rộng dây chuyền sản xuất keo Gelatin thương phẩm và ủ phân vi sinh: Giảm 80% khối lượng chất thải rắn hữu cơ phải vận chuyển xử lý, tạo thêm doanh thu phụ từ 150 đến 200 triệu đồng mỗi năm; triển khai trong vòng 06 đến 09 tháng do Phân xưởng Sản xuất Keo Gelatin chủ trì.

Khuyến nghị đối với cơ quan quản lý: Sở Công Thương và Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lạng Sơn cần bố trí nguồn kinh phí hỗ trợ đào tạo kỹ thuật sản xuất sạch hơn, đồng thời tạo cơ chế vay vốn ưu đãi từ Quỹ Bảo vệ môi trường nhằm khuyến khích các cơ sở sản xuất công nghiệp vừa và nhỏ chuyển đổi công nghệ sạch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban giám đốc, quản đốc xưởng và kỹ sư công nghệ tại các doanh nghiệp thuộc da, chế biến phụ phẩm động vật: Sử dụng tài liệu như một cẩm nang hướng dẫn thực hiện kiểm toán vật chất - năng lượng, tối ưu hóa định mức hóa chất và cắt giảm lãng phí tài nguyên trong sản xuất hàng ngày.
• Cán bộ quản lý môi trường tại các Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương các tỉnh: Ứng dụng khung phương pháp luận đánh giá dòng thải và bộ tiêu chí sàng lọc ma trận trọng số để phục vụ công tác thanh tra, thẩm định và hướng dẫn triển khai Chiến lược sản xuất sạch hơn theo Quyết định 1419/QĐ-TTg.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Khoa học Môi trường, Quản lý Môi trường, Kỹ thuật Hóa học: Khai thác làm tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp nghiên cứu thực nghiệm, phương pháp tính toán cân bằng dòng vật chất và mô hình đánh giá hiệu quả kinh tế môi trường thông qua các chỉ số NPV, IRR, PB.
• Chuyên gia tư vấn và các đơn vị chuyển giao công nghệ xanh: Tham khảo 21 giải pháp kỹ thuật thực tế để xây dựng các gói giải pháp tiết kiệm năng lượng và tuần hoàn tài nguyên cho các ngành công nghiệp chế biến có phát thải cao.

Câu hỏi thường gặp

Sản xuất sạch hơn khác biệt như thế nào so với kiểm soát ô nhiễm cuối đường ống? Sản xuất sạch hơn là phương pháp chủ động phòng ngừa ô nhiễm ngay tại nguồn phát sinh bằng cách tối ưu hóa quy trình và bảo toàn tài nguyên, trong khi kiểm soát cuối đường ống là biện pháp thụ động xử lý chất thải sau khi đã hình thành với chi phí vận hành rất cao.

Các doanh nghiệp thuộc da quy mô vừa và nhỏ có thể áp dụng sản xuất sạch hơn với kinh phí thấp hay không? Doanh nghiệp hoàn toàn có thể áp dụng ngay 10 giải pháp quản lý nội vi với mức chi phí gần như 0 đồng, bao gồm việc sửa chữa rò rỉ đường ống, kiểm soát định lượng hóa chất và nâng cao ý thức thao tác của công nhân để tiết kiệm từ 5% đến 10% chi phí vận hành.

Chất thải nguy hại lớn nhất phát sinh từ quá trình thuộc da tại công ty là gì? Chất thải nguy hại đáng lo ngại nhất là bùn thải và nước thải chứa muối Crom hóa trị 3 (nồng độ Cr tổng lên đến 1.309 mg/l) cùng vụn da đã qua thuộc Crom, đòi hỏi phải được thu gom, phân loại và chuyển giao cho đơn vị có chức năng xử lý nghiêm ngặt theo quy định.

Cơ sở nào để xác định thứ tự ưu tiên thực hiện các giải pháp sản xuất sạch hơn? Thứ tự ưu tiên được xác định thông qua phương pháp ma trận trọng số kết hợp đánh giá 3 tiêu chí: Kinh tế (trọng số 4), Kỹ thuật (trọng số 3) và Môi trường (trọng số 3), trong đó các giải pháp đạt điểm số khả thi cao nhất và thời gian hoàn vốn dưới 1 năm sẽ được triển khai trước.

