HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI THỊ NGỌC ANH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC MỎ KHAI THÁC THAN LỘ THIÊN THÀNH PHỐ CẨM PHẢ TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.02 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thế Bình NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Thị Ngọc Anh i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Với tất cả lòng chân thành, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn tới Ban giám đốc Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh; Thành uỷ, UBND thành phố Cẩm Phả; Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin), các công ty than: Cao Sơn, Cọc Sáu, Đèo Nai; Bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thành luận văn.
Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc về sự chỉ bảo, giúp đỡ, hướng dẫn tận tình của thầy giáo TS. Nguyễn Thế Bình cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Môi trường - Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Bùi Thị Ngọc Anh ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục đích nghiên cứu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới.
Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Thực trạng khai thác than.
Thực trang khai thác than trên thế giới. Khai thác than tại Việt Nam. Tổng quan các vấn đề môi trường trong khai thác than tại Quảng Ninh. Thực trạng công nghệ khai thác than lộ thiên tại Quảng Ninh.
Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và các tác động do khai thác than tới môi trường. Các biện pháp bảo vệ môi trường trong khai thác than. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.
Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội thành phố Cẩm Phả.30 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Hoạt động khai thác tại các mỏ lộ thiên lớn tại thành phố Cẩm Phả. Thực trạng môi trường và công tác quản lý môi trường tại các mỏ lộ thiên lớn tại thành phố Cẩm Phả. Đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong khai thác than lộ thiên tại thành phố Cẩm Phả - Quảng Ninh. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa. Phương pháp so sánh đối chứng. Xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế và xã hội thành phố Cẩm Phả. Điều kiện tự nhiên. Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội.
Kết cấu hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và môi trường. Hoạt động khai thác ở các mỏ lộ thiên lớn tại Cẩm Phả. Địa bàn hoạt động.
Quy trình khai thác. Các thông số của hệ thống khai thác. Vai trò đối với phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Thực trạng môi trường và công tác quản lý môi trường tại các mỏ lộ thiên lớn tại thành phố Cẩm Phả.
Thực trạng môi trường khai thác. Công tác quản lý môi trường. Tác động đến môi trường xung quanh do khai thác lộ thiên. Đánh giá chung.
Đề xuất các giải pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong khai thác than lộ thiên tại thành phố Cẩm Phả - Quảng Ninh. Giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong khai thác than lộ thiên. Các giải pháp tăng cường công tác quản lý môi trường tại các Mỏ. Kết luận và kiến nghị .95 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.96 Tài liệu tham khảo.
99 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường BOD Nhu cầu ôxy sinh học COD Nhu cầu ôxy hoá học ĐTM Báo cáo đánh giá tác động môi trường ĐMC Báo cáo đánh giá môi trường chiến lược KTLT Khai thác lộ thiên KTHL Khai thác hầm lò KT Khai thác KS Khoáng sản MT Môi trường PAC; PAM Chất trợ lắng (keo tụ) QCVN Quy chuẩn Việt Nam TCVSLĐ Tiêu chuẩn vệ sinh lao động TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TCCP Tiêu chuẩn cho phép TSS Tổng chất rắn lơ lửng TTNCTNKTM Trung tâm nghiên cứu thực nghiệm khai thác mỏ VINACOMIN Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Sản xuất than trong cơ cấu các ngành công nghiệp Việt Nam. Tổng hợp dự báo nhu cầu than sử dụng trong nước. Ước tính lượng chất thải rắn từ hoạt động khai thác than đến năm 2025.
Chỉ tiêu hóa học đất các khu vực bãi thải. Diện tích sử dụng đất ở một số mỏ than. Diện tích đất nông nghiệp bị ô nhiễm do khai thác mỏ. Các thông số chủ yếu của các khu khai thác.
Các thông số chủ yếu của các khu khai thác. Các thông số chủ yếu của các khu khai thác. Các thông số của hệ thống khai thác. Các thông số của hệ thống khai thác.
Các thông số của hệ thống khai thác. Các chất ô nhiễm phát sinh trong khai thác than lộ thiên. Khối lượng đất đá thải theo năm. Khối lượng nước thải theo năm.
Đặc trưng ô nhiễm của nước thải mỏ Cao Sơn. Đặc trưng ô nhiễm của nước thải mỏ Cọc Sáu (Quý I/2015). Đặc trưng ô nhiễm của nước thải mỏ Đèo Nai. Sản lượng than khai thác và lượng bụi ước tính.
