Thực trạng và giải pháp phát triển kinh tế hộ tại xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu thực trạng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã khang ninh huyện ba bể tỉnh bắc kạn, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Lục Lăng Mẫn
• Người hướng dẫn: KS. Tống Thị Thùy Dung
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Thực trạng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh - huyện Ba Bể tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý luận về hộ, kinh tế hộ
• 1.1.1. Một số khái niệm về hộ
• 1.1.2. Một số khái niệm về hộ nông dân
• 1.1.3. Một số khái niệm về kinh tế hộ nông dân
• 1.2. Vai trò của kinh tế hộ
• 1.3. Các đặc trưng của kinh tế hộ
• 1.4. Phân loại hộ nông dân
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế hộ
• 1.5.1. Nhóm yếu tố thuộc điều kiện tự nhiên
• 1.5.2. Nhóm nhân tố thuộc kinh tế và tổ chức, quản lý
• 2. CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2.1.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.2.1.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.2.1.3. Phương pháp điều tra chọn mẫu
• 2.2.2. Phương pháp xử lý thông tin số liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu dùng trong nghiên cứu đề tài
• 2.3.1. Hệ thống chỉ tiêu phản ánh điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ
• 2.3.2. Các chỉ tiêu phản ánh đời sống thu chi của nông hộ
• 2.3.3. Các chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất và các công thức tính
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1.1. Vị trí địa lý
• 3.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 3.1.1.3. Các nguồn tài nguyên
• 3.1.2. Tình hình quản lý và sử dụng đất
• 3.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3.1. Tình hình dân số, lao động
• 3.1.3.2. Cơ sở hạ tầng
• 3.2. Kết quả sản xuất và kinh doanh của xã qua 3 năm (2011 – 2013)
• 3.2.1. Đánh giá tình hình kinh tế hộ theo nhóm hộ điều tra
• 3.2.2. Thực trạng sản xuất kinh doanh của nông hộ
• 3.2.2.1. Điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ
• 3.2.2.1.1. Điều kiện về đất đai
• 3.2.2.1.2. Điều kiện về vốn của nông hộ
• 3.2.2.2. Mức độ đầu tư chi phí cho sản xuất kinh doanh của các hộ điều tra
• 3.2.2.2.1. Đối với ngành trồng trọt
• 3.2.2.2.2. Đối với ngành chăn nuôi
• 3.2.2.3. Đối với hoạt động phi nông nghiệp
• 3.2.3. Kết quả sản xuất kinh doanh của nhóm hộ điều tra
• 3.2.3.1. Kết quả sản xuất ngành trồng trọt
• 3.2.3.2. Kết quả sản xuất ngành chăn nuôi
• 3.2.4. Tổng hợp và đánh giá thu nhập của nhóm hộ điều tra
• 3.2.5. Tình hình chi tiêu và tích luỹ của nhóm hộ điều tra
• 3.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh
• 3.3.1. Các yếu tố về nguồn lực
• 3.3.1.1. Trình độ văn hóa của chủ hộ
• 3.3.1.2. Vốn đầu tư cho sản xuất
• 3.3.2. Về thị trường
• 3.3.3. Về khoa học công nghệ
• 3.3.4. Vấn đề cơ sở hạ tầng
• 3.4. Đánh giá chung về kinh tế hộ ở xã Khang Ninh
• 3.5. Khó khăn và thuận lợi trong phát triển kinh tế ở xã Khang Ninh
• 3.6. Những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh
• 4. CHƯƠNG IV: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ XÃ KHANG NINH
• 4.1. Định hướng phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh
• 4.2. Một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.3. Đối với nhà nước
• 4.4. Đối với địa phương
• 4.5. Đối với hộ nông dân

Tóm tắt

I. Phát triển kinh tế hộ

Phát triển kinh tế hộ là trọng tâm của nghiên cứu, đặc biệt tại xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, Bắc Kạn. Kinh tế hộ nông dân đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, đảm bảo an ninh lương thực và tạo việc làm. Tuy nhiên, sản xuất manh mún, thiếu vốn và kỹ thuật là những thách thức lớn. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của đầu tư kinh tế và hỗ trợ tài chính để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

1.1. Thực trạng kinh tế hộ

Thực trạng kinh tế hộ tại xã Khang Ninh cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nông nghiệp. Diện tích đất manh mún, thiếu vốn đầu tư và kỹ thuật canh tác lạc hậu là những hạn chế chính. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hỗ trợ kinh tế hộ thông qua các chính sách như đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính có thể cải thiện hiệu quả sản xuất.

1.2. Giải pháp phát triển

Các giải pháp phát triển được đề xuất bao gồm tăng cường đầu tư kinh tế, phát triển hợp tác xã và thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm. Nghiên cứu cũng nhấn mạnh vai trò của chính sách phát triển trong việc hỗ trợ các hộ nông dân, đặc biệt là các hộ nghèo và dân tộc thiểu số.

