Chương 1 : Cơ sở lý luận về quản lý và sử dụng vốn ngân sách Nhà nước Chương 2 : Thực trạng quản lý và sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tại Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Đồng Nai giai đoạn 2006-2010 Chương 3 : Giải pháp quản lý và sử dụng vốn ngân sách Nhà nước tại Sở kế hoạch và Đầu tư tỉnh Đồng Nai đến năm 2020 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1.1 Những lý luận chung về việc quản lý và sử dụng vốn ngân sách Nhà nƣớc 1.1 Khái niệm về nguồn vốn đầu tƣ Vốn là toàn bộ giá trị của đầu tư để tạo ra các sản phẩm nhằm mục tiêu thu nhập trong tương lai Các nguồn lực được sử dụng cho hoạt động đầu tư được gọi là vốn đầu tư. Nếu quy đổi ra thành tiền thì vốn đầu tư là toàn bộ chi phí đầu tư. Vốn đầu tƣ là giá trị tài sản xã hội đã được sử dụng nhằm mang lại hiệu quả trong tương lai. Bất kỳ một quá trình tăng trưởng phát triển kinh tế nào muốn tiến hành được đều phải có vốn đầu tư.
Vốn đầu tư là yếu tố quyết định để kết hợp các yếu tố trong SXKD, nó trở thành yếu tố có tầm quan trọng hàng đầu đối với tất cả các dự án đầu tư và có vai trò to lớn cho việc phát triển kinh tế đất nước. Các nguồn lực thuộc quyền sở hữu và chi phối của Nhà nước được sử dụng cho hoạt động ĐT được gọi là vốn ĐT thuộc NSNN. NSNN với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của Nhà nước tham gia huy động và phân phối Vốn đầu tư thông qua hoạt động thu, chi ngân sách.2 Khái niệm về quản lý và sử dụng vốn đầu tƣ từ NSNN - Quản lý vốn đầu tư từ NSNN là tập hợp những đề xuất về việc bỏ vốn NSNN để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những đối tượng nhất định nhằm đạt được sự chủ trương tăng trưởng về khối lượng, cải tiến hoặc nâng cao chất lượng của sản phẩm hay dịch vụ nào đó trong một khoảng thời gian xác định. - Sử dụng vốn đầu tư từ NSNN là bao gồm các hoạt động phân bổ, quản lý và giám sát quá trình chuyển biến của vốn NSNN từ hình thái tiền tệ sang hình thái vật chất dưới dạng các kết quả đầu tư nhằm phục vụ trực tiếp cho quá trình tái sản xuất và tái sản xuất mở rộng của nền kinh tế.3 Phân loại vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản Căn cứ vào nguồn hình thành vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Căn cứ vào nguồn hình thành VĐT XDCB bao gồm các nguồn sau: -Vốn NSNN -Vốn tín dụng đầu tư -Vốn đầu tư XDCB tự có của các đơn vị SXKD dịch vụ thuộc mọi thành phần kinh tế -Vốn hợp tác liên doanh với nước ngoài -Vốn vay nước ngoài -Vốn ODA -Vốn huy động từ nhân dân Căn cứ vào quy mô và tính chất của dự án đầu tƣ Theo điều lệ quản lý đầu tư và xây dựng, tuỳ thuộc vào tính chất và quy mô các dự án đầu tư được phân thành 3 nhóm A, B, C (Theo phụ lục của những điều sửa dổi bổ sung Điều lệ quản lý đầu tu và xây dựng theo nghị định 92/CP ngày 23/08/1997) Căn cứ theo góc độ tái sản xuất tài sản cố định -Vốn đầu tư xây dựng mới (Xây dựng, mua sắm TSCĐ mới do nguồn vốn trích từ lợi nhuận) -Vốn đầu tư nâng cấp, cải tạo sửa chữa (Thay thế tài sản đã hết niên hạn sử dụng từ nguồn vốn khấu hao).
Căn cứ vào chủ đầu tƣ -Chủ đầu tư là Nhà nước -Chủ đầu tư là các doanh nghiệp -Chủ đầu tư là các cá thể riêng lẻ. Căn cứ vào cơ cấu đầu tƣ -Vốn đầu tư XDCB cho các ngành kinh tế (các ngành cấp I, cấp II, cấp III và cấp IV) -Vốn đầu tư XDCB cho các địa phương và vùng lãnh thổ -Vốn đầu tư XDCB theo các thành phần kinh tế. Căn cứ theo thời đoạn kế hoạch LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 -Vốn đầu tư XDCB ngắn hạn ( Dưới 5năm) -Vốn đầu tư XDCB trung hạn ( Từ 5 đến 10 năm) -Vốn đầu tư XDCB dài hạn ( Từ 10 năm trở lên) 1.4 Phân loại và vai trò vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc 1.1 Phân loại vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc Căn cứ vào phạm vi, tính chất và hình thức thu cụ thể, vốn đầu tƣ từ ngân sách Nhà nƣớc đƣợc hình thành từ các nguồn: Nguồn vốn thu trong nước (thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ bán, cho thuê tài sản, tài nguyên của đất nước…và các khoản thu khác). Nguồn vốn từ nước ngoài (vốn hỗ trợ phát triển chính thức ODA, nguồn viện trợ phi Chính phủ).
Phân cấp quản lý ngân sách chia vốn đầu tƣ từ ngân sách Nhà nƣớc gồm: Vốn ĐT của ngân sách TW được hình thành từ các khoản thu của ngân sách TW nhằm đầu tư vào các dự án phục vụ cho lợi ích quốc gia. Nguồn vốn này được giao cho các bộ, ngành quản lý sử dụng. Vốn ĐT của ngân sách địa phương được hình thành từ các khoản thu ngân sách địa phương nhằm đầu tư vào các dự án phục vụ cho lợi ích của từng địa phương đó. Nguồn vốn này thường được giao cho các cấp chính quyền địa phương (tỉnh, huyện, xã) quản lý thực hiện.
