Luận văn giải pháp phát triển thị trường thẻ thanh toán tại tỉnh Tiền Giang - ĐH Kinh tế TP.HCM

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại tỉnh Tiền Giang, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế địa phương.

• Tác giả: Phạm Thị Phượng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Huy Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại tỉnh Tiền Giang
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THẺ THANH TOÁN
• 1.1. LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ THẺ THANH TOÁN
• 1.1.1. Khái quát về thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.1.2. Khái niệm, cấu trúc, phân loại thẻ thanh toán
• 1.1.2.1. Khái niệm thẻ thanh toán
• 1.1.2.2. Cấu trúc thẻ thanh toán
• 1.1.2.3. Phân loại thẻ thanh toán
• 1.1.3. Nguồn gốc ra đời và phát triển của thẻ thanh toán
• 1.1.4. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ
• 1.1.4.1. Quy trình phát hành
• 1.1.5. Lợi ích kinh tế của phương thức thanh toán thẻ
• 1.1.5.1. Đối với người sử dụng thẻ
• 1.1.5.2. Đối với ngân hàng
• 1.1.5.3. Đối với đại lý chấp nhận thẻ
• 1.1.5.4. Ý nghĩa kinh tế và xã hội
• 1.2. THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN
• 1.2.1. Các nhân tố tác động đến hoạt động thanh toán thẻ
• 1.3. KINH NGHIỆM MỘT SỐ NƯỚC TRONG VIỆC PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THẺ
• 1.3.1. Thị trường thẻ thanh toán tại Mỹ
• 1.3.2. Thị trường thẻ thanh toán tại Nhật Bản
• 1.3.3. Thị trường thẻ thanh toán tại Trung Quốc
• 1.3.4. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI TIỀN GIANG
• 2.1. THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI VIỆT NAM
• 2.1.1. Quá trình phát triển thị trường thẻ thanh toán tại Việt Nam
• 2.1.1.1. Cơ sở pháp lý cho việc phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ tại Việt Nam
• 2.1.1.2. Quá trình phát triển thị trường thẻ thanh toán hiện nay tại Việt Nam
• 2.1.1.3. Thực trạng về thị trường thẻ thanh toán tại Việt Nam
• 2.1.2. Tác động của thị trường thẻ đến nền kinh tế
• 2.1.2.1. Liên kết, hợp tác trong hoạt động kinh doanh thẻ
• 2.1.2.2. Làm cầu nối giữa các thành viên với các cơ quan quản lý Nhà nước
• 2.1.2.3. Giới thiệu cho các NH hội viên các sản phẩm, dịch vụ mới
• 2.1.2.4. Đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền về dịch vụ thẻ
• 2.1.2.5. Hỗ trợ về mặt đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho các thành viên
• 2.1.2.6. Củng cố, xây dựng và phát triển tổ chức hội thẻ
• 2.2. THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI TIỀN GIANG
• 2.2.1. Thực trạng phát hành và thanh toán thẻ tại các ngân hàng thương mại Tỉnh Tiền Giang
• 2.2.1.1. Đối với thẻ quốc tế
• 2.2.1.2. Đối với thẻ nội địa
• 2.2.2. Thực trạng kỹ thuật phát hành thẻ thanh toán
• 2.2.2.1. Thực trạng đối tượng khách hàng sử dụng thẻ
• 2.2.2.2. Lĩnh vực áp dụng thẻ thanh toán và mạng lưới chấp nhận thẻ
• 2.2.2.3. Mạng lưới máy giao dịch tự động ATM
• 2.2.2.4. Về rủi ro trong hoạt động thẻ
• 2.2.3. NHỮNG ĐÁNH GIÁ VỀ THỊ TRƯỜNG THẺ
• 2.2.3.1. Những kết quả đạt được của thị trường thẻ thanh toán
• 2.2.3.2. Những điểm hạn chế của thị trường thẻ thanh toán
• 2.2.3.3. Những nguyên nhân ảnh hưởng đến thị trường thẻ thanh toán
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI TỈNH TIỀN GIANG
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI TIỀN GIANG
• 3.1.1. Quan điểm chiến lược phát triển kinh tế tại Tỉnh Tiền Giang
• 3.1.2. Quan điểm chiến lược phát triển ngành ngân hàng tại Tỉnh Tiền Giang
• 3.1.3. Quan điểm và mục tiêu chiến lược phát triển thẻ thanh toán
• 3.1.3.1. Quan điểm chiến lược phát triển thẻ thanh toán tại tỉnh Tiền Giang
• 3.2. Mục tiêu chiến lược phát triển thẻ thanh toán
• 3.3. CÁC GIẢI PHÁP VĨ MÔ NHẰM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THẺ
• 3.3.1. Về phía NHNN Trung ương
• 3.3.2. Về phía NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố
• 3.3.3. Về phía TCCƯDVTT
• 3.3.4. Về phía các bộ ban ngành, UBND tỉnh, thành phố
• 3.4. CÁC GIẢI PHÁP VI MÔ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG THẺ THANH TOÁN TẠI TỈNH TIỀN GIANG
• 3.4.1. Phát triển nguồn nhân lực cho hoạt động kinh doanh và quản lý thẻ
• 3.4.2. Đầu tư phát triển kỹ thuật công nghệ thẻ thanh toán
• 3.4.3. Phát triển mạng lưới chi nhánh ngân hàng, đầu tư phát triển hệ thống máy ATM
• 3.4.4. Mở rộng đối tượng khách hàng sử dụng thẻ và mở rộng cấp tín dụng tín chấp thông qua thẻ thanh toán
• 3.4.5. Đa dạng hoá sản phẩm thẻ thanh toán
• 3.4.5.1. Đa dạng hoá sản phẩm
• 3.4.5.2. Đa dạng hóa sản phẩm bằng hình thức kết hợp thương hiệu
• 3.4.6. Mở rộng việc ứng dụng thẻ thanh toán trên nhiều lĩnh vực
• 3.4.7. Gia tăng hoạt động marketing thẻ thanh toán
• 3.4.8. Tham gia vào hoạt động công ty chuyển mạch quốc gia và liên kết với các ngân hàng phát hành thẻ khác
• 3.4.8.1. Kiến nghị với Chính Phủ
• 3.4.8.2. Kiến nghị với NHNN Việt Nam
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG III