Việc cải tạo bẫy hơi và bọc bảo ôn đường ống mang lại lợi ích gì cho hệ thống lò hơi? Giải pháp này giúp giảm từ 10% đến 15% lượng hơi thất thoát vô ích, tăng hiệu suất nhiệt của lò hơi thêm 5% đến 8%, tiết kiệm hàng tấn dầu FO mỗi năm và giúp doanh nghiệp nhanh chóng hoàn vốn đầu tư chỉ sau vài tháng vận hành.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng tiêu thụ tài nguyên và quy trình công nghệ tại cơ sở thuộc da công suất 730 tấn da tươi mỗi năm.
• Lượng hóa chính xác tỷ lệ thất thoát 25% khối lượng da thành chất thải rắn, 20% đến 30% muối Crom và 15% đến 20% nhiệt lượng lò hơi.
• Đề xuất hệ thống 21 giải pháp sản xuất sạch hơn, phân loại rõ ràng thành 10 giải pháp quản lý nội vi và 4 giải pháp kỹ thuật công nghệ trọng điểm.
• Thẩm định tính khả thi kinh tế chứng minh các phương án thu hồi nhiệt và tuần hoàn hóa chất có thời gian hoàn vốn ngắn dưới 12 tháng.
• Khẳng định giá trị thực tiễn của chiến lược phòng ngừa ô nhiễm trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường lưu vực suối Đồng Đăng.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp bộ số liệu kiểm toán vật chất thực nghiệm và quy trình lựa chọn giải pháp sản xuất sạch hơn có tính ứng dụng cao cho ngành da giày. Doanh nghiệp cần khẩn trương hoàn thành 10 giải pháp nội vi trong quý I và tiếp tục đầu tư nâng cấp hệ thống nhiệt, tuần hoàn nước trong vòng 12 tháng tới. Các cơ sở sản xuất công nghiệp hãy chủ động thực hiện đánh giá sản xuất sạch hơn ngay hôm nay để tối ưu chi phí và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐỖ TIẾN ĐẠT NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP SẢN XUẤT SẠCH HƠN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI SẢN XUẤT DA NGUYÊN HỒNG TỈNH LẠNG SƠN Ngành: Khoa họ c mô i trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: TS. Đinh Thị Hải Vân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Tiến Đạt i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong quá trình hoàn thiện luận văn, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường.

Cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến TS. Đinh Thị Hải Vân là người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức và thời gian để giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quản lý môi trường, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các anh chị giám đốc, quản lí ở các phòng, phân xưởng thuộc Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng đã nhiệt tình giúp đỡ tôi thực hiện đề tài này.

Cuối cùng tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè, những người đã khích lệ và giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Đỗ Tiến Đạt ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Tổng quan tài liệu.

Tổng quan về ngành thuộc da. Lịch sử phát triển của công nghệ thuộc da. Sự phát triển ngành thuộc da ở Việt Nam. Hiện trạng môi trường ngành thuộc da.

Tổng quan về sản xuất sạch hơn. Lịch sử tiếp cận sản xuất sạch hơn. Các kỹ thuật thực hiện sản xuất sạch hơn. Các bước thực hiện sản xuất sạch hơn.

Nguyên tắc thực hiện. Lợi ích khi áp dụng SXSH. Thực trạng áp dụng sản xuất sản xuất sạch hơn. Thực trạng áp dụng SXSH trên thế giới.

18 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thực trạng áp dụng SXSH tại Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp lấy mẫu và phân tích mẫu.

Phương pháp đánh giá kết quả nghiên cứu. Phương pháp tính toán cân bằng vật chất. Phương pháp đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn. Phương pháp đánh giá thất thoát năng lượng.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Giới thiệu về công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty.

Ngành nghề, nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của công ty. Sơ đồ bộ máy tổ chức của Công ty và chức năng nhiệm vụ của từng bộ phận. Quy trình công nghệ thuộc da của công ty. Công nghệ thuộc da của công ty Nguyên Hồng.

Công nghệ sản xuất keo Gelatin. Nguyên vật liệu, hoá chất và nhu cầu nước sử dụng. Kiểm toán vật chất và năng lượng cho quá trình thuộc da. Kiểm toán vật chất.

Kiểm toán năng lượng. Hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải tại công ty Nguyên Hồng. Hiện trạng phát sinh và quản lý nước thải. Hiện trạng phát sinh và quản lý chất thải rắn.

Hiện trạng phát sinh và quản lý khí thải, bụi và tiếng ồn. Xác định các chi phí dòng thải của Công ty. Đề xuất các cơ hội sản xuất sạch hơn cho công ty. Các cơ hội đề xuất sản xuất sạch hơn cho công ty Nguyên Hồng.

66 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sàng lọc các giải pháp sản xuất sạch hơn .3 Đánh giá tính khả thi của các giải pháp sản xuất sạch hơn. Lựa chọn các giải pháp sản xuất sạch hơn phù hợp cho công ty Nguyên Hồng. Kết luận và kiến nghị.

83 Tài liệu tham khảo. 84 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường CBCNV Cán bộ công nhân viên CBVC Cân bằng vật chất EOP Kiểm soát ô nhiễm cuối ường ống QCV Quy chuẩn Việt Nam SXSH Sản xuất sạch hơn TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam UNEP Chương trình Môi trường Liên hiệp quốc Dầu FO Dầu Mazut vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Định mức sử dụng nguyên liệu thuộc da tại Việt Nam. Đặc trưng nước thải ngành thuộc da.

