Thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất chè tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất chè trên địa bàn huyện trấn yên tỉnh yên bái, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Triệu Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Ngọc Lan
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất chè trên địa bàn huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.2. Đặc điểm của cây chè
• 1.2.1. Nguồn gốc
• 1.2.2. Phân loại
• 1.3. Vai trò của chè đối với đời sống
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè
• 1.5. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế
• 1.6. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.6.1. Tình hình sản xuất chè trên thế giới
• 1.6.2. Tình hình sản xuất và xuất khẩu chè Việt Nam
• 1.6.3. Tình hình sản xuất tiêu thụ chè Yên Bái
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Điều kiện kinh tế xã hội
• 2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Chọn địa điểm nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.5.3. Phương pháp phân tích đánh giá
• 2.5.4. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng phát triển và sản xuất chè tại huyện Trấn Yên
• 3.1.1. Tình hình chung về sản xuất chè tại huyện Trấn Yên
• 3.1.2. Tình hình chung của các hộ nghiên cứu
• 3.1.3. Phân tích hiệu quả sản xuất chè của các hộ điều tra
• 3.1.4. So sánh chè trung du và chè giống mới chất lượng cao
• 3.1.5. Một số khó khăn và nguyện vọng hỗ trợ sản xuất chè của hộ nông dân
• 3.1.6. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của cây chè
• 3.1.7. Một số nhận xét về tình hình phát triển sản xuất chè của hộ nông dân
• 3.1.8. Một số giải pháp phát triển chè tại huyện Trấn Yên
• 3.1.8.1. Một số quan điểm phát triển
• 3.1.8.2. Một số chỉ tiêu phát triển sản xuất chè của huyện Trấn Yên giai đoạn 2015 - 2020
• 3.1.8.3. Một số giải pháp phát triển sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè cho huyện Trấn Yên
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển sản xuất chè tại huyện Trấn Yên Yên Bái

Huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, nổi bật với tiềm năng phát triển sản xuất chè. Cây chè không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần vào việc cải thiện đời sống của người dân. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, huyện Trấn Yên đã và đang phát triển mạnh mẽ ngành chè, đặc biệt là chè xanh và chè đen. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội huyện Trấn Yên

Huyện Trấn Yên có địa hình đa dạng, khí hậu ôn hòa, rất thích hợp cho việc trồng chè. Kinh tế huyện chủ yếu dựa vào nông nghiệp, trong đó chè là cây trồng chủ lực, đóng góp lớn vào thu nhập của người dân.

1.2. Vai trò của chè trong phát triển kinh tế địa phương

Chè không chỉ là nguồn thu nhập chính mà còn tạo việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương. Sản phẩm chè của huyện đã có mặt trên thị trường, tuy nhiên cần nâng cao chất lượng và thương hiệu.

II. Những thách thức trong phát triển sản xuất chè tại Trấn Yên

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất chè tại huyện Trấn Yên vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như quy mô sản xuất nhỏ, công nghệ chế biến lạc hậu và thị trường tiêu thụ không ổn định đang cản trở sự phát triển của ngành chè.

2.1. Quy mô sản xuất nhỏ và manh mún

Sản xuất chè chủ yếu diễn ra ở quy mô hộ gia đình, dẫn đến năng suất thấp và khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của người trồng chè.

2.2. Công nghệ chế biến và tiêu thụ sản phẩm

Công nghệ chế biến chè tại huyện Trấn Yên vẫn chủ yếu là thủ công, chưa đáp ứng được yêu cầu về chất lượng. Thị trường tiêu thụ chè không ổn định, người dân thường bị ép giá bởi thương lái.

III. Giải pháp phát triển sản xuất chè bền vững tại Trấn Yên

Để phát triển sản xuất chè bền vững, huyện Trấn Yên cần áp dụng các giải pháp đồng bộ. Những giải pháp này bao gồm cải tiến kỹ thuật trồng chè, nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển thương hiệu chè địa phương.

3.1. Cải tiến kỹ thuật trồng chè

Áp dụng các kỹ thuật trồng chè hiện đại, sử dụng giống chè chất lượng cao để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này sẽ giúp tăng thu nhập cho người trồng chè.

