MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Lý luận về hộ, kinh tế hộ. Một số khái niệm về hộ. Vai trò của kinh tế hộ. Các đặc trưng của kinh tế hộ.
Phân loại hộ nông dân. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế hộ. Cơ sở thực tiễn. Tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân ở các nước trên thế giới và những bài học kinh nghiệm.
Kinh nghiệm phát triển kinh tế hộ nông dân ở một số địa phương ở Việt Nam. Các bài học kinh nghiệm rút ra đối với phát triển kinh tế hộ nông dân ở Việt Nam nói chung và cho xã Khang Ninh nói riêng.19 CHƯƠNG II. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .Đối tượng nghiên cứu.Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp điều tra chọn mẫu.
Phương pháp xử lý thông tin số liệu. Phương pháp phân tích số liệu .Hệ thống chỉ tiêu dùng trong nghiên cứu đề tài. Hệ thống chỉ tiêu phản ánh điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ. Các chỉ tiêu phản ánh đời sống thu chi của nông hộ.
Các chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất và các công thức tính .25 CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.
Vị trí địa lý. Đặc điểm khí hậu. Các nguồn tài nguyên. Tình hình quản lý và sử dụng đất.
Điều kiện kinh tế - xã hội .Tình hình dân số, lao động .Cơ sở hạ tầng .Kết quả sản xuất và kinh doanh của xã qua 3 năm ( 2011 – 2013). Đánh giá tình hình kinh tế hộ theo nhóm hộ điều tra .Thực trạng sản xuất kinh doanh của nông hộ .Điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ .Điều kiện về đất đai .Điều kiện về vốn của nông hộ. Mức độ đầu tư chi phí cho sản xuất kinh doanh của các hộ điều tra .Đối với ngành trồng trọt.Đối với ngành chăn nuôi. Đối với hoạt động phi nông nghiệp .Kết quả sản xuất kinh doanh của nhóm hộ điều tra .Kết quả sản xuất ngành trồng trọt .Kết quả sản xuất ngành chăn nuôi.
Tổng hợp và đánh giá thu nhập của nhóm hộ điều tra. Tình hình chi tiêu và tích luỹ của nhóm hộ điều tra .Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh. Các yếu tố về nguồn lực. Trình độ văn hóa của chủ hộ.
Vốn đầu tư cho sản xuất. Về thị trường. Về khoa học công nghệ. Vấn đề cơ sở hạ tầng.
Đánh giá chung về kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Khó khăn và thuận lợi trong phát triển kinh tế ở xã Khang Ninh. Những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Định hướng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh.
Định hướng phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh .62 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Đối với nhà nước. Đối với địa phương.
Đối với hộ nông dân .Tính cấp thiết của đề tài Nông nghiệp giữ vai trò qua trọng trong phát triển kinh tế, đặc biệt với các nước đang phát triển và nhất là nước ta. Bởi vì các nước đang phát triển nói chung và nước ta nói riêng đa số người dân sống dựa vào nghề nông. Nông nghiệp nông thôn luôn là vấn đề trọng yếu của nỗi quốc gia, kể cả những nước đã đạt đến trình độ phát triển cao. Nó là khu vực sản xuất chủ yếu đảm bảo việc làm và đời sống xã hội, là thị trường rộng lớn cung cấp nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm của kinh tế, nguồn nhân lực và nguồn tích lũy cho công nghiệp hóa, phát triển kinh tế.
Sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nền kinh tế nước ta đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Cơ chế mới đã tạo ra động lực thúc đẩy kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là nền kinh tế nông nghiệp đã có những bước nhảy vượt bậc mà kinh tế hộ nông dân đóng vai trò quyết định. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, kinh tế hộ nông dân cũng có sự phát triển nhanh chóng, chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Có thể khẳng định trong quá trình phát triển nông nghiệp nông thôn, kinh tế hộ gia đình giữ vai trò quan trọng không thể thiếu.
Nó là đơn vị kinh tế đặc thù và phù hợp với thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp ở nước ta hiện nay. Trong những năm qua, cùng với sự chuyển đổi mạnh mẽ về cơ cấu tổ chức quản lý kinh tế của Nhà nước, kinh tế hộ được coi trọng và nó đã thúc đẩy sự phát triển của ngành nông nghiệp nước ta, đưa nước ta từ chỗ thiếu lương thực thực phẩm trở thành nước có khối lượng gạo xuất khẩu đứng thứ hai trên thế giới. Như vậy kinh tế hộ đã tỏ ra là một đơn vị kinh tế phù hợp với đặc thù trong sản xuất nông nghiệp, nó góp phần giải quyết vấn đề việc làm và xây n 4 dựng cuộc sống mới ở nông thôn, đáp ứng tốt nhu cầu ngày càng cao và phong phú của con người về lương thực, thực phẩm. Mặc dù trong những năm qua kinh tế hộ đã đạt được những thành tựu to lớn, song chính trong bản thân nó vẫn đang tồn tại những mâu thuẫn cơ bản cần giải quyết đó là: - Sản xuất trong kinh tế hộ hiện nay chủ yếu là hoạt động sản xuất nông nghiệp, yêu cầu ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất bị kìm hãm bởi diện tích đất manh mún, quy mô nhỏ do kết quả của việc chia đất bình quân.
