Hiện trạng và Giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chấn, Yên Bái

Luận văn phân tích hiện trạng và đề xuất giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi baba gai tại huyện Văn Chấn, góp phần bảo tồn và phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Đinh Xuân Sinh
• Người hướng dẫn: TS. Thái Thanh Bình
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Hiện trạng và Giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn, Yên Bái
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục Bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.12. Tổng quan tài liệu
• 1.12.1. Một số đặc điểm sinh học của ba ba gai
• 1.12.1.1. Ðặc điểm phân loại, hình thái cấu tạo
• 1.12.1.2. Tập tính sống
• 1.12.1.3. Tính ăn
• 1.12.1.4. Sinh trưởng
• 1.12.1.5. Sinh sản
• 1.12.1.6. Giá trị dinh dưỡng
• 1.13. Tình hình khai thác ba ba trên thế giới
• 1.14. Thực trạng nghề nuôi ba ba tại Trung Quốc
• 1.15. Thực trạng nghề nuôi ba ba tại Mỹ
• 1.16. Tình hình nuôi ba ba ở Việt Nam
• 1.17. Thu lãi lớn từ nuôi ba ba gai
• 1.18. Nuôi ba ba gai thành tỷ phú
• 1.19. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nghề thủy sản tại Việt Nam
• 1.19.1. Các yếu tố bên trong
• 1.19.2. Các yếu tố bên ngoài
• 1.20. Hiện trạng nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Yên Bái
• 1.21. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.21.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.21.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.21.3. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu
• 1.21.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.21.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.21.5.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.21.5.2. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu
• 1.21.5.3. Phương pháp tích và xử lý số liệu
• 1.21.5.4. Phương pháp phân tích tài chính mô hình nuôi
• 1.22. Kết quả và thảo luận
• 1.22.1. Kết quả khảo sát Điều kiện tự nhiên của huyện Văn Chấn – Yên Bái
• 1.22.1.1. Vị trí địa lý
• 1.22.1.2. Các yếu tố môi trường nuôi ba ba gai
• 1.22.2. Hiện trạng nuôi ba ba gai tại Văn Chấn – Yên Bái
• 1.22.2.1. Số hộ nuôi, độ tuổi lao động
• 1.22.2.2. Kinh nghiệm nuôi ba ba gai
• 1.22.2.3. Quy mô sản xuất ba ba gai
• 1.22.2.4. Những chính sách hỗ trợ nuôi ba ba gai của tỉnh Yên Bái
• 1.22.3. Mô hình nuôi ba ba gai
• 1.22.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế một số mô hình nuôi ba ba gai tại địa bàn huyện Văn Chấn
• 1.22.4.1. Giá bán ba ba gai trên địa bàn huyện Văn Chấn
• 1.22.4.2. Phương thức tiêu thụ sản phẩm ba ba thương phẩm của các hộ nuôi
• 1.22.4.3. Hoạch toán chi phí đầu tư sản xuất giống và nuôi ba ba gai thương phẩm của các hộ
• 1.22.4.4. Hoạch toán doanh thu từ sản xuất giống và nuôi ba ba gai thương phẩm
• 1.22.4.5. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các mô hình nuôi ba ba gai
• 1.22.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển ba ba gai trên địa bàn huyện Văn Chấn
• 1.22.5.1. Các yếu tố bên trong
• 1.22.5.2. Các yếu tố bên ngoài
• 1.23. Đề xuất một số giải pháp phát triển nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chấn – Yên Bái
• 1.23.1. Về cơ chế chính sách
• 1.23.2. Về con giống
• 1.23.3. Kỹ thuật nuôi
• 1.23.4. Giải pháp về đào tạo
• 1.23.5. Giải pháp khuyến ngư
• 1.23.6. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong nuôi ba ba gai
• 1.23.7. Giải pháp tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại và tăng cường liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm cho các hộ nuôi ba ba gai
• 1.24. Kết luận và đề xuất
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghề Nuôi Ba Ba Gai Bền Vững Tại Văn Chấn

Nghề nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn, Yên Bái đã có từ lâu đời, tuy nhiên chủ yếu ở quy mô nhỏ và tự phát. Gần đây, nghề này ngày càng phổ biến do giá trị kinh tế cao và nhu cầu thị trường tăng. Tuy nhiên, nhiều hộ dân gặp khó khăn do thiếu kiến thức và kỹ thuật. Đề tài "Hiện trạng và Giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái" được thực hiện nhằm giải quyết vấn đề này. Mục tiêu là duy trì uy tín sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế, tăng thu nhập và xóa đói giảm nghèo cho người dân địa phương. Đề án OCOP của tỉnh Yên Bái cũng nhấn mạnh phát triển các sản phẩm truyền thống, có lợi thế cạnh tranh, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng nội sinh và gia tăng giá trị. Điều này càng khẳng định tầm quan trọng của việc phát triển nghề nuôi ba ba gai bền vững.

1.1. Lịch Sử và Tiềm Năng Phát Triển Nuôi Ba Ba Gai

Nghề nuôi ba ba gai ở Văn Chấn có lịch sử lâu đời, ban đầu chỉ là hình thức tận dụng nguồn lợi tự nhiên. Tuy nhiên, với giá trị kinh tế cao, ba ba gai dần trở thành đối tượng nuôi quan trọng. Tiềm năng phát triển còn rất lớn, đặc biệt khi nhu cầu thị trường ngày càng tăng và có sự hỗ trợ từ các chương trình phát triển kinh tế địa phương. Cần có những nghiên cứu và giải pháp cụ thể để khai thác tối đa tiềm năng này, đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân.

