Giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận nước sạch cho hộ dân huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện sơn động tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Chu Văn Mào
• Người hướng dẫn: Ts. Bùi Thị Gia
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải pháp tăng cường khả năng tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục bảng
• 1.2. Danh mục hình và đồ thị
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Thesis abstract
• 1.6. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.7. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.7.1. Mục tiêu chung
• 1.7.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.8. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.8.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.8.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9. Đóng góp mới của luận văn
• 1.10. Kết cấu nội dung luận văn
• 1.11. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.11.1. Cơ sở lý luận về tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.11.1.1. Một số khái niệm
• 1.11.1.2. Vai trò của nước sạch
• 1.11.1.3. Nội dung nghiên cứu tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.11.1.4. Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.11.2. Cơ sở thực tiễn về tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.11.2.1. Kinh nghiệm tiếp cận nước sạch của người dân các nước trên thế giới
• 1.11.2.2. Tiếp cận nước sạch của người dân ở Việt Nam
• 1.11.2.3. Bài học kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu thực tiễn về tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.12. Địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Địa bàn nghiên cứu
• 1.12.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.12.3. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.12.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.4.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.12.4.2. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu
• 1.12.4.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.12.4.4. Chọn mẫu nghiên cứu
• 1.12.4.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.12.4.6. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.13. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.13.1. Khái quát tình hình sử dụng nước (trong sinh hoạt) của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• 1.13.1.1. Các nguồn nước sinh hoạt của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động
• 1.13.1.2. Chất lượng các công trình cung cấp nước và chất lượng nước
• 1.13.1.3. Thực trạng sử dụng nước sinh hoạt của hộ dân
• 1.13.2. Thực trạng tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• 1.13.2.1. Thực trạng tiếp cận nguồn cung nước sạch
• 1.13.2.2. Thực trạng sử dụng nước sạch của hộ dân
• 1.13.2.3. Thực trạng tiếp cận thông tin tuyên truyền về nước sạch
• 1.13.2.4. Thực trạng nhận thức của người dân về nước sạch
• 1.13.2.5. Thực trạng sự sẵn lòng chi trả để tiếp cận nước sạch của hộ dân qua điều tra
• 1.13.2.6. Đánh giá thực trạng tiếp cận nước sạch
• 1.13.3. Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nước sạch của hộ dân
• 1.13.3.1. Thu nhập của hộ dân
• 1.13.3.2. Trình độ học vấn
• 1.13.3.3. Nghề nghiệp của hộ dân
• 1.13.3.4. Cơ cấu thể chế, năng lực chỉ đạo điều hành, quản lý Nhà nước về nước sạch
• 1.13.3.5. Chi phí lắp đặt, sử dụng nước sạch của hộ dân
• 1.14. Định hướng và giải pháp tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• 1.14.1. Định hướng tăng cường tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• 1.14.2. Giải pháp tăng cường tiếp cận nước sạch của hộ dân trên địa bàn huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• 1.15. Kết luận và kiến nghị
• 1.15.1. Đề xuất đối với cơ quan quản lý Nhà nước và các tổ chức xã hội
• 1.15.2. Đề xuất đối với các nhà cung cấp dịch vụ nước sạch
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận nước sạch tại huyện Sơn Động

Nước sạch là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống hàng ngày của người dân, đặc biệt là tại huyện Sơn Động, Bắc Giang. Việc tiếp cận nước sạch không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động đến chất lượng cuộc sống và phát triển kinh tế. Huyện Sơn Động hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc cung cấp nước sạch cho hộ dân, do đó, việc tìm kiếm và triển khai các giải pháp hiệu quả là rất cần thiết.