Tóm tắt

I. Tổng quan về thẻ thanh toán và sự phát triển tại Tiền Giang

Thẻ thanh toán đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống tài chính hiện đại. Tại Tiền Giang, sự phát triển của thẻ thanh toán đang diễn ra nhanh chóng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Việc hiểu rõ về thẻ thanh toán, lợi ích và cách thức hoạt động của nó là rất cần thiết để thúc đẩy sự phát triển này.

1.1. Khái niệm và cấu trúc của thẻ thanh toán

Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, cho phép người dùng thực hiện giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụ. Cấu trúc của thẻ bao gồm các yếu tố như tên ngân hàng phát hành, số thẻ, và thời hạn hiệu lực.

1.2. Lợi ích của thẻ thanh toán đối với người tiêu dùng

Thẻ thanh toán mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng như tính tiện lợi, an toàn và khả năng quản lý tài chính tốt hơn. Người dùng có thể dễ dàng theo dõi chi tiêu và thực hiện giao dịch nhanh chóng.

II. Thực trạng thị trường thẻ thanh toán tại Tiền Giang

Thị trường thẻ thanh toán tại Tiền Giang đang trong giai đoạn phát triển, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn. Sự chậm trễ trong việc áp dụng công nghệ mới và thiếu sự chấp nhận từ các đơn vị kinh doanh là những vấn đề chính.

2.1. Tình hình phát hành thẻ tại các ngân hàng thương mại

Các ngân hàng thương mại tại Tiền Giang đã bắt đầu phát hành thẻ thanh toán, nhưng số lượng thẻ còn hạn chế. Việc nâng cao nhận thức về thẻ thanh toán là cần thiết để thu hút người dùng.

2.2. Mạng lưới chấp nhận thẻ và ATM

Mạng lưới chấp nhận thẻ và máy ATM tại Tiền Giang còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng sử dụng thẻ thanh toán của người dân. Cần có kế hoạch mở rộng mạng lưới này để đáp ứng nhu cầu.

III. Những thách thức trong phát triển thẻ thanh toán tại Tiền Giang

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng thị trường thẻ thanh toán tại Tiền Giang vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu cơ sở hạ tầng, nhận thức của người tiêu dùng và sự cạnh tranh từ các phương thức thanh toán khác cần được giải quyết.

3.1. Thiếu cơ sở hạ tầng và công nghệ

Cơ sở hạ tầng thanh toán tại Tiền Giang chưa phát triển đồng bộ, dẫn đến khó khăn trong việc triển khai các dịch vụ thẻ thanh toán. Cần đầu tư vào công nghệ và hạ tầng để cải thiện tình hình.

3.2. Nhận thức của người tiêu dùng về thẻ thanh toán

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của thẻ thanh toán, dẫn đến việc sử dụng thẻ còn hạn chế. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức.

IV. Giải pháp phát triển thẻ thanh toán tại Tiền Giang

Để phát triển thẻ thanh toán tại Tiền Giang, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, chính quyền và các tổ chức liên quan. Việc cải thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao nhận thức của người tiêu dùng là rất quan trọng.

4.1. Đầu tư vào công nghệ và hạ tầng thanh toán

Cần đầu tư vào hệ thống máy ATM và các thiết bị chấp nhận thẻ để tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng. Việc này sẽ giúp tăng cường sự chấp nhận thẻ thanh toán.