1.2. Vai Trò Của Nuôi Ba Ba Gai Trong Kinh Tế Địa Phương

Nghề nuôi ba ba gai đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp tại Văn Chấn, Yên Bái. Nó không chỉ tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc phát triển nghề nuôi ba ba gai cần được xem xét trong mối liên kết với các ngành kinh tế khác như du lịch sinh thái, chế biến thực phẩm, tạo ra chuỗi giá trị gia tăng.

II. Thách Thức và Rủi Ro Trong Nuôi Ba Ba Gai Tại Yên Bái

Mặc dù có tiềm năng lớn, nghề nuôi ba ba gai tại Yên Bái cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thiếu kiến thức kỹ thuật, quản lý dịch bệnh, biến động thị trường và ô nhiễm môi trường là những vấn đề cần giải quyết. Nhiều hộ dân đầu tư tự phát, thiếu kinh nghiệm dẫn đến thất bại. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng, các nhà khoa học và các tổ chức xã hội để giúp người dân vượt qua những khó khăn này. Theo nghiên cứu, nhiều hộ dân không thành công do thiếu kiến thức về quản lý, kỹ thuật nuôi ba ba gai cũng như tiếp cận thị trường.

2.1. Thiếu Hụt Kỹ Thuật Nuôi Ba Ba Gai Bài Bản

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu hụt kiến thức và kỹ thuật nuôi ba ba gai bài bản. Người dân thường dựa vào kinh nghiệm truyền thống hoặc học hỏi lẫn nhau, dẫn đến hiệu quả không cao. Cần có các chương trình đào tạo, tập huấn kỹ thuật chuyên sâu, cung cấp thông tin về kỹ thuật nuôi ba ba gai, thức ăn cho ba ba gai, phòng bệnh cho ba ba gai để nâng cao năng lực cho người nuôi.

2.2. Quản Lý Dịch Bệnh và Rủi Ro Môi Trường Nuôi

Dịch bệnh là một trong những rủi ro lớn nhất trong nuôi ba ba gai. Môi trường nuôi ô nhiễm, quản lý kém có thể dẫn đến bùng phát dịch bệnh, gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Cần có các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh hiệu quả, kiểm soát chất lượng nước, xử lý chất thải đúng cách để giảm thiểu rủi ro. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong nuôi ba ba gai là vô cùng quan trọng.

2.3. Biến Động Thị Trường và Khó Khăn Tiêu Thụ Ba Ba Gai

Thị trường ba ba gai có nhiều biến động, giá cả không ổn định, phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mùa vụ, chất lượng sản phẩm, nhu cầu thị trường. Người nuôi thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm thị trường tiêu thụ ổn định, bị ép giá. Cần có các giải pháp tăng cường xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, liên kết sản xuất - tiêu thụ để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm.

III. Giải Pháp Kỹ Thuật Nâng Cao Hiệu Quả Nuôi Ba Ba Gai

Để phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, cải thiện quy trình nuôi, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chọn giống tốt, quản lý thức ăn, kiểm soát môi trường và phòng bệnh là những yếu tố quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, các cơ quan quản lý và người dân để triển khai các giải pháp này một cách hiệu quả. Theo kết quả điều tra, môi trường nuôi ba ba gai thích hợp: pH=7 - 8; oxy hoà tan ≥ 4mg/l; amoni (NH4+ tính theo N) < 1mg/l; độ trong ≥ 30cm; độ kiềm 90-180mg CaCO3/l.

3.1. Chọn Giống Ba Ba Gai Chất Lượng Cao

Việc chọn giống ba ba gai chất lượng cao là yếu tố then chốt để đảm bảo năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần chọn giống từ các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, khỏe mạnh, không mang mầm bệnh. Cần có các chương trình nghiên cứu, chọn tạo giống ba ba gai phù hợp với điều kiện địa phương, có khả năng kháng bệnh tốt, sinh trưởng nhanh.

3.2. Quản Lý Thức Ăn và Dinh Dưỡng Cho Ba Ba Gai

Thức ăn và dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của ba ba gai. Cần cung cấp thức ăn đầy đủ, cân đối, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của ba ba gai. Có thể sử dụng thức ăn tự nhiên như cá, ốc, giun đất hoặc thức ăn công nghiệp. Cần kiểm soát chất lượng thức ăn, tránh sử dụng thức ăn kém chất lượng, gây bệnh cho ba ba gai.

3.3. Kiểm Soát Môi Trường Nuôi và Phòng Bệnh

Môi trường nuôi có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và năng suất của ba ba gai. Cần kiểm soát chất lượng nước, đảm bảo các yếu tố như pH, oxy hòa tan, nhiệt độ, độ trong phù hợp. Cần có các biện pháp phòng bệnh hiệu quả, sử dụng thuốc thú y đúng cách, tránh lạm dụng thuốc kháng sinh. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong nuôi ba ba gai là vô cùng quan trọng.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Nghề Nuôi Ba Ba Gai Tại Văn Chấn

Để phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai, cần có sự hỗ trợ từ các chính sách của nhà nước và địa phương. Các chính sách hỗ trợ về vốn, kỹ thuật, thị trường, bảo hiểm là rất quan trọng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, các tổ chức xã hội và người dân để triển khai các chính sách này một cách hiệu quả. Theo tài liệu, cần tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất giống và nuôi thương phẩm trên địa bàn huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.

4.1. Chính Sách Về Vốn và Tín Dụng Ưu Đãi

Vốn là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển nghề nuôi ba ba gai. Cần có các chính sách hỗ trợ về vốn, tín dụng ưu đãi cho người nuôi, đặc biệt là các hộ nghèo, hộ mới bắt đầu nuôi. Cần tạo điều kiện cho người dân tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng, các quỹ tín dụng.

4.2. Hỗ Trợ Kỹ Thuật và Chuyển Giao Công Nghệ

Kỹ thuật là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ cho người nuôi, giúp họ tiếp cận các kỹ thuật nuôi tiên tiến, hiệu quả. Cần tăng cường công tác khuyến ngư, tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo, tham quan học hỏi kinh nghiệm.