- Mâu thuẫn giữa tăng dân số và thiếu việc làm, kết hợp với tính thời vụ trong nông nghiệp tạo ra hiện tượng dư thừa lao động, dẫn đến năng suất lao động bình quân thấp. - Tình trạng thiếu kiến thức, thiếu vốn đầu tư đang là tình trạng chung của các hộ gia đình nên khi có chính sách cho vay vốn hộ cũng không biết sử dụng sao cho có hiệu quả. Những khó khăn này tồn tại chủ yếu ở các tỉnh miền núi, các vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa,… đã gây nhiều trở ngại cho tiến trình phát triển của đất nước. Khang Ninh là một xã thuộc huyện Ba bể - tỉnh Bắc Kạn nền sản xuất của xã nói chung vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp.
Kinh tế nông nghiệp nói chung và kinh tế hộ của xã nói riêng đang dần phát triển theo đà phát triển chung của cả nước nhưng nó cũng không tránh khỏi những mâu thuẫn tồn tại cần được giải quyết. Xuất phát từ thực trạng đó em nghiên cứu đề tài : “Thực trạng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ tại xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tinh Bắc Kạn” n 5 2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2.Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng và tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân tại xã từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ tại xã trong thời gian tới.Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa những lý luận và thực tiễn trong và ngoài nước về phát triển kinh tế hộ, từ đó giúp ta hiểu rõ và đầy đủ hơn về quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước. - Phân tích được thực trạng kinh tế hộ của địa phương nghiên cứu và tìm ra những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông hộ ở địa bàn nghiên cứu.
- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế hộ tại địa bàn nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3.Ý nghĩa học tập và nghiên cứu - Giúp cho sinh viên phần nào thấy được những khó khăn cũng như tiềm năng, nguồn lực tại địa bàn nghiên cứu từ đó có những giải pháp nhằm phát triển kinh tế nông hộ tại địa phương. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra những bài học kinh nghiệm thục tế để phục vụ trong công tác sau này. - Vận dụng và phát huy được những kiến thức đã học tập và nghiên cứu.
- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và sử lý thông tin của sinh viên trong quá trình nghiên cứu.Ý nghĩa thực tiễn Đánh giá được đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân xã Khang ninh. Kết quả của đề tài là cơ sở để các nhà quản lý, các cấp lãnh đạo địa phương đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân tại xã nói riêng và người dân nông thôn nói chung. TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Lý luận về hộ, kinh tế hộ 1.
Một số khái niệm về hộ Hộ là một tổ chức kinh tế - xã hội ra đời từ rất lâu, trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau của đất nước. Trong bất kỳ giai đoạn nào hộ luôn là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà khoa học trên thế giới theo đó cũng có những khái niệm khác nhau. Sau đây là một số khái niệm về hộ: Theo liên hợp quốc: “Hộ là những người cùng sống chung dưới một mái nhà, cùng ăn chung và có chung một ngân quỹ”[3]. Tại cuộc thảo luận quốc tế lần thứ tư về quản lý nông trại ở Hà Lan năm 1980 các đại biểu nhất trí rằng: “hộ là một đơn vị cơ bản của xã hội có liên quan đến sản xuất, đến tiêu dùng và các hoạt động xã hội khác”[3].
Theo Raul Ituna – (Giáo sư trường Đại học Tổng hợp Lioobon) khi nghiên cứu cộng đồng nông dân trong quá trình quá độ ở một số nươc Châu Á đã chứng minh: “ Hộ là tập hợp những người có chung huyết tộc có quan hệ mật thiết với nhau trong quá trình sáng tạo ra vật phẩm để bảo tồn chính bản thân của họ và cộng đồng”[3].Gee, 1989 “Hộ là một nhóm người cùng chung huyết tộc, hay không cùng chung huyết tộc, ở chung một mái nhà, ăn chung một mâm cơm và có chung một ngân quỹ”[3]. - Một số khái niệm về hộ nông dân.