II. Phát triển bền vững

Phát triển bền vững là mục tiêu quan trọng trong nghiên cứu. Tại xã Khang Ninh, việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là cần thiết. Nghiên cứu đề xuất các giải pháp như sử dụng công nghệ tiên tiến, thúc đẩy sản xuất bền vững và tăng cường hỗ trợ tài chính để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

2.1. Bảo vệ môi trường

Bảo vệ môi trường là yếu tố then chốt trong phát triển bền vững. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường và quản lý tài nguyên hiệu quả có thể giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

2.2. Phát triển cộng đồng

Phát triển cộng đồng thông qua việc tăng cường hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ là một trong những giải pháp được đề xuất. Nghiên cứu nhấn mạnh vai trò của cộng đồng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

III. Chính sách và hỗ trợ

Chính sách phát triển và hỗ trợ tài chính là những yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế hộ tại xã Khang Ninh. Nghiên cứu đề xuất các chính sách như tăng cường đầu tư kinh tế, hỗ trợ đào tạo nghề và phát triển hợp tác xã để cải thiện hiệu quả sản xuất và nâng cao thu nhập cho người dân.

3.1. Hỗ trợ tài chính

Hỗ trợ tài chính là yếu tố then chốt trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế hộ. Nghiên cứu chỉ ra rằng, việc cung cấp vốn vay ưu đãi và hỗ trợ đầu tư vào cơ sở hạ tầng có thể giúp các hộ nông dân cải thiện hiệu quả sản xuất.

3.2. Đào tạo nghề

Đào tạo nghề là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao kỹ năng lao động và tăng năng suất sản xuất. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc đào tạo nghề cho người dân, đặc biệt là các hộ nghèo và dân tộc thiểu số.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nông nghiệp giữ vị trí then chốt trong phát triển kinh tế tại các quốc gia đang phát triển, vừa bảo đảm an ninh lương thực và việc làm, vừa cung cấp nguyên liệu và tích lũy nguồn lực cho quá trình công nghiệp hóa. Tại Việt Nam, sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nền nông nghiệp đã ghi nhận bước chuyển biến căn bản từ sản xuất tự cung tự cấp sang kinh tế hàng hóa, trong đó kinh tế hộ nông dân khẳng định vai trò là đơn vị sản xuất cơ sở tự chủ và phù hợp với thực tiễn sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, nội tại kinh tế hộ vẫn tồn tại ba mâu thuẫn lớn:

• Đất đai manh mún, quy mô phân tán do chia đất bình quân đã kìm hãm việc áp dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào thâm canh diện rộng;
• Sự gia tăng dân số kết hợp với tính mùa vụ trong nông nghiệp tạo ra tình trạng dư thừa lao động nông nhàn, dẫn tới năng suất lao động bình quân thấp;
• Tình trạng thiếu vốn đầu tư và thiếu kiến thức kỹ thuật khiến nông hộ gặp lúng túng, sử dụng vốn vay tín dụng chưa đạt hiệu quả cao.

Khang Ninh là xã vùng núi thuộc huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn, có nền kinh tế phụ thuộc chủ yếu vào nông nghiệp. Dù đang từng bước chuyển dịch theo xu thế chung, kinh tế hộ tại địa phương vẫn bộc lộ rõ những hạn chế và mâu thuẫn nêu trên. Xuất phát từ thực trạng đó, đề tài "Thực trạng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh - huyện Ba Bể - tỉnh Bắc Kạn" được tác giả Lục Lăng Mẫn thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng và tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân tại xã Khang Ninh; từ đó đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn trong và ngoài nước về phát triển kinh tế hộ, làm rõ các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước;
   • Phân tích thực trạng phát triển kinh tế hộ và chỉ ra các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của nông hộ tại xã Khang Ninh;
   • Đề xuất hệ thống giải pháp phù hợp nhằm thúc đẩy kinh tế hộ tại địa bàn nghiên cứu phát triển hiệu quả và bền vững.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động kinh tế của các hộ nông dân trên địa bàn xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu thực hiện trên phạm vi toàn xã Khang Ninh, tập trung khảo sát thực địa tại 3 thôn đặc trưng đại diện: thôn Nà Làng, thôn Nà Mằm và thôn Nà Niểng.
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu thứ cấp về kinh tế - xã hội địa phương trong giai đoạn 2011 - 2013; điều tra khảo sát số liệu sơ cấp tại các hộ gia đình thực hiện vào năm 2014 (thời gian thực tập tốt nghiệp từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2014).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận đối tượng nghiên cứu thông qua hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế nông hộ:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Tác giả dẫn chiếu định nghĩa về hộ của Liên Hợp Quốc, tài liệu Hội thảo quốc tế lần thứ tư về quản lý nông trại tại Hà Lan (1980), các nghiên cứu của Raul Ituna, Gee (1989), Đào Thế Tuấn (1997), Lê Đình Thắng (1993), Frank Ellis và Nguyễn Sinh Cúc (2011). Kinh tế hộ nông dân được đúc kết với 6 đặc trưng cơ bản: quy mô sản xuất nhỏ nhưng vận hành hiệu quả; sử dụng chủ yếu lao động và vốn của gia đình; có sự thống nhất cao giữa quyền sở hữu, quản lý và sử dụng tư liệu sản xuất; lao động quản lý gắn liền với lao động trực tiếp; năng lực thích ứng và tự điều chỉnh linh hoạt theo thị trường; kết quả sản xuất gắn liền trực tiếp với lợi ích kinh tế của thành viên trong hộ.
• Phân loại hộ: Phân loại theo mục tiêu hoạt động (hộ tự cấp và hộ sản xuất hàng hóa); theo tính chất ngành nghề (hộ thuần nông, hộ chuyên nông, hộ kiêm nông, hộ buôn bán); theo mức thu nhập (hộ giàu, hộ trung bình, hộ nghèo).
• Các nhân tố ảnh hưởng: Nhóm điều kiện tự nhiên (địa hình, đất đai, khí hậu, thủy văn); nhóm kinh tế và tổ chức - quản lý (trình độ học vấn, kỹ năng lao động, vốn, công cụ sản xuất, cơ sở hạ tầng, thị trường); nhóm khoa học công nghệ (kỹ thuật canh tác, giống cây trồng, vật nuôi); nhóm chính sách quản lý vĩ mô của Nhà nước (đất đai, thuế, tín dụng, chuyển dịch kinh tế mới).
• Cơ sở thực tiễn: Khóa luận phân tích kinh nghiệm phát triển nông hộ của Indonesia (chính sách di dân kinh tế mới 1969 - 1974 được Ngân hàng Thế giới tài trợ), Trung Quốc (phát triển xí nghiệp hương trấn và đầu tư hạ tầng thủy lợi), Thái Lan (chính sách phát triển vùng núi, đa dạng hóa nông sản và trợ vốn cho nông dân), Malaysia (tín dụng và khuyến nông). Tại Việt Nam, tác giả tổng kết mô hình tín dụng sản xuất tại Bắc Ninh, phong trào xây dựng giao thông nông thôn và quy hoạch chăn nuôi tập trung tại xã Mỹ Lương (tỉnh Phú Thọ), cùng mô hình kinh tế hộ gắn với chợ đầu mối tại huyện Bắc Quang (tỉnh Hà Giang).

