Luận văn tốt nghiệp giải pháp tăng cường quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp huyện ba chẽ tỉnh quảng ninh

Luận văn tốt nghiệp nông nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp tăng cường quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong phát triển, điều tra thực trạng, phân tích số

• Tác giả: Lan Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Hà Quang Trung
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý Sử Dụng Vốn Ngân Sách Nhà Nước Trong Phát Triển Nông Nghiệp Huyện Ba Chẽ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở lý luận về quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước
• 2.1.1. Khái niệm ngân sách nhà nước
• 2.1.2. Bản chất và chức năng của ngân sách nhà nước
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên – Kinh tế xã hội huyện Ba Chẽ
• 3.2. Vị trí địa lý và các yếu tố tự nhiên
• 3.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập thông tin, tư liệu và số liệu
• 3.5.2. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin
• 3.5.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 3.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.6.1. Nhóm chỉ tiêu các nguồn vốn ngân sách cho phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ
• 3.6.2. Nhóm chỉ tiêu cân đối thu – chi NSNN cho phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ
• 3.6.3. Nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả sử dụng NSNN cho phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tổ chức bộ máy quản lý NSNN huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh
• 4.2. Thực trạng sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ
• 4.3. Tình hình thực hiện, chấp hành trong phân cấp quản lý NSNN và quy trình quản lý NSNN của huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh
• 4.4. Tình hình thực hiện lập dự toán và kết quả thu, chi ngân sách nhà nước của huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 - 2019
• 4.5. Thực trạng quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2015 - 2019
• 4.6. Hoạt động quản lý chi ngân sách nhà nước đầu tư cho phát triển nông nghiệp
• 4.7. Kết quả đầu tư vốn ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp
• 4.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh
• 4.8.1. Yếu tố khách quan
• 4.8.2. Yếu tố chủ quan
• 4.9. Đánh giá công tác quản lý sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015 – 2019
• 4.10. Giải pháp tăng cường công tác quản lý sử dụng ngân sách Nhà nước trong phát triển nông nghiệp
• 4.10.1. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách nhà nước
• 4.10.2. Hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về quản lý ngân sách nhà nước
• 4.10.3. Xây dựng dự toán ngân sách nhà nước đảm bảo chất lượng và hiệu quả
• 4.10.4. Tăng cường quản lý thu, khuyến khích tăng thu ngân sách nhà nước
• 4.10.5. Quản lý các khoản chi ngân sách nhà nước theo hướng hiệu quả và tiết kiệm
• 4.10.6. Nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra trong quản lý ngân sách nhà nước
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý vốn ngân sách nhà nước

Quản lý vốn ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những yếu tố quan trọng trong phát triển nông nghiệp, đặc biệt tại huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh. Quản lý vốn không chỉ đảm bảo việc phân bổ nguồn lực tài chính hợp lý mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong phát triển nông nghiệp. Theo nghiên cứu, ngân sách nhà nước dành cho nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn đầu tư, do đó, việc quản lý hiệu quả nguồn vốn này là rất cần thiết. Huyện Ba Chẽ, với điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù, cần có những giải pháp cụ thể để tối ưu hóa việc sử dụng vốn ngân sách cho phát triển nông nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp

Ngân sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển nông nghiệp thông qua các chương trình đầu tư và hỗ trợ tài chính. Phát triển nông nghiệp không chỉ giúp nâng cao đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững của huyện Ba Chẽ. Việc phân bổ ngân sách hợp lý sẽ giúp tăng cường đầu tư nông nghiệp, từ đó thúc đẩy sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng trong lĩnh vực này.