3.2. Nâng cao chất lượng chế biến và tiêu thụ

Đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, đảm bảo sản phẩm chè đạt tiêu chuẩn chất lượng cao. Phát triển thương hiệu chè Trấn Yên để tăng giá trị sản phẩm trên thị trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về sản xuất chè

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các giải pháp phát triển sản xuất chè đã mang lại hiệu quả tích cực. Năng suất và chất lượng chè đã được cải thiện, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

4.1. Kết quả sản xuất chè sau khi áp dụng giải pháp

Sau khi áp dụng các giải pháp, năng suất chè đã tăng lên đáng kể. Người dân đã có thu nhập ổn định hơn từ việc trồng chè.

4.2. Tác động đến đời sống người dân

Việc phát triển sản xuất chè không chỉ nâng cao thu nhập mà còn cải thiện đời sống tinh thần của người dân. Họ đã có điều kiện tốt hơn để đầu tư cho giáo dục và sức khỏe.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của sản xuất chè tại Trấn Yên

Sản xuất chè tại huyện Trấn Yên có nhiều tiềm năng phát triển. Với những giải pháp đồng bộ và sự hỗ trợ từ chính quyền, ngành chè có thể trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của huyện.

5.1. Tương lai của ngành chè tại Trấn Yên

Ngành chè có thể phát triển mạnh mẽ nếu được đầu tư đúng mức. Cần có chiến lược phát triển bền vững để nâng cao giá trị sản phẩm chè.

5.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Các cơ quan chức năng cần hỗ trợ người dân trong việc tiếp cận công nghệ mới và thị trường tiêu thụ. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích phát triển sản xuất chè bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất chè là một ngành kinh tế nông nghiệp quan trọng, đóng góp lớn vào thu nhập và phát triển kinh tế xã hội ở nhiều vùng miền, đặc biệt là các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc Việt Nam. Trên thế giới, năm 2015, diện tích trồng chè đạt khoảng 2 triệu ha với sản lượng chè khô khoảng 4 triệu tấn, trong đó Việt Nam chiếm khoảng 114,8 nghìn ha với sản lượng 206,6 nghìn tấn, chiếm 4,42% sản lượng toàn cầu. Tại Việt Nam, chè không chỉ là cây công nghiệp truyền thống mà còn là mặt hàng xuất khẩu quan trọng, góp phần nâng cao đời sống người nông dân và phát triển kinh tế địa phương.

Huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, là một trong những vùng trọng điểm phát triển cây chè với diện tích chè năm 2017 đạt 904 ha, năng suất bình quân 8,87 tạ/ha, sản lượng chè búp tươi đạt 8.018 tấn. Tuy nhiên, sản xuất chè tại đây còn nhiều khó khăn như quy mô nhỏ lẻ, cơ sở hạ tầng hạn chế, phương pháp chế biến truyền thống và thị trường tiêu thụ chưa ổn định. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng sản xuất chè trên địa bàn huyện Trấn Yên trong giai đoạn 2015-2017, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp phát triển bền vững nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm.

Nghiên cứu có phạm vi không gian tập trung tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, với thời gian khảo sát chủ yếu từ năm 2015 đến 2017. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển nông nghiệp, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương thông qua ngành chè.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế nông nghiệp và quản lý sản xuất, trong đó có:

• Lý thuyết về cây công nghiệp dài ngày: Nhấn mạnh đặc điểm sinh trưởng, phát triển và hiệu quả kinh tế của cây chè, bao gồm các yếu tố ảnh hưởng như điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác và thị trường tiêu thụ.

• Mô hình hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp: Đánh giá hiệu quả kinh tế dựa trên mối quan hệ giữa chi phí đầu tư và giá trị sản xuất, bao gồm các chỉ tiêu như hiệu quả sử dụng vốn, lao động và tổng lợi nhuận.