Phương pháp nghiên cứu thực địa và xử lý dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thống kê định kỳ của UBND xã Khang Ninh, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Ba Bể giai đoạn 2011 - 2013. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quan sát thực địa, phỏng vấn bán cấu trúc và phát phiếu điều tra trực tiếp năm 2014.
• Phương pháp chọn mẫu: Điều tra chọn mẫu phân tầng tại 3/15 thôn của xã Khang Ninh:
  • Thôn Nà Làng: Dân số đông nhất xã, nằm xa trung tâm, thuần nông, trình độ dân trí thấp, đời sống còn nhiều khó khăn.
  • Thôn Nà Mằm: Dân số ít nhất xã, gần trung tâm xã, dân trí trung bình, hoạt động buôn bán và sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng lớn, đời sống ổn định.
  • Thôn Nà Niểng: Dân số khá đông, xa trung tâm, dân trí trung bình, sản xuất nông nghiệp kiêm ngành nghề phụ. Mỗi thôn điều tra ngẫu nhiên 15 hộ, tổng quy mô mẫu là 45 hộ. Việc phân loại hộ thực hiện theo tiêu chuẩn thu nhập bình quân đầu người của xã:
  • Hộ khá: Thu nhập từ 600.000 đồng/người/tháng trở lên;
  • Hộ trung bình: Thu nhập từ 521.000 đồng/người/tháng trở lên;
  • Hộ nghèo: Thu nhập dưới 401.000 đồng/người/tháng. Cơ cấu mẫu khảo sát gồm 5 hộ khá (chiếm 11,11%), 25 hộ trung bình (chiếm 55,56%) và 15 hộ nghèo (chiếm 33,33%).
• Phương pháp phân tích và hệ thống chỉ tiêu: Ứng dụng thống kê mô tả, phân tích dãy số thời gian, so sánh số tương đối, số tuyệt đối và số bình quân. Hệ thống chỉ tiêu kinh tế gồm: Tổng giá trị sản xuất ($GO = \sum Q_i \cdot P_i$), Chi phí trung gian ($IC = \sum C_i$), Giá trị gia tăng ($VA = GO - IC$), Thu nhập hỗn hợp ($MI = VA - (A + T) - \text{tiền công lao động}$), cùng tỷ suất giá trị gia tăng trên chi phí trung gian ($T_{VA} = VA / IC$) và tỷ suất thu nhập hỗn hợp ($T_{MI} = MI / IC$).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan về tài liệu và phương pháp nghiên cứu

Chương này tập trung chuẩn hóa hệ thống lý luận về kinh tế hộ nông dân, khẳng định bản chất hộ là đơn vị kinh tế tự chủ, thích ứng cao trong điều kiện nông nghiệp miền núi. Tác giả phân tích kinh nghiệm quốc tế và bài học từ các địa phương trong nước (Bắc Ninh, Phú Thọ, Hà Giang), rút ra luận điểm: Để kinh tế hộ tại xã Khang Ninh phát triển, Nhà nước cần đảm bảo quyền sử dụng đất lâu dài, trợ giá vật tư đầu vào, cung cấp thông tin thị trường, đồng thời địa phương phải chú trọng chuyển đổi cơ cấu cây trồng kém hiệu quả sang cây màu có giá trị kinh tế.

Chương II: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương II trình bày ranh giới không gian nghiên cứu tại 3 thôn đặc thù (Nà Làng, Nà Mằm, Nà Niểng) và khung thời gian điều tra thực tế. Tác giả thiết lập bộ công cụ thu thập thông tin gồm phiếu điều tra 45 hộ và hệ thống các chỉ tiêu định lượng: nhóm chỉ tiêu điều kiện sản xuất (diện tích đất đai bình quân, số nhân khẩu, số lao động, mức trang bị công cụ máy móc, vốn đầu tư); nhóm chỉ tiêu phản ánh đời sống thu chi; nhóm chỉ tiêu kết quả sản xuất kinh doanh nông hộ.

