Luận văn Nghiên cứu Tác động của Các Cú Sốc đến Biến Số Kinh tế Vĩ mô của Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn nghiên cứu các cú sốc tác động đến các biến số kinh tế vĩ mô của việt nam, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp

• Tác giả: Bùi Anh Chính
• Chuyên ngành: Kinh tế vĩ mô
• Đề tài: Tác động của các cú sốc đến kinh tế vĩ mô Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI TỰA
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 1.1.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 1.1.2. Các nghiên cứu trong nước
• 1.2. MÔ HÌNH VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Một số phương thức tác động của các cú sốc từ bên ngoài đến các biến số kinh tế vĩ mô trong nước
• 1.2.2. Xây dựng mô hình SVAR cho bài nghiên cứu
• 1.2.2.1. Lựa chọn các biến và phân tích sơ lược
• 1.2.2.2. Mô hình Structural VAR (SVAR)
• 1.2.2.3. Các ràng buộc cho ma trận của SVAR
• 1.2.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Phân tích hàm phản ứng đẩy hay phản ứng xung
• 1.3.1.1. Hàm phản ứng đẩy của sản lượng công nghiệp trong nước với các biến bên ngoài
• 1.3.1.2. Hàm phản ứng đẩy của lãi suất trong nước (IR) với các biến vĩ mô bên ngoài
• 1.3.1.3. Hàm phản ứng đẩy của tỷ giá hối đoái trong nước (EX) với các biến vĩ mô bên ngoài
• 1.3.1.4. Hàm phản ứng đẩy của chỉ số giá tiêu dùng trong nước (CPI) với các biến vĩ mô bên ngoài
• 1.3.1.5. Hàm phản ứng đẩy của cung tiền (M1) với các biến vĩ mô bên ngoài
• 1.3.2. Phân tách phương sai
• 1.3.3. Phân tích phản ứng của các biến vĩ mô tại Việt Nam
• 1.3.3.1. Hàm phản ứng đẩy hay hàm phản ứng xung
• 1.3.3.2. Phân tách phương sai
• 1.4. KẾT LUẬN VÀ HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1. TỔNG QUAN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM
• PHỤ LỤC 2. SƠ NÉT VỀ MÔ HÌNH SVAR
• DANH MỤC ĐỒ THỊ - HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tác động của các cú sốc đến kinh tế vĩ mô Việt Nam

Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích tác động kinh tế của các cú sốc kinh tế từ bên ngoài đến nền kinh tế Việt Nam. Các cú sốc này bao gồm các yếu tố như giá hàng hóa thế giới, lãi suất của FED và chỉ số sản xuất công nghiệp của Mỹ. Mô hình SVAR được áp dụng để đo lường mức độ ảnh hưởng của các biến ngoại sinh đến các biến số kinh tế vĩ mô trong nước. Kết quả cho thấy rằng các cú sốc này có ảnh hưởng đáng kể đến các biến như cung tiền M1, lãi suất và tỷ giá hối đoái. Đặc biệt, biến động của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và sản lượng công nghiệp (IIP) cũng chịu ảnh hưởng mạnh từ các cú sốc ngoại sinh. Điều này cho thấy sự nhạy cảm của nền kinh tế Việt Nam trước các biến động từ bên ngoài.

1.1. Phân tích hàm phản ứng đẩy

Phân tích hàm phản ứng đẩy cho thấy rằng sản lượng công nghiệp trong nước có phản ứng mạnh mẽ với các cú sốc từ chỉ số giá hàng hóa thế giới. Cụ thể, khi có cú sốc từ giá dầu, sản lượng công nghiệp có xu hướng tăng trong ngắn hạn, nhưng sau đó sẽ giảm dần. Tương tự, lãi suất trong nước cũng có phản ứng tương tự với các cú sốc từ chỉ số sản xuất công nghiệp của Mỹ. Điều này cho thấy rằng tác động của các cú sốc không chỉ diễn ra ngay lập tức mà còn có những ảnh hưởng lâu dài đến các biến số kinh tế. Việc hiểu rõ các phản ứng này là rất quan trọng để xây dựng các chính sách kinh tế phù hợp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cú sốc bên ngoài.