4.3. Xúc Tiến Thương Mại và Mở Rộng Thị Trường Tiêu Thụ

Thị trường là yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Cần có các chính sách xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ cho ba ba gai. Cần xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, tham gia các hội chợ, triển lãm. Cần liên kết với các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ để tạo thành chuỗi giá trị.

V. Ứng Dụng Mô Hình Nuôi Ba Ba Gai Hiệu Quả Tại Văn Chấn

Việc áp dụng các mô hình nuôi ba ba gai hiệu quả là rất quan trọng để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Có nhiều mô hình nuôi ba ba gai khác nhau, phù hợp với từng điều kiện cụ thể của từng hộ gia đình. Cần có sự nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn mô hình nuôi ba ba gai phù hợp để nhân rộng. Theo kết quả điều tra, trong 114 hộ được điều tra có 22 hộ nuôi ba ba gai thương phẩm, chiếm 19,3%; có 59 hộ tham gia sản xuất giống, chiếm 51,75%; có 33 hộ kết hợp nuôi thương phẩm với sản xuất giống, chiếm 28,95%.

5.1. Mô Hình Nuôi Ba Ba Gai Kết Hợp Sản Xuất Giống

Mô hình nuôi ba ba gai kết hợp sản xuất giống là một trong những mô hình nuôi ba ba gai hiệu quả, giúp người nuôi chủ động được nguồn giống, giảm chi phí đầu vào. Cần có kỹ thuật nuôi ba ba gai bố mẹ, ấp trứng và ương giống. Cần đảm bảo chất lượng giống, tránh sử dụng giống kém chất lượng.

5.2. Mô Hình Nuôi Ba Ba Gai Thương Phẩm Thâm Canh

Mô hình nuôi ba ba gai thương phẩm thâm canh là mô hình nuôi ba ba gai hiệu quả giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần áp dụng các kỹ thuật nuôi tiên tiến, quản lý thức ăn, kiểm soát môi trường và phòng bệnh. Cần đảm bảo mật độ nuôi phù hợp, tránh nuôi quá dày.

5.3. Mô Hình Nuôi Ba Ba Gai Bán Thâm Canh

Mô hình nuôi ba ba gai bán thâm canh là mô hình nuôi ba ba gai hiệu quả phù hợp với điều kiện của nhiều hộ gia đình. Cần kết hợp giữa nuôi tự nhiên và nuôi thâm canh, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên, giảm chi phí đầu vào. Cần quản lý môi trường nuôi, phòng bệnh cho ba ba gai.

VI. Phát Triển Bền Vững Chuỗi Giá Trị Ba Ba Gai Tại Yên Bái

Để phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai, cần xây dựng và phát triển chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Cần có sự liên kết chặt chẽ giữa các khâu trong chuỗi, từ sản xuất giống, nuôi thương phẩm, chế biến đến tiêu thụ. Cần xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm. Sản lượng ba ba gai giống trung bình hàng năm cung cấp cho thị trường 80 vạn con/năm, doanh thu là 1. Sản lượng ba ba thương phẩm trung bình 45 tấn/năm với doanh thu đạt 1.

6.1. Liên Kết Sản Xuất và Tiêu Thụ Ba Ba Gai

Liên kết sản xuất và tiêu thụ là yếu tố quan trọng để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Cần có sự liên kết giữa người nuôi, các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ và các tổ chức xã hội. Cần xây dựng các hợp đồng bao tiêu sản phẩm, đảm bảo giá cả ổn định.

6.2. Xây Dựng Thương Hiệu và Quảng Bá Sản Phẩm

Thương hiệu là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm. Cần xây dựng thương hiệu cho ba ba gai Văn Chấn, Yên Bái, quảng bá sản phẩm trên thị trường trong và ngoài nước. Cần đảm bảo chất lượng sản phẩm, xây dựng uy tín với người tiêu dùng.

6.3. Chứng Nhận VietGAP và Truy Xuất Nguồn Gốc

Việc áp dụng quy trình chứng nhận VietGAP ba ba gai và truy xuất nguồn gốc ba ba gai là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng và an toàn thực phẩm. Cần hướng dẫn người nuôi áp dụng quy trình VietGAP, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Cần kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghề nuôi ba ba gai (Palea steindachneri) tại huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp miền núi. Tính đến năm 2019, toàn huyện ghi nhận 260 hộ nuôi với tổng diện tích 16 ha, cung cấp ra thị trường khoảng 1 triệu con giống và 40 đến 50 tấn ba ba thương phẩm mỗi năm. Hoạt động sản xuất này mang lại tổng doanh thu ước tính 90 đến 100 tỷ đồng, tạo việc làm trực tiếp cho hơn 1.800 lao động địa phương và mang lại nguồn thu nhập từ 50 đến 500 triệu đồng/hộ/năm.

Tuy nhiên, sự phát triển của nghề nuôi ba ba gai trên địa bàn vẫn mang tính tự phát và đối mặt với nhiều rào cản nghiêm trọng. Số lượng hộ nuôi có xu hướng sụt giảm từ 490 hộ năm 2017 xuống còn 260 hộ năm 2019 do khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn, quỹ đất hạn hẹp và thiếu hụt kiến thức kỹ thuật bài bản. Khảo sát thực tế cho thấy 100% hộ nuôi từng gặp sự cố dịch bệnh, trong đó tỷ lệ mắc bệnh nấm thủy mi lên tới 36,64% và bệnh sưng phổi chiếm 23,72%. Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất giống tại địa phương chưa được cấp chứng nhận kiểm định chất lượng, dẫn đến nguy cơ suy giảm uy tín sản phẩm trên thị trường.

Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá toàn diện hiện trạng kỹ thuật, môi trường và hiệu quả kinh tế của các mô hình sản xuất giống và nuôi ba ba gai thương phẩm; phân tích những thời cơ, thách thức nội tại và bên ngoài; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 6 xã và thị trấn trọng điểm gồm: Cát Thịnh, thị trấn nông trường Trần Phú, Nghĩa Tâm, Minh An, Thượng Bằng La và Sơn Thịnh trong giai đoạn từ tháng 10/2019 đến tháng 06/2020. Kết quả của luận văn cung cấp luận cứ khoa học vững chắc hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách địa phương triển khai Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), gia tăng tỷ suất lợi nhuận và xóa đói giảm nghèo bền vững cho đồng bào các dân tộc thiểu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của ba khung lý thuyết và mô hình khoa học chuyên ngành:

• Lý thuyết sinh thái học và chu kỳ sinh trưởng của bò sát thủy sinh: Tập trung phân tích đặc tính sinh học, khả năng chịu nhiệt, cơ chế điều hòa thân nhiệt và tập tính dinh dưỡng của loài Palea steindachneri. Lý thuyết này xác định các ngưỡng sinh thái tối ưu về nhiệt độ từ 25 đến 28°C và độ pH từ 7,0 đến 8,0 nhằm tối đa hóa tốc độ tăng trọng và tỷ lệ sống của cá thể.
• Lý thuyết kinh tế nông hộ và chuỗi giá trị nông nghiệp bền vững: Tiếp cận mô hình sản xuất nông hộ dưới góc độ phân bổ nguồn lực (đất đai, lao động, nguồn vốn) và liên kết thị trường tiêu thụ, phân tích chu kỳ luân chuyển vốn kéo dài 3 đến 4 năm của mô hình nuôi thủy sản đặc sản.
• Khung quản trị rủi ro sinh học và môi trường nuôi trồng thủy sản: Đánh giá các tương tác giữa chất lượng nguồn nước (thông số DO, COD, độ cứng), mật độ thả nuôi và áp lực dịch bệnh phát sinh trong hệ thống ao nuôi nước ngọt.

Các khái niệm then chốt trong nghiên cứu bao gồm: Ba ba gai (Palea steindachneri Siebenrock, 1906), công nghệ ấp nở kiểm soát nhiệt độ (25 - 32°C), hệ số chuyển đổi thức ăn tự nhiên (FCR), thủy lý - thủy hóa ao nuôi và tỷ suất lợi nhuận trên vốn đầu tư (ROI).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp đa chiều. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tổng kết giai đoạn 2014 - 2018 của Chi cục Thủy sản tỉnh Yên Bái, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Văn Chấn, cùng hệ thống văn bản pháp lý như Quyết định số 27/2015/QĐ-UBND và Quyết định số 112/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia của người dân (PRA) và điều tra bảng hỏi cấu trúc trực tiếp. Tổng cỡ mẫu khảo sát là n = 114 hộ, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên đơn giản từ tổng thể N = 260 hộ nuôi ba ba gai trên địa bàn 6 xã, thị trấn trọng điểm. Cỡ mẫu được xác định dựa trên công thức tính toán độ tin cậy với sai số cho phép e = 7%, đảm bảo tính đại diện thống kê cao và phù hợp với nguồn lực nghiên cứu.

n = N / [1 + N * (e)^2] = 260 / [1 + 260 * (0,07)^2] = 114,3 (làm tròn 114 hộ)

Hoạt động quan trắc môi trường được thực hiện ngẫu nhiên tại 30 hộ nuôi đại diện. Các chỉ tiêu nhiệt độ, pH, oxy hòa tan (DO) được đo trực tiếp bằng máy đo đa chỉ tiêu Horiba U52; độ trong xác định bằng đĩa Secchi; độ cứng tổng số phân tích theo phương pháp chuẩn độ EDTA (TCVN 6224:1996); chỉ số COD xác định bằng phương pháp dicromat (TCVN 6491:1999).

Dữ liệu định lượng được làm sạch, mã hóa và phân tích thống kê mô tả (giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị cực đại, cực tiểu) và hạch toán tài chính (tổng thu, lợi nhuận thuần, tỷ suất hoàn vốn) bằng phần mềm SPSS 22.0 và Microsoft Excel. Toàn bộ lộ trình nghiên cứu thực địa diễn ra từ tháng 10/2019 đến tháng 06/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa tại 114 hộ nuôi ở 6 xã, thị trấn huyện Văn Chấn mang lại các kết quả định lượng cụ thể:

• Cơ cấu mô hình sản xuất: Có 59 hộ chuyên sản xuất con giống (chiếm 51,75%), 33 hộ kết hợp sản xuất giống và nuôi thương phẩm (chiếm 28,95%), và 22 hộ chuyên nuôi ba ba thương phẩm (chiếm 19,30%). Tổng diện tích mặt nước khảo sát đạt 57,4 ha.
• Kỹ thuật sinh sản và ấp nở giống: Đàn ba ba gai bố mẹ có nguồn gốc bản địa với độ tuổi nuôi vỗ trung bình đạt 13,00 ± 0,39 năm đối với con đực (khối lượng 15,00 ± 0,59 kg/con) và 12,00 ± 0,34 năm đối với con cái (khối lượng 11,00 ± 0,56 kg/con). Mật độ nuôi vỗ bố mẹ trung bình là 1 ± 0,09 con/m2 với tỷ lệ ghép phối 1 đực : 3 cái. Sản lượng trứng bình quân đạt 8.100 ± 148 quả/hộ/năm. Thời gian ấp trứng trung bình 70 ± 0,44 ngày với tỷ lệ nở đạt mức cao 90 ± 1,15%, cung ứng bình quân 7.290 ± 304 con giống/hộ/năm (toàn huyện đạt khoảng 70 - 80 vạn con giống/năm).
• Chỉ số tăng trưởng và năng suất thương phẩm: Diện tích ao nuôi thương phẩm bình quân là 500 ± 103 m2/hộ, mật độ thả giống trung bình 1,56 ± 0,35 con/m2, kích cỡ giống thả ban đầu đạt 85,4 ± 15,9 g/con. Chu kỳ nuôi thương phẩm kéo dài 35,44 ± 0,49 tháng (khoảng 3 năm), tỷ lệ sống đạt 91,09 ± 0,79%, kích cỡ thương phẩm thu hoạch đạt 3,35 ± 0,12 kg/con, mang lại năng suất trung bình 2.378 ± 239 kg/hộ/chu kỳ.
• Hiện trạng môi trường và dịch bệnh: Nhiệt độ nước ao trung bình đạt 28,9 ± 1,35°C, pH trung bình 7,03 ± 0,6, DO trung bình 3,85 ± 0,65 mg/l, độ trong đạt 20 ± 5 cm, độ cứng đạt 103,4 ± 24,9 mg CaCO3/l và COD đạt 10,3 ± 5,7 mg/l. Dịch bệnh xuất hiện ở 100% hộ khảo sát, trong đó bệnh nấm thủy mi chiếm tỷ lệ cao nhất với 36,64%, tiếp theo là bệnh sưng phổi (23,72%), bệnh gầy đét (16,16%) và bệnh sưng cổ (13,49%).