Chương III: Kết quả nghiên cứu

Chương III trình bày số liệu thực nghiệm toàn diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội xã Khang Ninh giai đoạn 2011 - 2013 và dữ liệu khảo sát 45 nông hộ năm 2014:

• Điều kiện tự nhiên và đất đai: Khang Ninh nằm ở phía Tây huyện Ba Bể, cách trung tâm huyện 10 km, là cửa ngõ khu du lịch Vườn quốc gia và hồ Ba Bể. Tổng diện tích đất tự nhiên là 4.434 ha, địa hình núi cao xen núi đá vôi hiểm trở; nhiệt độ trung bình 20°C, lượng mưa trung bình năm 800 mm, độ ẩm 75%. Đất lâm nghiệp chiếm 2.840,99 ha (64,06% tổng diện tích); đất nông nghiệp năm 2013 đạt 689,36 ha (chiếm 15,55%), tăng nhẹ so với mức 669,56 ha năm 2011; đất chưa sử dụng giảm từ 73,33 ha (2011) xuống 34,00 ha (2013).
• Dân số, lao động và hạ tầng: Năm 2013 toàn xã có 4.082 nhân khẩu, 916 hộ (828 hộ thuần nông, 88 hộ nông nghiệp kiêm ngành nghề) và 1.721 lao động. Lao động nông nghiệp chiếm 75,25% (1.295 người), lao động phi nông nghiệp chiếm 24,75% (426 người). Bình quân một hộ có 4,45 nhân khẩu và 1,88 lao động. Hệ thống giao thông có Tỉnh lộ 258 (6 km rải nhựa) và đường Đồn Đèn - Quảng Khê (7 km rải nhựa), nhưng hệ thống đường liên thôn (37,5 km) mới cứng hóa được 17%, đường nội thôn (42,2 km) cứng hóa 15%. Hệ thống thủy lợi có 53,55 km kênh mương (61 tuyến), chưa có trạm bơm, chỉ kiên cố hóa được 6,1 km (đạt 27,9% theo kế hoạch đánh giá). Hệ thống điện hạ thế 17,8 km đã xuống cấp; chợ phiên trung tâm họp 5 ngày một lần nhưng chưa có hệ thống ki-ốt kiên cố.
• Kết quả sản xuất toàn xã giai đoạn 2011 - 2013: Tổng giá trị sản xuất (GO) của xã tăng đều, từ 2.150,39 triệu đồng (2011) lên 2.187,65 triệu đồng (2012) và đạt 2.471,18 triệu đồng (2013), tốc độ tăng bình quân đạt 3,56%/năm. Ngành nông nghiệp giữ tỷ trọng cao nhất, đạt 782,85 triệu đồng năm 2013 (chiếm 31,68% tổng GO; trong đó trồng trọt chiếm 497,07 triệu đồng, chăn nuôi chiếm 285,78 triệu đồng). Ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt 540,21 triệu đồng (chiếm 21,87%), thương mại - dịch vụ đạt 230,37 triệu đồng (chiếm 9,32%), lâm nghiệp sản xuất đạt 113,54 triệu đồng (chiếm 4,59%). GO bình quân/hộ năm 2013 đạt 2,70 triệu đồng và GO bình quân/khẩu đạt 0,61 triệu đồng.
• Đặc điểm nguồn lực của 45 nông hộ điều tra:
  • Trình độ học vấn chủ hộ: Nhóm hộ khá có 60,00% tốt nghiệp cấp III và 20,00% có trình độ trung cấp/cao đẳng/đại học; nhóm hộ trung bình có 24,00% cấp I, 36,00% cấp II, 24,00% cấp III và 16,00% trung cấp/cao đẳng/đại học; nhóm hộ nghèo có 86,67% chủ hộ chỉ đạt trình độ cấp I, 13,33% đạt cấp II, không có chủ hộ nào đạt cấp III hay chuyên nghiệp.
  • Tình trạng nhà ở: 100% hộ khá có nhà kiên cố; hộ trung bình có 92,00% nhà kiên cố và 8,00% nhà bán kiên cố; hộ nghèo có 66,67% nhà bán kiên cố và 33,33% nhà tạm.
  • Đất đai bình quân/hộ: Mức bình quân chung là 4.212 m²/hộ (đất sản xuất nông nghiệp 3.366 m², đất cây hàng năm 830 m², đất cây lâu năm 1.600 m², đất thổ cư 220 m², đất vườn ao chuồng 100 m²). Nhóm hộ khá đạt 4.507 m²/hộ; hộ trung bình đạt 4.818 m²/hộ; hộ nghèo chỉ có 2.860 m²/hộ.
  • Trang bị công cụ sản xuất: Hộ khá sở hữu toàn bộ 5 máy cày bừa, 4 máy xay xát, 5 máy tuốt lúa và 4 máy phun thuốc; hộ trung bình có 20 máy cày bừa, 15 máy xay xát, 20 máy tuốt lúa, 30 máy phun thuốc; hộ nghèo hoàn toàn không có máy cày bừa và máy xay xát, chỉ có 3 máy tuốt lúa, 5 máy phun thuốc, tư liệu canh tác chủ yếu là cuốc, xẻng (30 cái) và liềm hái (30 cái).
• Đầu tư chi phí sản xuất ngành trồng trọt: Được tổng hợp chi tiết qua các bảng số liệu điều tra:

Khoản mục chi phí (ĐVT: 1.000 đồng/sào/năm)	Hộ khá	Hộ trung bình	Hộ nghèo
I. Chi phí trồng lúa	1.050,3	903,5	739,0
- Giống (2 kg)	36,0	36,0	36,0
- Phân tổng hợp NPK	262,5 (35 kg)	157,5 (21 kg)	135,0 (18 kg)
- Phân đạm	480,0 (40 kg)	456,0 (38 kg)	432,0 (36 kg)
- Làm đất	200,0 (2 công)	200,0 (2 công)	100,0 (1 công)
- Thuốc bảo vệ thực vật	72,0 (4 gói)	54,0 (3 gói)	36,0 (2 gói)
Diện tích gieo trồng bình quân (sào/hộ)	5,0	4,4	2,6
II. Chi phí trồng màu	1.170,0	998,0	864,0
- Giống (3 kg)	54,0	54,0	54,0
- Phân tổng hợp	525,0 (70 kg)	450,0 (60 kg)	375,0 (50 kg)
- Phân đạm	75,0 (15 kg)	50,0 (10 kg)	45,0 (8 kg)
- Làm đất	300,0 (3 công)	300,0 (3 công)	300,0 (3 công)
- Thuốc bảo vệ thực vật	216,0 (12 gói)	144,0 (8 gói)	90,0 (5 gói)
Diện tích gieo trồng bình quân (sào/hộ)	2,4	2,7	1,8

Kết quả và đóng góp

Khóa luận rút ra các kết quả định lượng và đóng góp cụ thể:

• Kết quả thực nghiệm về phân hóa đầu tư nông hộ: Nghiên cứu chứng minh sự chênh lệch rõ rệt về mức đầu tư thâm canh giữa các nhóm hộ. Trên 1 sào lúa/năm, hộ khá đầu tư 1.050,3 nghìn đồng, hộ trung bình đầu tư 903,5 nghìn đồng, trong khi hộ nghèo chỉ đầu tư 739,0 nghìn đồng. Đối với cây màu, mức chi phí tương ứng lần lượt là 1.170,0 nghìn đồng, 998,0 nghìn đồng và 864,0 nghìn đồng. Sự sụt giảm chi phí ở hộ nghèo chủ yếu nằm ở lượng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật, xuất phát từ tình trạng thiếu vốn đầu tư. Cùng với việc diện tích gieo trồng của hộ nghèo chỉ đạt 2,6 sào lúa và 1,8 sào màu (thấp hơn nhiều so với 5,0 sào lúa của hộ khá), nông hộ nghèo gặp khó khăn lớn trong việc nâng cao thu nhập.
• Giải pháp đề xuất từ tác giả: Khóa luận đề xuất 3 nhóm giải pháp trọng tâm:
  • Đối với Nhà nước và các cơ quan cấp trên: Hỗ trợ giá vật tư nông nghiệp, bình ổn giá thị trường nông sản; cung cấp thông tin nhu cầu thị trường; mở rộng hạn mức và đơn giản hóa thủ tục vay vốn sản xuất; tiếp tục đầu tư vốn kiên cố hóa hệ thống kênh mương và giao thông nông thôn.
  • Đối với cấp chính quyền địa phương (UBND xã Khang Ninh): Chuyển đổi linh hoạt diện tích cấy lúa kém hiệu quả sang trồng các loại cây màu có giá trị kinh tế như dong riềng, chuối tây, hồng không hạt; tăng cường cán bộ khuyến nông xuống cơ sở hướng dẫn kỹ thuật thâm canh; quy hoạch mở rộng chợ phiên trung tâm xã và xây dựng các ki-ốt giao thương nhằm hỗ trợ tiêu thụ nông sản.
  • Đối với các hộ nông dân: Xóa bỏ tâm lý sản xuất tự cấp tự túc để chuyển sang tư duy kinh tế hàng hóa; chủ động tích lũy vốn, tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật và liên kết trong sản xuất, thu hoạch nhằm khai thác hiệu quả diện tích đất đai được giao.
• Đóng góp khoa học của đề tài: Tác giả đã cung cấp hệ thống dữ liệu vi mô độc lập về thực trạng nông hộ tại xã Khang Ninh năm 2014; định lượng mối quan hệ giữa trình độ học vấn, tư liệu sản xuất và mức đầu tư vật tư với tình trạng kinh tế của hộ gia đình tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Hạn chế: Do điều kiện thời gian thực tập tốt nghiệp có hạn và bước đầu làm quen công tác nghiên cứu khoa học, tác giả chỉ tiến hành điều tra trên mẫu 45 hộ thuộc 3 thôn đại diện, chưa thể bao quát toàn bộ 15 thôn trong xã; chuỗi số liệu thứ cấp dừng lại ở giai đoạn 2011 - 2013; địa phương chưa có số liệu khảo sát cụ thể về nguồn tài nguyên nước ngầm; các chỉ tiêu thu nhập hỗn hợp và giá trị gia tăng ở cấp độ từng loại cây trồng chưa được bóc tách chi tiết.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi điều tra ra toàn bộ các thôn bản của xã; nghiên cứu sâu tác động của du lịch sinh thái Vườn quốc gia Ba Bể đến cơ cấu việc làm và thu nhập phi nông nghiệp của kinh tế hộ; đánh giá chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ các sản phẩm hàng hóa đặc trưng (dong riềng, hồng không hạt) của địa phương.

