Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh giải pháp phát triển hoạt động tín dụng chính sách tại ngân hàng chính sách xã hội huyện bố trạch tỉnh quảng bình

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp phát triển hoạt động tín dụng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Bố Trạch, Quảng Bình.

• Tác giả: Nguyễn Trường Sinh
• Người hướng dẫn: TS. Đinh Thị Lệ Trâm
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Chính Sách Tại Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Huyện Bố Trạch
• Loại tài liệu: luận văn thạc
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài luận văn
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• Phương pháp nghiên cứu của luận văn
• Bố cục của đề tài
• Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CHO VAY ĐỐI TƯỢNG CHÍNH SÁCH
• 1.1. Tổng quan về hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.1.1. Khái quát về đối tượng chính sách
• 1.1.2. Hoạt động của tín dụng chính sách
• 1.2. Hoạt động tín dụng đối với đối tượng chính sách của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 1.2.1. Khái niệm về hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.2.2. Các chỉ tiêu phản ánh hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.2.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.2.4. Sự cần thiết phát triển tín dụng chính sách đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.2.5. So sánh tín dụng chính sách của Ngân hàng Chính sách xã hội với tín dụng của các Ngân hàng thương mại
• 1.3. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.3.1. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách
• 1.3.2. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.4. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CHO VAY ĐỐI TƯỢNG CHÍNH SÁCH TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI HUYỆN BỐ TRẠCH
• 2.1. Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Bố Trạch - Sự hình thành và phát triển
• 2.1.1. Bối cảnh kinh tế vĩ mô
• 2.1.2. Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch - Quá trình hình thành và phát triển
• 2.2. Thực trạng hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.1. Thực trạng hoạt động cho vay đối với đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.2. Thực trạng cơ chế cho vay đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.3. Mục đích và cách thức cho vay đối với đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.4. Về lãi suất, mức cho vay và thời hạn cho vay với đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.5. Tỷ lệ nợ quá hạn/tổng dư nợ đối với cho vay đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.2.6. Chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn tại NHCSXH huyện Bố Trạch
• 2.3. Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng cho vay đối tượng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 2.3.1. Những kết quả đạt được về hoạt động tín dụng cho vay đối tượng chính sách
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế về hoạt động tín dụng cho vay đối tượng chính sách
• 2.3.3. Nguyên nhân
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CHO VAY ĐỐI TƯỢNG CHÍNH SÁCH TẠI NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI HUYỆN BỐ TRẠCH
• 3.1. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng cho vay đối tượng chính sách tại NHCSXH Huyện Bố Trạch
• 3.2.1. Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ
• 3.2.2. Hoàn thiện mô hình tổ chức tại NHCSXH huyện Bố Trạch
• 3.2.3. Phối hợp chặt chẽ hoạt động của NHCSXH Huyện Bố Trạch với hoạt động của các quỹ xóa đói giảm nghèo
• 3.2.4. Tăng trưởng nguồn vốn nhằm mở rộng cho vay đối tượng chính sách
• 3.2.5. Mức cho vay, thời hạn vay linh hoạt theo các dự án và đối tượng vay vốn của từng xã trong huyện Bố Trạch
• 3.2.6. Tập trung xử lý nợ xấu
• 3.2.7. Tăng cường sự phối hợp giữa các cấp chính quyền, các ngành với tổ chức đoàn thể xã hội với Ngân hàng Chính sách xã hội Huyện Bố Trạch
• 3.2.8. Củng cố, hoàn thiện tổ vay vốn
• 3.2.9. Tăng cường kiểm soát việc sử dụng vốn vay
• 3.2.10. Một số giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với Chính phủ
• 3.3.2. Đối với chính quyền địa phương
• 3.3.3. Đối với Ngân hàng Chính sách xã hội cấp trên
• 3.4. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (BẢN SAO)
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tín dụng chính sách tại ngân hàng xã hội huyện Bố Trạch

Tín dụng chính sách đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo và các đối tượng chính sách tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình. Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) huyện Bố Trạch được thành lập nhằm thực hiện các chương trình tín dụng ưu đãi, giúp người dân tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất và đời sống. Theo thống kê, NHCSXH huyện đã cung cấp hàng trăm tỷ đồng cho các hộ nghèo, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo trong khu vực. Việc phát triển tín dụng chính sách không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Tầm quan trọng của tín dụng chính sách

Tín dụng chính sách là một trong những công cụ quan trọng của Nhà nước trong việc thực hiện chính sách xóa đói giảm nghèo. Tại huyện Bố Trạch, tín dụng chính sách đã giúp hàng ngàn hộ gia đình có cơ hội tiếp cận vốn vay để đầu tư vào sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và các ngành nghề khác. Điều này không chỉ giúp cải thiện thu nhập mà còn tạo ra việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo một nghiên cứu, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể nhờ vào các chương trình tín dụng chính sách, cho thấy sự cần thiết phải tiếp tục phát triển và mở rộng các chương trình này.

