Khóa luận ảnh hưởng mật độ nuôi tôm thẻ chân trắng tại Thạnh Phú, Bến Tre

Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ nuôi đến tăng trưởng, tỷ lệ sống và lợi nhuận khi nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh tại Thạnh Phú Bến Tre.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Vũ Em
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Lê Hoàng Yến
• Trường học: Đại học Tây Đô
• Chuyên ngành: Nuôi trồng thủy sản
• Đề tài: Ảnh hưởng của mật độ nuôi lên tăng trưởng, tỷ lệ sống và lợi nhuận trong nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh tại Thạnh Phú - Bến Tre
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Cần Thơ

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng mật độ nuôi tôm thẻ chân trắng

Mật độ nuôi là yếu tố quan trọng trong nuôi tôm thâm canh. Nó ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng, tỷ lệ sống và lợi nhuận. Nghiên cứu tại Thạnh Phú, Bến Tre, với hai mật độ 120 và 160 con/m², cho thấy mật độ cao làm tăng áp lực môi trường. Điều này làm giảm chất lượng nước và sức khỏe tôm. Kết quả nghiên cứu này có ý nghĩa lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản. Nó cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh mật độ nuôi. Nghiên cứu này tập trung vào tôm thẻ chân trắng, một loài tôm có giá trị kinh tế cao. Nó cũng so sánh hiệu quả kinh tế giữa hai mật độ nuôi khác nhau. Kết quả này giúp nông dân tối ưu hóa sản xuất.

1.1. Mật độ nuôi và tăng trưởng của tôm thẻ chân trắng

Tăng trưởng của tôm thẻ chân trắng phụ thuộc vào mật độ nuôi. Khi mật độ cao, tôm phải cạnh tranh thức ăn và không gian. Điều này làm giảm tốc độ tăng trưởng. Nghiên cứu cho thấy tôm nuôi với mật độ 120 con/m² tăng trưởng tốt hơn. Chiều dài và trọng lượng trung bình cao hơn so với mật độ 160 con/m². Thức ăn cũng được sử dụng hiệu quả hơn. Tôm có đủ không gian để phát triển. Điều này làm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm.

1.2. Ảnh hưởng của mật độ nuôi đến tỷ lệ sống và môi trường

Tỷ lệ sống của tôm giảm khi mật độ nuôi tăng. Môi trường nước bị ô nhiễm do lượng phân và chất thải tăng. Điều này làm giảm oxy hòa tan và tăng độ pH. Nghiên cứu cho thấy ao nuôi mật độ 160 con/m² có biến động môi trường lớn hơn. Nhiệt độ và độ kiềm dao động cao. Điều này gây áp lực cho tôm. Tỷ lệ sống giảm từ 85% xuống 70%. Môi trường kém ổn định làm tăng nguy cơ bệnh tật. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả nuôi trồng.

II. Phân tích vấn đề mật độ nuôi quá cao trong thâm canh

Mật độ nuôi quá cao gây nhiều vấn đề trong nuôi tôm thâm canh. Nó làm tăng áp lực môi trường và giảm hiệu quả kinh tế. Nghiên cứu tại Thạnh Phú cho thấy mật độ 160 con/m² làm giảm tỷ lệ sống và tăng chi phí. Thức ăn không được sử dụng hiệu quả. Tôm cạnh tranh thức ăn và không gian. Điều này làm giảm chất lượng sản phẩm. Môi trường nước kém ổn định. Nhiệt độ và độ pH dao động cao. Điều này gây áp lực cho tôm. Kết quả là tỷ lệ sống giảm và năng suất thấp. Nghiên cứu này chỉ ra rằng mật độ nuôi quá cao không mang lại lợi nhuận cao. Nó làm tăng chi phí và giảm hiệu quả sản xuất.

2.1. Ảnh hưởng của mật độ nuôi đến hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế giảm khi mật độ nuôi tăng. Chi phí thức ăn và quản lý tăng cao. Tôm nuôi với mật độ 160 con/m² tiêu thụ nhiều thức ăn hơn. Hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) tăng. Điều này làm giảm lợi nhuận. Nghiên cứu cho thấy lợi nhuận giảm từ 120 triệu đồng/ha xuống 85 triệu đồng/ha. Chi phí quản lý cũng tăng. Tần suất kiểm tra và xử lý môi trường tăng. Điều này làm tăng chi phí sản xuất. Kết quả là lợi nhuận giảm và hiệu quả kinh tế kém.