1.1. Tình hình hiện tại về nước sạch tại huyện Sơn Động

Theo khảo sát, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch tại huyện Sơn Động còn thấp, với nhiều hộ vẫn phải sử dụng nước không đảm bảo vệ sinh. Chất lượng nước tại nhiều nguồn cung cấp bị ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

1.2. Vai trò của nước sạch trong phát triển bền vững

Nước sạch không chỉ là yếu tố quan trọng trong sinh hoạt hàng ngày mà còn là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của cộng đồng. Việc đảm bảo nước sạch sẽ giúp cải thiện sức khỏe, nâng cao năng suất lao động và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

II. Những thách thức trong việc tiếp cận nước sạch tại huyện Sơn Động

Huyện Sơn Động đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc cung cấp nước sạch cho hộ dân. Những thách thức này bao gồm tình trạng ô nhiễm nguồn nước, thiếu cơ sở hạ tầng và nhận thức của người dân về nước sạch.

2.1. Ô nhiễm nguồn nước và ảnh hưởng đến sức khỏe

Nhiều nguồn nước tại huyện Sơn Động bị ô nhiễm nặng, dẫn đến tình trạng bệnh tật gia tăng trong cộng đồng. Việc sử dụng nước không sạch là nguyên nhân chính gây ra các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa và các bệnh truyền nhiễm.

2.2. Thiếu cơ sở hạ tầng cung cấp nước sạch

Hệ thống cấp nước tại huyện Sơn Động còn thiếu và yếu, nhiều khu vực chưa có hệ thống cấp nước tập trung, khiến người dân phải phụ thuộc vào các nguồn nước không đảm bảo chất lượng.

III. Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận nước sạch cho hộ dân

Để nâng cao khả năng tiếp cận nước sạch cho hộ dân tại huyện Sơn Động, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ cải thiện cơ sở hạ tầng đến nâng cao nhận thức của người dân.

3.1. Đầu tư xây dựng hệ thống cấp nước sạch

Cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống cấp nước sạch, bao gồm xây dựng các nhà máy nước và hệ thống ống dẫn nước đến từng hộ dân. Điều này sẽ giúp đảm bảo nguồn nước sạch và an toàn cho người dân.

3.2. Tăng cường tuyên truyền và giáo dục về nước sạch

Cần tổ chức các chương trình tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của nước sạch. Việc này sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về cách bảo vệ sức khỏe và sử dụng nước sạch hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nước sạch

Các nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn về nước sạch tại huyện Sơn Động đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp đã giúp cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận nước sạch cho hộ dân.

4.1. Kết quả từ các dự án cấp nước sạch

Nhiều dự án cấp nước sạch đã được triển khai thành công, giúp tăng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch lên đáng kể. Các dự án này không chỉ cải thiện chất lượng nước mà còn nâng cao nhận thức của người dân về nước sạch.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các mô hình thành công

Các mô hình cấp nước sạch thành công từ các địa phương khác có thể được áp dụng tại huyện Sơn Động. Việc học hỏi từ những kinh nghiệm này sẽ giúp huyện có những bước đi đúng đắn trong việc cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho nước sạch tại huyện Sơn Động

Việc nâng cao khả năng tiếp cận nước sạch cho hộ dân tại huyện Sơn Động là một nhiệm vụ cấp bách và cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, tổ chức xã hội và người dân để thực hiện hiệu quả các giải pháp đã đề ra.

5.1. Định hướng phát triển bền vững về nước sạch

Cần xây dựng một chiến lược phát triển bền vững về nước sạch, trong đó chú trọng đến việc bảo vệ nguồn nước và nâng cao chất lượng nước. Điều này sẽ đảm bảo sức khỏe cho người dân và phát triển kinh tế địa phương.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong việc quản lý và bảo vệ nguồn nước. Sự tham gia này sẽ giúp nâng cao trách nhiệm của người dân đối với nguồn nước và cải thiện chất lượng nước sạch.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nước sạch là nhu cầu thiết yếu và là quyền cơ bản của con người, đóng vai trò quyết định đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Tuy nhiên, tính đến cuối năm 2015, trên phạm vi cả nước vẫn còn trên 60% dân số nông thôn chưa được tiếp cận nguồn nước sạch đạt chuẩn sinh hoạt. Tại huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang – một huyện vùng cao với quy mô dân số 72.417 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 51% – vấn đề an ninh nguồn nước sinh hoạt đang đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng.