II. Thực trạng hoạt động tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch

Hoạt động tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch hiện đang gặp nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều thành công trong việc cung cấp vốn cho các đối tượng chính sách, nhưng vẫn còn tồn tại một số hạn chế. Tỷ lệ nợ quá hạn tại NHCSXH huyện Bố Trạch vẫn ở mức cao, điều này ảnh hưởng đến khả năng cung cấp vốn cho các hộ nghèo. Ngoài ra, việc quản lý và sử dụng vốn vay của người dân còn nhiều bất cập, dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn chưa cao. Cần có các giải pháp đồng bộ để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng chính sách tại địa phương.

2.1. Những thành tựu đạt được

Trong những năm qua, NHCSXH huyện Bố Trạch đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc thực hiện các chương trình tín dụng chính sách. Số lượng hộ nghèo được vay vốn ngày càng tăng, giúp họ có điều kiện cải thiện đời sống. Các chương trình cho vay ưu đãi đã được triển khai rộng rãi, từ cho vay hộ nghèo đến cho vay học sinh sinh viên, tạo điều kiện cho nhiều đối tượng tiếp cận nguồn vốn. Theo báo cáo, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm từ 20% xuống còn 10% trong vòng 5 năm qua, cho thấy sự hiệu quả của các chính sách tín dụng.

2.2. Những hạn chế và khó khăn

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng hoạt động tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Tỷ lệ nợ quá hạn cao, lên tới 5%, cho thấy một số hộ vay không có khả năng trả nợ đúng hạn. Nguyên nhân chủ yếu là do người dân thiếu kiến thức về quản lý tài chính và sản xuất. Bên cạnh đó, việc tiếp cận thông tin về các chương trình tín dụng cũng còn hạn chế, khiến nhiều hộ không biết đến các chính sách hỗ trợ. Cần có các biện pháp tuyên truyền và đào tạo để nâng cao nhận thức của người dân về tín dụng chính sách.

III. Giải pháp phát triển tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch

Để phát triển tín dụng chính sách tại NHCSXH huyện Bố Trạch, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ ngân hàng, đảm bảo họ có đủ kiến thức và kỹ năng để tư vấn cho người dân. Thứ hai, cần cải thiện quy trình cho vay, giảm bớt thủ tục hành chính để người dân dễ dàng tiếp cận vốn. Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa NHCSXH và các tổ chức chính trị - xã hội để mở rộng đối tượng vay vốn. Cuối cùng, cần có các chương trình đào tạo về quản lý tài chính cho người dân, giúp họ sử dụng vốn vay hiệu quả hơn.

3.1. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

Đội ngũ cán bộ ngân hàng là yếu tố quyết định đến hiệu quả hoạt động tín dụng chính sách. Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kiến thức về tín dụng, quản lý tài chính cho cán bộ ngân hàng. Điều này không chỉ giúp họ nâng cao năng lực chuyên môn mà còn giúp họ hiểu rõ hơn về nhu cầu và khó khăn của người dân. Một cán bộ ngân hàng có trình độ sẽ tư vấn tốt hơn cho người dân, từ đó nâng cao tỷ lệ giải ngân và hiệu quả sử dụng vốn.