Thảo luận kết quả

Cơ cấu sản xuất tại Văn Chấn nghiêng mạnh về sản xuất con giống (chiếm trên 50% tổng số hộ) bắt nguồn từ lợi thế tỷ lệ ấp nở vượt trội (90 ± 1,15%) nhờ điều kiện khí hậu nguồn nước thuận lợi và kỹ thuật ấp cát điều hòa nhiệt độ ổn định. So với các địa phương khác khi nhập giống bố mẹ Văn Chấn về nuôi nhưng tỷ lệ ấp nở chỉ đạt dưới 25%, Văn Chấn giữ vị thế độc tôn về nguồn cung giống cho các tỉnh phía Bắc. Hơn nữa, sản xuất giống có chu kỳ xuất bán nhanh (10 - 15 ngày sau nở) và giá bán ổn định từ 160.000 đến 220.000 đồng/con, giúp hộ nuôi quay vòng vốn nhanh hơn so với chu kỳ 3 năm của nuôi thương phẩm.

Về chất lượng môi trường, nguồn nước cấp từ hệ thống suối Thia tạo ra nền tảng thủy lý, thủy hóa lý tưởng. So sánh với vùng nuôi ba ba tại tỉnh Hải Dương (độ pH trung bình chỉ đạt 6,34; DO đạt 2,6 mg/l; độ trong 3 cm), các chỉ số tại Văn Chấn (pH 7,03 ± 0,6; DO 3,85 ± 0,65 mg/l; độ trong 20 ± 5 cm) đều vượt trội và tiệm cận ngưỡng sinh học tối ưu của loài. Điều này giải thích vì sao tỷ lệ sống của ba ba gai tại Văn Chấn đạt mức cao 91,09 ± 0,79%.

Dữ liệu nghiên cứu về cơ cấu mô hình, biến động chất lượng nước và tỷ lệ dịch bệnh có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ tròn biểu diễn tỷ trọng mô hình, biểu đồ cột so sánh chất lượng nước liên tỉnh và đồ thị đường thể hiện biến động nhiệt độ - DO theo mùa.

Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra điểm nghẽn lớn về trình độ kỹ thuật: dù 52,97% người nuôi có trên 15 năm kinh nghiệm và độ tuổi lao động trung bình là 52,56 ± 1,48 tuổi, nhưng 0% lao động được đào tạo chuyên môn bài bản về thủy sản. Việc 100% hộ dựa vào thức ăn tươi sống tự nhiên (cá mè, ốc, giun) và 30% hộ tự nuôi giun quế giúp giảm giá thành nhưng tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm hữu cơ và bùng phát nấm thủy mi khi mật độ nuôi bị đẩy lên cao (đạt tới 8 con/m2 ở một số hộ).

Đề xuất và khuyến nghị

Để phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn giai đoạn 2021 - 2025, bốn nhóm giải pháp đồng bộ được đề xuất:

1. Hoàn thiện chính sách tín dụng và tháo gỡ rào cản đất đai: Ủy ban nhân dân huyện Văn Chấn phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Ngân hàng Chính sách Xã hội triển khai gói tín dụng ưu đãi hạn mức 100 - 200 triệu đồng/hộ với lãi suất hỗ trợ giảm 2 - 3%/năm; rà soát chuyển đổi linh hoạt 20 - 30 ha đất trũng kém hiệu quả sang đào ao nuôi thủy sản tập trung, hoàn thành trong giai đoạn 2021 - 2023.
2. Quy chuẩn hóa và cấp chứng nhận cơ sở sản xuất giống: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Yên Bái chủ trì thẩm định và cấp chứng nhận đạt chuẩn an toàn sinh học cho tối thiểu 80% cơ sở sản xuất giống tại xã Cát Thịnh và thị trấn nông trường Trần Phú trước năm 2024; duy trì tỷ lệ ấp nở ổn định ≥ 90% và kiểm soát 100% đàn bố mẹ đạt khối lượng 10 - 15 kg.
3. Đào tạo kỹ thuật chuyên sâu và kiểm soát dịch bệnh: Trung tâm Khuyến nông tỉnh Yên Bái tổ chức từ 10 đến 15 lớp tập huấn chuyên sâu hàng năm cho trên 500 lượt nông dân; hướng dẫn chuẩn hóa quy trình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý đáy ao, phác đồ điều trị nấm thủy mi bằng CuSO4 (6 - 8 g/m3) hoặc KMnO4 (15 - 20 g/m3); mở rộng mô hình nuôi giun quế tự chủ thức ăn giàu đạm giúp hạ 20 - 30% chi phí thức ăn, giảm tỷ lệ dịch bệnh xuống dưới 15% vào năm 2025.
4. Xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị tiêu thụ: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Yên Bái đẩy nhanh tiến độ dự án bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Ba ba gai Văn Chấn - Yên Bái"; thành lập 2 đến 3 hợp tác xã chuyên ngành liên kết chuỗi cung ứng với các thị trường tiêu thụ lớn tại Hà Nội và xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, đặt mục tiêu nâng sản lượng thương phẩm ổn định lên 60 - 70 tấn/năm trong giai đoạn 2022 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Kinh tế - Hạ tầng cấp huyện ứng dụng các số liệu thực chứng của 114 hộ để xây dựng quy hoạch vùng nuôi thủy sản đặc sản tập trung, định hình chính sách vay vốn ưu đãi và phát triển chỉ dẫn địa lý OCOP.
• Kỹ sư nuôi trồng thủy sản và cán bộ khuyến nông: Sử dụng các thông số kỹ thuật chuẩn hóa về tỷ lệ ấp nở (90 ± 1,15%), thời gian ấp (70 ± 0,44 ngày), mật độ nuôi vỗ (1 con/m2) và phác đồ xử lý môi trường để biên soạn tài liệu chuyển giao kỹ thuật cho nông dân miền núi.
• Chủ trang trại và hộ gia đình nuôi ba ba gai: Tham khảo định mức kinh tế - kỹ thuật, quy trình thiết kế ao 500 m2, kỹ thuật nuôi giun quế bổ sung đạm và quy trình trị bệnh nấm thủy mi nhằm nâng cao tỷ lệ sống của ba ba đạt trên 91%, tối ưu hóa lợi nhuận.
• Học viên, sinh viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Thủy sản - Kinh tế nông nghiệp: Sử dụng công trình như một nghiên cứu điển hình (case study) mẫu mực về phương pháp điều tra PRA, kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên theo công thức Vidac và phương pháp phân tích tài chính chu kỳ nuôi dài hạn (35 tháng) xử lý qua SPSS 22.

Câu hỏi thường gặp

Điều kiện môi trường nước thích hợp nhất để nuôi ba ba gai sinh trưởng tối ưu là gì?

Ba ba gai sinh trưởng tối ưu trong môi trường nước ngọt có nhiệt độ duy trì từ 25 đến 28°C, độ pH dao động từ 7,0 đến 8,0, hàm lượng oxy hòa tan (DO) ≥ 4,0 mg/l, độ trong đạt từ 20 đến 30 cm, độ cứng tổng số từ 90 đến 180 mg CaCO3/l và hàm lượng COD dưới 15 mg/l. Nguồn nước cấp cần dồi dào, lưu thông sạch và không bị ô nhiễm chất hữu cơ.

Tại sao mô hình sản xuất giống ba ba gai tại Văn Chấn lại chiếm tỷ lệ áp đảo so với nuôi thương phẩm?

Mô hình sản xuất giống chiếm 51,75% tổng số hộ do lợi thế tỷ lệ ấp nở tại Văn Chấn đạt mức rất cao (90 ± 1,15%), thời gian ương dưỡng ngắn chỉ từ 10 đến 15 ngày là có thể xuất bán với giá 160.000 - 220.000 đồng/con. Điều này giúp hộ nuôi thu hồi vốn nhanh, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh trong chu kỳ dài so với nuôi thương phẩm kéo dài 3 năm.

Thời gian ấp trứng và tỷ lệ ấp nở thành công của ba ba gai tại huyện Văn Chấn đạt bao nhiêu?

Theo kết quả khảo sát 114 hộ, thời gian ấp trứng trung bình là 70 ± 0,44 ngày (dao động từ 65 đến 80 ngày tùy thuộc vào nhiệt độ môi trường). Tỷ lệ trứng nở trung bình đạt 90 ± 1,15% (cao nhất đạt 98%), mỗi năm cung cấp cho thị trường bình quân 7.290 ± 304 con ba ba giống trên mỗi hộ sản xuất.

Các loại bệnh thường gặp nhất ở ba ba gai và cách phòng trị hiệu quả như thế nào?

Bệnh phổ biến nhất là nấm thủy mi (chiếm 36,64% số hộ) và sưng phổi (23,72%). Để điều trị nấm thủy mi, người nuôi tắm cho ba ba bằng dung dịch CuSO4 nồng độ 6 - 8 g/m3 hoặc KMnO4 nồng độ 15 - 20 g/m3 trong 30 phút, liên tục 5 - 7 ngày. Để phòng bệnh sưng phổi, cần duy trì nước ao sạch, không nuôi quá dày và định kỳ bổ sung vitamin, kháng sinh thảo dược vào thức ăn tươi sống.

Năng suất và kích cỡ thu hoạch trung bình của ba ba gai thương phẩm tại Văn Chấn là bao nhiêu?

Sau thời gian nuôi trung bình 35,44 ± 0,49 tháng với tỷ lệ sống đạt 91,09 ± 0,79%, ba ba gai đạt kích cỡ thương phẩm bình quân 3,35 ± 0,12 kg/con (dao động từ 2,5 đến 4,0 kg/con). Năng suất thu hoạch trung bình của mỗi hộ đạt 2.378 ± 239 kg/lứa, mang lại doanh thu trên 1 tỷ đồng/hộ sau mỗi chu kỳ nuôi.