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Quản lý đất đai: Tài liệu tham khảo hữu ích về phương pháp xây dựng bảng hỏi điều tra nông hộ, quy trình chọn mẫu phân tầng tại địa bàn vùng cao và cách tính toán các chỉ tiêu kinh tế nông hộ ($GO, IC, VA, MI$).
• Cán bộ quản lý kinh tế, khuyến nông và chính quyền xã Khang Ninh: Cung cấp nguồn số liệu cơ sở về thực trạng phân bổ tư liệu sản xuất, nhu cầu vốn và cơ cấu chi phí canh tác lúa, màu, phục vụ việc xây dựng kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng và các chương trình xóa đói giảm nghèo tại địa phương.
• Người nghiên cứu về kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số: Cung cấp bức tranh thực tế về rào cản hạ tầng, tập quán canh tác và mâu thuẫn sử dụng đất tại các xã vùng đệm vườn quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Tiêu chuẩn phân loại hộ khá, trung bình, nghèo được áp dụng tại xã Khang Ninh trong nghiên cứu dựa trên mức thu nhập nào?

Theo quy định áp dụng tại xã Khang Ninh được tác giả sử dụng để chọn mẫu điều tra, hộ khá là những hộ có mức thu nhập bình quân từ 600.000 đồng/người/tháng trở lên; hộ trung bình có thu nhập từ 521.000 đồng/người/tháng trở lên; hộ nghèo là những hộ có mức thu nhập dưới 401.000 đồng/người/tháng.

Mức đầu tư chi phí sản xuất 1 sào lúa giữa các nhóm hộ có sự chênh lệch như thế nào?

Tổng chi phí trồng lúa trên 1 sào/năm ở nhóm hộ khá là 1.050,3 nghìn đồng, nhóm hộ trung bình là 903,5 nghìn đồng và nhóm hộ nghèo là 739,0 nghìn đồng. Sự khác biệt tập trung ở chi phí phân tổng hợp NPK (hộ khá dùng 35 kg hết 262,5 nghìn đồng; hộ nghèo dùng 18 kg hết 135,0 nghìn đồng), phân đạm (hộ khá 480,0 nghìn đồng; hộ nghèo 432,0 nghìn đồng) và công làm đất (hộ khá chi 2 công hết 200 nghìn đồng; hộ nghèo chi 1 công hết 100 nghìn đồng).

Thực trạng trang bị máy móc, công cụ sản xuất giữa các nhóm hộ điều tra phản ánh điều gì?

Máy móc cơ giới tập trung chủ yếu ở nhóm hộ khá và trung bình (nhóm hộ khá sở hữu 5 máy cày bừa, 5 máy tuốt lúa, 4 máy xay xát; nhóm hộ trung bình sở hữu 20 máy cày bừa, 20 máy tuốt lúa, 15 máy xay xát). Nhóm hộ nghèo không sở hữu bất kỳ máy cày bừa hay máy xay xát nào, chỉ có 3 máy tuốt lúa và 1 con trâu bò cày kéo, tư liệu sản xuất chủ yếu là công cụ thủ công như cuốc, xẻng và liềm hái, khiến năng suất lao động và tính chủ động thời vụ rất thấp.

Cơ cấu giá trị sản xuất toàn xã Khang Ninh biến động ra sao trong giai đoạn 2011 - 2013?

Tổng giá trị sản xuất của xã tăng từ 2.150,39 triệu đồng (2011) lên 2.471,18 triệu đồng (2013), tăng bình quân 3,56%/năm. Ngành nông nghiệp tăng trưởng cao nhất, từ 653,24 triệu đồng lên 782,85 triệu đồng (tăng bình quân 9,72%/năm), đóng góp 31,68% tổng giá trị toàn xã vào năm 2013. Ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt 540,21 triệu đồng (chiếm 21,87%), thương mại - dịch vụ đạt 230,37 triệu đồng (chiếm 9,32%), và lâm nghiệp sản xuất đạt 113,54 triệu đồng (chiếm 4,59%).

Những trở ngại lớn nhất về hạ tầng giao thông và thủy lợi tại địa phương là gì?