4.2. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục người tiêu dùng

Các chương trình giáo dục và tuyên truyền về thẻ thanh toán cần được triển khai rộng rãi để nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân sử dụng thẻ.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thẻ thanh toán

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển thẻ thanh toán không chỉ giúp cải thiện hiệu quả thanh toán mà còn thúc đẩy nền kinh tế địa phương. Các ứng dụng thực tiễn từ việc sử dụng thẻ thanh toán đã mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

5.1. Kết quả từ việc áp dụng thẻ thanh toán

Việc áp dụng thẻ thanh toán đã giúp giảm thiểu thời gian giao dịch và tăng cường tính an toàn trong thanh toán. Nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận sự gia tăng doanh thu nhờ vào việc chấp nhận thẻ.

5.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Sự phát triển của thẻ thanh toán đã góp phần thúc đẩy nền kinh tế địa phương, tạo ra nhiều cơ hội việc làm và nâng cao chất lượng dịch vụ tài chính.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của thẻ thanh toán tại Tiền Giang

Thẻ thanh toán có tiềm năng lớn để phát triển tại Tiền Giang. Với các giải pháp đúng đắn và sự hỗ trợ từ các bên liên quan, thị trường thẻ thanh toán có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai.

6.1. Triển vọng phát triển thẻ thanh toán

Triển vọng phát triển thẻ thanh toán tại Tiền Giang là rất khả quan. Sự gia tăng nhận thức và đầu tư vào công nghệ sẽ thúc đẩy sự phát triển này.

6.2. Những khuyến nghị cho các bên liên quan

Các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ để phát triển thị trường thẻ thanh toán, từ việc cải thiện cơ sở hạ tầng đến việc nâng cao nhận thức của người tiêu dùng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt đóng vai trò huyết mạch trong việc luân chuyển dòng vốn, giảm chi phí lưu thông tiền tệ và thúc đẩy minh bạch kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, trong giai đoạn những năm 2000, tỷ trọng tiền mặt trong tổng phương tiện thanh toán tại Việt Nam vẫn chiếm mức cao từ 20% đến 30%, trong khi thanh toán qua thẻ ngân hàng chỉ đạt khoảng 2%. Tại tỉnh Tiền Giang, thị trường thẻ mới chính thức hình thành từ năm 2006 và bước vào giai đoạn sơ khởi với nhiều rào cản về hạ tầng kỹ thuật và thói quen tiêu dùng.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự mâu thuẫn giữa tốc độ gia tăng số lượng thẻ phát hành với tỷ lệ sử dụng thẻ thanh toán trực tiếp thực tế tại địa bàn. Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về thanh toán thẻ; phân tích thực trạng phát triển thẻ nội địa và thẻ quốc tế tại Tiền Giang trong giai đoạn 2006 đến tháng 6 năm 2009; nhận diện các điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ, rủi ro vận hành và chính sách quản lý; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ thúc đẩy thị trường thẻ phát triển bền vững.

Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc lượng hóa các chỉ số tăng trưởng, phân bổ thị phần giữa các tổ chức tín dụng và xây dựng lộ trình nâng cao tỷ trọng giao dịch phi tiền mặt. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu và căn cứ khoa học cho các chi nhánh ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước tỉnh Tiền Giang và các cơ quan ban ngành nhằm xây dựng chính sách tiền tệ, mở rộng mạng lưới thanh toán tự động và hiện đại hóa dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính kết hợp với lý thuyết về hiệu ứng mạng lưới trong thị trường hai phía để giải thích sự tương tác giữa tổ chức phát hành, đơn vị chấp nhận thẻ và người tiêu dùng. Bên cạnh đó, mô hình chấp nhận công nghệ được sử dụng để phân tích nhận thức về tính hữu ích và tính dễ sử dụng của các phương tiện thanh toán hiện đại đối với hành vi chi tiêu của người dân.

Nghiên cứu tập trung làm rõ 4 khái niệm cốt lõi:

• Thẻ thanh toán: Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng phát hành nhằm cung cấp quyền truy cập tài khoản tiền gửi hoặc hạn mức tín dụng để mua hàng hóa, dịch vụ và rút tiền mặt.
• Thẻ ghi nợ: Loại thẻ liên kết trực tiếp với tài khoản tiền gửi thanh toán, cho phép khấu trừ ngay giá trị giao dịch vào số dư sẵn có của chủ thẻ.
• Thẻ tín dụng: Công cụ cấp hạn mức tín dụng tuần hoàn cho phép khách hàng thực hiện nguyên tắc chi tiêu trước, trả tiền sau trong thời hạn miễn lãi quy định.
• Đơn vị chấp nhận thẻ: Các cơ sở kinh doanh, cung cấp dịch vụ được lắp đặt thiết bị ngoại vi để tiếp nhận thanh toán hàng hóa thông qua thẻ ngân hàng.