Kết luận

• Tổng kết hiện trạng toàn diện: Luận văn đã điều tra, phân tích chi tiết thực trạng kỹ thuật, môi trường và tài chính của 114 hộ nuôi ba ba gai tại 6 xã trọng điểm huyện Văn Chấn, làm rõ cơ cấu 51,75% hộ chuyên sản xuất giống và 19,30% hộ nuôi thương phẩm.
• Xác lập hệ thống dữ liệu sinh học chuẩn: Nghiên cứu chứng minh tính vượt trội sinh thái của Văn Chấn với tỷ lệ ấp nở đạt 90 ± 1,15%, thời gian nuôi thương phẩm 35,44 tháng đạt kích cỡ 3,35 kg/con và tỷ lệ sống cao 91,09%.
• Chỉ rõ các nút thắt cốt lõi: Nhận diện các thách thức lớn gồm 100% hộ thiếu kiến thức thú y bài bản, tỷ lệ mắc nấm thủy mi cao (36,64%), diện tích ao hẹp (500 m2/hộ) và số hộ nuôi giảm mạnh từ 490 xuống 260 hộ do thiếu vốn.
• Hệ thống hóa 4 giải pháp khả thi: Cung cấp giải pháp trọn gói từ cơ chế tín dụng ưu đãi 100 - 200 triệu đồng/hộ, cấp mã số trại giống chuẩn hóa, chuyển giao kỹ thuật nuôi giun quế đến xây dựng chỉ dẫn địa lý "Ba ba gai Văn Chấn - Yên Bái".
• Kế hoạch hành động giai đoạn 2021 - 2025: Tập trung hoàn thành chỉ dẫn địa lý, thành lập các hợp tác xã liên kết chuỗi tiêu thụ và nâng sản lượng thương phẩm toàn huyện lên 60 - 70 tấn/năm.

Các cấp quản lý, viện nghiên cứu và hộ nông dân cần nhanh chóng ứng dụng quy chuẩn kỹ thuật và định hướng liên kết chuỗi giá trị từ công trình này nhằm đưa nghề nuôi ba ba gai Văn Chấn phát triển bền vững và khẳng định vị thế nông sản đặc trưng chất lượng cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐINH XUÂN SINH HIỆN TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG NGHỀ NUÔI BA BA GAI Ở HUYỆN VĂN CHẤN – YÊN BÁI Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8 62 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS. Thái Thanh Bình NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan mọi kết quả của đề tài “Hiện trạng và Giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn, Yên Bái ” là kết quả nghiên cứu thực sự nghiêm túc của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học tận tình của TS. Thái Thanh Bình. Các số liệu và kết quả nêu trong luận văn là trung thực.

Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan của mình. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Đinh Xuân Sinh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu làm luận văn tốt nghiệp tôi đã nhận được nhiều kiến thức bổ ích về chuyên môn cũng như nhiều sự giúp đỡ từ Ban giám đốc Học Viện Nông nghiệp Việt Nam, Ban đào tạo cùng các thầy cô giáo Khoa Thủy sản, các bạn học viên lớp cao học Nuôi trồng thủy sản CH27NTTSC, để tôi hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cảm ơn quí thầy cô và các bạn. Đặc biệt, cho tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy TS.

Thái Thanh Bình đã trực tiếp hướng dẫn và tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn. Tôi xin cảm ơn Phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giúp đỡ tôi trong thời gian khảo sát thu thập dữ liệu để hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Tôi xin chân thành cám ơn các đồng nghiệp Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thủy sản đã giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện luận văn. Kết quả của luận văn được sự hỗ trợ của Dự án cấp Bộ Khoa học và Công nghệ “Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm ba ba gai Văn Chấn - Yên Bái, tỉnh Yên Bái” do Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thủy sản là đơn vị chủ trì.

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và tất cả các bạn đã giúp đỡ động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài tốt nghiệp. Hà Nội, ngày tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Đinh Xuân Sinh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục Bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số đặc điểm sinh học của ba ba gai.

Ðặc điểm phân loại, hình thái cấu tạo. Tập tính sống. Sinh trưởng. Giá trị dinh dưỡng.

Tình hình KHAI THÁC ba ba trên thế giới. Thực trạng nghề nuôi ba ba tại Trung Quốc. Thực trạng nghề nuôi ba ba tại Mỹ. Tình hình nuôi Ba ba ở Việt Nam.

Thu lãi lớn từ nuôi ba ba gai. Nuôi ba ba gai thành tỷ phú. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nghề thủy sản tại Việt Nam. Các yếu tố bên trong.

Các yếu tố bên ngoài. Hiện trạng nuôi trồng thủy sản tại tỉnh Yên Bái. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng và vật liệu nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu. Phương pháp tích và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích tài chính mô hình nuôi.

Kết quả và thảo luận. Kết quả khảo sát Điều kiện tự nhiên của huyện Văn Chấn – Yến Bái. Vị trí địa lý. Các yếu tố môi trường nuôi ba ba gai.

Hiện trạng nuôi ba ba gai tại Văn Chấn – Yên Bái. Số hộ nuôi, độ tuổi lao động. Kinh nghiệm nuôi ba ba gai. Quy mô sản xuất ba ba gai.

Những chính sách hỗ trợ nuôi ba ba gai của tỉnh Yên Bái. Mô hình nuôi ba ba gai. Đánh giá hiệu quả kinh tế một số mô hình nuôi ba ba gai tại địa bàn huyện Văn Chấn. Giá bán ba ba gai trên địa bàn huyện Văn Chấn.

Phương thức tiêu thụ sản phẩm ba ba thương phẩm của các hộ nuôi. Hoạch toán chi phí đầu tư sản xuất giống và nuôi ba ba gai thương phẩm của các hộ. Hoạch toán doanh thu từ sản xuất giống và nuôi ba ba gai thương phẩm. Đánh giá hiệu quả kinh tế từ các mô hình nuôi ba ba gai.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển ba ba gai trên địa bàn huyện Văn Chấn. Các yếu tố bên trong. Các yếu tố bên ngoài. Đề xuất một số giải pháp phát triển nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chấn – Yên Bái.

Về cơ chế chính sách. Về con giống. Kỹ thuật nuôi. Giải pháp về đào tạo.