3.2. Cải thiện quy trình cho vay

Quy trình cho vay cần được cải thiện để giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận vốn. Cần đơn giản hóa các thủ tục vay vốn, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ. Việc này sẽ giúp người dân không phải chờ đợi lâu, từ đó khuyến khích họ tham gia vào các chương trình tín dụng chính sách. Ngoài ra, cần có các hình thức cho vay linh hoạt hơn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng đối tượng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tín dụng chính sách xã hội là một trong những trụ cột then chốt trong chiến lược xóa đói giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội tại Việt Nam. Tại huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình – một địa bàn rộng lớn với hơn 612 km² diện tích tự nhiên, dân số gần 199.000 người và lực lượng lao động chiếm 95.809 người (trong đó lao động nông nghiệp chiếm tới 63,2%) – nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế là vô cùng cấp thiết. Mặc dù địa phương đã đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế 8,5% vào năm 2018, nhưng tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo vẫn còn ở mức cao do thường xuyên chịu ảnh hưởng tiêu cực của thiên tai, bão lũ với lượng mưa tháng 10 chiếm tới gần 30% tổng lượng mưa cả năm.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng hoạt động tín dụng ưu đãi tại Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) huyện Bố Trạch giai đoạn 2015–2018, chỉ rõ những kết quả đạt được cũng như các nút thắt về cơ chế giải ngân, huy động vốn và kiểm soát nợ quá hạn. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao quy mô, chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn vốn cho vay đối với các đối tượng thụ hưởng chính sách.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định qua những chỉ số tác động xã hội sâu sắc: góp phần duy trì tính bền vững cho thành quả xóa đói giảm nghèo tại 30 xã, thị trấn của huyện Bố Trạch, tiếp nối đà hỗ trợ cho hơn 11.379 hộ thoát nghèo và tạo việc làm mới cho 30.158 lao động đã được ghi nhận trong hơn một thập kỷ qua.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết tín dụng vi mô (Microfinance Theory) và mô hình tài chính nông thôn toàn diện, kết hợp bài học kinh nghiệm từ Ngân hàng Grameen tại Bangladesh do Giáo sư Muhammad Yunus sáng lập từ năm 1976. Mô hình Grameen đã chứng minh hiệu quả vượt trội của phương thức cho vay tín chấp thông qua nhóm tương trợ với hơn 5 triệu thành viên (trong đó 94% là phụ nữ), khẳng định tính khả thi của việc cấp tín dụng cho người nghèo mà không cần tài sản bảo đảm.

Tại Việt Nam, khung pháp lý của hoạt động tín dụng chính sách được định hình theo Nghị định số 78/2002/NĐ-CP và Quyết định số 131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Hoạt động này mang tính chất công ích, không vì mục tiêu lợi nhuận, thực hiện tách bạch hoàn toàn giữa tín dụng chính sách xã hội và tín dụng thương mại. Luận văn tập trung làm rõ 4 khái niệm cốt lõi: đối tượng chính sách thụ hưởng, phương thức cho vay ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội, mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), cùng hệ thống chỉ tiêu định tính và định lượng phản ánh chất lượng tín dụng vi mô.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong khung thời gian từ năm 2015 đến năm 2018. Dữ liệu thứ cấp bao gồm báo cáo tài chính, báo cáo thống kê kế toán - ngân quỹ, cơ cấu nguồn vốn và dư nợ của NHCSXH huyện Bố Trạch, cùng các chỉ tiêu kinh tế - xã hội của UBND huyện Bố Trạch. Dữ liệu sơ cấp kế thừa từ các cuộc điều tra khảo sát thực địa với quy mô mẫu gồm hàng trăm hộ vay vốn nghèo tại các xã khó khăn trên địa bàn huyện trong các đợt khảo sát định kỳ năm 2011 và năm 2018.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian (time-series analysis) và so sánh đối chiếu tỷ trọng cơ cấu. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác mức độ tăng trưởng vốn, biến động nợ quá hạn và hiệu quả phân bổ vốn tín dụng qua các năm, từ đó đưa ra những luận cứ khoa học thực chứng thay vì các đánh giá định tính đơn thuần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô nguồn vốn tại NHCSXH huyện Bố Trạch có sự bứt phá mạnh mẽ. Đến ngày 31/12/2018, tổng nguồn vốn đạt 473.204 triệu đồng, tăng 124.856 triệu đồng so với năm 2015, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân ấn tượng 39%/năm. Trong cơ cấu vốn, nguồn vốn Trung ương cấp đóng vai trò chủ đạo, tăng từ 267.755 triệu đồng năm 2015 lên 459.481 triệu đồng năm 2018 (tăng gấp 1,7 lần) và chiếm tỷ trọng áp đảo 97,1%.