Quy trình vận hành thanh toán thẻ được chuẩn hóa qua 5 chủ thể liên kết chặt chẽ gồm: chủ thẻ, ngân hàng phát hành, đơn vị chấp nhận thẻ, ngân hàng thanh toán và trung tâm chuyển mạch bù trừ giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập từ báo cáo hoạt động của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Tiền Giang, Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam, số liệu thống kê từ 15 chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh cùng báo cáo khảo sát hành vi tiêu dùng ngân hàng với quy mô hơn 13.000 khách hàng do một tổ chức tư vấn quốc tế thực hiện.

Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với hệ thống các ngân hàng thương mại đang hoạt động nghiệp vụ thẻ tại Tiền Giang trong giai đoạn từ năm 2006 đến tháng 6 năm 2009. Phương pháp phân tích bao gồm: thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian, phân tích cơ cấu tỷ trọng và phương pháp tổng hợp quy nạp. Lý do lựa chọn các phương pháp này nhằm phản ánh trung thực biến động quy mô thị trường, xác định mức độ thâm nhập của từng dòng sản phẩm và đánh giá tương quan giữa tăng trưởng hạ tầng với khối lượng giao dịch phát sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, doanh số sử dụng thẻ nội địa tăng trưởng vượt bậc nhưng cơ cấu sử dụng còn nhiều bất cập. Năm 2006, doanh số sử dụng thẻ nội địa toàn tỉnh đạt 27,085 tỷ đồng; đến năm 2007 tăng lên 115,740 tỷ đồng (tăng 327,32%); năm 2008 đạt 338,145 tỷ đồng (tăng 192,16% so với năm 2007) và chỉ trong 6 tháng đầu năm 2009 đã đạt 426,320 tỷ đồng. Dù vậy, hơn 90% tổng doanh số phát sinh nợ vẫn tập trung vào giao dịch rút tiền mặt tại máy giao dịch tự động ATM, trong khi tỷ lệ thanh toán chuyển khoản và chi tiêu qua máy POS chỉ chiếm dưới 10%.

Thứ hai, thị trường thẻ nội địa ghi nhận sự áp đảo của nhóm ngân hàng thương mại nhà nước. Tính đến tháng 6 năm 2009, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Tiền Giang dẫn đầu thị phần phát hành thẻ nội địa với 22.745 thẻ (chiếm 26,68%), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển phát hành 17.768 thẻ (chiếm 20,84%), Ngân hàng Đông Á đạt 14.646 thẻ (chiếm 17,18%) và Ngân hàng Công thương đạt 14.422 thẻ (chiếm 16,91%).

Thứ ba, phân khúc thẻ quốc tế bắt đầu hình thành nhưng quy mô còn rất khiêm tốn. Đến tháng 6 năm 2009, tổng số thẻ quốc tế phát hành trên địa bàn tỉnh đạt 2.299 thẻ, tăng 61,53% so với năm 2008. Trong đó, Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín chiếm lĩnh vị trí dẫn đầu với 2.003 thẻ (tương đương 87,12% thị phần thẻ quốc tế toàn tỉnh), tiếp theo là Ngân hàng Công thương với 121 thẻ (5,26%) và Ngân hàng Á Châu với 119 thẻ (5,18%). Doanh số sử dụng thẻ quốc tế tăng từ 19,815 tỷ đồng năm 2008 lên 34,485 tỷ đồng vào 6 tháng đầu năm 2009.

Thứ tư, hạ tầng chấp nhận thẻ phân bố không đồng đều và mật độ thiết bị còn thấp. Số lượng máy ATM và POS chủ yếu tập trung tại thành phố Mỹ Tho và các khu công nghiệp, gây khó khăn cho việc tiếp cận dịch vụ của người dân khu vực nông thôn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi khiến hành vi rút tiền mặt chiếm áp đảo bắt nguồn từ tâm lý chuộng tiền mặt truyền thống và việc người lao động chỉ sử dụng thẻ ATM như công cụ rút tiền lương định kỳ sau khi triển khai các quy định trả lương qua tài khoản. Khi biểu diễn số liệu qua biểu đồ cột chồng kết hợp đồ thị đường xu hướng, ta thấy rõ độ lệch pha nghiêm trọng giữa đường tăng trưởng số lượng thẻ phát hành và đường tỷ trọng doanh số thanh toán hàng hóa dịch vụ trực tiếp.

So với các thị trường phát triển như Mỹ, nơi trung bình mỗi người dân sở hữu từ 5 đến 6 thẻ thanh toán và có hơn 4,9 triệu điểm chấp nhận thẻ, hoặc Singapore với mật độ 2.638 người/máy ATM, thị trường Việt Nam nói chung và Tiền Giang nói riêng có mật độ máy rất thưa thớt (khoảng 23.000 dân/máy ATM hoặc POS). Hơn nữa, việc tồn tại nhiều liên minh thẻ hoạt động độc lập như Smartlink, BankNet và VNBC trong thời kỳ này gây ra hiện tượng phân mảnh kết nối, khiến thẻ ngân hàng này chưa thể giao dịch thuận tiện trên hạ tầng của ngân hàng khác.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống giải pháp phát triển thị trường thẻ tại tỉnh Tiền Giang cần được triển khai đồng bộ qua 4 nhóm định hướng chiến lược:

• Mở rộng mạng lưới thiết bị chấp nhận thẻ và hạ tầng ATM: Các ngân hàng thương mại trên địa bàn cần tái phân bổ máy ATM về các huyện, thị xã đông dân cư và đẩy mạnh trang bị máy POS miễn phí tại hệ thống siêu thị, nhà hàng, khách sạn, cửa hàng xăng dầu. Mục tiêu cụ thể là tăng số lượng điểm chấp nhận thẻ thêm 150% và giảm tỷ trọng rút tiền mặt từ mức trên 90% xuống dưới 60% tổng giao dịch trong giai đoạn 2010 đến 2012. Chủ thể thực hiện là các ngân hàng thương mại phối hợp cùng tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.

• Đẩy mạnh liên thông chuyển mạch và chuẩn hóa công nghệ thẻ: Ngân hàng Nhà nước Trung ương và các liên minh thẻ cần hoàn tất kết nối kỹ thuật liên thông giữa BankNet, Smartlink và VNBC. Mục tiêu đạt 100% khả năng thanh toán chéo và chuyển mạch thông suốt cho các dòng thẻ nội địa từ năm 2011, đồng thời từng bước chuyển đổi công nghệ từ thẻ băng từ sang thẻ chip thông minh đạt chuẩn EMV nhằm triệt tiêu rủi ro gian lận thông tin.

• Mở rộng tệp khách hàng và phát triển sản phẩm thẻ liên kết: Khối ngân hàng thương mại cổ phần cần thiết kế các dòng thẻ đồng thương hiệu gắn với dịch vụ du lịch, bán lẻ và thẻ tín dụng học đường, kèm hạn mức tín chấp linh hoạt. Mục tiêu đạt tốc độ tăng trưởng doanh số chi tiêu qua thẻ 40% mỗi năm trong giai đoạn 2010 đến 2015. Chủ thể triển khai là phòng marketing và kinh doanh thẻ tại các chi nhánh ngân hàng.

• Triển khai toàn diện chính sách trả lương qua tài khoản và truyền thông cộng đồng: Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh giám sát thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg, bảo đảm 100% cơ quan hành chính sự nghiệp và doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thực hiện chi trả lương qua tài khoản thẻ ngân hàng trong giai đoạn 2010 đến 2013, kết hợp chiến dịch truyền thông đa kênh nhằm xóa bỏ định kiến xem thẻ ngân hàng là phương tiện xa xỉ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và dữ liệu thực chứng trong luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước chi nhánh cấp tỉnh: Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn để đánh giá tác động của các văn bản quy phạm pháp luật, từ đó xây dựng kế hoạch tiền tệ, quy hoạch mạng lưới thanh toán tự động và hoàn thiện chính sách giám sát rủi ro thanh toán không dùng tiền mặt tại địa phương.

• Ban điều hành và cán bộ nghiệp vụ thẻ tại các ngân hàng thương mại: Giúp các nhà quản trị nhận diện rõ cấu trúc thị phần, năng lực cạnh tranh giữa các khối ngân hàng, từ đó hoạch định chính sách phí chiết khấu POS, chiến lược mở rộng đại lý và phát triển các gói sản phẩm thẻ tích hợp tiện ích sinh hoạt phí.

• Doanh nghiệp thương mại, chuỗi bán lẻ và đơn vị dịch vụ du lịch: Giúp các nhà quản trị nhận thức rõ lợi ích của việc lắp đặt POS trong việc rút ngắn thời gian thanh toán, kiểm soát doanh thu, hạn chế thất thoát tiền mặt và thu hút lượng khách hàng có thu nhập ổn định.

• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Công trình là nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận nghiên cứu thị trường bán lẻ ngân hàng, kỹ thuật phân tích chuỗi số liệu tài chính địa phương và quy trình chuyển dịch phương thức thanh toán trong nền kinh tế đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao hơn 90% doanh số sử dụng thẻ tại Tiền Giang trong giai đoạn nghiên cứu chỉ là rút tiền mặt tại ATM? Nguyên nhân chủ yếu do thói quen chi tiêu bằng tiền mặt của người dân còn bám rễ sâu sắc, mạng lưới chấp nhận thẻ POS tại các cửa hàng bán lẻ còn quá thưa thớt, và phần lớn chủ thẻ là công chức hưởng lương theo tài khoản chỉ coi thẻ ATM là công cụ rút tiền chi tiêu hàng ngày.

• Khung pháp lý nào đóng vai trò đòn bẩy cho thị trường thẻ ngân hàng giai đoạn này? Quyết định số 20/2007/QĐ-NHNN ban hành quy chế hoạt động thẻ và Chỉ thị số 20/2007/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về trả lương qua tài khoản cho các đối tượng hưởng lương từ ngân sách nhà nước là hai văn bản tạo bước ngoặt gia tăng đột biến số lượng tài khoản và thẻ phát hành.