1.2. Thực trạng quản lý vốn ngân sách nhà nước tại huyện Ba Chẽ

Thực trạng quản lý vốn NSNN tại huyện Ba Chẽ cho thấy nhiều vấn đề cần khắc phục. Tình trạng đầu tư dàn trải, thiếu trọng tâm đã dẫn đến lãng phí và hiệu quả đầu tư chưa cao. Quản lý ngân sách còn yếu kém, đặc biệt ở cấp xã, nơi mà vai trò và trách nhiệm trong phân cấp quản lý chưa được xác định rõ ràng. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình, nhằm đảm bảo phát triển bền vững cho nông nghiệp huyện Ba Chẽ.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn ngân sách nhà nước

Quản lý vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác nhau. Các yếu tố này bao gồm cả yếu tố khách quan và chủ quan. Yếu tố khách quan như chính sách của nhà nước, tình hình kinh tế xã hội, và các quy định pháp luật có ảnh hưởng lớn đến việc phân bổ và sử dụng vốn. Trong khi đó, yếu tố chủ quan như năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý vốn. Việc nhận diện và phân tích các yếu tố này sẽ giúp đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm cải thiện công tác quản lý vốn NSNN.

2.1. Yếu tố khách quan

Yếu tố khách quan bao gồm các chính sách của nhà nước về quản lý ngân sách và phát triển nông nghiệp. Những chính sách này có thể tạo ra môi trường thuận lợi hoặc cản trở cho việc sử dụng vốn NSNN. Ví dụ, các chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp sẽ tạo điều kiện cho huyện Ba Chẽ thu hút thêm nguồn vốn, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.

2.2. Yếu tố chủ quan

Yếu tố chủ quan liên quan đến năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách. Việc nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ cho cán bộ quản lý là rất cần thiết để đảm bảo việc sử dụng vốn NSNN hiệu quả. Huyện Ba Chẽ cần chú trọng đến việc đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, nhằm nâng cao khả năng quản lý và sử dụng vốn ngân sách trong phát triển nông nghiệp.

III. Giải pháp tăng cường quản lý vốn ngân sách nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách. Thứ hai, hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về quản lý ngân sách nhà nước. Thứ ba, xây dựng dự toán ngân sách đảm bảo chất lượng và hiệu quả. Cuối cùng, cần tăng cường quản lý thu và khuyến khích tăng thu ngân sách nhà nước. Những giải pháp này sẽ giúp huyện Ba Chẽ tối ưu hóa việc sử dụng vốn ngân sách, từ đó thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững.

3.1. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn

Việc bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách là rất cần thiết. Cán bộ có trình độ chuyên môn cao sẽ có khả năng phân tích, đánh giá và đưa ra quyết định chính xác trong việc sử dụng vốn NSNN. Huyện Ba Chẽ cần tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý ngân sách.

3.2. Hoàn thiện hệ thống chính sách

Hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về quản lý ngân sách nhà nước là một trong những giải pháp quan trọng. Các chính sách cần phải rõ ràng, minh bạch và phù hợp với thực tiễn địa phương. Điều này sẽ giúp tạo ra khung pháp lý vững chắc cho việc quản lý và sử dụng vốn ngân sách, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư cho phát triển nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2015-2019, huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh đã chứng kiến sự chuyển biến quan trọng trong phát triển nông nghiệp, với nguồn vốn ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò chủ đạo trong đầu tư và phát triển. Theo số liệu thống kê, NSNN chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế xã hội của huyện, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp nông thôn. Tuy nhiên, hoạt động quản lý và sử dụng vốn NSNN tại địa phương còn tồn tại nhiều hạn chế như đầu tư dàn trải, hiệu quả sử dụng vốn chưa cao, và công tác quản lý ngân sách ở cấp xã còn yếu kém. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn nhằm hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về quản lý sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp, đánh giá thực trạng quản lý tại huyện Ba Chẽ, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả quản lý. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn huyện Ba Chẽ trong giai đoạn 2015-2019, với ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNN, góp phần thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, đồng thời hỗ trợ quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về ngân sách nhà nước và lý thuyết quản lý ngân sách công. Khái niệm ngân sách nhà nước được hiểu là dự toán thu chi của Nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước. Chức năng của ngân sách bao gồm phân phối nguồn lực tài chính, giám sát và điều tiết kinh tế vĩ mô. Lý thuyết quản lý ngân sách công tập trung vào các quy trình lập dự toán, chấp hành và quyết toán ngân sách, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các công cụ quản lý như pháp luật, phương pháp tổ chức và kinh tế nhằm đảm bảo hiệu quả và tính minh bạch trong sử dụng vốn. Các khái niệm chính bao gồm: quản lý thu chi ngân sách, hiệu quả sử dụng vốn NSNN, phân cấp quản lý ngân sách, và nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả trong chi tiêu công.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thu chi ngân sách nhà nước của huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015-2019, các báo cáo tài chính, dự toán ngân sách, cùng với khảo sát, phỏng vấn cán bộ quản lý ngân sách và các đơn vị sử dụng vốn. Cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 50 cán bộ quản lý ngân sách tại các cấp huyện và xã, được chọn theo phương pháp chọn mẫu thuận tiện và mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích nhân tố ảnh hưởng. Timeline nghiên cứu kéo dài trong 12 tháng, bao gồm thu thập số liệu, xử lý, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý sử dụng vốn NSNN: Giai đoạn 2015-2019, tổng nguồn vốn NSNN đầu tư cho phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ tăng trung bình khoảng 8% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư chỉ đạt khoảng 85% kế hoạch, cho thấy tồn tại trong công tác quản lý và thực hiện dự án. Chi thường xuyên chiếm trên 60% tổng chi ngân sách nông nghiệp, trong khi chi đầu tư phát triển còn hạn chế.