1.2. Đánh giá tác động của chính sách kinh tế

Chính sách kinh tế của Việt Nam cần được điều chỉnh linh hoạt để ứng phó với các cú sốc từ bên ngoài. Việc đánh giá chính xác tác động của các cú sốc đến nền kinh tế là rất cần thiết. Các nhà hoạch định chính sách cần phải xem xét các yếu tố như lãi suất, tỷ giá hối đoái và cung tiền để đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế. Nghiên cứu cho thấy rằng các chính sách tiền tệ mở rộng có thể giúp thúc đẩy sản xuất trong ngắn hạn, nhưng cũng có thể dẫn đến lạm phát nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Do đó, việc xây dựng một khung chính sách linh hoạt và hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững cho nền kinh tế Việt Nam.

II. Mô hình và dữ liệu nghiên cứu

Mô hình SVAR được sử dụng trong nghiên cứu này nhằm phân tích các cú sốc kinh tế và tác động của chúng đến các biến số kinh tế vĩ mô tại Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm dữ liệu từ IMF và Tổng cục thống kê Việt Nam. Mô hình này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến nội sinh và ngoại sinh, từ đó đánh giá được mức độ ảnh hưởng của các cú sốc đến nền kinh tế. Việc lựa chọn các biến trong mô hình là rất quan trọng, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả phân tích. Các biến được lựa chọn bao gồm chỉ số sản xuất công nghiệp, chỉ số giá tiêu dùng, lãi suất và tỷ giá hối đoái. Kết quả từ mô hình sẽ giúp các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách có cái nhìn rõ hơn về tác động của các cú sốc đến nền kinh tế.

2.1. Lựa chọn biến và phân tích sơ lược

Việc lựa chọn các biến trong mô hình SVAR là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu. Các biến được lựa chọn bao gồm chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP), chỉ số giá tiêu dùng (CPI), cung tiền M1, lãi suất và tỷ giá hối đoái. Mỗi biến đều có vai trò riêng trong việc phản ánh tình hình kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Phân tích sơ lược cho thấy rằng các biến này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau và chịu ảnh hưởng từ các cú sốc bên ngoài. Điều này cho thấy rằng việc theo dõi và phân tích các biến này là rất cần thiết để đưa ra các quyết định chính sách kịp thời và hiệu quả.

2.2. Mô hình Structural VAR SVAR

Mô hình SVAR được áp dụng trong nghiên cứu này nhằm phân tích tác động của các cú sốc ngoại sinh đến các biến số kinh tế vĩ mô trong nước. Mô hình này cho phép xác định mối quan hệ giữa các biến và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các cú sốc đến nền kinh tế. Kết quả từ mô hình cho thấy rằng các cú sốc từ bên ngoài có ảnh hưởng đáng kể đến các biến số trong nước, đặc biệt là trong giai đoạn ngắn hạn. Điều này cho thấy rằng nền kinh tế Việt Nam rất nhạy cảm với các biến động từ bên ngoài, và việc xây dựng các chính sách kinh tế phù hợp là rất cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực từ các cú sốc này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, các cú sốc kinh tế từ bên ngoài, đặc biệt là từ nền kinh tế Mỹ, đã và đang tác động mạnh mẽ đến các biến số kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Giai đoạn nghiên cứu từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2012 với dữ liệu theo tháng cho thấy sự biến động đáng kể của các chỉ số như cung tiền M1, lãi suất, tỷ giá hối đoái danh nghĩa, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) và chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP). Mục tiêu chính của luận văn là đo lường mức độ ảnh hưởng của các cú sốc ngoại sinh đến nền kinh tế Việt Nam, so sánh với các nước trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia, đồng thời phân tích phản ứng tương tác giữa các biến số kinh tế vĩ mô trong nước. Nghiên cứu sử dụng mô hình Structural Vector Autoregression (SVAR) để phân tích các tác động này, qua đó cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách tiền tệ linh hoạt, thích nghi với các biến động bên ngoài. Ý nghĩa của nghiên cứu được thể hiện qua việc giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về mức độ nhạy cảm của nền kinh tế Việt Nam trước các cú sốc toàn cầu, từ đó nâng cao hiệu quả điều hành chính sách tiền tệ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết và mô hình chính: lý thuyết về chính sách tiền tệ trong nền kinh tế mở và mô hình Structural Vector Autoregression (SVAR). Lý thuyết chính sách tiền tệ nhấn mạnh vai trò của các công cụ như cung tiền, lãi suất và tỷ giá trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời phản ánh tác động của các cú sốc bên ngoài lên nền kinh tế trong nước. Mô hình SVAR được sử dụng để phân tích mối quan hệ động giữa các biến số kinh tế vĩ mô nội sinh trong nước và các biến ngoại sinh từ nền kinh tế Mỹ và thị trường thế giới. Các khái niệm chính bao gồm:

• Cú sốc ngoại sinh (External shocks): Các biến động từ bên ngoài như giá hàng hóa thế giới, lãi suất Fed, chỉ số sản xuất công nghiệp Mỹ.
• Biến nội sinh (Endogenous variables): Các biến kinh tế trong nước như chỉ số sản xuất công nghiệp, CPI, cung tiền M1, lãi suất cho vay, tỷ giá hối đoái.
• Phân tách phương sai (Variance decomposition): Phân tích tỷ lệ phần trăm biến động của các biến nội sinh được giải thích bởi các cú sốc ngoại sinh.
• Hàm phản ứng đẩy (Impulse response function): Phản ứng của các biến nội sinh trước các cú sốc ngoại sinh theo thời gian.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm số liệu tháng từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2012, lấy từ Tổng cục Thống kê Việt Nam và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Dữ liệu bao gồm 9 biến số, trong đó 4 biến ngoại sinh đại diện cho các cú sốc bên ngoài (chỉ số giá hàng hóa thế giới WCPI, sản lượng công nghiệp Mỹ US_IP, chỉ số giá tiêu dùng Mỹ US_CPI, lãi suất Fed FED) và 5 biến nội sinh đại diện cho các biến kinh tế vĩ mô trong nước (IP, CPI, M1, IR, EX). Phương pháp phân tích chính là mô hình SVAR, được xây dựng dựa trên giả định nền kinh tế nhỏ mở, trong đó các biến nội sinh không ảnh hưởng ngược lại các biến ngoại sinh. Các bước phân tích bao gồm kiểm định tính dừng của chuỗi dữ liệu bằng phương pháp ADF, xác định độ trễ tối ưu cho mô hình VAR, kiểm định tự tương quan phần dư, kiểm định vòng tròn đơn vị, và cuối cùng là ước lượng mô hình SVAR với ma trận ràng buộc A0. Phân tích hàm phản ứng đẩy và phân tách phương sai được thực hiện để đánh giá mức độ và thời gian tác động của các cú sốc ngoại sinh lên các biến nội sinh. Việc lựa chọn phương pháp SVAR giúp mô hình hóa chính xác các mối quan hệ cấu trúc giữa các biến, đồng thời phân biệt rõ các tác động trực tiếp và gián tiếp của các cú sốc kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của các cú sốc ngoại sinh đến sản lượng công nghiệp: Phản ứng của chỉ số sản xuất công nghiệp Việt Nam với các cú sốc từ chỉ số sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2), chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Shock 3) và lãi suất Fed (Shock 4) là mạnh mẽ và dai dẳng, bắt đầu từ kỳ 2 và kéo dài đến kỳ 10. Giá trị phản ứng trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 của Việt Nam là -0.000055 với WCPI, cho thấy sự nhạy cảm cao hơn so với các nước trong khu vực.

