Chương 1: Cơ sở lý thuyết về sự thỏa mãn trong công việc của nhân viên. Trong chương này, tác giả tập trung vào lý thuyết về sự thỏa mãn trong công việc của nhân viên, những nghiên cứu trước đây đã được thực hiện liên quan đến sự thỏa mãn của nhân viên để từ đó lựa chọn mô hình nghiên cứu phù hợp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 - Chương 2: Phân tích thực trạng của sự thỏa mãn của nhân viên bán hàng công ty LG Electronics Việt Nam Hải Phòng. Nội dung chính của chương này là trình bày thực trạng của sự thỏa mãn của nhân viên bán hàng tại công ty LG Electronics Việt Nam Hải Phòng trên cơ sở kết quả nghiên cứu định lượng và nghiên cứu định tính.
- Chương 3: Giải pháp nâng cao sự thỏa mãn của nhân viên bán hàng công ty LG Electronics Việt Nam Hải Phòng. Dựa trên kết quả phân tích ở chương 2 và các số liệu thứ cấp có liên quan được thu thập được từ thực tế hoạt động của doanh nghiệp, tác giả đề ra các giải pháp khả thi nhằm gia tăng sự thỏa mãn của nhân viên, đặc biệt là đội ngũ nhân viên bán hàng tại các cửa hàng. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ SỰ THỎA MÃN TRONG CÔNG VIỆC CỦA NHÂN VIÊN 1.1 Khái niệm sự thỏa mãn trong công việc Sự thỏa mãn là việc đáp ứng một nhu cầu hay mong muốn nào đó, như vậy có thể hiểu sự thỏa mãn công việc là việc nhân viên đạt được những mong muốn hay nhu cầu của mình trong quá trình thực hiện công việc. Robert Hoppock (1935) là một trong những người đầu tiên đưa ra định nghĩa về sự thỏa mãn đối với công việc.
Theo ông, sự thỏa mãn không chỉ đơn thuần là tổng cộng sự thỏa mãn của các yếu tố khác nhau trong công việc mà nó còn là một biến riêng biệt. Do đó, việc đo lường sự thỏa mãn với công việc bao gồm 2 thành phần là đo lường sự thỏa mãn chung và đo lường các yếu tố khác nhau liên quan đến công việc. Tại Việt Nam, tác giả Trần Thị Kim Dung và Trần Hoài Nam (2005) đã định nghĩa và đo lường sự thỏa mãn trong công việc theo cả hai khía cạnh thỏa mãn nói chung đối với công việc và thỏa mãn theo các yếu tố thành phần của công việc. Sự thỏa mãn chung của con người là cảm giác khi họ hài lòng, hạnh phúc về những nhu cầu mà họ đặt ra và đạt được nhờ sự tác động của bản thân, các yếu tố khách quan và chủ quan khác.
Sự thỏa mãn trong công việc bao gồm những nhu cầu của con người đạt được thông qua tác động và ảnh hưởng của các yếu tố trong môi trường làm việc. Ngoài ra, sự thỏa mãn công việc được đề cập trong nhiều nghiên cứu với những định nghĩa khác nhau. Theo Clark (1998), sự thỏa mãn đối với công việc đơn giản là mọi người cảm thấy như thế nào về công việc và các khía cạnh khác nhau của công việc.Weiss (2002) cho rằng “sự thỏa mãn đối với công việc là thái độ đối với công việc, và thái độ được định nghĩa như trong những nghiên cứu tâm lý xã hội cơ bản”. Thái độ tích cực và thuận lợi trong công việc là biểu hiện của sự hài lòng, ngược lại thái độ tiêu cực và bất lợi trong công việc chỉ ra việc không hài lòng.
Thỏa mãn công việc là một trạng thái thỏa mãn chung của nhân viên đối với LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 công việc của mình, đơn giản là nhân viên cảm thấy yêu thích công việc của họ (Price, 1997), và nó dựa trên cảm nhận của nhân viên về sự tích cực hay tiêu cực đối với công việc hay môi trường họ đang làm việc (Ellickson & Logsdon, 2001). Như vậy, đã có rất nhiều định nghĩa khác nhau về sự thỏa mãn trong công việc nhưng nhìn chung đó là sự hài lòng của người lao động khi được đáp ứng các nhu cầu của bản thân trong công việc, và phụ thuộc nhiều vào thái độ nhìn nhận tích cực hoặc tiêu cực. Biểu hiện của sự thỏa mãn công việc là cảm giác thoải mái, dễ chịu đối với công việc đang thực hiện về mặt cảm xúc, suy nghĩ và hành động. Liên quan đến nguyên nhân và cơ sở của sự thỏa mãn công việc đã được nghiên cứu trong một số lý thuyết sẽ được đề cập dưới đây.2 Lợi ích từ việc làm cho nhân viên thỏa mãn trong công việc Nhân viên là tài sản và việc quản trị nguồn nhân lực quyết định đến sự phát triển của các tổ chức.
Khi nhân viên thỏa mãn với công việc đang thực hiện sẽ đem đến nhiều lợi ích cho doanh nghiệp trong một số khía cạnh sau: - Năng suất lao động: Những nhân viên có thâm niên, tay nghề thành thạo thường hoàn thành công việc một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn so với các nhân viên mới bắt đầu. Các chuyên gia về chất lượng như Deming, Juran vẫn luôn nhấn mạnh đến yếu tố thỏa mãn trong việc tạo ra năng suất và hiệu suất công việc. Nghiên cứu của Saari và Judge (2004) cũng cho thấy sự thỏa mãn tác động tích cực đến hiệu suất lao động. Một nhân viên chán việc không thể tạo ra các sản phẩm chất lượng trong một khoảng thời gian ngắn nhất được.