Thứ hai, dư nợ tín dụng tăng trưởng bền vững gắn liền với sự đa dạng hóa sản phẩm cho vay. Tổng dư nợ đến cuối năm 2018 đạt 406.432 triệu đồng với hơn 23.850 lượt đối tượng chính sách còn dư nợ tại 30 xã, thị trấn. Cơ cấu cho vay chuyển dịch tích cực từ 3 chương trình ban đầu lên 6 chương trình tín dụng chuyên biệt, trong đó chương trình cho vay hộ nghèo giữ tỷ trọng lớn nhất, chiếm 36% tổng dư nợ toàn chi nhánh.

Thứ ba, mạng lưới quản lý tín dụng được thiết lập sâu rộng và vận hành hiệu quả. Ngân hàng đã thiết lập 30 điểm giao dịch cố định tại 100% các xã, phối hợp chặt chẽ với 4 tổ chức hội nhận ủy thác cấp cơ sở gồm 123 tổ chức hội và 606 tổ TK&VV. Mạng lưới này quy tụ khoảng 1.000 cán bộ bán chuyên trách, giúp chuyển tải vốn an toàn, tạo việc làm mới cho 30.158 lao động, cấp tín dụng cho 9.125 học sinh - sinh viên khó khăn và xây dựng 6.069 công trình nước sạch nông thôn.

Thứ tư, nghiên cứu chỉ ra điểm nghẽn lớn trong cơ cấu huy động: nguồn vốn huy động tiết kiệm tại chỗ năm 2018 chỉ đạt 13.723 triệu đồng, chiếm tỷ trọng khiêm tốn 2,9% tổng nguồn vốn. Thêm vào đó, thời hạn cho vay tối đa 36 tháng đối với một số dự án nông - lâm nghiệp chưa thực sự tương thích với chu kỳ thu hồi vốn thực tế của bà con nông dân.

Thảo luận kết quả

Các số liệu tăng trưởng phản ánh nỗ lực vượt bậc của bộ máy quản lý tinh gọn chỉ gồm 15 cán bộ biên chế tại chi nhánh (trong đó có 8 cán bộ thuộc tổ kế hoạch nghiệp vụ tín dụng). Dữ liệu khi được trực quan hóa qua biểu đồ cơ cấu nguồn vốn cho thấy sự phụ thuộc rất lớn vào ngân sách phân bổ từ Trung ương (trên 97%), trong khi nguồn vốn ủy thác từ ngân sách địa phương và tiền gửi tiết kiệm cộng đồng còn rất hạn chế.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ tâm lý ỷ lại của một bộ phận người nghèo coi vốn chính sách là nguồn hỗ trợ không hoàn lại, thói quen tích lũy tiền tệ chưa cao, cùng với áp lực công việc lớn khi bình quân một cán bộ tín dụng phải theo dõi và phụ trách tới gần 3.000 khách hàng vay vốn. So với các nghiên cứu tại các địa bàn đồng bằng như Ninh Bình hay đô thị như Đà Nẵng, công tác quản lý tín dụng tại Bố Trạch gặp nhiều thách thức hơn do địa hình chia cắt, dân cư phân tán và rủi ro thiên tai lũ lụt đe dọa trực tiếp đến khả năng hoàn vốn của người vay.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường khai thác và đa dạng hóa nguồn vốn tại chỗ. Chi nhánh cần chủ động tham mưu cho Huyện ủy, HĐND và UBND huyện Bố Trạch trích tối thiểu từ 3% đến 5% nguồn tăng thu ngân sách địa phương hàng năm chuyển sang NHCSXH để bổ sung nguồn vốn cho vay hộ nghèo; đồng thời đẩy mạnh sản phẩm tiết kiệm dân cư qua 606 tổ TK&VV, phấn đấu nâng tỷ trọng vốn huy động địa phương từ 2,9% lên mức 8% - 10% trong giai đoạn tới.

Thứ hai, điều chỉnh linh hoạt mức vay và kéo dài thời hạn cho vay. Kiến nghị nâng hạn mức vay tối đa của các chương trình sản xuất kinh doanh lên 100 triệu đồng/hộ không cần tài sản bảo đảm; nới rộng thời hạn vay từ 36 tháng lên 60 tháng đối với các mô hình trồng rừng kinh tế, chăn nuôi trâu bò sinh sản tại các xã miền núi nhằm giảm áp lực trả nợ gốc ngắn hạn.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ. Tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo nghiệp vụ mỗi năm cho 8 cán bộ tín dụng và các buổi tập huấn chuyên sâu cho hơn 600 tổ trưởng tổ TK&VV về kỹ năng lập hồ sơ, bình xét công khai và kiểm tra sử dụng vốn; đẩy mạnh hiện đại hóa tin học hóa tại 30 điểm giao dịch xã nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ xuống dưới 3 ngày làm việc.