2. Hiệu quả sử dụng vốn: Qua đánh giá, hiệu quả đầu tư vốn NSNN chưa cao, với tỷ lệ công trình hoàn thành đúng tiến độ chỉ đạt 70%, và có khoảng 15% dự án bị chậm tiến độ hoặc vượt chi phí. So sánh với một số địa phương trong tỉnh như thành phố Hạ Long, nơi tỷ lệ thu ngân sách vượt dự toán tới 95%, huyện Ba Chẽ còn nhiều hạn chế trong huy động và sử dụng nguồn lực.

3. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn NSNN: Các yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế - xã hội, chính sách tài khóa và cơ chế quản lý ngân sách có tác động tích cực nhưng chưa được khai thác tối đa. Yếu tố chủ quan như trình độ cán bộ quản lý, quy trình nghiệp vụ và tổ chức bộ máy còn nhiều bất cập, đặc biệt ở cấp xã, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.

4. Kinh nghiệm từ các địa phương khác: Thành phố Hạ Long và huyện Bình Liêu đã áp dụng các giải pháp như tăng cường đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách, và xây dựng dự toán sát thực tế, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trong quản lý sử dụng vốn NSNN tại huyện Ba Chẽ là do công tác lập dự toán chưa sát với thực tế, quy trình quản lý còn phức tạp và thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan liên quan. So với các địa phương khác trong tỉnh, huyện Ba Chẽ chưa phát huy hết tiềm năng nguồn thu và chưa áp dụng hiệu quả các công cụ quản lý hiện đại. Việc đầu tư dàn trải, thiếu trọng điểm dẫn đến lãng phí nguồn lực, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng các dự án nông nghiệp. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ giải ngân vốn NSNN và tiến độ dự án giữa huyện Ba Chẽ và các địa phương khác, cũng như bảng phân tích các yếu tố ảnh hưởng theo đánh giá của cán bộ quản lý. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện chính sách và quy trình quản lý, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý vốn NSNN.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách nhà nước: Tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn về quản lý ngân sách, kỹ năng lập dự toán và kiểm soát chi tiêu, ưu tiên cán bộ cấp xã và huyện. Mục tiêu nâng cao năng lực trong vòng 12 tháng, do Sở Tài chính phối hợp với UBND huyện Ba Chẽ thực hiện.

2. Hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về quản lý ngân sách nhà nước: Rà soát, sửa đổi các quy định liên quan đến phân cấp quản lý ngân sách, quy trình lập dự toán và giải ngân vốn đầu tư công, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Thời gian thực hiện trong 18 tháng, do UBND tỉnh Quảng Ninh chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính.