Giải pháp khuyến ngư. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường trong nuôi ba ba gai. Giải pháp tăng cường các hoạt động xúc tiến thương mại và tăng cường liên kết trong sản xuất, tiệu thụ sản phẩm cho các hộ nuôi ba ba gai. Kết luận và đề xuất.

54 Tài liệu tham khảo. 60 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt DO Hàm lương oxy hòa tan trong nước HTX Hợp tác xã KCN Khu công nghiệp Max Giá trị lớn nhất Min Giá trị nhỏ nhất NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn NTTS Nuôi trồng thủy sản SXG Sản xuất giống TB Giá trị trung bình TP Thương phẩm vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Các yếu tố thủy lý, thủy hóa trong các ao nuôi ba ba gai tại Văn Chấn. Độ tuổi người lao động.

Số hộ lao động ở các hộ nuôi ba ba gai. Kinh nghiệm và trình độ nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn. Tuổi, khối lượng ba ba gai bố mẹ tại huyện Văn Chấn. Thời gian, số lượng và mật độ nuôi ba ba gai bố mẹ.

Sản lượng trứng và tỷ lệ trứng nở tại huyện Văn Chấn, Yên Bái. Thời gian ấp trứng và nuôi thành ba ba gai giống. Diện tích, mật độ và kích cỡ ba ba giống nuôi tại huyện Văn Chấn, Yên Bái. Thời gian, số lần và tỷ lệ thức ăn hàng ngày.

Tỷ lệ dịch bệnh tại các xã điều tra. Năng suất nuôi ba ba gai thương phẩm. Giá bán ba ba gai giống và thương phẩm. Các hình thức tiêu thụ ba ba gai thương của các hộ nuôi.

Chi phí đầu tư sản xuất giống ba ba gai (4 năm). Chi phí đầu tư nuôi ba ba gai thương phẩm (3 năm). Bảng hoạch toán doanh thu từ sản xuất giống và nuôi thương phẩm. Hiệu quả kinh tế từ sản xuất giống và nuôi thương phẩm ba ba gai.

Kết quả điều tra quỹ đất cho nuôi trồng thủy sản tại huyện Văn Chấn, Yên Bái .47 vii DANH MỤC HÌNH Hình 3. Bản đồ điều tra các xã nuôi ba ba gai trong vùng nghiên cứu ở Văn Chấn. Tỷ lệ trung bình số năm kinh nghiệm nuôi ba ba gai. Quy mô số hộ nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn.

Ao nuôi ba ba gai ở Cát Thịnh, Văn Chấn, Yên Bái. Tỷ lệ % mô nuôi ba ba gai tại huyện Văn Chấn năm 2019. Nhà để ba ba gai đẻ trứng. Nơi ấp trứng ba ba gai.

Thiết bị theo dõi nhiệt độ. Khay để ấp trứng. Đèn nâng nhiệt. Ao nuôi ba ba gai của hộ dân ở thị trấn nông trường Trần Phú, Văn Chấn, Yên Bái.

Ba ba gai giống. Cá mè được sử dụng làm thức ăn cho ba ba gai. Chế biến ốc làm thức ăn cho ba ba gai. Sử dụng giun đất làm thức ăn cho ba ba gai.

Cho ba ba gai ăn. Ba ba gai bị bệnh viêm loét do vi khuẩn. Ba ba gai thương phẩm. 40 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Đinh Xuân Sinh Tên Luận văn: Hiện trạng và giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai ở Văn Chấn, Yên Bái.

Ngành: Nuôi trồng thủy sản Mã số: 8 62 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chân đã có từ lâu nhưng chủ yếu được các hộ dân nuôi với quy mô nhỏ và tự phát. Gần đây nghề nuôi ba ba gai Palea steindachneri (Siebenrock, 1906) trên địa bàn huyện Văn Chấn trở nên ngày càng phổ biến do giá trị kinh tế ba ba gai thương phẩm cao, nhu cầu ba ba gai giống trên cả nước nói chung và các tỉnh miền Bắc nói riêng tăng. Tuy nhiên, rất nhiều hộ dân không thành công do thiếu kiến thức về quản lý, kỹ thuật nuôi ba ba gai cũng như tiếp cận thị trường. Trước thực trạng trên chúng tôi lựa chọn đề tài “Hiện trạng và Giải pháp phát triển bền vững nghề nuôi ba ba gai ở huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái”.

Kết quả điều tra sẽ giúp phát triển bền vững nghề nuôi Ba ba gai ở huyện Văn Chấn tỉnh Yên Bái, nhằm duy trì uy tín của sản phẩm, nâng cao giá trị kinh tế, tăng thu nhập và xóa đói giảm nghèo cho đồng bào miền núi. Chúng tôi đã thu thập và đánh giá các tài liệu khoa học, số liệu điều tra cơ bản, báo cáo tổng kết hàng năm của ngành thủy sản, báo cáo kết quả thực hiện các dự án nghiên cứu khoa học liên quan đến nội dung và phạm vi nghiên cứu của đề tài đã thực hiện và công bố chính thức, kết hợp với phương pháp đánh giá có sự tham gia của người dân (PRA), phương pháp điều tra bổ sung. Kết quả điều tra cho thấy môi trường nuôi ba ba gai thích hợp: pH=7 - 8; oxy hoà tan ≥ 4mg/l; amoni (NH4+ tính theo N) < 1mg/l; độ trong ≥ 30cm; độ kiềm 90-180mg CaCO3/l. Trong 114 hộ được điều tra có 22 hộ nuôi ba ba gai thương phẩm, chiếm 19,3%; có 59 hộ tham gia sản xuất giống, chiếm 51,75%; có 33 hộ kết hợp nuôi thương phẩm với sản xuất giống, chiếm 28,95%.

Sản lượng ba ba gai giống trung bình hàng năm cung cấp cho thị trường 80 vạn con/năm, doanh thu là 1.