2. Phản ứng của lãi suất trong nước: Lãi suất Việt Nam phản ứng nhanh và mạnh nhất với các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là với chỉ số giá hàng hóa thế giới (Shock 1) và sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2), với giá trị phản ứng trung bình 0.009568, cao hơn so với Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của lãi suất Fed lên lãi suất trong nước có xu hướng giảm dần theo thời gian.

3. Tác động lên tỷ giá hối đoái: Tỷ giá hối đoái danh nghĩa của Việt Nam phản ứng đồng đều với các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là với chỉ số giá tiêu dùng Mỹ và sản lượng công nghiệp Mỹ, với giá trị phản ứng trung bình 0.000056. Mức độ giải thích biến động tỷ giá bởi các biến ngoại sinh như WCPI đạt khoảng 18.27% ở kỳ 18, cho thấy vai trò quan trọng của các yếu tố bên ngoài trong điều chỉnh tỷ giá.

4. Ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI): CPI Việt Nam chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (US_CPI) với giá trị phản ứng trung bình 0.000040, cao hơn nhiều so với các nước so sánh. Phản ứng của CPI có xu hướng hồi phục chậm hơn, thể hiện sự dai dẳng của các cú sốc lên lạm phát trong nước.

5. Phản ứng của cung tiền M1: Cung tiền M1 của Việt Nam biến động sâu sắc hơn so với các nước trong khu vực trước các cú sốc ngoại sinh, tuy nhiên phản ứng này có xu hướng tiến tiệm cận về giá trị 0 theo thời gian. Giá trị phản ứng trung bình là -0.000042, cho thấy sự nhạy cảm nhưng cũng có sự điều chỉnh linh hoạt của chính sách tiền tệ.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy các cú sốc kinh tế từ bên ngoài, đặc biệt là từ nền kinh tế Mỹ, có ảnh hưởng dai dẳng và đa chiều đến các biến số kinh tế vĩ mô của Việt Nam. Phản ứng mạnh mẽ của lãi suất và CPI cho thấy nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn và dễ bị tổn thương trước các biến động toàn cầu. So với các nước trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia, Việt Nam có mức độ nhạy cảm cao hơn với các cú sốc về giá tiêu dùng và lãi suất Fed, điều này phản ánh sự phụ thuộc lớn vào các yếu tố bên ngoài trong điều hành chính sách tiền tệ. Phân tích phân tách phương sai minh họa rằng biến động của cung tiền M1 và tỷ giá hối đoái chủ yếu được giải thích bởi các biến ngoại sinh như WCPI và US_CPI, trong khi lãi suất trong nước chịu ảnh hưởng đáng kể từ biến lãi suất Fed nhưng có xu hướng giảm theo thời gian, có thể do sự kiểm soát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Các biểu đồ hàm phản ứng đẩy và bảng phân tách phương sai cung cấp minh chứng trực quan cho các phát hiện này, giúp làm rõ cơ chế truyền dẫn của các cú sốc kinh tế từ bên ngoài vào nền kinh tế trong nước. Những kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng chính sách tiền tệ linh hoạt, có khả năng ứng phó hiệu quả với các cú sốc toàn cầu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giám sát và phân tích các cú sốc kinh tế toàn cầu: Cơ quan hoạch định chính sách cần thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và phân tích định kỳ các biến động kinh tế vĩ mô toàn cầu, đặc biệt là các biến số từ nền kinh tế Mỹ, nhằm chủ động điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp. Mục tiêu là giảm thiểu tác động tiêu cực lên lãi suất, tỷ giá và lạm phát trong vòng 6-12 tháng tới.

2. Điều chỉnh linh hoạt chính sách tiền tệ: Ngân hàng Nhà nước nên áp dụng các công cụ chính sách tiền tệ một cách linh hoạt, cân bằng giữa việc kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc điều chỉnh cung tiền M1 và lãi suất cần dựa trên phân tích tác động của các cú sốc ngoại sinh để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong trung hạn (1-2 năm).

3. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn vốn: Chính phủ cần thúc đẩy đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn vốn đầu tư nhằm giảm sự phụ thuộc vào một số thị trường lớn như Mỹ. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc kinh tế bên ngoài và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trong dài hạn.

4. Nâng cao năng lực phân tích và dự báo kinh tế: Đào tạo và phát triển đội ngũ chuyên gia kinh tế có khả năng sử dụng các mô hình định lượng như SVAR để phân tích các biến động kinh tế vĩ mô, từ đó cung cấp các khuyến nghị chính sách chính xác và kịp thời. Mục tiêu là xây dựng nền tảng khoa học vững chắc cho việc hoạch định chính sách trong vòng 3-5 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và dữ liệu thực nghiệm giúp các nhà quản lý Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính hiểu rõ hơn về tác động của các cú sốc kinh tế toàn cầu, từ đó xây dựng chính sách tiền tệ hiệu quả.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô: Nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR với dữ liệu thực tế, phù hợp cho các học giả và sinh viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính muốn tìm hiểu về phương pháp phân tích tác động của cú sốc kinh tế.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Các tổ chức này có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá rủi ro và xây dựng chiến lược kinh doanh phù hợp với biến động kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước.

4. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và nhà đầu tư: Hiểu rõ tác động của các biến số kinh tế vĩ mô giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư dự báo xu hướng thị trường, điều chỉnh kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư nhằm giảm thiểu rủi ro.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình SVAR là gì và tại sao được sử dụng trong nghiên cứu này?
   SVAR là mô hình vector tự hồi quy cấu trúc, giúp phân tích mối quan hệ động giữa các biến kinh tế và xác định tác động của các cú sốc cấu trúc. Nó phù hợp để đo lường ảnh hưởng của các cú sốc ngoại sinh lên biến nội sinh trong nền kinh tế mở như Việt Nam.

2. Các cú sốc kinh tế bên ngoài nào được nghiên cứu?
   Nghiên cứu tập trung vào các cú sốc từ chỉ số giá hàng hóa thế giới (WCPI), sản lượng công nghiệp Mỹ (US_IP), chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (US_CPI) và lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED).

3. Tại sao Việt Nam nhạy cảm hơn với các cú sốc từ Mỹ so với các nước trong khu vực?
   Việt Nam có độ mở kinh tế lớn, phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu và nguồn vốn từ Mỹ, nên các biến động kinh tế Mỹ ảnh hưởng mạnh đến lãi suất, tỷ giá và lạm phát trong nước hơn so với Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia.

4. Phân tách phương sai giúp gì cho việc phân tích?
   Phân tách phương sai cho biết tỷ lệ phần trăm biến động của các biến nội sinh được giải thích bởi các cú sốc ngoại sinh, giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng và thời gian tác động của các cú sốc đến nền kinh tế.

5. Các kết quả nghiên cứu có thể ứng dụng như thế nào trong thực tiễn?
   Kết quả giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh linh hoạt công cụ tiền tệ, dự báo rủi ro kinh tế và xây dựng chiến lược phát triển kinh tế phù hợp với biến động toàn cầu, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư trong việc ra quyết định.

Kết luận

• Nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR để phân tích tác động của các cú sốc kinh tế từ Mỹ và thị trường thế giới lên các biến số kinh tế vĩ mô của Việt Nam trong giai đoạn 2004-2012.
• Kết quả cho thấy các cú sốc ngoại sinh có ảnh hưởng dai dẳng và mạnh mẽ đến lãi suất, tỷ giá, cung tiền M1, CPI và sản lượng công nghiệp Việt Nam, với mức độ nhạy cảm cao hơn so với các nước trong khu vực.
• Phân tách phương sai minh chứng rằng biến động của các biến nội sinh chủ yếu được giải thích bởi các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là chỉ số giá hàng hóa thế giới và chỉ số giá tiêu dùng Mỹ.
• Luận văn đề xuất các giải pháp chính sách tiền tệ linh hoạt, tăng cường giám sát và đa dạng hóa thị trường nhằm giảm thiểu rủi ro từ các cú sốc toàn cầu.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với dữ liệu cập nhật, kiểm định các hiện tượng puzzle trong chính sách tiền tệ và ứng dụng mô hình vào dự báo kinh tế thực tiễn. Đề nghị các nhà hoạch định chính sách và nhà nghiên cứu tiếp tục khai thác kết quả để nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả luận văn BÙI ANH CHÍNH 1 MỤC LỤC LỜI TỰA. CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Các nghiên cứu nước ngoài .2 Các nghiên cứu trong nước.