Thứ tư, thắt chặt quy trình kiểm soát rủi ro và xử lý nợ quá hạn. Tăng cường phối hợp liên ngành giữa ngân hàng với các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan khuyến nông - khuyến lâm để hướng dẫn kỹ thuật canh tác, bảo đảm tỷ lệ sử dụng vốn đúng mục đích đạt trên 98%, duy trì tỷ lệ nợ quá hạn ở mức an toàn dưới 0,5% trên tổng dư nợ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao dành cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng ngành ngân hàng: Đặc biệt là hệ thống NHCSXH các cấp, dùng làm tài liệu tham chiếu thực tiễn để xây dựng quy trình quản trị rủi ro tín dụng vi mô và nâng cao hiệu quả các phiên giao dịch lưu động cấp xã.
• Chính quyền địa phương và các tổ chức hội nhận ủy thác: Lãnh đạo UBND cấp xã, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh và Đoàn Thanh niên sử dụng để hoàn thiện phương thức quản lý 606 tổ TK&VV, nâng cao tính minh bạch trong bình xét đối tượng vay vốn.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu học thuật: Các nghiên cứu sinh, học viên thạc sĩ chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế phát triển tìm kiếm khung lý thuyết và phương pháp phân tích thực chứng về thị trường tài chính nông thôn.
• Cơ quan hoạch định chính sách an sinh xã hội: Các chuyên gia thuộc Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Ngân hàng Nhà nước trong việc tham mưu sửa đổi chuẩn nghèo đa chiều và định mức tín dụng ưu đãi quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động tín dụng chính sách tại NHCSXH khác tín dụng thương mại như thế nào? Tín dụng chính sách hoạt động phi lợi nhuận dưới sự bảo trợ thanh toán 100% của Chính phủ, cho vay trực tiếp tới đối tượng chính sách chủ yếu qua hình thức tín chấp không cần thế chấp tài sản, áp dụng mức lãi suất ưu đãi do Nhà nước quy định và thu nợ thông qua mạng lưới ủy thác xã hội hóa.

Quy mô nguồn vốn của NHCSXH huyện Bố Trạch tăng trưởng ra sao trong giai đoạn 2015–2018? Tổng nguồn vốn của đơn vị tăng từ 269.204 triệu đồng năm 2015 lên 473.204 triệu đồng vào năm 2018, tương đương mức tăng thêm 124.856 triệu đồng và đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 39%/năm, trong đó vốn cấp từ Trung ương chiếm tỷ trọng vượt trội 97,1%.

Tổ Tiết kiệm và vay vốn đóng vai trò gì trong mô hình tín dụng chính sách tại huyện Bố Trạch? Mạng lưới 606 tổ TK&VV là cánh tay nối dài tại các thôn bản, thực hiện nhiệm vụ bình xét công khai hộ đủ điều kiện vay vốn, giám sát mục đích giải ngân, đôn đốc thu hồi nợ/lãi hàng tháng và huy động tiền gửi tiết kiệm từ các thành viên vay vốn với quy mô sinh hoạt từ 50 đến 60 người mỗi tổ.

Vì sao nguồn vốn huy động tại chỗ của NHCSXH huyện Bố Trạch chỉ chiếm 2,9% tổng nguồn vốn? Do đặc thù huyện thuần nông với 63,2% lao động nông nghiệp, thu nhập bình quân của người dân còn thấp, thói quen gửi tiết kiệm định kỳ chưa phổ biến, kết hợp với các đợt bão lũ thường niên khiến dòng tiền tích lũy trong dân cư bị suy giảm nghiêm trọng.

