CHƯƠNG 1. Cơ SỞ LÝ LUẬN TRONG NGHIÊN cứu 1. KHÁI QUÁT VÈ NGUỒN NHÂN Lực DU LỊCH CHẤT LƯỢNG CAO. Khái niệm liên quan nguồn nhân lực du lịch Nguồn nhân lực du lịch bao gồm toàn bộ lực lượng lao dộng trực tiếp và gián tiếp liên quan đến quá trình phục vụ khách du lịch Nguồn nhân lực du lịch là một bộ phận cấu thành của nguồn nhân lực toàn bộ xã hội; Được hình thành và phát triên trên cơ sở của sự phân công lao động xã hội, nên nguồn nhân lực du lịch và lao động trong du lịch mang mọi đặc điểm chung của lao động xã hội như đáp ứng yêu cầu của xẵ hội, thúc đẩy xã hội phát triển.
(Vũ Văn Viện, 2020) Ngành du lịch có tính đặc thù riêng nên có nhùng đặc diêm: Nhân lực trong du lịch bao gồm quản lý, nghiên cửu, giáo dục, truyền thông và sản xuất mang tính vật chất và lao động sản xuất phi vật chất, trong đó lao động sản xuất phi vật chất chiếm tỷ trọng lớn. Thời gian lao động du lịch, trừ lao động quản lý, nghiên cứu, giáo dục và truyền thông du lịch, bất kể thời gian nào khách đến cũng phải tiếp đón, phục vụ với đặc diêm của nhu cầu du lịch đã nêu trên. Vì vậy, nguồn nhân lực du lịch, hay vần thường gọi là người lao động trong du lịch, thường làm việc nhiều giờ trong ngày và làm việc cả vào ngày lễ, ngày nghỉ. Ngành đặc thù với tỷ lệ lao động thời vụ cao, phụ thuộc vào từng ngành, nghề.
Cường độ làm việc trong hoạt động du lịch tuy không cao như các ngành công nghiệp nặng, độc hại, nhưng thường phải chịu áp lực tâm lý lớn và môi trường làm việc phức tạp thường xuyên phải tiếp xúc với nhiều loại đối tượng 10 khách có trình độ, nghề nghiệp, quốc tịch, văn hóa và thói quen tiêu dùng khác nhau. Đặc diêm chi tiêu của khách tại các diêm tham quan nên thời gian làm việc của lao động du lịch phụ thuộc vào nhu cầu của khách du lịch và tính chất khác nhau của từng nhóm khách. Trong kinh doanh khách sạn, lữ hành, diêm đến và ăn uổng, thực tế lao động nhân sự trong ngành Du lịch làm việc nhằm đáp ứng được những nhu cầu của khách du lịch và đạt được mục tiêu kinh doanh cùng như định hướng chiến lược phát triển của doanh nghiệp du lịch. Vai trò và nhiệm vụ của nguồn nhân lực du lịch Vai trò: Ngành Du lịch giừ vai trò rất quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, bao gồm cả quá trình phát triên căn bản của lĩnh vực du lịch đến các vấn đề và văn hóa - xã hội.