3. Xây dựng dự toán ngân sách nhà nước đảm bảo chất lượng và hiệu quả: Áp dụng phương pháp lập dự toán dựa trên cơ sở dữ liệu thực tế, ưu tiên các dự án trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải. Thực hiện hàng năm, do UBND huyện Ba Chẽ và các phòng ban liên quan chịu trách nhiệm.

4. Tăng cường quản lý thu, khuyến khích tăng thu ngân sách nhà nước: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, kiểm tra thuế, áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế và thu ngân sách, nhằm nâng cao tỷ lệ thu vượt kế hoạch ít nhất 10% trong 3 năm tới. Cơ quan Thuế huyện Ba Chẽ phối hợp với các đơn vị liên quan thực hiện.

5. Quản lý các khoản chi ngân sách nhà nước theo hướng hiệu quả và tiết kiệm: Thực hiện kiểm soát chặt chẽ chi thường xuyên, ưu tiên chi đầu tư phát triển, áp dụng các tiêu chuẩn, định mức chi tiêu hợp lý. Thời gian triển khai liên tục, do Kho bạc Nhà nước và Phòng Tài chính huyện giám sát.

6. Nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra trong quản lý ngân sách nhà nước: Tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất các dự án sử dụng vốn NSNN, xử lý nghiêm các vi phạm để giảm thiểu thất thoát, lãng phí. Thực hiện hàng năm, do Thanh tra tỉnh và UBND huyện phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân sách nhà nước tại các cấp huyện, xã: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý sử dụng vốn NSNN, giúp nâng cao năng lực lập dự toán, quản lý thu chi và kiểm soát vốn đầu tư.

2. Các nhà hoạch định chính sách tài chính công: Nghiên cứu này cung cấp dữ liệu và phân tích về hiệu quả quản lý ngân sách trong phát triển nông nghiệp, hỗ trợ xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện địa phương.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo về kinh tế nông nghiệp: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá cho việc giảng dạy, nghiên cứu về quản lý tài chính công trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn.

4. Các đơn vị sử dụng vốn ngân sách trong phát triển nông nghiệp: Giúp nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn, từ đó cải thiện quy trình quản lý, nâng cao hiệu quả đầu tư và sử dụng nguồn lực.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong phát triển nông nghiệp là gì?
   Quản lý sử dụng vốn NSNN là quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát các nguồn vốn do Nhà nước cấp để đầu tư và phát triển nông nghiệp, nhằm đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm nguồn lực.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn NSNN tại huyện Ba Chẽ?
   Yếu tố khách quan gồm điều kiện kinh tế - xã hội, chính sách tài khóa và cơ chế quản lý; yếu tố chủ quan gồm trình độ cán bộ, quy trình nghiệp vụ và tổ chức bộ máy quản lý ngân sách.

3. Tại sao hiệu quả sử dụng vốn NSNN tại huyện Ba Chẽ còn hạn chế?
   Nguyên nhân chính là do lập dự toán chưa sát thực tế, quy trình quản lý phức tạp, thiếu sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, và trình độ cán bộ quản lý còn hạn chế, đặc biệt ở cấp xã.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý vốn NSNN?
   Các giải pháp bao gồm nâng cao trình độ cán bộ, hoàn thiện chính sách và quy trình quản lý, xây dựng dự toán sát thực tế, tăng cường quản lý thu chi, và nâng cao chất lượng thanh tra, kiểm tra.

5. Kinh nghiệm từ các địa phương khác có thể áp dụng cho huyện Ba Chẽ như thế nào?
   Các địa phương như thành phố Hạ Long và huyện Bình Liêu đã thành công trong việc đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng dự toán sát thực tế và tăng cường kiểm soát chi tiêu, những kinh nghiệm này có thể được huyện Ba Chẽ học hỏi và áp dụng.