2.2. Môi trường nước và sức khỏe tôm trong mật độ cao

Môi trường nước trong mật độ nuôi cao bị ô nhiễm. Lượng phân và chất thải tăng. Điều này làm giảm oxy hòa tan và tăng độ pH. Nghiên cứu cho thấy ao nuôi mật độ 160 con/m² có độ kiềm cao hơn. Điều này gây áp lực cho tôm. Tôm dễ bị bệnh và tỷ lệ sống giảm. Môi trường kém ổn định làm tăng nguy cơ chết tôm. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả nuôi trồng. Nghiên cứu này chỉ ra rằng mật độ nuôi quá cao làm giảm chất lượng nước. Điều này gây hại cho sức khỏe tôm và hiệu quả sản xuất.

III. Giải pháp tối ưu hóa mật độ nuôi tôm thẻ chân trắng

Để tối ưu hóa mật độ nuôi, cần áp dụng các giải pháp khoa học. Nghiên cứu cho thấy mật độ 120 con/m² mang lại hiệu quả cao. Nó cung cấp không gian và thức ăn đủ cho tôm phát triển. Môi trường nước ổn định. Nhiệt độ và độ pH không dao động cao. Điều này làm tăng tỷ lệ sống và năng suất. Giải pháp này cũng giảm chi phí quản lý. Tần suất kiểm tra và xử lý môi trường giảm. Điều này làm tăng lợi nhuận. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh mật độ nuôi. Nó giúp nông dân tối ưu hóa sản xuất và tăng hiệu quả kinh tế.

3.1. Điều chỉnh mật độ nuôi theo điều kiện môi trường

Mật độ nuôi cần điều chỉnh theo điều kiện môi trường. Nghiên cứu cho thấy mật độ 120 con/m² phù hợp với điều kiện tại Thạnh Phú. Nó cung cấp không gian và thức ăn đủ cho tôm phát triển. Môi trường nước ổn định. Nhiệt độ và độ pH không dao động cao. Điều này làm tăng tỷ lệ sống và năng suất. Nông dân cần theo dõi môi trường nước thường xuyên. Điều này giúp điều chỉnh mật độ nuôi kịp thời. Giải pháp này tối ưu hóa hiệu quả sản xuất và tăng lợi nhuận.

3.2. Ứng dụng công nghệ và quản lý hiệu quả

Công nghệ và quản lý hiệu quả giúp tối ưu hóa mật độ nuôi. Nghiên cứu cho thấy sử dụng hệ thống quạt nước và kiểm tra môi trường thường xuyên. Điều này giúp duy trì chất lượng nước. Môi trường nước ổn định. Nhiệt độ và độ pH không dao động cao. Điều này làm tăng tỷ lệ sống và năng suất. Nông dân cần áp dụng công nghệ hiện đại. Điều này giúp quản lý hiệu quả và tăng lợi nhuận. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng công nghệ trong nuôi trồng thủy sản.

IV. Kết luận và ứng dụng trong sản xuất thâm canh

Nghiên cứu cho thấy mật độ nuôi 120 con/m² mang lại hiệu quả cao. Nó tăng tỷ lệ sống và lợi nhuận. Môi trường nước ổn định. Tôm phát triển tốt và năng suất cao. Giải pháp này có ý nghĩa lớn cho ngành nuôi trồng thủy sản. Nó cung cấp cơ sở khoa học cho việc điều chỉnh mật độ nuôi. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng mật độ nuôi quá cao không mang lại lợi nhuận cao. Nó làm giảm hiệu quả kinh tế và chất lượng sản phẩm. Nông dân cần áp dụng kết quả nghiên cứu này. Điều này giúp tối ưu hóa sản xuất và tăng lợi nhuận. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển nuôi tôm thâm canh bền vững.

4.1. Ứng dụng kết quả nghiên cứu trong sản xuất

Kết quả nghiên cứu cần được áp dụng trong sản xuất. Mật độ nuôi 120 con/m² mang lại hiệu quả cao. Nó tăng tỷ lệ sống và lợi nhuận. Nông dân cần điều chỉnh mật độ nuôi theo điều kiện môi trường. Điều này giúp tối ưu hóa hiệu quả sản xuất. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc áp dụng kết quả trong thực tế. Nó giúp nông dân tăng lợi nhuận và phát triển nuôi trồng thủy sản bền vững.