Vấn đề này có liên quan đến doanh thu và chi phí của công ty. - Trung thành và gắn kết lâu dài với tổ chức: việc hạn chế tình trạng nghỉ việc giúp tổ chức giảm được các chi phí tuyển dụng, đào tạo và giảm được những lỗi sai hỏng trong quá trình làm việc của các nhân viên mới. - Sự ổn định và phát triển của tổ chức: đây là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp nhưng lại không thể đo đếm được. Sự tận tâm, trung thành và cam kết LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 gắn bó lâu dài với doanh nghiệp thông sự phối hợp nhịp nhàng, trách nhiệm cao trong công việc sẽ đem đến sự vững mạnh và thịnh vượng cho tổ chức.3 Các nghiên cứu liên quan đến sự thỏa mãn trong công việc Sự thỏa mãn của nhân viên đối với công việc đã được trình bày nhiều trong các nghiên cứu trong và nước.
Một số nghiên cứu tiêu biểu về vấn đề này như sau: 1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài Năm 1996, Smith và cộng sự đã dùng thang đo mô tả công việc (Job Description Index – JDI) để đo lường các yếu tố thành phần cũng như mức độ thỏa mãn chung đối với công việc. Thang đo được đánh giá rất cao về mặt lý luận và thực tiễn, bao gồm 5 yếu tố: bản chất công việc, cơ hội đào tạo và thăng tiến, lãnh đạo, đồng nghiệp, tiền lương. Luddy (2005) đã nghiên cứu về sự thỏa mãn công việc của người lao động ở Viện y tế công cộng ở Western Cape, Nam Phi. Trong nghiên cứu này, Luddy đã khảo sát sự thỏa mãn ở năm khía cạnh của công việc đó là thu nhập, thăng tiến, sự giám sát của cấp trên, đồng nghiệp và bản chất công việc.
Kết quả cho thấy rằng người lao động ở Viện y tế công cộng ở Western Cape hài lòng với đồng nghiệp của họ hơn hết, kế đến là bản chất công việc và sự giám sát của cấp trên. Cơ hội thăng tiến và tiền lương là hai nhân tố mà người lao động ở đây cảm thấy bất mãn. Ngoài ra, chủng loại nghề nghiệp, chủng tộc, giới tính, trình độ học vấn, thâm niên công tác, độ tuổi, thu nhập và vị trí công việc cũng có ảnh hưởng đáng kể đến sự thỏa mãn trong công việc. Nghiên cứu của Ting (1997) tại Hoa Kỳ và một số quốc gia về sự thỏa mãn trong công việc đã đưa ra kết quả như sau: Có 49% số người lao động ở Hoa Kỳ tham gia khảo sát cho rằng hoàn toàn hoặc rất hài lòng với công việc và một số ít người tham gia khảo sát trả lời là ít hài lòng.
Tỷ lệ hoàn toàn hài lòng hoặc rất hài lòng ở một số nước như sau: Đan Mạch là 62%, Nhật Bản là 30% và Hungary là 23%. Nghiên cứu còn cho thấy mức độ thỏa mãn trong công việc của nữ cao hơn nam và vấn đề an toàn trong công việc là quan trọng nhất. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 Khảo sát tương tự cho nhóm đối tượng là các giảng viên khoa đào tạo bác sĩ ở các trường y tại Mỹ, Oshagbemi (2000) đã phân tích năm nhân tố trong thang đo JDI đối với sự thỏa mãn trong công việc nói chung và cho thấy nhân tố bản chất công việc, mối quan hệ với đồng nghiệp và cơ hội phát triển là có tương quan mạnh nhất với sự thỏa mãn công việc trong khi đó sự hỗ trợ của cấp trên và lương bổng có tương quan yếu đối với sự thỏa mãn của các giảng viên. Ngoài ra, thời gian công tác cũng ảnh hưởng đến sự thỏa mãn nghĩa là thời gian công tác càng lâu năm thì mức độ thỏa mãn của các giảng viên với công việc càng lớn.
Sơ lược các nghiên trước đây trên thế giới cho thấy thang đo JDI hoàn toàn được tin dùng với 5 yếu tố trong thang đo là: bản chất công việc, cơ hội đào tạo và thăng tiến, lãnh đạo, đồng nghiệp, tiền lương. Hiện tại chưa có một thang đo nào khác để đo lường sự thỏa mãn trong công việc đáng tin cậy hơn. Nên việc sử dụng 5 yếu tố này cho thang đo của tác giả tạo độ tin cậy cao cho nghiên cứu của mình.2 Các nghiên cứu trong nước Tại Việt Nam, tác giả Trần Thị Kim Dung và Trần Hoài Nam (2005) đã nghiên cứu về nhu cầu, sự thỏa mãn của nhân viên và mức độ gắn kết với tổ chức bằng thang đo JDI có hiệu chỉnh và bổ sung để phù hợp với tình hình cụ thể ở Việt Nam. Mục tiêu chính của nghiên cứu là tìm rat hang đo phù hợp với điều kiện Việt Nam về mức độ thỏa mãn của nhân viên với công việc; về sự gắn kết tổ chức, và tìm ra cơ sở khoa học cho việc nâng cao sự thỏa mãn của nhân viên, mức độ gắn kết của họ đối với tổ chưc/doanh nghiệp.
Kết quả cho thấy yếu tố tác động đến sự thỏa mãn trong việc của nhân viên bao gồm: (1) Đặc điểm công việc. (2) Lương/thu nhập. (3) Mối quan hệ với đồng nghiệp. (4) Hỗ trợ từ cấp trên.
(5) Sự thăng tiến và phát triển nghề nghiệp. (6) Các phúc lợi công ty. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.