• Khái niệm về phát triển bền vững trong nông nghiệp: Tập trung vào việc cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: năng suất, sản lượng, hiệu quả kinh tế, chi phí sản xuất, đầu tư thâm canh, chất lượng giống chè, và thị trường tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của UBND huyện Trấn Yên, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Yên Bái, Tổng cục Thống kê và các tài liệu nghiên cứu liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa tại 3 xã trọng điểm sản xuất chè: Hưng Thịnh, Bảo Hưng và Việt Cường.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu hộ nông dân trồng chè theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích, đảm bảo đại diện cho các nhóm hộ có quy mô và mức đầu tư khác nhau.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả để tổng hợp số liệu về diện tích, năng suất, sản lượng và chi phí; phân tích so sánh hiệu quả kinh tế giữa các nhóm hộ và các giống chè khác nhau; áp dụng phương pháp phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong sản xuất chè.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 6/2018 đến tháng 12/2018, tập trung thu thập và xử lý dữ liệu trong vòng 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả kinh tế theo mức đầu tư của hộ dân: Tổng chi phí sản xuất trên 1 ha chè của hộ khá đầu tư đạt khoảng 137,786 triệu đồng, hộ trung bình là 115,143 triệu đồng và hộ nghèo là 95,61 triệu đồng. Tương ứng, tổng giá trị sản xuất đạt 209,068 triệu đồng/ha ở hộ khá, 158,129 triệu đồng/ha ở hộ trung bình và 118,654 triệu đồng/ha ở hộ nghèo. Điều này cho thấy mức độ đầu tư có ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả sản xuất.

2. So sánh hiệu quả giữa giống chè trung du và giống chè mới chất lượng cao: Trên 1 ha, giá trị sản xuất của chè trung du đạt 164,12 triệu đồng, trong khi chè giống mới chất lượng cao đạt tới 281,143 triệu đồng. Mặc dù chi phí sản xuất giống mới cao hơn, nhưng hiệu quả kinh tế vẫn vượt trội hơn hẳn.

3. Ứng dụng công cụ chế biến hiện đại: 100% hộ khảo sát đã sử dụng máy sao chè, góp phần nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm. Tuy nhiên, sản phẩm vẫn chưa đồng đều về chất lượng và mẫu mã, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4. Thị trường tiêu thụ và giá cả: Sản phẩm chè chủ yếu được tiêu thụ nội địa với hình thức bán tự do, giá cả bấp bênh và người dân thường bị tư thương ép giá, gây khó khăn cho việc ổn định thu nhập.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy đầu tư thâm canh và áp dụng giống chè mới chất lượng cao là yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Trấn Yên. Sự khác biệt về chi phí và giá trị sản xuất giữa các nhóm hộ phản ánh rõ vai trò của điều kiện kinh tế và trình độ kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng máy móc chế biến hiện đại đã góp phần cải thiện năng suất, nhưng chưa giải quyết triệt để vấn đề chất lượng sản phẩm do thiếu đồng bộ trong quy trình chế biến và quản lý chất lượng.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả tương đồng với xu hướng phát triển chè ở các tỉnh miền núi khác, nơi giống chè mới và kỹ thuật canh tác tiên tiến được áp dụng sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn. Tuy nhiên, điểm yếu về thị trường tiêu thụ và giá cả vẫn là thách thức lớn, cần có sự can thiệp của chính sách và tổ chức liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ để ổn định và nâng cao giá trị sản phẩm.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh chi phí và giá trị sản xuất giữa các nhóm hộ, bảng phân tích hiệu quả kinh tế theo giống chè, và sơ đồ SWOT minh họa các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đầu tư thâm canh và áp dụng giống chè mới chất lượng cao: Khuyến khích các hộ nông dân nâng cao mức đầu tư, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và sử dụng giống chè phù hợp nhằm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Thời gian thực hiện trong 2-3 năm, chủ thể là các cơ quan khuyến nông và chính quyền địa phương.

2. Phát triển hệ thống chế biến hiện đại và đồng bộ: Hỗ trợ đầu tư máy móc, thiết bị chế biến hiện đại, xây dựng quy trình quản lý chất lượng sản phẩm nhằm nâng cao giá trị và đồng đều chất lượng chè. Thời gian triển khai 3 năm, chủ thể là doanh nghiệp chế biến và hợp tác xã.