Kết luận

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp, làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý.
• Đánh giá thực trạng quản lý vốn NSNN tại huyện Ba Chẽ giai đoạn 2015-2019, chỉ ra những điểm mạnh và hạn chế.
• Phân tích các yếu tố khách quan và chủ quan tác động đến công tác quản lý ngân sách, đặc biệt là trình độ cán bộ và quy trình nghiệp vụ.
• Đề xuất các giải pháp thiết thực, khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn NSNN trong phát triển nông nghiệp huyện Ba Chẽ.
• Khuyến nghị các bước tiếp theo bao gồm triển khai đào tạo cán bộ, hoàn thiện chính sách, áp dụng công nghệ thông tin và tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn ngân sách.

Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, cán bộ chuyên môn và các nhà hoạch định chính sách quan tâm, áp dụng các giải pháp đề xuất để thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững tại huyện Ba Chẽ, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh trong thời gian tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận về quản lý sử dụng vốn ngân sách nhà nước 1. Khái niệm ngân sách nhà nước 1. Khái niệm về ngân sách nhà nước Trong tiến trình lịch sử phát triển của nhân loại, ngân sách nhà nước đã xuất hiện và tồn tại, khái niệm về NSNN là phạm trù kinh tế - lịch sử gắn liền với sự ra đời của nhà nước, gắn với kinh tế hàng hóa - tiền tệ, NSNN chính là khoản tiền của nhà nước dùng để chi tiêu trong một thời gian nhất định.

Theo từ điển Bách khoa toàn thư kinh tế của Pháp định nghĩa: “Ngân sách là văn kiện được Nghị viện hoặc Hội đồng thảo luận và phê chuẩn mà trong đó các nghiệp vụ tài chính (thu, chi) của một tổ chức công (Nhà nước, chính quyền, địa phương, đơn vị công hoặc tư (doanh nghiệp, hiệp hội) được dự kiến và cho phép”. Theo từ điển thuật ngữ tài chính tín dụng của Viện Nghiên cứu Tài chính (1996) cho rằng: “Ngân sách được hiểu là dự toán và thực hiện mọi khoản thu nhập (tiền thu vào) và chi tiêu (tiền xuất ra) của bất kỳ một cơ quan, xí nghiệp, tổ chức, gia đình hoặc cá nhân trong một khoảng thời gian nhất định (thường là một năm)”. Theo Luật NSNN đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XII thông qua năm 2015, cho rằng: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước”. Như vậy có thể hiểu, NSNN là dự toán (kế hoạch) thu chi bằng tiền của nhà nước trong một thời gian nhất định (thường là một năm) để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước.

Bản chất và chức năng của ngân sách nhà nước a. Bản chất của ngân sách nhà nước: Những khái niệm hoặc định nghĩa trên về NSNN chỉ thể hiện về tính pháp lý hoặc hình thức hoạt động của NSNN mà chưa đi sâu vào nội dung khoa học của NSNN với tư cách nó là phạm trù kinh tế, lịch sử và gắn với bản chất, chức năng của Luan van 5 Nhà nước đương quyền. Dựa trên cơ sở phân tích khoa học về quá trình phát sinh, tồn tại và phát triển của tài chính - ngân sách, hầu hết các nhà nghiên cứu đều thừa nhận tài chính nói chung và ngân sách nói riêng là phạm trù kinh tế - lịch sử. Là phạm trù kinh tế vì gắn với phát triển kinh tế hàng hóa, là phạm trù lịch sử vì gắn với sự ra đời và phát triển của nhà nước và trở thành công cụ kinh tế của nhà nước.