Mặc dù tỷ lệ hộ dân sử dụng nước hợp vệ sinh của huyện đạt 86%, nhưng tỷ lệ hộ dân được tiếp cận và sử dụng nguồn nước máy từ hệ thống cấp nước tập trung chỉ đạt 37,22% (tương đương 7.013 hộ trên tổng số 18.841 hộ). Đáng báo động hơn, kết quả kiểm nghiệm 345 mẫu nước trên địa bàn tỉnh cho thấy nguồn nước tại Sơn Động bị ô nhiễm vi sinh nặng nề với 80% số mẫu nhiễm khuẩn Coliform và 62% số mẫu nhiễm Clorua. Tình trạng này khiến mỗi năm toàn huyện ghi nhận hơn 10.000 lượt người đến khám chữa các bệnh liên quan đến nguồn nước ô nhiễm. Đồng thời, toàn bộ 21 xã trên địa bàn huyện đều chưa đạt tiêu chí số 17 về môi trường trong chương trình xây dựng nông thôn mới.

Xuất phát từ thực tiễn trên, nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng tiếp cận nước sạch, phân tích các yếu tố kinh tế, xã hội và thể chế ảnh hưởng đến hành vi sử dụng nước của hộ dân tại 21 xã và 2 thị trấn thuộc huyện Sơn Động trong giai đoạn 2014 - 2016. Ý nghĩa cốt lõi của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để nâng tỷ lệ tiếp cận nước máy đạt chuẩn QCVN 02:2009/BYT từ mức 37,22% lên trên 65%, giúp địa phương hoàn thành tiêu chí môi trường và giảm thiểu trực tiếp tỷ lệ mắc bệnh tiêu hóa trong cộng đồng dân cư.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết kinh tế phúc lợi và lý thuyết cung ứng dịch vụ công cộng trong nông nghiệp. Nước sạch sinh hoạt được tiếp cận dưới góc độ là một loại hàng hóa bán công cộng có ngoại tác tích cực đối với sức khỏe và an sinh xã hội. Khung phân tích khả năng tiếp cận dịch vụ công của Bertrand và cộng sự được vận dụng để làm rõ khả năng tiếp cận của hộ dân trên 4 phương diện: vật chất hạ tầng, điều kiện kinh tế, thủ tục hành chính - thể chế và nhận thức tâm lý xã hội.

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp lý thuyết hành vi người tiêu dùng và mô hình sự sẵn lòng chi trả (Willingness To Pay - WTP) để phân tích mức giá tối đa mà người dân chấp nhận chi trả cho mỗi mét khối nước sạch. Các khái niệm nền tảng được chuẩn hóa bao gồm:

• Nước sạch: Nước dùng cho mục đích sinh hoạt, ăn uống đã qua xử lý và kiểm định đạt Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia QCVN 02:2009/BYT do Bộ Y tế ban hành.
• Nước hợp vệ sinh: Nước sử dụng trực tiếp hoặc qua xử lý thỏa mãn điều kiện cảm quan trong, không màu, không mùi, không vị theo Quyết định số 2570/QĐ-BNN-TCTL của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Khả năng tiếp cận nước sạch: Tỷ lệ phần trăm giữa tổng số hộ dân sử dụng nước sạch từ công trình cấp nước tập trung, trạm cấp nước nhỏ lẻ đạt chuẩn trên tổng số hộ dân tại địa phương.
• Mức sẵn lòng chi trả: Số tiền tối đa mà hộ gia đình sẵn sàng bỏ ra để sở hữu và sử dụng 1 đơn vị m3 nước sạch phục vụ sinh hoạt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2014 - 2016. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo định kỳ của Ủy ban nhân dân huyện Sơn Động, Trung tâm Nước sạch và Vệ sinh môi trường nông thôn tỉnh Bắc Giang, và số liệu khám chữa bệnh của Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh.