MÔ HÌNH VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. Một số phương thức tác động của các cú sốc từ bên ngoài đến các biến số kinh tế vĩ mô trong nước. Xây dựng mô hình SVAR cho bài nghiên cứu .1 Lựa chọn các biến và phân tích sơ lược .2 Mô hình Structural VAR (SVAR).3 Các ràng buộc cho ma trận của SVAR. Dữ liệu nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích hàm phản ứng đẩy hay phản ứng xung .1 Hàm phản ứng đẩy của sản lượng công nghiệp trong nước với các biến bên ngoài.2 Hàm phản ứng đẩy của lãi suất trong nước (IR) với các biến vĩ mô bên ngoài .3 Hàm phản ứng đẩy của tỷ giá hối đoái trong nước (EX) với các biến vĩ mô bên ngoài .4 Hàm phản ứng đẩy của chỉ số giá tiêu dùng trong nước (CPI) với các biến vĩ mô bên ngoài 29 4.5 Hàm phản ứng đẩy của cung tiền (M1) với các biến vĩ mô bên ngoài. Phân tách phương sai. Phân tích phản ứng của các biến vĩ mô tại Việt Nam .1 Hàm phản ứng đẩy hay hàm phản ứng xung .2 Phân tách phương sai. KẾT LUẬN VÀ HẠN CHẾ NGHIÊN CỨU.