Thông qua nhà nước sử dụng ngân sách để thực hiện các quan hệ phân phối dưới hình thái giá trị các nguồn lực tài chính, bằng việc huy động một bộ phận thu nhập của xã hội dưới hình thức thuế và các hình thức động viên khác để đáp ứng nhu cầu các nhiệm vụ kinh tế xã hội của Nhà nước. Việc thực hiện các quan hệ phân phối nói trên, chủ yếu thông qua quyền lực chính trị của Nhà nước, bằng thể chế hóa của pháp luật, để động viên các nguồn tài chính có tính chất bắt buộc và hình thành quỹ tiền tệ tập trung, phục vụ cho các chức năng của Nhà nước đương quyền. Do vậy, nếu nhìn về hình thức hoạt động của NSNN, chắc chắn có nhiều điểm khác nhau về bản chất của NSNN. Bên cạnh đó, khi xem xét từ góc độ kinh tế xã hội thì NSNN phản ánh tổng thể các quan hệ kinh tế - xã hội thông qua quan hệ động viên các nguồn lực tài chính và phân phối các nguồn lực tài chính đó cho các mục tiêu kinh tế xã hội.

Xem xét trên góc độ nội dung vật chất thì NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất, được sử dụng để thực hiện các chức năng của Nhà nước. Xem xét từ góc độ quản lý thì NSNN là kế hoạch tài chính cơ bản của Nhà nước hay là bảng cân đối thu chi chủ yếu của nhà nước. Xem xét từ góc độ pháp lý thì NSNN là đạo luật tài chính cơ bản trong năm tài chính. Như vậy, bản chất sâu sa của NSNN là hệ thống (tổng thể) các quan hệ kinh tế, gắn liền với quá trình phân phối các nguồn lực tài chính của xã hội để hình thành quỹ tiền tệ tập trung nhằm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ kinh tế xã hội của nhà nước trong từng thời kỳ nhất định.

Chức năng của ngân sách nhà nước: Chức năng phân phối của NSNN không chỉ dừng ở khâu phân phối thu nhập mà bao gồm cả phân phối các yếu tố đầu vào, phân bổ các nguồn lực tài chính cho các đối tượng sử dụng. Luan van 6 Đối tượng phân phối của NSNN là các nguồn lực tài chính do thu nhập quốc dân mới sáng tạo thuộc các thành phần kinh tế cùng với các khoản vay, mượn của Chính phủ, gắn với việc hình thành, sử dụng các quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước trong quá trình thực hiện chức năng phân phối. Phạm vi phân phối của NSNN được giới hạn ở các nghiệp vụ có liên quan đến quyền sở hữu và quyền lực chính trị của nhà nước, cụ thể: (1) Phân phối nguồn lực tài chính và tài trợ vốn cho các doanh nghiệp, thường là các doanh nghiệp mà nhà nước chủ sở hữu toàn bộ hay một bộ phận dưới hình thức liên doanh, liên kết hoặc chi cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội bằng nguồn vốn tập trung từ NSNN. (2) Phân phối thu nhập cho nhu cầu của các cơ quan và tổ chức kinh tế nằm trong cơ cấu bộ máy nhà nước từ trung ương đến địa phương.

Đặc trưng của phân phối NSNN: (1) Phân phối dưới hình thức giá trị, chủ yếu sử dụng tiền tệ làm đơn vị tính toán và phương tiện thanh toán; (2) Phân phối và tái phân phối được thực hiện thông qua hệ thống động viên các nguồn lực tài chính hình thanh qua hệ thống NSNN bảo đảm quan hệ cân đối trong nền kinh tế quốc dân; (3) Tham gia không đầy đủ vào quá trình phân phối các yếu tố đầu vào, chủ yếu là Nhà nước đầu tư trực tiếp, cấp vốn kinh doanh, trợ cấp đối với nền kinh tế; (4) Thực hiện phân phối kết quả của quá trình sản xuất, cung ứng hàng hóa, dịch vụ chủ yếu thông qua thuế, phí, lệ phí, thu nhập quyền sở hữu, các khoản chi NSNN cho cộng đồng; (5)Phân phối NSNN tác động đến cả hai bên cung và bên cầu của nền kinh tế, gắn liền với sự hình thành và sử dụng quỹ NSNN của Nhà nước; (6) Nhà nước luôn là chủ thể quyết định trong các quan hệ phân phối có liên quan đến NSNN, Nhà nước sử dụng tối đa quyền lực chính trị thực hiện chức năng phân phối của NSNN. Về cơ bản, quá trình phân phối lại NSNN đa phần mang đặc tính không hoàn trả. Về mục đích, suy cho cùng, phân phối NSNN hướng vào việc giải quyết một cách thỏa đáng mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng xã hội, thực hiện tái sản xuất mở rộng, xác lập cơ cấu kinh tế - xã hội hợp lý, làm nền tảng cho quá trình phát triển phù hợp với quy luật khách quan. Chức năng giám đốc là một thuộc tính khách quan vốn có của NSNN.