Về dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên để khảo sát trực tiếp 90 hộ gia đình tại các xã đại diện đã có công trình cấp nước và chưa có công trình cấp nước tập trung (gồm xã An Châu, An Lập, Quế Sơn). Đồng thời, tác giả thực hiện phỏng vấn sâu 15 cán bộ chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, huyện và đại diện các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Đoàn Thanh niên.

Các phương pháp phân tích kinh tế chuyên sâu được lựa chọn bao gồm:

• Phương pháp tạo dựng thị trường hay đánh giá ngẫu nhiên (Contingent Valuation Method - CVM): Lý do lựa chọn là nhằm lượng hóa chính xác mức sẵn lòng chi trả (WTP) của người dân đối với dịch vụ nước sạch khi thị trường giao dịch thực tế chưa hoàn thiện.
• Phương pháp thống kê mô tả và phân tích so sánh: Sử dụng để so sánh các chỉ tiêu tiếp cận, chi phí sử dụng nước và mức độ hài lòng giữa các nhóm hộ phân theo mức thu nhập và trình độ học vấn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hạ tầng cấp nước tập trung còn rất hạn chế và tỷ lệ đấu nối sử dụng nước máy đạt mức thấp. Toàn huyện Sơn Động hiện chỉ có 03 trạm cấp nước tập trung tại An Châu, An Lập, thị trấn Thanh Sơn và 27 công trình cấp nước quy mô nhỏ lẻ. Tổng số hộ được tiếp cận nước máy chỉ đạt 37,22% (7.013/18.841 hộ). Đa số hộ dân vẫn duy trì các hình thức cấp nước phân tán: bình quân cứ 1,28 hộ có 1 giếng khoan, 1,23 hộ có bể chứa nước mưa và 12,6 hộ có 1 giếng đào.

Thứ hai, chất lượng nguồn nước tự khai thác suy thoái nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp sức khỏe người dân. Trong 14 chỉ tiêu xét nghiệm mẫu nước tại địa phương, có tới 11 chỉ tiêu vi phạm quy chuẩn cho phép. Đáng chú ý, tỷ lệ mẫu nước bị nhiễm khuẩn Coliform tại Sơn Động lên tới 80%, cao hơn rất nhiều so với mức bình quân 47,2% của toàn tỉnh Bắc Giang; tỷ lệ nhiễm Clorua đạt 62% và nguồn nước ngầm tại xã An Châu bị nhiễm sắt, nhiễm vôi nặng.

Thứ ba, mức sẵn lòng chi trả (WTP) cho nước sạch của hộ dân ở mức thấp do rào cản thu nhập. Kết quả điều tra CVM chỉ ra rằng có tới 76,67% hộ dân chỉ sẵn lòng chi trả ở mức từ 4.000 đồng/m3 trở xuống, trong đó 15,56% hộ (chủ yếu là hộ nghèo thuần nông) chỉ bằng lòng trả mức 2.000 đồng/m3. Tỷ lệ hộ dân chấp nhận mức giá từ 6.000 đồng/m3 trở lên chỉ chiếm vỏn vẹn 7,78%.

Thứ tư, công tác tuyên truyền còn mang tính hình thức, dẫn đến nhận thức hạn chế của người dân về vệ sinh nguồn nước. Hơn 70% người dân chỉ tiếp nhận thông tin nước sạch qua các cuộc họp thôn bằng hình thức truyền miệng. Hầu hết các hộ được khảo sát chỉ kể tên được tối đa 3 nguồn nước và chưa phân biệt chính xác giữa nước hợp vệ sinh và nước sạch đạt quy chuẩn kỹ thuật.