42 1 2 PHỤ LỤC 1: TỔNG QUAN NỀN KINH TẾ VIỆT NAM PHỤ LỤC 2: SƠ NÉT VỀ MÔ HÌNH SVAR DANH MỤC ĐỒ THỊ - HÌNH ẢNH Hình 3.1: Tác động lan truyền của giá dầu và giá thực phẩm bên ngoài tác động đến các biến vĩ mô trong nước.2: Cơ chế lan truyền của các cú sốc ngoại sinh tới các biến số vĩ mô trong nước .1: Phản ứng của sản lượng công nghiệp với cú sốc chỉ số giá Thế giới (Shock 1).2: Phản ứng của sản lượng công nghiệp với cú sốc chỉ số sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2) .3: Phản ứng của sản lượng công nghiệp với cú sốc chỉ số giá của Mỹ (Shock 3) .4: Phản ứng của sản lượng công nghiệp với lãi suất của Fed (Shock 4) .5: Phản ứng của biến lãi suất (IR) với cú sốc chỉ số giá Thế giới (Shock 1) .6: Phản ứng của biến lãi suất (IR) với cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2) .7: Phản ứng của biến lãi suất (IR) với cú sốc chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Shock 3) .8: Phản ứng của biến lãi suất (IR) với cú sốc lãi suất của FED (Shock 4) .9: Phản ứng của biến tỷ giá hối đoái với cú sốc chỉ số giá Thế giới (Shock 1) .10: Phản ứng của biến tỷ giá hối đoái với cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2) .11: Phản ứng của biến tỷ giá hối đoái với cú sốc chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Shock 3) .12: Phản ứng của biến tỷ giá hối đoái với cú sốc lãi suất FED (Shock 4) .13: Phản ứng của biến chỉ số giá CPI với cú sốc chỉ số giá Thế giới (Shock 1) .14: Phản ứng của biến chỉ số giá CPI với cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2) .15: Phản ứng của biến chỉ số giá CPI với cú sốc chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Shock 3) .16: Phản ứng của biến chỉ số giá CPI với cú sốc lãi suất FED (Shock 4) .17: Phản ứng của biến cung tiền M1 với cú sốc chỉ số giá Thế giới (Shock 1).18: Phản ứng của biến cung tiền M1 với cú sốc sản lượng công nghiệp Mỹ (Shock 2) .19: Phản ứng của biến cung tiền M1 với cú sốc chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Shock 3) .20: Phản ứng của biến cung tiền M1 với cú sốc lãi suất FED (Shock 4) .21: Phản ứng của sản lượng công nghiệp với cú sốc vĩ mô khác tại Việt Nam.22: Phản ứng của chỉ số giá tiêu dùng với cú sốc vĩ mô khác tại Việt Nam .23: Phản ứng của cung tiền M1 với cú sốc vĩ mô khác tại Việt Nam .24: Phản ứng của lãi suất (IR) với cú sốc vĩ mô khác tại Việt Nam .25: Phản ứng của tỷ giá hối đoái danh nghĩa với cú sốc vĩ mô khác tại Việt Nam .1 Giá trị GDP tính theo USD từ 1985 đến 2012 .2 Tăng trưởng GDP trung bình các nước.3 Tăng trưởng GDP của Việt Nam và GDP thực của Mỹ từ 1990 đến 2011 .4 Tăng trưởng GDP của Việt Nam và GDP danh nghĩa của Mỹ từ 1990 đến 2012 .5 Mức thay đổi tỷ giá hối đoái danh nghĩa của Việt Nam từ 1995 – 2012 .6 Mức thay đổi trung bình tỷ giá hối đoái danh nghĩa (theo USD) hàng năm của các nước từ 1995 -2012.7 Tình hình xuất nhập khẩu Việt Nam từ năm 1986 đến 2012 (ĐVT Millions USD) .8 So sánh mức trung bình xuất nhập khẩu thay đổi hàng năm giữa các nước từ 1995 – 2012 .9 Chênh lệch trung bình giữa Xuất khẩu – Nhập khẩu giai đoạn từ 1995 – 2012 .10 Giá trị xuất nhập khẩu Việt Nam từ 1996 – 2012 .11 Biến động CPI hàng năm từ 1995 – 2012 .12 Biến động CPI trung bình qua các năm từ 1995 đến 2012 giữa các nước. 8 DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Các biến số nghiên cứu trong mô hình SVAR .2: Cấu trúc hệ phương trình SVAR dạng ma trận .3: Kết quả của kiểm định tính dừng theo phương pháp ADF cho các biến .1: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của biến chỉ số sản xuất công nghiệp trong nước (IP) với các cú sốc từ bên ngoài .2: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của biến lãi suất trong nước (IR) với các cú sốc từ bên ngoài .3: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của biến tỷ giá hối đoái danh nghĩa trong nước (EX) với các cú sốc từ bên ngoài .4: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của biến chỉ số giá tiêu dùng trong nước (CPI) với các cú sốc từ bên ngoài .5: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của biến cung tiền trong nước (M1) với các cú sốc từ bên ngoài .6: Phân tách phương sai của chỉ số sản xuất trong nước (IP) với các biến ngoại sinh .7: Phân tách phương sai của chỉ số giá tiêu dùng trong nước (CPI) với các biến ngoại sinh .8: Phân tách phương sai của cung tiền M1 trong nước (M1) với các biến ngoại sinh .9: Phân tách phương sai của lãi suất bán buôn trong nước (IR) với các biến ngoại sinh .10: Phân tách phương sai của tỷ giá hối đoái trong nước (EX) với các biến ngoại sinh .11: Giá trị trung bình từ kỳ 1 đến kỳ 20 phản ứng của các biến vĩ mô trong nước với các cú sốc khác tại Việt Nam .12: Phân tách phương sai của các biến nội sinh tại Việt Nam .13: Các loại puzzle phổ biến trong nghiên cứu thực nghiệm .1 Các thị trường xuất khẩu chính của Việt Nam. 7 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT SVAR: Mô hình vector tự hồi quy cấu trúc (Structural Vector Autoregression hay Structural VAR) VAR: Mô hình vector tự hồi quy (Vector Autoregression) ADF: Phương pháp kiểm định nghiệm đơn vị Augmented Dickey Fuller Shock 1: Cú sốc từ chỉ số giá hàng hóa thế giới (WCPI) Shock 2: Cú sốc từ chỉ số sản xuất công nghiệp của Mỹ (US_IP) Shock 3: Cú sốc từ chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ (US_CPI) Shock 4: Cú sốc từ lãi suất FED (FED) Shock 5: Cú sốc từ chỉ số sản xuất công nghiệp trong nước (IP) 5 Shock 6: Cú sốc từ chỉ số giá tiêu dùng trong nước (CPI) Shock 7: Cú sốc từ chỉ số cung tiền M1 trong nước (M1) Shock 8: Cú sốc từ chỉ số lãi suất bán buôn (IR) Shock 9: Cú sốc từ chỉ số tỷ giá hối đoái danh nghĩa trong nước (EX) 6 Nghiên cứu các cú sốc tác động đến các biến số kinh tế vĩ mô của Việt Nam LỜI TỰA Bài luận văn sử dụng phương pháp định lượng bằng việc áp dụng mô hình Structural Vector Autoregression (Structural VAR), gọi tắt là SVAR, để nghiên cứu tác động của các cú sốc bên ngoài, nhất là cú sốc từ nền kinh tế Mỹ, đã tác động như thế nào tới các biến số kinh tế vĩ mô trong nước như cung tiền M1, lãi suất, tỷ giá hối đoái danh nghĩa, chỉ số giá tiêu dùng CPI, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP),… tại Việt Nam và một số nước trong khu vực Châu Á giai đoạn từ 2004 đến 2012. Qua đó đo lường mức độ tác động của các cú sốc ngoại sinh tới Việt Nam và so sánh nó với các nước trong khu vực.

