Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển kinh tế Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế của huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam Chương 3: Phương hướng và các giải pháp phát triển kinh tế huyện Thăng Bình CHUONG 1 CO SO LY LUAN VE PHAT TRIEN KINH TE 1. Khái niệm về phát triển kinh tế Mục tiêu cơ bản và quan trọng của tắt cả các địa phương đó là tăng trưởng và phát triển kinh tế, đó cũng là thước đo chủ yếu vẻ sự tiến bộ trong mỗi giai đoạn của các địa phương hay quốc gia. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng đối với những. quốc gia có điểm xuất phát thấp đang theo đuổi mục tiêu tiến kịp và hội nhập với các nước phát triển.
“Thuật ngữ tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế đôi khi được sử dụng thay. cho nhau, nhưng về cơ bản thì chúng khác nhau. Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng thu nhập của nền kinh tế trong một khoảng. thời gian nhất định (thường là một năm).
Sự gia tăng được thể hiệt ở quy mô và tốc độ. Quy mô tăng trưởng phản ánh sự gia tăng nhiều hay ít, còn tốc độ tăng trưởng. được sử dụng với ý nghĩa so sánh tương đối và phản ánh sự gia tăng nhanh hay. chậm giữa các thời kỳ.
Thu nhập của nẻn kinh tế có thể biểu hiện dưới dạng hiện vật hoặc giá trị. [14] Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế không phải là điều kiện đủ đề cải thiện mức. Ít nhất vì ba lý do, sẽ thật sai lầm khi giả định rằng GDP đầu người cao. hơn có nghĩa là thu nhập cao hơn cho tắt cả mọi người hay cho phân lớn các hộ gia đình.
Thứ nhất, chính phủ các nước đây mạnh tăng trưởng kinh tế không chỉ để cải thiện phúc lợi cho công nước họ mà đôi khi chủ yếu là để tăng cường thé lực và hào quang của nhà nước và những người thống trị. Phần lớn của cải của Ai Cập. đại được đầu tư vào các kim tự tháp. Các quốc gia phát triển ngày nay có thể bành trướng quân đội, triển khai những vũ khí huỷ diệt hàng loạt, hay xây dựng các khu đô thị phức hợp công phu ở các hoang mạc và rừng rậm.
Khi lợi ích từ tăng trưởng. được đưa vào những dự án tốn kém như th, nó thường ít mang lại phúc lợi cho dân chúng. Thứ hai, nguồn lực có thể được đầu tư ð ạt cho tăng trưởng hơn nữa, và lợi ích tiêu dùng bị trì hoãn đến một ngày nào đó sau này. Trong những trường hợp cực đoan, như nỗ lực hợp tác hoá Soviet vào thập niên 30, việc tiêu dùng bị giảm sút mạnh trong những thời gian đài.
Khi Liên Xô giải tán vào năm 1991, người tiêu dùng vẫn chờ đợi và ngày càng mắt kiên nhẫn về một thời đại tiêu dùng đại trà sẽ đến. Thông thường, sức mạnh để dé nén tiêu dùng dưới hình thức tăng trưởng kinh tế kiêu này chỉ có đối với những chính phủ chuyên quyền. 7iứ öa, thu nhập và tiêu dùng có thể gia tăng, nhưng nhiều người nghèo hơn. [30] Nhiều nhà kinh tế học cho rằng cần phải bỗ sung thêm ba tiêu chí bắt buộc vào khái niệm phát triển, đó là giảm đói nghèo và suy đinh dưỡng, giảm bất bình đăng thu nhập và cải thiện điều kiện việc làm.