• Ngân hàng nào dẫn đầu thị phần thẻ nội địa và thẻ quốc tế tại Tiền Giang đến năm 2009? Tại thị trường thẻ nội địa, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Tiền Giang chiếm vị trí số một với 22.745 thẻ (26,68% thị phần). Tại thị trường thẻ quốc tế, Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín áp đảo hoàn toàn với 2.003 thẻ phát hành (chiếm 87,12% thị phần).

• Tình trạng phân tán của các liên minh thẻ gây ra trở ngại gì cho người dùng? Sự tồn tại của các liên minh riêng lẻ như Smartlink, BankNet và VNBC khiến hạ tầng máy ATM và POS bị chia cắt. Thẻ do ngân hàng thuộc liên minh này phát hành không thể rút tiền hoặc thanh toán trên máy của ngân hàng thuộc liên minh khác, gây lãng phí chi phí đầu tư xã hội và bất tiện lớn cho người sử dụng.

• Tiền Giang có thể học hỏi kinh nghiệm quốc tế nào để thúc đẩy thị trường thẻ? Thực tiễn từ các thị trường phát triển như Mỹ và Nhật Bản cho thấy Tiền Giang cần tập trung đầu tư chuẩn hóa hạ tầng kỹ thuật ngay từ đầu, ban hành các chính sách ưu đãi thuế cho điểm bán chấp nhận thẻ và phát triển các sản phẩm thẻ chip đa năng tích hợp nhiều tiện ích công cộng.

Kết luận

• Thị trường thẻ thanh toán tại Tiền Giang đã ghi nhận bước chuyển dịch vượt bậc về doanh số phát hành từ năm 2006 đến 2009 nhưng vẫn mang tính chất sơ khai, phụ thuộc nặng nề vào chức năng rút tiền mặt.
• Cơ cấu thị phần phản ánh rõ sự phân hóa: nhóm ngân hàng thương mại nhà nước áp đảo ở mảng thẻ nội địa, trong khi ngân hàng thương mại cổ phần chiếm ưu thế vượt trội ở phân khúc thẻ quốc tế.
• Đóng góp khoa học then chốt của luận văn là đã hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về thị trường thanh toán thẻ cấp tỉnh, chỉ rõ các điểm nghẽn hạ tầng và xây dựng hệ thống giải pháp liên ngành từ quản lý vĩ mô đến tác nghiệp vi mô.
• Lộ trình phát triển tiếp theo giai đoạn 2010 đến 2015 đòi hỏi sự liên thông hoàn toàn hệ thống chuyển mạch quốc gia, hiện đại hóa bảo mật công nghệ thẻ chip và mở rộng bao phủ điểm chấp nhận thẻ POS tới 100% các trung tâm thương mại dịch vụ.
• Các tổ chức tín dụng và cơ quan ban ngành tại Tiền Giang cần nhanh chóng hiện thực hóa các giải pháp nêu trên nhằm tối ưu hóa chi phí lưu thông tiền tệ và thúc đẩy kinh tế địa phương hội nhập vững chắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ THẺ THANH TOÁN 1.1 LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ THẺ THANH TOÁN 1.1 Khái quát về thanh toán không dùng tiền mặt. Sự tồn tại của quá trình sản xuất và trao đổi hàng hoá đòi hỏi các quan hệ chi trả lẫn nhau phải dùng hình thức tiền tệ. Ngày nay, trong thanh toán người ta thường sử dụng hai hình thức chi trả là dùng tiền mặt và hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Thanh toán bằng tiền mặt là biểu hiện các quan hệ thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt trong các quan hệ thanh toán thu chi giữa cá nhân với nhau, giữa các tổ chức kinh tế, cơ quan Nhà nước với cá nhân,… Thanh toán không dùng tiền mặt là thanh toán qua ngân hàng, là tổng hợp các mối quan hệ chi trả tiền tệ được thực hiện bằng cách trích chuyển từ tài khoản của người này sang người khác tại ngân hàng, với sự kiểm soát của ngân hàng mà không cần dùng tiền mặt.

Theo dự báo của các nhà kinh tế, với đà phát triển kinh tế xã hội, lưu thông hàng hoá, trao đổi, dịch vụ được mở rộng thì thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng chiếm phạm vi và khối lượng lớn hơn so với thanh toán bằng tiền mặt. Ngoài tác dụng như việc thúc đẩy quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá, làm tăng tốc độ chu chuyển vốn tiền tệ, tiết kiệm chi phí cho xã hội, thanh toán không dùng tiền mặt còn là công cụ quan trọng để thực hiện công tác quản lý kinh tế của Nhà nước. Trong phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, các đối tượng kinh tế có thể sử dụng các hình thức thanh toán khác nhau bằng cách trích tài khoản của mình tại ngân hàng để chi trả cho người thụ hưởng như thanh toán bằng séc, uỷ nhiệm chi, lệnh chuyển tiền và thẻ thanh toán. Một hình thức thanh toán đang được sử dụng phổ biến trên thế giới hiện nay, đó là thanh toán bằng thẻ ngân hàng.