4.2. Khuyến nghị cho phát triển nuôi tôm thâm canh

Để phát triển nuôi tôm thâm canh, cần áp dụng kết quả nghiên cứu. Mật độ nuôi 120 con/m² là lựa chọn tối ưu. Nó mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nông dân cần đầu tư vào công nghệ và quản lý hiệu quả. Điều này giúp duy trì chất lượng nước và tăng lợi nhuận. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc phát triển nuôi tôm thâm canh bền vững. Nó giúp ngành nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh mẽ và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Giới thiệu Theo Tổng cục Thủy sản, 2014, diện tích nuôi tôm nước lợ ở Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 92,5% và chiếm 79,8% tổng sản lượng nuôi tôm nước lợ của cả nước. Trong đó, diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng ở là 66.000ha với sản lượng đạt 280.000 tấn, tăng 57,9% về diện tích và 50,5% về sản lượng. Hiện nay, diện tích nuôi tôm sú đang thu hẹp vì gặp nhiều khó khăn như: bị nhiễm bệnh, thời gian nuôi lâu nên rủi ro cao, giá thức ăn cao, môi trường nuôi bị ô nhiễm nặng. Trong khi đó những năm gần đây tôm thẻ chân trắng đang rất phát triển ở những vùng nước mặn, nước lợ và hiện nay có xu hướng chuyển sang vùng nước ngọt theo dạng tự phát.

Do tôm thẻ chân trắng có thời gian nuôi ngắn, khả năng thích ứng với môi trường lớn, nuôi được mật độ cao và thu hoạch nhanh, từ đó dẫn tới diện tích nuôi ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, cùng với sự thâm canh hóa và gia tăng về diện tích nuôi tôm thẻ chân trắng thì dịch bệnh là một trong những mối đe dọa nghiêm trọng đến tỷ lệ sống, năng suất tôm nuôi và lợi nhuận của người nuôi. Với những ưu điểm của tôm thẻ chân trắng mà rất nhiều người nuôi đã bất chấp rủi ro, chạy theo lợi nhuận, tăng mật độ nuôi dẫn đến quản lý trường nuôi không tốt, từ đó dịch bệnh xảy ra ngày càng lan rộng, làm cho nghề nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh càng thêm khó khăn hơn. Để giúp người nuôi nắm bắt được phần nào những bất cập cũng như những ảnh hưởng của mật độ nuôi đến sức tăng trưởng, tỷ lệ sống và lợi nhuận kinh tế khi nuôi thâm canh tôm thẻ chân trắng, từ đó có thể lựa chọn cho mình mật độ nuôi thích hợp nhằm hạn chế dịch bệnh và tăng khả năng thành công.

Nên đề tài: “Ảnh hưởng của mật độ nuôi lên tăng trưởng, tỷ lệ sống và lợi nhuận trong nuôi tôm thẻ chân trắng thâm canh tại Thạnh Phú - Bến Tre” được thực hiện.2 Mục tiêu đề tài Đề tài được thực hiện nhằm xác định được mật độ nuôi phù hợp với thực tế nuôi tôm thẻ chân trắng ở huyện Thạnh Phú – tỉnh Bến Tre, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người nuôi 1.3 Nội dung đề tài Đánh giá sự biến động của một số yếu tố môi trường ao nuôi trong thời gian thực nghiệm. Đánh giá tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ sống, năng suất và lợi nhuận của tôm nuôi khi nuôi với 2 mật độ 120 con/m2 và 160 con/m2. CHƯƠNG 2 1 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 2.1 Đặc điểm sinh học 2.1 Phân loại Theo Nguyễn Văn Thường và ctv, (2014) tôm thẻ chân trắng phân loại như sau: Ngành: Arthropoda Ngành phụ: Crustacea Lớp: Malacostraca Lớp phụ: Eumalacostraca Tổng Bộ: Eucarida Bộ: Decapoda Bộ phụ: Dendrobranchiata Tổng Họ: Penaeoidea Họ: Penaeidae Giống: Litopenaeus Loài: Litopenaeus vannamei (Boone, 1931). Tên tiếng Anh: Whiteleg shrimp.

Tên theo FAO: Tôm chân trắng, camaron patiblanco. Tên tiếng Việt: Tôm thẻ chân trắng, tôm bạc Thái Bình Dương.2 Đặc điểm hình thái Tôm thẻ chân trắng vỏ mỏng thân có màu trắng đục nên có tên gọi là tôm Bạc, bình thường có màu xanh lam, chân ngực và chân bụng có màu trắng ngà nên được gọi là tôm thẻ chân trắng. Tôm thẻ chân trắng có chủy hơi cong xuống, có 7-10 răng trên chủy và 2-4 răng dưới chủy, chân ngực 3-5 có màu trắng đục. Chiều dài lớn nhất của con đực là 180 mm và con cái là 230 mm (Nguyễn Văn Thường, 2009).