Toàn xã có 13 tuyến đường liên thôn dài 37,5 km nhưng chỉ cứng hóa được 17% (1,5 km bê tông, 5,0 km cấp phối, còn lại là đường đất); 28 tuyến đường nội thôn dài 42,2 km chỉ cứng hóa được 15% (6,3 km bê tông). Hệ thống thủy lợi có 53,55 km kênh mương nhưng hoàn toàn chưa có trạm bơm tưới tiêu, chỉ có 6,1 km kênh mương được kiên cố hóa (đạt 27,9% kế hoạch), gây khó khăn nghiêm trọng cho việc tưới tiêu các chân ruộng bậc thang.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lục Lăng Mẫn đã phản ánh toàn diện bức tranh kinh tế hộ nông dân tại xã Khang Ninh giai đoạn 2011 - 2014 thông qua phương pháp tiếp cận điều tra thực nghiệm chuẩn mực. Nghiên cứu chỉ rõ sự phân hóa sâu sắc về tư liệu sản xuất, mức độ đầu tư thâm canh và trình độ học vấn giữa các nhóm hộ khá, trung bình và nghèo trên nền tảng cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi còn nhiều thiếu thốn. Hệ thống giải pháp được đề xuất xuất phát từ thực tiễn địa phương, tập trung vào chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tháo gỡ rào cản vốn tín dụng và đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật nhằm thúc đẩy kinh tế hộ nông thôn miền núi phát triển hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU .Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu đề tài. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Lý luận về hộ, kinh tế hộ. Một số khái niệm về hộ. Vai trò của kinh tế hộ. Các đặc trưng của kinh tế hộ.

Phân loại hộ nông dân. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kinh tế hộ. Cơ sở thực tiễn. Tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân ở các nước trên thế giới và những bài học kinh nghiệm.

Kinh nghiệm phát triển kinh tế hộ nông dân ở một số địa phương ở Việt Nam. Các bài học kinh nghiệm rút ra đối với phát triển kinh tế hộ nông dân ở Việt Nam nói chung và cho xã Khang Ninh nói riêng.19 CHƯƠNG II. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .Đối tượng nghiên cứu.Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp điều tra chọn mẫu.

Phương pháp xử lý thông tin số liệu. Phương pháp phân tích số liệu .Hệ thống chỉ tiêu dùng trong nghiên cứu đề tài. Hệ thống chỉ tiêu phản ánh điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ. Các chỉ tiêu phản ánh đời sống thu chi của nông hộ.

Các chỉ tiêu phản ánh kết quả sản xuất và các công thức tính .25 CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên.

Vị trí địa lý. Đặc điểm khí hậu. Các nguồn tài nguyên. Tình hình quản lý và sử dụng đất.

Điều kiện kinh tế - xã hội .Tình hình dân số, lao động .Cơ sở hạ tầng .Kết quả sản xuất và kinh doanh của xã qua 3 năm ( 2011 – 2013). Đánh giá tình hình kinh tế hộ theo nhóm hộ điều tra .Thực trạng sản xuất kinh doanh của nông hộ .Điều kiện sản xuất kinh doanh của nông hộ .Điều kiện về đất đai .Điều kiện về vốn của nông hộ. Mức độ đầu tư chi phí cho sản xuất kinh doanh của các hộ điều tra .Đối với ngành trồng trọt.Đối với ngành chăn nuôi. Đối với hoạt động phi nông nghiệp .Kết quả sản xuất kinh doanh của nhóm hộ điều tra .Kết quả sản xuất ngành trồng trọt .Kết quả sản xuất ngành chăn nuôi.

Tổng hợp và đánh giá thu nhập của nhóm hộ điều tra. Tình hình chi tiêu và tích luỹ của nhóm hộ điều tra .Những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh. Các yếu tố về nguồn lực. Trình độ văn hóa của chủ hộ.

Vốn đầu tư cho sản xuất. Về thị trường. Về khoa học công nghệ. Vấn đề cơ sở hạ tầng.

Đánh giá chung về kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Khó khăn và thuận lợi trong phát triển kinh tế ở xã Khang Ninh. Những vấn đề đặt ra trong phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Định hướng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh.

Định hướng phát triển kinh tế hộ ở xã Khang Ninh. Một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ xã Khang Ninh .62 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. Đối với nhà nước. Đối với địa phương.

Đối với hộ nông dân .Tính cấp thiết của đề tài Nông nghiệp giữ vai trò qua trọng trong phát triển kinh tế, đặc biệt với các nước đang phát triển và nhất là nước ta. Bởi vì các nước đang phát triển nói chung và nước ta nói riêng đa số người dân sống dựa vào nghề nông. Nông nghiệp nông thôn luôn là vấn đề trọng yếu của nỗi quốc gia, kể cả những nước đã đạt đến trình độ phát triển cao. Nó là khu vực sản xuất chủ yếu đảm bảo việc làm và đời sống xã hội, là thị trường rộng lớn cung cấp nguyên liệu và tiêu thụ sản phẩm của kinh tế, nguồn nhân lực và nguồn tích lũy cho công nghiệp hóa, phát triển kinh tế.

Sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, nền kinh tế nước ta đã có những chuyển biến mạnh mẽ. Cơ chế mới đã tạo ra động lực thúc đẩy kinh tế Việt Nam phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là nền kinh tế nông nghiệp đã có những bước nhảy vượt bậc mà kinh tế hộ nông dân đóng vai trò quyết định. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước, kinh tế hộ nông dân cũng có sự phát triển nhanh chóng, chuyển từ sản xuất tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa. Có thể khẳng định trong quá trình phát triển nông nghiệp nông thôn, kinh tế hộ gia đình giữ vai trò quan trọng không thể thiếu.