So với các hình thức thanh toán khác thì thẻ ngân hàng có nhiều ưu điểm hơn vì đã ứng dụng những tiến bộ của ngành công nghệ thông tin mang lại để phát triển công LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 nghệ thanh toán bằng thẻ, giúp cho việc thanh toán của người dân qua ngân hàng trở nên nhanh chóng và tiện lợi.2 Khái niệm, cấu trúc, phân loại thẻ thanh toán.1 Khái niệm thẻ thanh toán Xét về mặt hiện tượng, “Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó người sử dụng thẻ có thể sử dụng thẻ để thanh toán cho các hàng hoá, dịch vụ hay rút tiền mặt tại các ngân hàng, các đại lý ngân hàng hay tại các máy rút tiền tự động (ATM)” Có quan điểm cho rằng: “Thẻ thanh toán là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà chủ thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt hoặc thanh toán hàng hoá, dịch vụ tại các đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ” Đứng trên quan điểm kế toán, thẻ thanh toán là một phương tiện ghi sổ những số tiền thanh toán thông qua thiết bị đọc thẻ phối hợp với hệ thống nối mạng vi tính để kết nối trung tâm phát hành với các điểm thanh toán, nó cho phép thực hiện cuộc thanh toán nhanh chóng, thuận tiện và khá an toàn cho các đối tượng tham gia thanh toán” Trên quan điểm của ngân hàng, việc phát hành và thực hiện thanh toán thẻ là một nghiệp vụ bao gồm các hoạt động cho vay, huy động vốn (thông qua ký quỹ hay tài khoản đảm bảo), thanh toán trong nước và quốc tế. Thẻ thanh toán là một phương thức, một dịch vụ thanh toán do ngân hàng cung cấp cho khách hàng theo hợp đồng giữa tổ chức phát hành thẻ và chủ thẻ. Từ đó có thể khái quát, thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt do ngân hàng phát hành thẻ cung cấp cho chủ thẻ để thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ tại các đơn vị chấp nhận thẻ hoặc rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động ATM. Nói chung, đây là một phương tiện thanh toán thay thế tiền mặt, sử dụng thanh toán trong giao dịch mua bán, là một sản phẩm kinh doanh của ngân hàng với thị trường tiềm năng rộng lớn.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Cấu trúc thẻ thanh toán Thường bao gồm các yếu tố cơ bản sau: - Tên và biểu tượng của ngân hàng phát hành thẻ: Các quy hiệu, logo của tổ chức phát hành thẻ, tên thẻ (VISA, MASTERCARD, AMERICAN EXPRESS, JCB.), tên và biểu tượng của ngân hàng trực tiếp phát hành thẻ. Những thành phần này được thực hiện với kỹ thuật cao nhằm tránh giả mạo. - Bộ nhớ điện tử: thường được gọi là chip được sử dụng đối với các loại thẻ thông minh, trong đó chứa đựng các dữ liệu liên quan đến chủ thẻ. - Số thẻ: là số tài khoản dành riêng cho mỗi chủ thẻ.

Thông thường số này được dập nổi trên thẻ và sẽ được in trên hoá đơn khi chủ thẻ thanh toán tiền mua hàng. Tuỳ theo từng loại thẻ mà có chữ số khác nhau và cấu trúc, phân nhóm trong dãy số cũng khác nhau. - Họ và tên chủ thẻ: Họ và tên của chủ thẻ được dập chữ nổi, thẻ thanh toán không chuyển đổi cho nhau. Nếu là thẻ cá nhân thì đây sẽ là tên của người chủ sở hữu, và nêu là thẻ công ty thì in tên công ty.

- Thời hạn hiệu lực của thẻ: Khoảng thời gian sử dụng thẻ có thể là 5,12,18 hoặc 24 tháng tuỳ theo chính sách của từng ngân hàng phát hành. Trong trường hợp thẻ hết hạn sử dụng thì chủ thẻ phải làm thủ tục gia hạn thẻ. Mặt sau: bao gồm các yếu tố cơ bản sau: - Dãy bằng từ: có khả năng lưu trữ những thông tin được mã hóa về số thẻ, tên chủ thẻ, tên ngân hàng phát hành, ngày phát hành, mã số cá nhân,. khi quét qua máy rút tiền tự động (ATM), máy cấp phép tự động (POS ), mọi dữ liệu này sẽ được đọc và chuyển về trung tâm thẻ thông qua mạng thông tin, nếu là thẻ quốc tế thì những thông tin này sẽ được truyền về ngân hàng phát hành qua hệ thống thông tin của hiệp hội phát hành thẻ quốc tế (hệ thống BASE –I của Visacard hoặc hệ thống INAS của Mastercard…) - Băng chữ ký của chủ thẻ: là băng giấy được nằm ngay dưới dãy băng từ, trên băng giấy là chữ ký của chủ thẻ; khi thanh toán tại các ĐVCNT, đơn vị sẽ so LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 sánh chữ ký của người cầm thẻ trên hoá đơn với chữ ký mẫu trên dãy băng của chủ thẻ.