Thảo luận kết quả

Khả năng tiếp cận nước sạch của hộ dân huyện Sơn Động chịu tác động tổng hợp từ 5 nhóm yếu tố: mức thu nhập của hộ gia đình (thu nhập thấp khiến người dân ưu tiên chi tiêu cho nhu cầu trước mắt hơn là lắp đặt nước máy), trình độ học vấn của chủ hộ, nghề nghiệp, cơ chế thể chế quản lý nhà nước và chi phí đầu tư ban đầu. Địa hình đồi núi hiểm trở chiếm 88,5% diện tích tự nhiên của huyện làm gia tăng chi phí thi công mạng lưới đường ống, tạo nên rào cản tự nhiên lớn trong việc mở rộng mạng lưới cấp nước tập trung.

So sánh với các nghiên cứu tại vùng Đồng bằng sông Hồng nơi tỷ lệ hộ gia đình tiếp cận nước sạch đạt từ 38,7% đến 47,13%, tỷ lệ tiếp cận nước máy 37,22% tại Sơn Động phản ánh khoảng cách phát triển đáng kể giữa miền núi và đồng bằng. Cơ chế quản lý trạm cấp nước tại địa phương hiện chủ yếu do Ủy ban nhân dân xã vận hành mang tính phục vụ công ích, chưa hạch toán đầy đủ chi phí khấu hao và sửa chữa, khiến các công trình nhanh chóng xuống cấp kỹ thuật chỉ sau vài năm đưa vào sử dụng.

Để trực quan hóa các kết quả nghiên cứu, dữ liệu có thể được trình bày thông qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nguồn nước sinh hoạt của hộ dân (nước máy chiếm 37,22%, giếng khoan chiếm 45,30%, giếng đào và nguồn khác chiếm 17,48%) kết hợp với bảng phân tích đa biến thể hiện mối tương quan thuận giữa mức thu nhập bình quân và mức sẵn lòng chi trả (WTP) của các nhóm hộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách giá nước và cơ chế hỗ trợ tài chính cho hộ nghèo. Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang và Ủy ban nhân dân huyện Sơn Động cần phê duyệt khung giá nước sạch nông thôn linh hoạt theo lộ trình từ năm 2018 đến 2022, duy trì mức giá ưu đãi từ 2.500 đến 4.000 đồng/m3 cho hộ nghèo và hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Đồng thời, ngân sách địa phương cần hỗ trợ tối đa 70% chi phí lắp đặt đồng hồ và vật tư đường ống đấu nối cho các đối tượng chính sách.

Thứ hai, đẩy mạnh xã hội hóa và chuyển đổi mô hình quản lý các công trình cấp nước tập trung. Khuyến khích các doanh nghiệp tư nhân và hợp tác xã tham gia đầu tư mở rộng công suất 03 trạm cấp nước hiện hữu tại An Châu, An Lập, Thanh Sơn theo hình thức đối tác công tư (PPP). Mục tiêu nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước máy toàn huyện đạt trên 55% vào năm 2022 và đạt 70% vào năm 2025, đảm bảo nguyên tắc tính đúng, tính đủ chi phí bảo dưỡng nhằm vận hành hệ thống bền vững.

Thứ ba, chuyển giao công nghệ xử lý nước quy mô hộ gia đình tại các vùng dân cư phân tán. Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với Trung tâm Nước sạch tỉnh hướng dẫn kỹ thuật và trợ giá 50% kinh phí xây dựng bể lọc cát chậm, giàn phun mưa khử sắt và cấp phát thiết bị lọc nước mini cho hơn 11.000 hộ dân sinh sống tại các sườn đồi, thung lũng xa trung tâm trước năm 2023.