Đê đây mạnh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đổi mói , đẩy mạnh phát triển văn hóa giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, an ninh quốc phòng thì nguồn nhân lực, lực lượng lao động có vai trò then chốt cho việc phát triển; Đối với ngành dịch vụ du lịch thì nguồn nhân lực giữ vai trò then chốt cho sự thành công tại các địa phương. Với vai trò là lực lượng xung kích, trong tất cả các hoạt động du lịch từlưu trú, ăn uống, vui chơi, lực lượng lao động tại chỗ hay gián tiếp tại các đơn vị du lịch nắm bắt được sự thay đổi của các hình thức phục vụ và của khoa học công nghệ, chuyên đôi số, đồng thời vận dụng được các thành tựu trong quá trình tham gia vào quá trình hoạt động kinh doanh, phục vụ du lịch, bám sát đời sống thực tiễn, giải quyết được nhu cầu cơ bản về đời sống văn hóa vật chất, văn hóa tinh thần và thê chất cho cộng đồng, góp phần xây dựng hình ảnh diêm đến du lịch, phát triên hình ảnh du lịch của địa phương trong cả nước. ( Đặng Thị Phương Anh - Bùi Thị Thu Vân, 2018) 11 Nhiệm vụ: NNLDL có nhiệm vụ chính trong phát triên ờ các doanh nghiệp, các cơ quan quản lý nhà nước và các đơn vị đào tạo, góp phần phát triên ngành du lịch thành ngành kinh tế quan trọng thực hiện theo nội dung phát triển theo Nghị quyết 8 của Bộ chính trị. Phân nhóm nguồn nhân lực du lịch Nguồn nhân lực du lịch có thê phân nhiều nhóm, theo nhiều cách thức khác nhau, đáng chú ý là phân nhóm nhân lực du lịch theo ngành nghề; theo không gian hoạt động, phục vụ; và theo hình thức của mối liên hệ với khách.
Phân nhóm theo ngành nghề,- Việc phân nhóm nhân lực theo ngành, nghề trong du lịch liên tục và biến đôi theo quá trình phát triển của ngành. Hiện nay, ngành Du lịch được chia thành: Nhóm nghề khách sạn; Nhóm Lữ hành; Nhóm vận chuyên du lịch và nhóm các dịch vụ liên quan. Với tính chất, trình độ phát triên khác nhau mức độ quản lý, nên trong giới hạn của nội dung nghiên cứu chỉ đề cập đến lao động trong du lịch, cụ thể: Nhân lực làm công tác quản lý, quản trị; Giám sát, điều hãnh (Thường là nhân lực quản trị bậc trung gồm trưởng, phó phòng, tổ trưởng, tổ phó, bếp trường phụ trách bộ phận trong đơn vị kinh doanh du lịch); Nhân viên làm việc trong các cơ sỡ lưu trú hay ăn uổng như nhân viên lễ tân; nhân viên phục vụ buồng, nhân viên phục vụ bàn, nhân viên phục vụ quay bar, lữ hành/marketing, hướng dẫn viên du lịch và thuyết minh viên điểm đến, bếp, nhân viên vận chuyển khách du lịch và các vị trí liên quan khác. (Trần Đức Thanh, 2003) Dựa vào không gian hoạt động và phục vụ trong du lịch ta có thể phân ra làm 3 nhóm chính: 1) Nhóm nhân lực làm việc tại các đầu mối giao thông: đây là những nhân lực chuyên phục vụ khách đi lại bằng các phương tiện vận chuyển khác nhau như: hàng không, bộ, sắt, biền, điểm du lịch; 2) Nhóm nhân lực làm việc phục vụ khách tại các thắng cảnh, điểm đến, các di tích, nhóm nhân lực này đông nhất và có thê chia thành 3 nhóm nhỏ: Nhóm nhân lực đang 12 làm việc tại các công ty du lịch; Nhóm người lao động, nhân sự tại các doanh nghiệp hồ trợ du lịch; cộng đồng dân dư địa phương tại các điểm đến tham gia vào việc kinh doanh điều hành, cung cấp các dịch vụ, sản phẩm cho khách du lịch; 3) Nhóm lao động tông họp đang công tác tại các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, với nhiệm vụ điều hành, kiểm soát, quản lý các dịch vụ phục vụ du lịch như: cơ quan cấp phép kinh doanh du lịch, đăng ký kinh doanh, cơ quan bâo đâm an toàn, trật tự xã hội.