Luận văn đề xuất những chỉ tiêu cụ thể nào để kiểm soát nợ quá hạn và nâng cao chất lượng tín dụng? Nghiên cứu đề xuất duy trì tỷ lệ nợ quá hạn dưới mức 0,5% tổng dư nợ, kiểm soát tỷ lệ sử dụng vốn đúng mục đích đạt trên 98%, đồng thời nâng tỷ trọng nguồn vốn tự huy động tại chỗ lên mức 8% - 10% trong cơ cấu vốn hoạt động của chi nhánh giai đoạn tiếp theo.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về tín dụng chính sách vi mô và kinh nghiệm quốc tế từ mô hình ngân hàng Grameen áp dụng vào điều kiện kinh tế nông thôn Việt Nam.
• Khắc họa bức tranh thực trạng sinh động tại huyện Bố Trạch giai đoạn 2015–2018 với quy mô nguồn vốn đạt 473.204 triệu đồng và tổng dư nợ 406.432 triệu đồng phục vụ hơn 23.850 khách hàng.
• Chỉ rõ các mặt tích cực trong công tác xóa đói giảm nghèo gắn liền với 6 chương trình tín dụng, đồng thời nhận diện thẳng thắn các nút thắt về cơ cấu huy động vốn và nhân sự vận hành.
• Đề xuất gói 4 nhóm giải pháp mang tính chiến lược và khả thi cao về tăng trưởng nguồn vốn địa phương, điều chỉnh mức vay - kỳ hạn và nâng cao năng lực cho 606 tổ TK&VV.
• Xây dựng lộ trình triển khai cụ thể cho giai đoạn 2020–2025 nhằm hỗ trợ tích cực các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại 30 xã, thị trấn huyện Bố Trạch.

Quý độc giả, cán bộ quản lý ngân hàng và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình phân tích và bảng số liệu thực chứng chuyên sâu trong toàn văn luận văn thạc sĩ để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn công tác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CO SO LY LUAN VE HOAT DONG TiN DUNG DOI VOI CHO VAY ĐÓI TƯỢNG CHÍNH SÁCH 1.1 Tổng quan về hoạt động tín dụng đối với cho vay đối tượng chính sách 1.1 Khái quát về đối tượng chính sách 1.1 Chuẩn mực xác định đối tượng chính sách. Trong những giai đoạn vừa qua, thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta lãnh đạo, khởi xướng, nền kinh tế nước ta đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Cũng chính vi vậy, trong xã hội sự phân hoá giàu nghèo đang. diễn ra ngày một sâu sắc, khoảng cách giàu, nghèo ngày càng rộng.

Đây là một thách thức lớn đặt ra đòi hỏi phải có những chính sách và giải pháp phù hợp, di đôi với phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện thành công chương. trình, mục tiêu quốc gia về xóa đói giảm nghèo. Trong quá trình nghiên cứu đói nghèo và thực hiện chương trình cho các đối tượng chính sách xóa đói giảm nghẻo ở Việt Nam, WB đã đưa ra hai mức chuẩn nghèo đối với Việt Nam: Một là: số tiền cần thiết để mua một số lương thực, thực phẩm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng với lượng 2.100 calo/người/ngày, gọi là chuẩn nghèo về lương thực, thực phẩm; Hai là: số tiền cần thiết bao gồm cả chỉ tiêu cho lương thực, thực phẩm và chỉ tiêu cho các nhu cầu cần thiết khác, gọi là chuẩn nghèo chung. Từ năm 1993 đến nay, nước ta đã nhiều lần điều chỉnh chuẩn nghèo.

cho phù hợp với tăng trưởng kinh tế và mức sống dân cư, làm cơ sở để Nhà nước xác định đối tượng cần trợ giúp và xây dựng, đánh giá kết quả thực hiện chương trình xóa đói, giảm nghèo. Diễn biến của chuẩn nghèo ở nước ta qua từng giai đoạn theo tiêu chí của Bộ Lao động thương binh xã hội như sau 'Thu nhập bình quân đầu người/tháng Giai đoạn Khu vực nông thôn Khu vực thành Miền núi Đồng bằng thị Năm 1993-1995 <51.000 Nguôn: Bộ LĐTB&XH 1.2 Đặc điểm đối tượng chính sách Theo kết quả nghiên cứu cho thấy, các đối tượng chính sách, hộ nghèo ở nước ta có những đặc điểm như sau: - Phần lớn người nghèo không có hoặc có rất ít đất để sản xuất và xu hướng này ngày càng tăng lên, nguyên nhân chủ yếu là do họ ban dat dé trang trải cho các nhu cầu chỉ tiêu đột biến như: thiên tai, bệnh tật. thông thường họ bán đất đề lấy tiền trả nợ. ~ Thiếu vốn để sản xuất.