Giám đốc ở đây được hiểu là giám sát, đôn đốc, kiểm tra bằng đồng tiền, tiến hành một cách Luan van 7 thường xuyên, liên tục cùng với quá trình vận động của các đối tượng phân phối NSNN. (Dương Đăng Chinh, 2017) Đặc trưng cơ bản của giám đốc NSNN: (1) Giám đốc của NSNN là giám đốc bằng đồng tiền thông qua quá trình vận động của đồng tiền từ khâu huy động các nguồn lực tài chính đến khâu tái phân phối các nguồn lực đó cho các đối tượng sử dụng. (2) Giám đốc NSNN được thực hành tư khâu đầu đến khâu cuối cùng của chu kỳ phân phối của NSNN, hay nói cách khác là được thực hiện ở tất cả các giai đoạn trước, trong và sau khi thực hiện. Giám đốc trước khi thực hiện là giám đốc ở khâu lập kế hoạch nhằm đảm bảo tính đúng đắn, chính xác, hợp lý hiệu quả của dự toán NSNN trong kế hoạch tài chính của các tổ chức kinh tế, của các dự toán tại các cơ quan đơn vị hành chính sự nghiệp.

Thông qua đó điều tiết các chỉ tiêu kinh tế, bảo đảm ngân sách từ khi lập dự toán. Giám đốc trong khi thực hiện là giám đốc quá trình chấp hành thu - chi NSNN, giám đốc thực hiện kế hoạch tài chính và dự toán kinh phí. Khâu này nhằm giữ vai trò quan trọng nhất trong quản lý NSNN, bởi vì thông qua kiểm tra thực hiện NSNN, nhằm bảo đảm NSNN thường xuyên cân đối và thực hiện điều hành NSNN khi các khoản thu - chi ngân sách không bảo đảm quan hệ cân đối cục bộ hay toàn cục. Giám đốc sau khi thực hiện là giám đốc tiến hành sau khi kết thúc chu kỳ vận động của các quỹ và vốn tiền tệ thông qua các báo cáo quyết toán tài chính, ngân sách, nhằm bảo đảm xác lập cân đối NSNN cho năm kế hoạch.

Trong các giai đoạn của chức năng giám đốc thì giám đốc trong khi thực hiện có vị trí quan trọng nhất vì khâu này là yếu tố quyết định đến việc biến kế hoạch thành hiện thực. (3) Giám đốc NSNN bao gồm giám đốc tuân thủ và giám đốc hiệu quả. Giám đốc tuân thủ là giám đốc quá trình hình thành và sử dụng quỹ NSNN, xem xét trong quá trình đó, công việc thu, chi, tài trợ, cấp vốn. có tuân thủ đúng chế độ, đúng dự toán được phê chuẩn, có nằm trong khuôn khổ luật pháp cho phép hay không.

Giám đốc hiệu quả là thông qua phân phối thu chi NSNN mà xem xét việc Luan van 8 phân phối và sử dụng NSNN có mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội và có xảy ra lãng phí NSNN. Về mục đích, giám đốc NSNN là hướng vào việc đảm bảo hiệu quả, tiết kiệm trong việc huy động cũng như sử dụng đồng vốn của NSNN và đảm bảo đúng pháp luật trong sử dụng NSNN. Ý nghĩa của thực hiện tốt chức năng giám đốc NSNN: Đảm bảo tính hợp lý trong mối quan hệ giữa tích tụ và tập trung vốn, cũng như giữa tích lũy và tiêu dùng xã hội. Cho phép khai thác mọi khả năng tiềm tàng sẵn có trong nền kinh tế quốc dân.