Nó là đơn vị kinh tế đặc thù và phù hợp với thực trạng phát triển sản xuất nông nghiệp ở nước ta hiện nay. Trong những năm qua, cùng với sự chuyển đổi mạnh mẽ về cơ cấu tổ chức quản lý kinh tế của Nhà nước, kinh tế hộ được coi trọng và nó đã thúc đẩy sự phát triển của ngành nông nghiệp nước ta, đưa nước ta từ chỗ thiếu lương thực thực phẩm trở thành nước có khối lượng gạo xuất khẩu đứng thứ hai trên thế giới. Như vậy kinh tế hộ đã tỏ ra là một đơn vị kinh tế phù hợp với đặc thù trong sản xuất nông nghiệp, nó góp phần giải quyết vấn đề việc làm và xây n 4 dựng cuộc sống mới ở nông thôn, đáp ứng tốt nhu cầu ngày càng cao và phong phú của con người về lương thực, thực phẩm. Mặc dù trong những năm qua kinh tế hộ đã đạt được những thành tựu to lớn, song chính trong bản thân nó vẫn đang tồn tại những mâu thuẫn cơ bản cần giải quyết đó là: - Sản xuất trong kinh tế hộ hiện nay chủ yếu là hoạt động sản xuất nông nghiệp, yêu cầu ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất bị kìm hãm bởi diện tích đất manh mún, quy mô nhỏ do kết quả của việc chia đất bình quân.

- Mâu thuẫn giữa tăng dân số và thiếu việc làm, kết hợp với tính thời vụ trong nông nghiệp tạo ra hiện tượng dư thừa lao động, dẫn đến năng suất lao động bình quân thấp. - Tình trạng thiếu kiến thức, thiếu vốn đầu tư đang là tình trạng chung của các hộ gia đình nên khi có chính sách cho vay vốn hộ cũng không biết sử dụng sao cho có hiệu quả. Những khó khăn này tồn tại chủ yếu ở các tỉnh miền núi, các vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa,… đã gây nhiều trở ngại cho tiến trình phát triển của đất nước. Khang Ninh là một xã thuộc huyện Ba bể - tỉnh Bắc Kạn nền sản xuất của xã nói chung vẫn chủ yếu dựa vào nông nghiệp.

Kinh tế nông nghiệp nói chung và kinh tế hộ của xã nói riêng đang dần phát triển theo đà phát triển chung của cả nước nhưng nó cũng không tránh khỏi những mâu thuẫn tồn tại cần được giải quyết. Xuất phát từ thực trạng đó em nghiên cứu đề tài : “Thực trạng và một số giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế hộ tại xã Khang Ninh, huyện Ba Bể, tinh Bắc Kạn” n 5 2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài 2.Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng và tình hình phát triển kinh tế hộ nông dân tại xã từ đó đưa ra một số giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết các vấn đề khó khăn, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ tại xã trong thời gian tới.Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa những lý luận và thực tiễn trong và ngoài nước về phát triển kinh tế hộ, từ đó giúp ta hiểu rõ và đầy đủ hơn về quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước. - Phân tích được thực trạng kinh tế hộ của địa phương nghiên cứu và tìm ra những nhân tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông hộ ở địa bàn nghiên cứu.

- Đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển kinh tế hộ tại địa bàn nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 3.Ý nghĩa học tập và nghiên cứu - Giúp cho sinh viên phần nào thấy được những khó khăn cũng như tiềm năng, nguồn lực tại địa bàn nghiên cứu từ đó có những giải pháp nhằm phát triển kinh tế nông hộ tại địa phương. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra những bài học kinh nghiệm thục tế để phục vụ trong công tác sau này. - Vận dụng và phát huy được những kiến thức đã học tập và nghiên cứu.

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập và sử lý thông tin của sinh viên trong quá trình nghiên cứu.Ý nghĩa thực tiễn Đánh giá được đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân xã Khang ninh. Kết quả của đề tài là cơ sở để các nhà quản lý, các cấp lãnh đạo địa phương đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm phát triển kinh tế hộ nông dân đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân tại xã nói riêng và người dân nông thôn nói chung. TỔNG QUAN VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Lý luận về hộ, kinh tế hộ 1.

Một số khái niệm về hộ Hộ là một tổ chức kinh tế - xã hội ra đời từ rất lâu, trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau của đất nước. Trong bất kỳ giai đoạn nào hộ luôn là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà khoa học trên thế giới theo đó cũng có những khái niệm khác nhau. Sau đây là một số khái niệm về hộ: Theo liên hợp quốc: “Hộ là những người cùng sống chung dưới một mái nhà, cùng ăn chung và có chung một ngân quỹ”[3]. Tại cuộc thảo luận quốc tế lần thứ tư về quản lý nông trại ở Hà Lan năm 1980 các đại biểu nhất trí rằng: “hộ là một đơn vị cơ bản của xã hội có liên quan đến sản xuất, đến tiêu dùng và các hoạt động xã hội khác”[3].

Theo Raul Ituna – (Giáo sư trường Đại học Tổng hợp Lioobon) khi nghiên cứu cộng đồng nông dân trong quá trình quá độ ở một số nươc Châu Á đã chứng minh: “ Hộ là tập hợp những người có chung huyết tộc có quan hệ mật thiết với nhau trong quá trình sáng tạo ra vật phẩm để bảo tồn chính bản thân của họ và cộng đồng”[3].Gee, 1989 “Hộ là một nhóm người cùng chung huyết tộc, hay không cùng chung huyết tộc, ở chung một mái nhà, ăn chung một mâm cơm và có chung một ngân quỹ”[3]. - Một số khái niệm về hộ nông dân.