Ngoài ra, mặt sau của thẻ còn in thêm các lưu ý trong việc dùng thẻ và tên, địa chỉ của ngân hàng phát hành.3 Phân loại thẻ thanh toán Hiện nay, trên thị trường nội địa cũng như quốc tế có rất nhiều thẻ thanh toán khác nhau với những đặc điểm cũng như tính năng rất đa dạng và phong phú. Để phân loại, ta có thể căn cứ vào 5 cơ sở: *Xét theo công nghệ sản xuất, chia làm 3 loại: - Thẻ khắc chữ nổi (Embossing Card): Được làm dựa trên kỹ thuật khắc chữ nổi. - Thẻ băng từ (Magnetic Stripe): Theo đó, các dữ liệu, thông tin liên quan đến khách hàng sẽ được lưu trữ trong băng từ ở mặt sau của thẻ. Những thông tin này không được mã hoá nên dễ bị lấy cắp thông tin.

Do đó, ngày nay đa phần các ngân hàng và tổ chức phát hành thẻ đều chuyển sang thẻ thông minh. - Thẻ thông minh (Smartcard): là loại thẻ theo đó các dữ liệu, thông tin liên quan đến khách hàng sẽ được lưu trữ trong một bộ nhớ điện tử, được gọi là chip. Thẻ thông minh có ưu điểm nổi bật là hạn chế việc sử dụng thẻ giả mạo; tuy nhiên, chi phí phát triển rất cao. *Nếu phân theo chủ thẻ phát hành: Có hai loại chủ yếu là: - Thẻ ngân hàng (Bankcard): là loại thẻ do ngân hàng phát hành giúp khách hàng sử dụng linh động tài khoản của mình tại ngân hàng, hoặc sử dụng một số tiền do ngân hàng cấp tín dụng.

- Thẻ do các tổ chức phi ngân hàng phát hành: là thẻ du lịch hoặc giải trí của các tập đoàn kinh tế lớn. *Nếu phân theo tính chất thanh toán của thẻ: có 4 loại chủ yếu là: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 - Thẻ mua sắm (charge card): loại thẻ mua sắm có đặc điểm không quy định trước hạn mức tiêu dùng, thời hạn được miễn lãi là một tháng, thanh toán toàn bộ số dư nợ khi nhận được bảng thông báo giao dịch. - Thẻ tín dụng (Creditcard): các ngân hàng sẽ quy định trước một hạn mức tín dụng tuần hoàn nhất định cho từng chủ thẻ. Để phát hành thẻ tín dụng, các ngân hàng không đòi hỏi khách hàng phải có tài khoản tiền gửi mở tại ngân hàng.

- Thẻ ghi nợ (Debit Card): là loại thẻ có quan hệ trực tiếp và gắn liền với tài khoản tiền gửi hoặc tài khoản Cheque. Loại thẻ này khi mua hàng hoá, dịch vụ thì giá trị những giao dịch sẽ được khấu trừ ngay vào tài khoản của chủ thẻ. - Thẻ rút tiền hay còn gọi là thẻ tiền mặt (Cash card): là loại thẻ được sử dụng để rút tiền mặt, rất phổ biến và hầu hết các ngân hàng chỉ phát hành cho khách hàng có tài khoản tại ngân hàng đó. *Nếu phân loại theo mục đích sử dụng thẻ - Thẻ cá nhân (Personal Card): là loại thẻ mà chủ sở hữu là cá nhân.

- Thẻ kinh doanh (Business Card): Thường sử dụng cho nhân viên của các doanh nghiệp. Với loại thẻ này, các doanh nghiệp có thể quản lý các khoản chi tiêu cho mục đích kinh doanh của công ty của nhân viên thông qua các báo cáo định kỳ do ngân hàng phát hành thẻ cung cấp. - Thẻ công ty (Corporate card): là thẻ mà chủ sở hữu là công ty. Thẻ này thường do lãnh đạo công ty hoặc người có trách nhiệm mua hàng thường xuyên của công ty sử dụng.

Công ty sẽ chịu trách nhiệm về việc sử dụng thẻ. - Thẻ giao dịch tài chính (Financial transacsion card): là loại thẻ phục vụ cho một số giao dịch tài chính đặc biệt. - Thẻ hoán đổi (Alterd card): Đây là loại thẻ đã thay đổi mà số tài khoản khác với mã số ban đầu, để đề phòng người khác sử dụng thẻ giả. *Nếu phân loại theo phạm vi sử dụng -Thẻ nội địa là thẻ được tổ chức phát hành thẻ tại Việt Nam phát hành để giao dịch trong lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.