Nồng độ bụi phát sinh tại các công đoạn khai thác than. Nồng độ các khí độc tại mỏ Cọc Sáu. Nồng độ các khí độc tại mỏ Cao Sơn. Mức ồn tại các khu vực sản xuất.
Nước thải Mỏ than Cọc Sáu trước và sau xử lý Quý I/2015. Kết quả quan trắc môi trường nước mặt Mỏ than Cao Sơn- Quý I/2015. Kết quả quan trắc môi trường nước mặt Mỏ than Cọc Sáu - Quý I/2015. Kết quả quan trắc môi trường nước mặt Mỏ than Đèo Nai - Quý I/2015.
Kết quả quan trắc các nguồn nước mặt bị ảnh hưởng bởi các hoạt động khai thác than lộ thiên tại Cẩm Phả. 68 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nồng độ bụi TSP trung bình 1h trong không khí tại một số tuyến đường vận chuyển than tại thành phố Cẩm Phả. Nồng độ SO2 trung bình 1h trong không khí tại một số tuyến đường vận chuyển than tại thành phố Cẩm Phả.
Dự báo tải lượng bụi trong khai thác lộ thiên 2015-2030. Dự báo Sản lượng khai thác và đất đá thải giai đoạn 2016 - 2030. Vị trí giám sát môi trường nước. Vị trí giám sát môi trường không khí.
Vị trí giám sát môi trường đất. 94 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Top 10 quốc gia khai thác than trên thế giới. Top 10 quốc gia tiêu thụ than trên thế giới.
Cung cầu than trên thế giới phân theo châu lục. Sơ đồ Công nghệ khai thác than lộ thiên. Mặt cắt moong khai thác than. Thành phố Cẩm Phả trên bản đồ tỉnh Quảng Ninh.
Ranh giới các mỏ than lộ thiên lớn vùng Cẩm Phả. Hoạt động bốc xúc, vận tải và đổ thải đất đá. Hoạt động khai thác, vận chuyển, sàng tuyển và tiêu thụ than. Suối Cầu 2 - Cẩm Phả cạn khô nước và ngập đầy đất đá.
Một góc khai trường mỏ Đèo Nai. Chống bụi bằng nước khi nổ mìn. Chống bụi bằng bằng bua nước khi nổ mìn. Sơ đồ công nghệ xử lý nước mưa chảy tràn các mỏ lộ thiên.
Sơ đồ công nghệ xử lý nước thải mỏ từ moong. Sơ đồ mặt đứng bãi thải đã san cắt tầng. 89 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Thị Ngọc Anh Tên đề tài: “Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp quản lý môi trường tại các mỏ khai thác than lộ thiên thành phố Cẩm Phả - tỉnh Quảng Ninh”. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60 34 01 02 Trường: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI - Đánh giá thực trạng ô nhiễm môi trường trong khai thác than lộ thiên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. - Đề xuất một số giải pháp quản lý môi trường trong khai thác than lộ thiên tại thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập số liệu tại UBND thành phố Cẩm Phả và Trung tâm Quan trắc và Phân tích Môi trường, Sở TNMT tỉnh Quảng Ninh. - Phương pháp khảo sát thực địa: Tiến hành khảo sát khu vực khai trường khai thác tại các mỏ khai thác lộ thiên.
- Phương pháp lấy mẫu và phân tích: Môi trường nước; Môi trường không khí. - Xử lý số liệu: Sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu, vẽ biểu đồ, đồ thị, thống kê, so sánh số liệu. - Phương pháp so sánh đối chứng: Các số liệu phân tích được so sánh với QCVN, TCVN, TCN như: QCVN 14: 2008, QCVN 40:2011, TCVN 7957, QCVN 05: 2009, QCVN 26:2010, TCVSLđ 3733: 2002, TCN 14: 2006. KẾT QUẢ CHÍNH VÀ KẾT LUẬN - Thành phố Cẩm Phả nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Quảng Ninh.
Năm 2015, thành phố Cẩm Phả có tốc độ tăng trưởng đạt 14,3%, trong đó: Dịch vụ tăng 17,9%; Công nghiệp, xây dựng tăng 13,6%; Nông nghiệp tăng 3,3%.