3. Xây dựng và mở rộng thị trường tiêu thụ ổn định: Tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu chè Trấn Yên, liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ để giảm sự phụ thuộc vào tư thương và ổn định giá cả. Thời gian thực hiện 2 năm, chủ thể là chính quyền địa phương và các doanh nghiệp.

4. Tăng cường đào tạo, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân: Tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến chè theo tiêu chuẩn VietGAP nhằm nâng cao trình độ và nhận thức của người sản xuất. Thời gian liên tục, chủ thể là các trung tâm khuyến nông và tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chính sách phát triển cây chè phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.

2. Doanh nghiệp và hợp tác xã chế biến chè: Áp dụng các giải pháp về kỹ thuật chế biến và quản lý chất lượng nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ.

3. Nông dân và người sản xuất chè tại các vùng trung du, miền núi: Tham khảo các kinh nghiệm về đầu tư thâm canh, lựa chọn giống và kỹ thuật canh tác để nâng cao năng suất và thu nhập.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu về phát triển sản xuất nông nghiệp, kinh tế vùng và quản lý chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đầu tư thâm canh lại ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sản xuất chè?
   Đầu tư thâm canh giúp cải thiện kỹ thuật chăm sóc, bón phân và sử dụng giống chất lượng cao, từ đó tăng năng suất và giá trị sản phẩm. Ví dụ, hộ khá đầu tư có giá trị sản xuất cao hơn 40% so với hộ nghèo.

2. Giống chè mới chất lượng cao có ưu điểm gì so với giống chè trung du?
   Giống chè mới cho năng suất và giá trị sản xuất cao hơn đáng kể, mặc dù chi phí đầu tư cao hơn. Nghiên cứu cho thấy giá trị sản xuất trên 1 ha của giống mới cao hơn gần 70% so với giống trung du.

3. Những khó khăn chính trong chế biến chè hiện nay là gì?
   Chế biến chủ yếu theo phương pháp thủ công, sản phẩm chưa đồng đều về chất lượng và mẫu mã, thiếu hệ thống quản lý chất lượng và công nghệ hiện đại.

4. Làm thế nào để ổn định thị trường tiêu thụ chè cho người dân?
   Cần xây dựng liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, phát triển thương hiệu, tổ chức xúc tiến thương mại và hỗ trợ người dân tiếp cận thị trường ổn định.

5. Vai trò của đào tạo kỹ thuật trong phát triển sản xuất chè?
   Đào tạo giúp nâng cao trình độ kỹ thuật, nhận thức về áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, từ đó cải thiện năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế của sản xuất chè.

Kết luận

• Đầu tư thâm canh và áp dụng giống chè mới chất lượng cao là yếu tố quyết định nâng cao hiệu quả sản xuất chè tại huyện Trấn Yên.
• Sản phẩm chè đã có mặt trên thị trường nhưng còn gặp khó khăn về chất lượng đồng đều và thị trường tiêu thụ chưa ổn định.
• Việc ứng dụng công nghệ chế biến hiện đại góp phần nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm, tuy nhiên cần đồng bộ hơn trong quản lý chất lượng.
• Các giải pháp phát triển cần tập trung vào đầu tư kỹ thuật, phát triển chế biến, xây dựng thị trường và đào tạo người sản xuất.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển ngành chè tại địa phương trong giai đoạn 2019-2025, góp phần nâng cao thu nhập và phát triển kinh tế bền vững.