~ Trình độ học vấn thấp, về khả năng nhận thức và kỹ năng sản xuất 10 kinh doanh bj han ché, ít có cơ hội kiếm được việc làm tốt, ôn định. Mức thu nhập của họ hầu như chỉ đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu, do đó không thể thoát khỏi cảnh đói nghèo, ~ Việc đông con cũng vừa là nguyên nhân, vừa là hệ quả của việc đói nghèo. ~ Không có thói quen tiết kiệm, phổ biến tình trạng “ăn bữa nào hay bữa nấy” - Người nghèo thường sử dụng vốn vào sản xuất nông nghiệp là chủ yếu hoặc những ngành nghề thủ công buôn bán nhỏ. Do vậy, nhu cầu vốn thường mang tính thời vụ và rủi ro cao.

~ Không mạnh dạn thay đổi phương thức chăn nuôi, sản xuất, áp dụng các phương pháp cổ hủ, lạc hậu, mang lại hiệu quả thấp, sản phẩm. kém chất lượng. ~ Hầu hết dân nghèo chưa được tiếp cận với hệ thống giao thông, giáo dục, y tế hiện đại do các dịch vụ công cộng của chính phủ.3 Nguyên nhân * Nhóm nguyên nhân khách quan ~ Điều kiện tự nhiên: Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt đã ic động sâu sắc đến sản xuất kinh doanh của các gia đình người khó khăn và đặc biệt là các đối tượng chính sách. Đối tượng chính sách tập trung chủ yếu ở vùng nông thôn: Đối tượng chính sách Nghèo có đặc thù rõ rệt về mặt vị trí dia ly.

Ở nước ta người nghèo chủ yếu sống ở khu vực nông thôn “Những đặc trưng của người nghèo vẫn giống như trước đây - đói nghèo vẫn là hiện tượng phổ biến ở. 1 nông thôn và đối với các dân tộc thiểu số, thì mức độ đói nghèo cao và nghiêm trọng hơn so với đa số người Kinh. Các đặc trưng khác của đói nghèo, là rủi ro cao về thu nhập, do thường xuyên bị thiên tai và tình trạng thiếu việc làm nghiêm trọng ở nông thôn "|9, tr.5] Điều kiện sinh hoạt không được thuận lợi, tiếp cận chậm các tiến bộ khoa học kỹ thuật. “Năm 201 1, khoảng 20- 30% trong tổng số 1.870 xã đặc biệt khó khăn chưa có đường dân sinh đến trung tâm xã; 40% số xã chưa đủ phòng học; 5% số xã chưa có trạm y tế; 55% số xã chưa có nước sạch; 40% số xã chưa có đường điện đến trung tâm xã; 50% số xã chưa đủ công.

trình thủy lợi nhỏ; 20% số xã chưa có chợ xã hoặc cụm xã. Bên cạnh đó, do. điều kiện thiên nhiên không thuận lợi, số người dân thuộc diện cứu trợ đột xuất hàng năm khá cao, khoảng I- 1,5 triệu người. Hàng năm số hộ tái đói nghèo trong tông số hộ vừa thoát khỏi đói nghèo còn lớn” [9, tr.11] ~ Điều kiện kinh tế - xã hội Đối tượng chính sách, hộ có thu nhập thấp, vùng đồng bào DTTS, trình độ học vấn thấp, không có cơ hội kiếm được việc làm ôn định để mang đến thu nhập cao.

Mức thu nhập của họ hầu như chỉ đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng tối thiểu và do vậy, không có đủ điều kiện nâng cao trình độ của mình trong tương lai, để thoát khỏi cảnh đói nghèo. “Nghèo cũng liên quan chặt chẽ tới nhóm dân tộc, ngay cả khi tắt cả các đặc điểm khác nhau là giống nhau, chỉ tiêu của một người thuộc dân tộc thiểu số cũng thấp hơn chỉ tiêu của một người thuộc hộ người Kinh hoặc người Hoa 13%. Trình độ giáo dục cũng tạo sự khác biệt đáng kể; một hộ gia đình chủ hộ có trình độ trung cấp có mức chỉ tiêu cao hơn mức trung bình gần 19% và nếu chủ hộ. có trình độ đại học thì mức cao hơn là 31%.

Con số này là 29% nếu vợ, 12 chồng có trình độ trung cấp và 48% nếu vợ/chồng có trình độ đại học” [9, tr15] ~ Chính sách nhà nước Mặc dù Đảng, Nhà nước đã có nhiều đã rất quan tâm nhưng còn thiếu hoặc chưa đồng bộ. Tăng trưởng kinh tế giúp xóa đói giảm nghẻo trên diện rộng, song việc cải thiện tình trạng trên của người nghèo về thu nhập, khả năng nắm. bắt, tiếp cận, phát triển các nguồn lực lại phụ thuộc vào loại hình tăng trưởng kinh tế. Việc phân phối lợi ích tăng trưởng trong các nhóm dân cư bao gồm cả các nhóm thu nhập phụ thuộc vào đặc tính của tăng trưởng.