Các nước được lựa chọn để so sánh với Việt Nam gồm: Nhật Bản, Hàn Quốc và Malaysia, dải dữ liệu lấy theo tháng từ tháng 1/2004 đến tháng 12/2012. Dữ liệu được chạy và kiểm định trên phần mềm Eviews 6. Qua phân tích cho thấy mức độ ảnh hưởng của các biến ngoại sinh là dai dẳng, phản ứng cấu trúc của các nước trước các cú sốc ngoại sinh không đồng đều, các cú sốc có khuynh hướng mạnh ở kỳ 2-3 và sau đó khuynh hướng tiệm cận dần về giá trị 0 từ kỳ 13 trở đi. So với các nước thì khi phân tích phương sai cho thấy cung tiền M1 được giải thích nhiều bởi biến chỉ số giá sản xuất thế giới (WCPI), biến động của chỉ số giá tiêu dùng của Việt Nam được giải thích nhiều của biến chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ (US_CPI); tương tự, biến động trong tỷ giá hối đoái của Việt Nam được giải thích nhiều bởi biến WCPI (lần lượt là 18.40% cho kỳ 6 và 17.89% ở kỳ 24); so với các nước thì biến lãi suất của Việt Nam được giải thích nhiều bởi biến FED (sau Nhật Bản), mức độ giải thích này có khuynh hướng giảm dần theo thời gian.

GIỚI THIỆU Chính sách tiền tệ luôn là công cụ giúp ổn định kinh tế vĩ mô với hạt nhân là ổn định tiền tệ, tạo lập nền tảng cho sự phát triển chung. Mặt khác, nền kinh tế thị trường bản chất là một nền kinh tế tiền tệ. Do đó, việc ổn định giá trị đồng tiền cùng với việc thiết lập nền tài chính quốc gia mạnh là một cơ sở đầu tiên cho việc kiềm chế lạm phát và ổn định nền kinh tế.