Ngoài ra có một số nhóm các “giá trị phát trễ như tăng trưởng kinh tế, tăng mức sống, giảm bất bình đẳng xã hội và kinh tế, độc lập, đoàn kết dân tộc, những thay đổi tích cực về cấu trúc gia đình, văn hóa của các xã hội nông nghiệp, công nghiệp hóa và bảo vệ môi trường. trưởng kinh tế, tiến bộ công nghệ được phán xét dưới ánh sáng sự đóng góp của chúng cho việc mở rộng các quyền tự do của con người, nhất là quyền tự do thoát khỏi nạn đói và suy dinh dường. Các quyền tự do vừa là phương tiện, vừa là mục. tiêu của phát triển.
Do vậy, các thị trường là động cơ của tăng trưởng kinh tế, nhưng phát triển lành mạnh các thị trường cũng chính là một mục tiêu của phát triển, bởi vì chúng bao hàm những quyền tự do quan trọng, đó là quyển tự do trao đôi và giao dịch. Cách tiếp cận về phát triển của Amartya Sen mở rộng thêm cách tiếp cận coi “con người là trung tâm của phát triển” được nhiều nhà nghiên cứu nêu lên từ thập. kỷ 70 và được đưa ra từ cuối thập kỷ 80 của thế kỷ 20 bởi chương trình phát triển của Liên hiệp quốc (UNDP): “Mục đích của phát triển là tạo ra một môi trường. thuận lợi cho phép con người được hưởng cuộc sống lâu dai, mạnh khỏe và sáng.
Chân lý đơn giản nhưng đầy sức mạnh nay rit hay bị người ta quên mắt trong lúc theo đuôi của cải vật chất và tài chính”. Phát triển kinh tế được hiểu là quá trình tăng tiến về mọi mặt của nền kinh tế. Phát triển kinh tế được xem như quá trình biến đổi cả về lượng và chất; nó là sự kết hợp một cách chặt chẽ quá trình hoàn thiện của hai vấn đẻ về kinh tế và xã hội ở mỗi quốc gia như các nghiên cứu của các nhà khoa học. [3] [13] [14] 10 Theo cách hiểu như vậy, nội dung của phát triển kinh tế được khái quát theo ba tiêu thức: Một là, sự gia tăng tổng mức thu nhập của nn kinh tế và mức gia tăng thu nhập bình quân trên một đầu người.
Đây là tiêu thức thể hiện quá trình biến đôi về lượng của nền kinh tế, là điều kiện cần để nâng cao mức sống vật chất của một quốc gia và thực hiện các mục tiêu khác của phát triển. Hai là, sự biến đổi theo đúng xu thế của cơ cấu kinh tế. Đây là tiêu thức thể hiện quá trình biến đổi về chất kinh tế của một quốc gia. hân biệt các giai đoạn phát triển kinh tế hay so sánh trình độ phát triển kinh tế giữa các nước với nhau, người ta thường dựa vào dấu hiệu về dạng cơ cấu ngành kinh tế mà quốc gia đó đạt được.
8a Id, sự biến đổi ngày cảng tốt hơn trong các vấn đẻ xã hội. [14] Những quốc gia có thu nhập tăng nhưng tuổi thọ trung bình không tăng, không giảm tỷ lệ tử vong của trẻ sơ sinh và không tăng tỷ lệ học vấn nghĩa là quốc gia đó còn thiếu một số khía cạnh quan trọng của sự phát triển. Nếu tất cả thu nhập tăng lên tập trung vào tay một tầng lớp thượng đăng giàu có hay đề đành cho những. công trình lớn hay một thiết bị quân sự, thì sự phát triển này không đúng với ý nghĩa chúng ta muốn nói đến.
Nghĩa là phát triển kinh tế hàm ý nhiều hơn, đặc biệt là cải thiện sức khỏe, giáo dục, và những khía cạnh khác về phúc lợi của con người. Phát triển cũng thường đi kèm với những thay đổi quan trọng trong cấu trúc. của nền kinh tế, ngày càng có nhiều người chuyển từ sản xuất nông nghiệp ở nông. thôn sang công việc được trả lương cao hơn và có sơ sở ở thành thị, thường là trong sản xuất hay dịch vụ.