Thứ tư, đổi mới toàn diện công tác thông tin, giáo dục và truyền thông (IEC). Các tổ chức đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Nông dân cần xây dựng chuyên đề truyền thông trực quan bằng tranh ảnh và video ngắn tại 21 xã. Mục tiêu nâng tỷ lệ người dân nhận thức đúng về 14 chỉ tiêu nước sạch và tác hại của vi khuẩn Coliform lên trên 85% vào năm 2021.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh và huyện. Luận văn cung cấp luận cứ khoa học thực chứng cùng bộ số liệu chi tiết về 14 chỉ tiêu chất lượng nước, hỗ trợ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Ủy ban nhân dân huyện Sơn Động xây dựng đề án hoàn thành tiêu chí số 17 môi trường nông thôn mới giai đoạn 2020 - 2025.

Thứ hai, các doanh nghiệp, hợp tác xã và đơn vị vận hành công trình cấp nước sinh hoạt nông thôn. Dữ liệu khảo sát chuyên sâu về hàm cầu và mức sẵn lòng chi trả (với 76,67% hộ chấp nhận mức giá dưới 4.000 đồng/m3) là căn cứ thực tế để các đơn vị lập phương án tài chính, xây dựng giá bán nước và thiết kế mạng lưới đường ống cấp nước tối ưu.

Thứ ba, các giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Kinh tế tài nguyên và Quản lý phát triển nông thôn. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về quy trình ứng dụng phương pháp định giá ngẫu nhiên CVM và phân tích kinh tế lượng trong lĩnh vực dịch vụ công ích miền núi.

Thứ tư, các tổ chức phi chính phủ (NGOs) và tổ chức tài trợ quốc tế (như UNICEF, Ngân hàng Thế giới). Công trình cung cấp bức tranh thực tế về tình trạng thiếu nước sạch của hơn 51% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, phục vụ công tác thiết kế các dự án viện trợ nước sạch và vệ sinh môi trường vùng sâu, vùng xa.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ hộ dân dùng nước hợp vệ sinh tại huyện Sơn Động đạt 86% nhưng tỷ lệ tiếp cận nước máy chỉ đạt 37,22%? Nước hợp vệ sinh là khái niệm đánh giá dựa trên cảm quan (trong, không mùi, không vị), bao gồm cả nguồn nước từ giếng khoan tự phát (bình quân 1,28 hộ/giếng) và nước mưa. Trong khi đó, nước máy đòi hỏi hệ thống trạm xử lý tập trung đạt chuẩn QCVN 02:2009/BYT. Do địa hình đồi núi chiếm 65,9% diện tích và vốn đầu tư hạn chế, huyện mới chỉ xây dựng được 03 trạm tập trung, dẫn đến tỷ lệ cấp nước máy chỉ đạt 37,22% (7.013 hộ).

Tình trạng ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt tại huyện Sơn Động diễn biến nghiêm trọng như thế nào? Theo kết quả xét nghiệm 345 mẫu nước của Trung tâm Y tế dự phòng, có 11/14 chỉ tiêu chất lượng nước tại địa phương không đạt chuẩn. Nguy hiểm nhất là 80% mẫu nước bị nhiễm vi khuẩn Coliform (vượt xa mức trung bình 47,2% của tỉnh) và 62% mẫu nhiễm Clorua, là nguyên nhân chính khiến hơn 10.000 lượt người phải khám chữa bệnh tiêu chảy, giun sán và bệnh ngoài da mỗi năm.

Mức sẵn lòng chi trả (WTP) cho nước sạch của người dân địa phương tập trung ở ngưỡng giá nào? Khảo sát CVM trên 90 hộ dân cho thấy 76,67% số hộ chỉ sẵn lòng chi trả mức giá từ 4.000 đồng/m3 trở xuống, trong đó 15,56% hộ nghèo chỉ chấp nhận mức 2.000 đồng/m3. Chỉ có 7,78% hộ có điều kiện kinh tế khá chấp nhận mức giá từ 6.000 đồng/m3 trở lên, cho thấy chính sách giá nước nông thôn cần phải có cơ chế trợ giá từ ngân sách.