Hình dạng bên ngoài của tôm thẻ chân trắng 2.3 Phân bố và nguồn gốc Tôm thẻ chân trắng là loài tôm nhiệt đới, phân bố vùng ven bờ biển phía Đông Thái Bình Dương, Châu Mỹ, ven biển Nam Mexico, vùng biển Ecuador (Elovara, 2003). Hiện tôm thẻ chân trắng đã được di giống ở nhiều nước Đông Nam Á và Đông Á như Trung Quốc, Thái Lan, Philippin, Việt Nam (Bone, 1931). Tôm thẻ chân trắng sống tốt khi nền đáy là bùn, độ sâu 72m, nhiệt độ từ 27-320C, độ mặn từ 0,5-45%o, độ mặn phát triển tốt nhất là 10-15%o, pH từ 7,5-8,5, tôm thường hoạt động về đêm khi tôm trưởng thành phần lớn sinh sống ở ven biển gần bờ và tôm tiền trưởng thành phân bố nhiều ở vùng cửa sông nơi giàu dinh dưỡng (Trần Viết Mỹ, 2009).4 Đặc điểm sinh trưởng Tôm thẻ chân trắng phải trải qua quá trình lột xác để lớn lên, quá trình này diễn ra nhanh hay chậm phụ thuộc vào từng giai đoạn phát triển của tôm. Thời gian giữa hai lần lột xác khoảng 1-3 tuần, tôm nhỏ hơn 3g trung bình mỗi tuần lột xác một lần, thời gian lột xác tăng dần theo sự phát triển của tôm, tôm lớn khoảng 15-20g, trung bình 2,5 tuần lột xác một lần (Trần Viết Mỹ, 2009).

Tôm thẻ chân trắng thường lột xác vào ban đêm. Các yếu tố bên ngoài như ánh sáng, nhiệt độ, độ mặn, độ kiềm đều ảnh hưởng tới quá trình lột xác của tôm (Thái Bá Hồ và Ngô Trọng Lư, 2011). Tôm thẻ chân trắng có tốc độ tăng trưởng tương đối nhanh trong điều kiện nuôi thâm canh, tuy nhiên khi trọng lượng tôm vượt qua 20g thì tốc độ tăng trưởng chậm lại 1 g/tuần (Wyban and Sweeney, 1991). Tốc độ tăng trưởng tùy thuộc vào từng loài, từng giai đoạn phát triển, giới tính và điều kiện môi trường, dinh dưỡng.

Từ ấu trùng đến thời kỳ ấu niên, không có sự khác biệt về tốc độ tăng trưởng giữa tôm đực và tôm cái. Tuy nhiên, bắt đầu từ cuối thời kỳ ấu niên, con cái lớn nhanh hơn con đực (Lục Minh Diệp và ctv, 2006). Tôm thẻ chân trắng tăng trưởng nhanh trong 60 ngày đầu, trong 3 điều kiện nuôi phù hợp thì tốc độ phát triển trong 60-80 ngày là 8-10g và đạt 35-40g trong 180 ngày nuôi (Trần Viết Mỹ, 2009). Nhờ đặc tính ăn tạp, bắt mồi khỏe, nên tôm thẻ chân trắng trong quần đàn có khả năng bắt mồi như nhau vì vậy tôm thẻ chân trắng tăng trưởng khá đồng đều, ít phân đàn (Trần Viết Mỹ, 2009).5 Đặc điểm dinh dưỡng Tôm thẻ chân trắng là loài ăn tạp, cũng giống như các loại tôm he khác, thức ăn của tôm thẻ chân trắng cũng cần một tỷ lệ thích hợp các thành phần dinh dưỡng như: protid, lipid, glucid, vitamin và khoáng.

Nếu thiếu hay mất cân đối các chất trên sẽ ảnh hưởng tới sinh trưởng và sinh sản (Thái Bá Hồ và Ngô Tọng Lưu, 2011). Nhu cầu protein trong khẩu phần ăn của tôm thẻ chân trắng từ (30-35%), thấp hơn so với tôm sú (36-42%). Khả năng chuyển hóa thức ăn của tôm thẻ chân trắng rất cao, trong điều kiện nuôi thâm canh thì hệ số chuyển hóa thức ăn là từ 1,1-1,3 (Trần Viết Mỹ, 2009). Trong tự nhiên thức ăn của tôm thẻ chân trắng thay đổi theo từng giai đoạn phát triển và có liên quan mật thiết đến sinh vật phù du và sinh vật đáy (Lục Minh Diệp và ctv, 2006).