Chất thải, hiện trạng quản lý trong ngành thuộc da Việt Nam. Một số kết quả trình diễn sản xuất sạch hơn ở các nước. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng áp dụng Sản xuất sạch hơn trên cả nước tính đến năm 2016 .1 Phương pháp phân tích chất lượng nước thải và nước mặt.2 Phương pháp phân tích chất lượng khí thải .3 Phương pháp phân tích chất lượng không khí xung quanh và nhà xưởng. Bảng kê nguyên liệu đầu vào, sản phẩm và chất thải đầu ra của Công ty.

Trọng số các tiêu chí trong lựa chọn giải pháp. Định mức lượng hóa chất trong công nghệ thuộc da. Bảng cân bằng nước trong từng công đoạn sản xuất. Cân bằng vật chất đối với nguyên liệu da đầu vào (tính theo 1 tấn da muối tươi).

Bảng số liệu cân bằng về hóa chất. Bảng cân bằng vật chất trong từng công đoạn sản xuất. Kết quả phân tích nước thải sinh hoạt của Công ty thải ra môi trường. Kết quả phân tích mẫu nước thải trước và sau xử lý.

Kết quả phân tích nước tại điểm xả thải .9 Các hình thức xử lý rác thải công nghiệp thông thường tại công ty Nguyên Hồng .10 Tổng hợp khối lượng chất thải nguy hại phát sinh tại công ty Nguyên Hồng. Kết quả quan trắc mẫu khí thải khu vực ống khói lò hơi. Kết quả quan trắc không khí xung quanh khu vực ngoài công ty. Kết quả quan trắc mẫu không khí khu làm việc.14 Chi phí bên trong mất đi khi thuộc 1 tấn da tươi.

Chi phí bên ngoài mất đi khi thuộc 1 tấn da tươi. 66 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phân tích các cơ hội để áp dụng sản xuất sạch hơn cho công ty Nguyên Hồng. Kết quả sàng lọc các giải pháp SXSH .18 Phân tích các chỉ tiêu kinh tế của giải pháp kiểm soát khí dư và bảo ôn hệ thống cấp nước nồi hơi.

Phân tích các chỉ tiêu kinh tế của giải pháp thay thế bẫy hơi của lò đốt sang dạng tiết lưu. Đánh giá tính khả thi về môi trường của giải pháp thay thế bẫy hơi của lò đốt sang dạng tiết lưu .21 Thứ tự mức độ ưu tiên thực hiện giải pháp SXSH đã đề xuất. 80 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 2. Cơ cấu thị trường và kim ngạch xuất khẩu giày da, vali, túi xách xa tháng 4/2018.

Lịch sử tiếp cận sản xuất sạch hơn. Sơ đồ các nhóm kỹ thuật sản xuất sạch hơn. Các bước thực hiện sản xuất sạch hơn .5 Biểu đồ hiệu suất cháy của dầu FO. Sơ đồ tổ chức quản lý cơ sở thuộc da Nguyên Hồng.

Sơ đồ công nghệ thuộc da Công ty CPTM Nguyên Hồng .3 Sơ đồ công nghệ sản xuất keo Gelatin Công ty CPTM Nguyên Hồng. Sơ đồ dòng vật chất trong công nghệ thuộc da .5 Hệ thống lò hơi công ty Nguyên Hồng .6 Sơ đồ cân bằng năng lượng của hệ thống nồi hơi .7 Biểu đồ hiệu suất cháy của dầu FO. Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải tại công ty Nguyên Hồng .9 Sơ đồ quy trình sản xuất phân vi sinh từ bã hữu cơ. 60 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đỗ Tiến Đạt Tên luận văn: Nghiên cứu đề xuất các giải pháp sản xuất sạch hơn tại Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng xã Tân Mỹ, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đề tài luận văn thực hiện nhằm tìm hiểu sự thất thoát dòng vật chất trong quá trình sản xuất da thuộc, từ đó nghiên cứu đề xuất áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn tại Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng.

Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp như: Phương pháp điều tra, thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp; Phương pháp phân tích mẫu; tính toán cân bằng vật chất; đánh giá các đề xuất sản xuất sạch hơn để thực hiện các nội dung nghiên cứu gồm: Quy trình thuộc da và tình hình sản xuất của Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng; Dòng vật chất và nguồn thải chính của Công ty; Các giải pháp sản xuất sạch hơn; Tính khả thi của các giải pháp về Kinh tế, Kĩ thuật và Môi trường; Các giải pháp sản xuất sạch hơn được lựa chọn cho Công ty cổ phần thương mại sản xuất da Nguyên Hồng. Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra rằng công nghệ thuộc da của Công ty sử dụng muối Crom.