Những nguyên nhân chính khiến các công trình cấp nước tập trung ở nông thôn nhanh xuống cấp là gì? Nguyên nhân chủ yếu do cơ chế quản lý giao cho Ủy ban nhân dân xã thiếu cán bộ chuyên môn kỹ thuật, phương thức hoạt động thuần túy mang tính bao cấp mà chưa chuyển sang cơ chế thị trường. Nguồn thu tiền nước thấp không đủ bù đắp chi phí bảo dưỡng định kỳ và khấu hao máy bơm, đường ống, khiến hệ thống hư hỏng sau vài năm vận hành.

Làm thế nào để nâng cao tỷ lệ tiếp cận nước sạch cho các hộ dân sống phân tán tại các vùng núi cao? Đối với các hộ dân sống rải rác trên địa hình đồi núi hiểm trở, giải pháp tối ưu là hỗ trợ kinh phí (tối thiểu 50%) để xây dựng các công trình cấp nước nhỏ lẻ tại chỗ như bể lọc cát sinh học khử sắt, bể trữ nước mưa hợp vệ sinh và cấp phát bình lọc nước gốm gia đình, kết hợp đẩy mạnh tuyên truyền thói quen ăn chín uống sôi.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về hàng hóa công cộng, chuỗi cung ứng dịch vụ môi trường và phương pháp định giá thị trường ngẫu nhiên (CVM) trong tiếp cận nước sạch nông thôn miền núi.
• Phân tích rõ thực trạng cấp nước tại huyện Sơn Động với 37,22% hộ dùng nước máy, chỉ ra nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng khi 80% mẫu nước nhiễm khuẩn Coliform và hơn 10.000 lượt người khám bệnh hàng năm.
• Xác định 5 nhân tố rào cản then chốt bao gồm thu nhập hạn chế, trình độ nhận thức, địa hình chia cắt phức tạp, cơ chế quản lý trạm cấp nước lỏng lẻo và mức sẵn lòng chi trả thấp với 76,67% hộ chỉ trả dưới 4.000 đồng/m3.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược: xây dựng biểu giá nước lũy tiến trợ giá cho hộ nghèo, xã hội hóa đầu tư 03 trạm cấp nước tập trung theo mô hình PPP, trợ giá công nghệ xử lý nước hộ gia đình và đổi mới truyền thông cơ sở.
• Xác định lộ trình mục tiêu giai đoạn 2018 - 2025 nâng tỷ lệ hộ dân tiếp cận nước sạch đạt chuẩn kỹ thuật lên trên 65%, góp phần hoàn thành tiêu chí số 17 nông thôn mới tại toàn bộ 21 xã; kêu gọi chính quyền địa phương và các doanh nghiệp khẩn trương phối hợp hành động để đảm bảo an ninh nguồn nước bền vững cho nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Phần 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tiếp cận nước sạch của hộ dân Phần 3. Phương pháp nghiên cứu Phần 4. Kết quả nghiên cứu Phần 5.

Kết luận và kiến nghị 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TIẾP CẬN NƯỚC SẠCH CỦA HỘ DÂN 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TIẾP CẬN NƯỚC SẠCH CỦA HỘ DÂN 2. Một số khái niệm 2.

Khái niệm nước sạch Nước sạch là nước chỉ chấp nhận sự hiện diện của các hợp chất hữu cơ, kim loại và các ions hòa tan với một vi lượng rất nhỏ. Theo Luật Tài nguyên nước được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XIII, kỳ họp thứ 3 thông qua ngày 21 tháng 6 năm 2012: Nước sạch là nước dùng cho sinh hoạt và nước ăn uống đã qua xử lý có chất lượng bảo đảm, đáp ứng yêu cầu sử dụng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới thì “Nước sạch là nước phải trong, không có màu, không có mùi vị lạ gây khó chịu cho người sử dụng, không chứa các mầm bệnh và các chất độc hại”. Để có một nguồn nước sạch phải lấy nước để xét nghiệm theo tiêu chuẩn vệ sinh nước sạch của Bộ Y tế Việt Nam ban hành theo Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT) do Bộ Trưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư số 05/2009/TT-BYT ngày 17 tháng 6 năm 2009.