Tôm thẻ chân trắng có phổ thức ăn rộng, cường độ bắt mồi khỏe, tôm thẻ chân trắng sử dụng nhiều loại thức ăn tự nhiên có kích cỡ phù hợp từ mùn bã đến các loại động vật thủy sinh. Lượng thức ăn cho tôm thẻ chân trắng vào ban ngày chiếm 25-35%, ban đêm chiếm 65-75% (Nguyễn Khắc Thường, 2007).2 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng trong và ngoài nước 2.1 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng trên thế giới Tôm thẻ chân trắng được nuôi vào khoảng thập niên 80 (FAO Fishery Statistic, 2011). Đến năm 1992, chúng được nuôi ở một số nước trên thế giới, nhưng chủ yếu tập trung ở các nước Nam Mỹ (Wedner & Rosenberry, 1992). Khi đó nhiều nước Châu Á đã tìm cách hạn chế phát triển tôm thẻ chân trắng do sợ lây bệnh cho tôm sú.

Cho đến năm 2003 thì các nước Châu Á bắt đầu nuôi đối tượng này và sản lượng tôm thẻ chân trắng trên thế giới đạt khoảng 1 triệu tấn, từ đó sản lượng tôm thẻ chân trắng liên tục tăng nhanh qua các năm, Đến năm 2010 sản lượng tôm đạt khoảng 2,7 triệu tấn (FAO, 2011). Đến năm 2012 sản lượng tôm đạt khoảng 4 triệu tấn (GOAL, 2013). Theo James Anderson, cho biết năm 2011, sản lượng tôm toàn cầu tăng 5%/năm nhưng giảm 6,7% trong năm 2011-2012 và giảm 9,6% năm 2012-2013 xuống còn 3,5 triệu tấn. Hiện sản lượng tôm toàn cầu năm 2013 giảm khoảng 15%, tương đương 4 triệu tấn so với năm 2011 (GOAL, 2013).

Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở Việt Nam Tôm thẻ chân trắng được đưa vào Việt Nam năm 2001 và được nuôi thử nghiệm tại 3 công ty: Công ty Duyên Hải (Bạc Liêu), Công ty Việt Mỹ (Quảng Ninh) và công ty Asia Hawaii (Phú Yên) cho năng suất cao và thu hút sự chú ý của các người nuôi tôm (Bộ NN và PTNT 2010). Đầu năm 2008, nhận thấy thị trường thế giới đang có xu hướng tiêu thụ mạnh mặt hàng tôm chân trắng của Thái Lan, Trung Quốc. Và sản phẩm tôm sú nuôi của Việt Nam bị cạnh tranh mạnh, hiệu quả sản xuất thấp do dịch bệnh, Ngày 25/01/2008, Bộ Nông Nghiệp và phát triển Nông ban hành chỉ thị số 228/CT-BNN-NTTS về việc phát triển nuôi tôm thẻ chân trắng tại các tỉnh phía Nam. Tuy mới được nược cho phép nuôi đại trà trong những năm gần đây, nhưng tôm thẻ chân trắng đã phát triển vượt bậc cả về diện tích và sản lượng nuôi chỉ sau một thời gian ngắn.1 Diện tích, sản lượng và năng suất tôm thẻ chân trắng.

Bên cạnh sự phát triển về năng suất, sản lượng trong nước, hoạt động xuất khẩu tôm thẻ chân trắng tăng mạnh trong thời gian gần đây. Báo cáo Hiệp hội Chế biến, xuất khẩu thủy sản Việt Nam cho biết, tính đến giữa tháng 9 năm 2013, kim ngạch xuất 5 khẩu tôm thẻ chân trắng đạt 875,4 triệu USD, vượt mức 868,3 triệu USD thu từ xuất khẩu tôm sú (Thống kê của Tổng cục Thủy sản, 2013). Năm 2012, diện tích nuôi tôm tăng khá cao nhưng sản lượng có dấu hiệu giảm do dịch bệnh hoại tử cơ (IMNV), hoại tử gan tụy cấp (AHPNS). Năm 2013, nước ta tăng cả diện tích và sản lượng do hạn chế được dịch bệnh.3 Tình hình nuôi tôm thẻ chân trắng ở tỉnh Bến Tre Năm 2011, diện tích nuôi trồng thủy sản toàn tỉnh Bến Tre đạt 43.000 ha, trong đó nuôi tôm quảng canh, tôm rừng, tôm lúa đạt 26.230 ha còn thâm canh, bán thâm canh 3.980 ha, riêng tôm thẻ chân trắng là 1.250 ha, tăng 136% so với năm 2010.

Diện tích thả lại vụ 2 trên 2.838 ha, sản lượng thu hoạch đạt 21.950 tấn, vượt 291%, tăng 334% so với năm 2010.