Tăng trưởng kinh tế mà không thay đổi cơ cấu thì thường là một chỉ báo của thu nhập mới tập trung vào tay của một số ít người. Những tình huống tăng trưởng mà không phát triên là những ngoại lệ chứ không phải là một qui luật, nhưng trên thực tế điều này đã xảy ra. Hai trong số những thay đôi cơ cấu quan trọng nhất thường đi kèm với phát triển kinh tế là tỷ trọng phần đóng góp của ngành công nghiệp và dịch tăng lên cùng. với phần đóng góp của nông nghiệp giảm xuống trong sản phâm quốc dân và tỷ lệ dân chúng sống trong đô thị tăng nhiều hơn ở nông thôn.
1I Phát triển kinh tế được đánh giá bằng nhiều chỉ tiêu trên nhiều góc độ khác. nhau nhưng có thể bao gồm nhóm chỉ tiêu phản ánh tăng trưởng kinh tế, chuyển dich cơ cấu, phản ánh sự phát triển xã hội.như các nghiên cứu của Viện nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương (2004) [22], Bùi Quang Bình(2010) [4]. Trong đó các nghiên cứu quan tâm tới nhiều các chỉ tiêu như quy mô và tốc độ tăng trưởng. của GDP hay GO, thu nhập theo đầu người, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, lao động và tỷ lệ nghèo đói.
Mục tiêu cuối cùng của sự phát triển kinh tế trong các quốc gia không phải là tăng trưởng hay chuyển địch cơ cấu kinh tế, mà là việc xoá bỏ nghèo đói, suy dinh dưỡng, sự tăng lên của tuôi thọ bình quân, khả năng tiếp cận đến các dịch vụ y tế, nước sạch, trình độ dân trí, giáo dục của quảng đại quần chúng nhân dân v. Hoàn thiện các tiêu chí trên là sự thay đôi về chất xã hội của quá trình phát triển. [14] Như vậy, phát triển kinh tế là một quá trình vận động đi lên. Trong khái niệm này, phát triển kinh tế phải là một quá trình lâu dài, luôn thay đổi và sự thay đổi đó theo hướng ngày càng hoàn thiện.
Do vậy, khái niệm phát triển kinh tế cũng được lý giải như một quá trình thay đổi theo hướng hoàn thiện về mọi mặt của nền kinh tế như: kinh tế, xã hội, môi trường và thê chế trong một thời gian nhất định. Nội dung và tiêu chí phát triển kinh tế địa phương Khái niệm về phát triển kinh tế là quá trình vận động đi lên ngày càng hoàn thiện mọi mặt của nền kinh tế hay là phát triển về kinh tế, xã hội, môi trường và thê chế. Như vậy nội dung của phát triển sẽ thể hiện ở: ~ Nội dung phát triển về kinh tế ~ Nội dung phát triển về xã hội ~ Nội dung phát triển về môi trường. Mỗi nội dung phát triển sẽ thể hiện qua một số các tiêu chí nhất định, sau đây chúng ta sẽ xem xét cụ thể từng nội dung này.
Nội dung và chỉ tiêu phát triển về kinh tế Nội dung phát triển kinh tế 12 Phat trién trên khía cạnh kinh tế là sự gia tăng phúc lợi vật chất của xã hội do. kết quả của quá trình sản xuất xã hội và nhờ nó mới có cơ sở nâng cao chất lượng. cuộc sống của đại bộ phận dân chúng. Tuy nhiên nội dung này còn được bô sung.
thêm sự thay đổi cơ cấu sản xuất (công nghiệp và dịch vụ chiếm tỷ trọng cao), sự cải thiện môi trường, bình đẳng kinh tế nhiều hơn. Nghĩa là phát triển kinh tế phụ thuộc vào sự phát triển của các ngành kinh tế của nền kinh tế như công nghiệp, dịch vụ và nông lâm thủy sản, đó là các trụ cột của nền kinh tế.