Nhân lực hoạt động sự nghiệp trong ngành du lịch là nhân lực làm công tác nghiên cứu phát triên, đào tạo, dạy nghề. Dựa vào khách hàng có thể phân nhóm nhân lực du lịch theo hai nhóm: Nhân lực lao động du lịch phục vụ và làm việc trực tiếp và gián tiếp; Nhóm làm công việc trực tiếp bao gồm những người có trách nhiệm trực tiếp phục vụ khách như nhân lực làm việc trong các cơ sở lun trú du lịch, nhà hàng, quán bar, công ty du lịch, công ty dịch vụ du lịch, vận chuyên, các dịch vụ giải trí, các công ty chuyên về sự kiện, hội nghị; Nhóm nhân lực lao động làm việc gián tiếp bao gồm nhùng người làm trong các doanh nghiệp hồ trợ cho các hoạt động trực tiếp phục vụ khách du lịch theo nhu cầu hoặc theo các chương trình, loại hình cụ thê. KHÁI NIỆM VÀ VAI TRÒ CỦA NGUỒN NHÂN Lực DU LỊCH CHẤT LƯỢNG CAO 1. Khái niệm Thuật ngữ nguồn nhân lực chất lượng cao chưa thấy xuất hiện trong từ điên Bách khoa cũng như các từ điên đang hiện hừu ờ Việt Nam và cũng chưa thấy xuất hiện trong các từ điển kinh tế khác, mặc dù trong thực tiễn phát triển kinh tế thuật ngữ này được dùng khá phô biến.
Trên thực tể đây là lực lượng nhân lực có tay nghề cao đang làm trong ngành du lịch. 13 Khi nói đến nguồn nhân lực, lực lượng lao động chất lượng cao được hiểu đê chỉ một con người, người lao động trong các cơ quan, trong các doanh nghiệp họ có trình độ cao tương ứng với một ngành cụ thê. Khi nhắc đến nguồn nhân lực chất lượng cao là muốn nói đến tổng thể nhân lực của một địa phương, vùng, quốc gia, trong đó nguồn nhân lực chất lượng cao là bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong tổng thể nguồn lực lao động, nhóm lao động này: có trí tuệ, nhân cách, tay nghề vượt trội và có năng lực thực tế và nhóm nhân lực này luôn luôn đáp ứng, thực hiện tốt các nhiệm vụ, công việc được giao toàn diện so với mặt bằng chung phù họp với nền kinh tế hiện đại. Vai trò nguồn nhân lực du lịch chất lượng cao Dựa vào các vấn đề được nêu trên ta thấy vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao rất cần thiết, quan trọng, nguồn nhân lực chất lượng cao được biết đến đó là những lao động có năng lực thực tế hoàn thành công việc được giao một cách toàn diện nhất, luôn linh động, nhạy bén, sáng tạo và có đóng góp tích cực cho xã hội.
Xét ở quá trình hội nhập thị trường kinh tế thì nguồn nhân lực chất lượng cao phải có khả năng hội nhập quốc tế, tức có khả năng thông hiểu thị trường quốc tế và làm việc đàm phán, hợp tác trong môi trường đa văn hóa, đa quốc gia. Nguồn nhân lực như thế không chỉ là nhùng người hiểu biết kinh tế mà còn hiêu biết, có tầm nhìn quốc tế và hành động không vì cục bộ điạ phương, phải luôn luôn quan tâm, cập nhật các nội dung mới, nâng cao kỳ năng chuyên môn nghiệp vụ phục vụ công việc và hội nhập quốc tể đáp ứng xu hướng toàn cầu hóa. Khi nói đến nguồn nhân lực chất lượng cao được hiểu đây là bộ phận khá đặc biệt, họ là những người có rất nhiều kiến thức, là kết tinh của nguồn nhân lực là một bộ phận đặc biệt, kết tinh những gì tinh tuý nhất để phục vụ cho sự 14 phát triên của ngành du lịch. Họ là lao động có khả năng đáp ứng nhu cầu cao của xã hội, chịu đựng được các áp lục công việc và thích ứng với nhiều ngừ cảnh khác nhau trong công việc.
Nhóm này được đào tạo với kiến thức và trình độ chuyên môn kỳ thuật, có năng lực sáng tạo, biết vận dụng thành tựu khoa học và công nghệ vào thực tế một cách hiệu quả. Họ có phẩm chất công dân tốt, có đạo đức nghề nghiệp và năng suất cao hơn hẳn so với nguồn nhân lực lao động phổ thông.