Call-to-action: Các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân cần phối hợp triển khai đồng bộ các giải pháp để khai thác tối đa tiềm năng cây chè, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển bền vững ngành chè tại huyện Trấn Yên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TRIỆU ANH TUẤN THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CHÈ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẤN YÊN TỈNH YÊN BÁI LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Thái Nguyên - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TRIỆU ANH TUẤN THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT CHÈ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRẤN YÊN TỈNH YÊN BÁI Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đinh Ngọc Lan Thái Nguyên - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các số liệu trích dẫn trong quá trình nghiên cứu đã được trích dẫn và ghi rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, tháng 01 năm 2019 Tác giả Triệu Anh Tuấn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tôi đã được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của nhiều tập thể và cá nhân. Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu, phòng Đào tạo, Ban chủ nhiệm Khoa KT&PTNT cùng các thầy cô Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, tạo điều kiện về mọi mặt để tôi thực hiện đề tài này. Đặc biệt tôi xin cảm ơn PGS. Đinh Ngọc Lan, đã hướng dẫn chỉ bảo tận tình và đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể gồm: Huyện uỷ Trấn Yên, UBND huyện Trấn Yên, Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện Trấn Yên, Chi cục Thống kê huyện Trấn Yên, UBND các xã Bảo Hưng, Việt Cường, Hưng Thịnh huyện Trấn Yên. Cuối cùng tôi xin trân thành cảm ơn sâu sắc tới gia đình và bạn bè, những người đã chia sẻ, động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành tốt luận văn của mình. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân đã dành cho tôi. Thái Nguyên, ngày tháng 01 năm 2019 Tác giả luận văn Triệu Anh Tuấn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT . v DANH MỤC CÁC BẢNG . vi DANH MỤC CÁC HÌNH . viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ . ix MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . 3 Chương 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI . Cơ sở lý luận của đề tài . Đặc điểm của cây chè . Vai trò của chè đối với đời sống . Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển sản xuất chè. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế . Cơ sở thực tiễn của đề tài . Tình hình sản xuất chè trên thế giới . Tình hình sản xuất và xuất khẩu chè Việt Nam . Tình hình sản xuất tiêu thụ chè Yên Bái . 23 Chương 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đặc điểm địa bàn nghiên cứu . Điều kiện tự nhiên . Điều kiện kinh tế xã hội . Nội dung nghiên cứu . 40 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu . Chọn địa điểm nghiên cứu . Phương pháp thu thập thông tin . Phương pháp phân tích đánh giá . Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế . 43 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN . Thực trạng phát triển và sản xuất chè tại huyện Trấn Yên . Tình hình chung về sản xuất chè tại huyện Trấn Yên . Tình hình chung của các hộ nghiên cứu . Phân tích hiệu quả sản xuất chè của các hộ điều tra . So sánh chè trung du và chè giống mới chất lượng cao . Một số khó khăn và nguyện vọng hỗ trợ sản xuất chè của hộ nông dân . Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của cây chè. Một số nhận xét về tình hình phát triển sản xuất chè của hộ nông dân . Một số giải pháp phát triển chè tại huyện Trấn Yên . Một số quan điểm phát triển . Một số chỉ tiêu phát triển sản xuất chè của huyện Trấn Yên giai đoạn 2015 - 2020. Một số giải pháp phát triển sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất chè cho huyện Trấn Yên . 77 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO . LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Diễn giải BQ Bình quân LĐ Công lao động CNH-HĐH Công nghiệp hóa hiện đại hóa DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GO Tổng giá trị sản xuất Ha Hec ta IC Chi phí trung gian KH-KT Khoa học kỹ thuật MI Thu nhập hỗn hợp Pr Lợi nhuận PTBQ Phát triển bình quân TC Tổng chi phí TSCĐ Tài sản cố định UBND Uỷ Ban Nhân Dân VA Giá trị gia tăng VNĐ Việt nam đồng  Lượng tăng giảm tuyệt đối LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Diện tích, năng suất, sản lượng chè một số nước trên thế giới năm 2015 .2: Tình hình sản xuất và xuất khẩu chè trên thế giới các năm 2016 .3: Thị trường xuất khẩu chè của Việt Nam Xuất khẩu chè 7 tháng đầu năm 2018 .4: Một số cơ sở chế biến chè công nghiệp trong tỉnh Yên Bái . Hiện trạng sử dụng đất phân theo loại đất và phân theo xã, thị trấn của huyện Trấn Yên năm 2017 . Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chính của huyện Trấn Yên năm 2017 . Số lượng gia súc, gia cầm của huyện Trấn Yên giai đoạn 2015-2017 . Kết quả sản xuất chè huyện Trấn Yên năm 2017 .2: Diện tích chè của huyện Trấn Yên qua các năm 2015-2017 .3: Diện tích, năng suất, sản lượng chè của huyện Trấn Yên qua các năm 2015-2017 .4: Tình hình nhân lực sản xuất chè các hộ điều tra . Diện tích đất sản xuất của hộ nông dân .6: Trang thiết bị vật tư máy móc phục vụ sản xuất chè .7: Giá bán chè khô bình quân của các hộ sản xuất chè .8: Tình hình sản xuất chè của hộ nông dân .9: Chi phí sản xuất cho 1 ha chè của hộ điều tra .10: Kết quả sản xuất chè trên 1 ha của hộ điều tra .11: Hiệu quả sản xuất chè của các hộ điều tra .12: Phân tích SWOT trong sản xuất chè ở hộ dân . 60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii Bảng 3.13: So sánh năng suất và giá bán chè trung du với chè giống mới chất lượng cao của hộ dân .14: So sánh chi phí sản xuất chè trung du với chè giống mới chất lượng cao của hộ dân bình quân/ha/năm .15: So sánh kết quả sản xuất chè trung du với chè giống mới chất lượng cao của hộ dân/1ha/1năm .16: So sánh hiệu quả sử dụng vốn của hộ trồng chè.17: So sánh hiệu quả sử lao động của hộ trồng chè .18: So sánh thuận lợi khó khăn của chè trung du với chè giống mới chất lượng cao của hộ trồng chè .19: Thu thập ý kiến đánh giá về những khó khăn trong sản xuất chè của người dân huyện Trấn Yên .20: Nguyện vọng của người dân trồng chè về chính sách hỗ trợ của Nhà nước . 70 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.1: Sơ đồ cấu trúc của ngành chè và sơ đồ tiêu thụ của ngành chè tỉnh Yên Bái Bái .1: Bản đồ hành chính huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái.1: Sơ đồ tiêu thụ sản phẩm chè của hộ nông dân huyện Trấn Yên . 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ix TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ Họ và tên: Triệu Anh Tuấn Tên luận văn: Thực trạng và giải pháp phát triển sản xuất chè trên địa bàn huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 8620115 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đinh Ngọc Lan Cơ sở đào tạo: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên 1. Mục tiêu và đối tượng nghiên cứu 1. Mục tiêu nghiên cứu - Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất chè. - Đánh giá được thực trạng sản xuất chè trên địa bàn huyện Trấn Yên. - Phân tích đánh giá được những yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè. - Đề xuất giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất chè trên địa bàn huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là những vấn đề sản xuất chè ở huyện Trấn Yên tỉnh Yên Bái từ năm 2015 đến năm 2017. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng. Chúng tôi chọn 3 vùng sản xuất chè của huyện Trấn Yên làm đại diện nghiên cứu: Xã Hưng Thịnh, Xã Bảo Hưng, Xã Việt Cường. Phương pháp được sử dụng bao gồm: - Phương pháp thu thập thông tin  Thu thập thông tin từ tài liệu đã công bố (Tài liệu thứ cấp)  Thu thập thông tin sơ cấp - Phương pháp phân tích đánh giá  Phương pháp thống kê mô tả và so sánh  Phương pháp thống kê kinh tế LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] x  Phương pháp chuyên gia chuyên khảo - Hệ thống chỉ tiêu đánh giá kết quả và hiệu quả kinh tế 3. Các kết quả chính và kết luận Qua nghiên cứu đánh giá tình hình phát triển sản xuất và tiêu thụ chè của huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái đã chỉ rõ cho ta thấy hiệu quả thu được từ sản xuất chè mang lại là khá cao. Việc đầu tư cao sẽ cho kết quả cao hơn, thể hiện cụ thể qua các nhóm hộ dân với tổng chi phí cho 1ha chè ở hộ khá đầu tư 137,786 triệu đồng; hộ trung bình là 115,143 triệu đồng; hộ nghèo là 95,61 triệu đồng với các mức đầu tư như vậy sẽ cho kết quả sản xuất là khác nhau. Cụ thể tổng giá trị sản xuất ở hộ khá đạt 209,068 triệu đồng/ha; hộ trung bình đạt 158,129 triệu đồng; hộ nghèo là 118,654 triệu đồng/ha. Như vậy mức độ đầu tư ảnh hưởng lớn đến kết quả sản xuất của người dân. Ở hộ khá do có điều kiện kinh tế nên việc đầu tư vào chè cũng dễ hơn so với hộ trung bình và hộ nghèo.