Mức độ kế hoạch hoá, vốn đầu tƣ từ ngân sách Nhà nƣớc đƣợc phân thành: Vốn ĐT xây dựng tập trung: nguồn vốn này được hình thành theo kế hoạch với tổng mức vốn và cơ cấu vốn do Thủ tướng Chính phủ quyết định giao cho từng bộ, ngành và từng tỉnh, thành phố trực thuộc TW. Vốn ĐT từ nguồn thu được để lại theo Nghị quyết của Quốc hội: thu từ thuế nông nghiệp, thu bán, cho thuê nhà của Nhà nước, thu cấp đất, chuyển quyền sử dụng đất… Vốn ĐT theo chương trình quốc gia.2 Vai trò của nguồn vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Đảm bảo sự phát triển cân đối nền kinh tế Trong cân đối nền kinh tế đất nước nói chung và địa phương nói riêng thì vai trò của Vốn ĐT từ NSNN có tầm quan trọng hết sức đặc biệt, vì nó là đòn bẩy của nền kinh tế. Mặt khác, do cạnh tranh nên một số ngành kinh tế sẽ phát triển mất cân đối nhất là ngành SXKD phục vụ nhu cầu của quần chúng nhân dân; những lĩnh vực này NSNN phải đầu tư cho thoả đáng ví dụ: như đầu tư qua các doanh nghiệp công ích. Thực hiện chính sách xã hội Trong việc thực hiện các chính sách xã hội thì vai trò Vốn ĐT từ NSNN giữ vai trò quan trọng bậc nhất và chủ động nhất để xây dựng công trình phúc lợi xã hội.
Để thực hiện tốt các chính sách xã hội thì NSNN phải đầu tư vào các lĩnh vực sau: - Đầu tư cho chương trình xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm cho các đối tượng nghèo đói hoặc là đối tượng chính sách xã hội. - Đầu tư cho các chương trình khác như cho các đối tượng chính sách xã hội. Định hƣớng phát triển kinh tế Trong việc định hướng phát triển nền kinh tế, NSNN có vai trò hết sức quan trọng. NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất trong nền kinh tế có mối quan hệ chặt chẽ với tổng sản phẩm xã hội thu nhập quốc dân, và có mối quan hệ với tất cả các khâu trong hệ thống tài chính.
NSNN không thể tách rời với Nhà nước và Nhà nước quản lý, sử dụng ngân sách để thực hiện chức năng và nhiệm vụ của mình.5 Chỉ tiêu đánh giá việc sử dụng vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc - Chỉ tiêu ICOR: ICOR=I/ GDP Trong đó: ICOR: là hệ số tỷ lệ giữa vốn đầu tư và tăng trưởng GDP I: là vốn đầu tư. GDP: mức thay đổi trong GDP. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 Hệ số này càng thấp thì hiệu quả VĐT càng cao. Hệ số ICOR đóng vai trò rất quan trọng trọng việc xây dựng các kế hoạch kinh tế.
Đây là chỉ tiêu được sử dụng rộng rãi nhất trong việc tính toán nhu cầu VĐT theo các mô hình kinh tế.6 Chỉ tiêu đánh giá trình độ quản lý vốn đầu tƣ từ Ngân sách Nhà nƣớc Sử dụng vốn đầu tƣ đúng mục đích là tiêu chí định hƣớng đánh giá trình độ quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản. Theo tiêu chí này, khi đánh giá việc sử dụng vốn đúng mục đích có thể sử dụng các chỉ tiêu định tính và định lượng sau đây: -Vốn đầu tư thực hiện theo kế hoạch: chỉ tiêu này là tỷ lệ % giữa lượng vốn đầu tư thực hiện so với mức vốn kế hoạch đã bố trí. - Mức độ thực hiện mục tiêu kế hoạch hiện vật và giá trị: chỉ tiêu này là tỷ lệ % so sánh giữa mức kế hoạch đạt được của từng mục tiêu so với mục tiêu kế hoạch. - Mức độ thực hiện mục tiêu (hiện vật và giá trị) theo nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của Đảng và Nhà nước.
Chỉ tiêu này căn cứ vào mục tiêu phấn đấu qui định trong các nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ. Cũng như hai chỉ tiêu trên, chỉ tiêu này được xác định bằng tỷ lệ % giữa chỉ tiêu thực hiện so với chỉ tiêu quy định trong các nghị quyết. - Đánh giá hoạt động đầu tư theo định hướng. Đây là chỉ tiêu định tính phản ánh việc thực hiện chủ trương đầu tư, hoặc định hướng đầu tư của Đảng và Nhà nước trong từng thời kỳ.
- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế (cơ cấu kinh tế ngành, cơ cấu kinh tế lãnh thổ, cơ cấu quản lý. Chỉ tiêu này được thể hiện bằng tỷ trọng % của từng thành phần riêng biệt trong tổng số các thành phần của toàn hệ thống của nền kinh tế. Những chỉ tiêu đánh giá đầu tư đúng mục đích, cũng là những chỉ tiêu đánh giá đầu tư có kết quả và hiệu quả, phản ánh việc sử dụng và quản lý vốn đầu tư trong quá trình hoạt động đầu tư ở mọi khâu, mọi nơi đều an toàn, sử dụng đúng nội dung, đúng địa chỉ. Như vậy, quản lý vốn trong hoạt động đầu tư XDCB được đảm bảo.
Chỉ tiêu đánh giá về hiệu quả KT - XH LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.