Phân tích tình hình biển đổi về thu nhập của nhóm dân cư cho thấy, người giàu hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế nhiều hơn và kết quả đã làm tăng thêm khoảng cách giàu nghèo. Các kết cầu hạ tầng đối với những vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn còn hạn chế, đầu tư của Nhà nước còn chưa đủ, huy động đóng góp của người dân còn thấp, chỉ mới đóng góp bằng sức lao động. s_ Nhóm nguyên nhân chủ quan: Các đối tượng thuộc diện chính sách thường thiếu nhiều thứ như: Trỉ thức, học vấn, kỹ năng lao động, khả năng tiếp cận thị trường, sức khỏe. Đối tượng chính sách nghèo thường thiếu nhiều nguồn lực như (thiếu vốn SXKD, kiến thức và kỹ năng làm ăn, tư liệu sản xuất: Công cụ lao động hiện đại, máy móc thiết bị.) trong đó, chưa nắm bắt kịp thời tiếp cận các nguồn tín dụng để sản xuất kinh doanh là một lực cản lớn nhất trong việc thoát khỏi đói, nghèo lạc hậu.

Người nghèo thường không đủ 13 điều kiện, nhu cầu để vay được nhiều vốn, trong khi nguồn vốn tự có thiếu hoặc không có. Vì thế thiếu vớn là một trong những nguyên nhân trì hoãn khả năng đổi mới sản xuất, áp dụng khoa học công nghệ, giống mới.Mặc dù trong khuôn khổ của dự án tín dụng cho người nghèo thuộc chương trình xóa đói giảm nghèo quốc gia, khả năng tiếp cận tín dụng đã tăng lên rất nhiều. Song vẫn còn khá nhiều người nghẻo, đặc biệt là người rất nghèo. không có khả năng tiếp cận với các nguồn tín dụng.

Một mặt, không có tài sản thế chấp, những người nghèo phải dựa vào tín chấp với các khoản vay nhỏ, hiệu quả thấp đã làm giảm khả năng hoàn vốn. Hộ thuộc đối tượng chính sách, người nghèo thường sợ và không giám tự giải quyết các vấn đề của chính bản thân mình. Về giao tiếp xã hội, đối tượng này thường chỉ giao du, quan hệ với những người nghèo như mình, hoặc thua mình. Không muốn và không giám tiếp cận, quan hệ với những người khá giả hơn mình.

Từ đó, càng làm hạn chế về khả năng tiếp cân tư duy mới, cũng như kinh nghiệm làm kinh tế giỏi. Đây là một cản trở lớn trong công cuộc xóa đói giảm nghèo. Đại đa số đối tượng chính sách, với khả năng kinh tế mong manh của các hộ gia đình nghèo trong khu vực nông thôn, những đột biến này sẽ tạo ra nhưng bắt ôn lớn trong cuộc sống của họ. “Các rủi ro trong sản xuất kinh doanh đối với người nghèo cũng rất cao, do họ không có trình độ tay nghề và thiếu kinh nghiệm làm ăn.

Khả năng đối phó và khắc phục các rủi ro của người nghèo cũng rất kém, do nguồn thu nhập hạn hẹp làm cho hộ gia đình mắt khả năng khắc phục rủi ro và có thể còn gặp rủi ro hơn nữa. Chưa quan tâm chú trọng trong việc dìn giữ sức khỏe, hay có ý thức tự lo lắng về sức khỏe chính đó cũng là yếu tố đẩy con họ vào con đường 14 nghèo doi, Mi khi xay ra dau yéu bénh tat, ho lai coi nhu 1a tu mat thu nhập từ chính lao động rồi lại phải chịu chỉ phí từ việc khám chữa bệnh; do vay day họ vào chỗ túng thiếu đã đến nợ nan, mang tài sản bán đi với giá không được cao. như thế lại vô tình đưa họ vào tình trạng nghèo lại tiếp tục nghèo.2 Hoạt động của tín dụng chính sách 1.1 Đặc trưng tín dụng Ngân hàng Chính sách xã hội đối với cho vay.