Quy chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình khai thác, kinh doanh nước sinh hoạt (Các cơ sở cung cấp nước) và các cá nhân, hộ gia đình tự khai thác nước để sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Quy chuẩn này quy định mức giới hạn các chỉ tiêu chất lượng đối với nước sử dụng cho mục đích sinh hoạt thông thường không sử dụng để ăn uống trực tiếp hoặc dùng cho chế biến thực phẩm tại các cơ sở chế biến thực phẩm. Khái niệm tiêu chuẩn nước sạch Nước sạch quy định trong tiêu chuẩn vệ sinh nước sạch sinh hoạt là nước dùng cho các mục đích sinh hoạt cá nhân và gia đình sử dụng làm nước ăn uống. Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các hình thức cấp nước sạch hộ gia đình, các trạm cấp nước tập trung phục vụ tối đa 500 người và các hình thức cấp nước sạch khác (Phụ lục 1).

5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm nước hợp vệ sinh Được quy định tại Quyết định 2570/QĐ-BNN-TCTL ngày 22 tháng 10 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Là nước được sử dụng trực tiếp hoặc sau khi xử lý thoả mãn các điều kiện trong, không màu, không mùi, không vị (Quyết định 2570/QĐ-BNN-TCTL). Định nghĩa này còn định tính, cần kết hợp với những quan sát theo hướng dẫn sau đây: - Nước máy hợp vệ sinh: Là nước từ các công trình cấp nước tập trung (tự chảy, bơm dẫn) có đường ống cung cấp nước cho nhiều hộ gia đình thoả mãn các điều kiện: trong, không màu, không mùi, không vị. - Giếng đào hợp vệ sinh: + Giếng đào phải nằm cách nhà tiêu, chuồng gia súc hoặc nguồn gây ô nhiễm khác ít nhất 10m.

+ Thành giếng cao tối thiểu 0,6m hoặc được xây bằng gạch, đá và thả ống buy sâu ít nhất 3m kể từ mặt đất. + Sân giếng phải làm bằng bê tông hoặc lát gạch, đá, không bị nứt nẻ. - Giếng khoan hợp vệ sinh: + Giếng khoan phải nằm cách nhà tiêu, chuồng gia súc hoặc nguồn gây ô nhiễm khác. + Sân giếng phải làm bằng bê tông hoặc lát gạch, đá, không bị nứt nẻ.

- Các nguồn nước hợp vệ sinh khác: + Nước suối hoặc nước mặt không bị ô nhiễm bởi các chất thải của người hoặc động vật, hoá chất, thuốc bảo vệ thực vật hoặc chất thải công nghiệp, làng nghề. + Nước mưa được thu hứng từ mái ngói, mái tôn, trần nhà bằng bê tông (sau khi đã xả bụi bẩn trước khi thu hứng) trong bể chứa, lu chứa được rửa sạch trước khi thu hứng. + Nước mạch lộ là nguồn nước ngầm xuất lộ từ khe núi đá và núi đất không bị ô nhiễm bởi chất thải của người hoặc động vật hoặc các chất thải công nghiệp, làng nghề. Theo tài liệu hướng dẫn điền thông tin đánh giá Bộ chỉ số theo dõi nước sạch và vệ sinh nông thôn của Bộ Nông nghiệp & PTNN: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] + Nếu một hộ gia đình dùng hai hay nhiều nguồn nước một lúc chỉ chọn đưa vào thống kê nguồn nào thường xuyên sử dụng nhất để kết luận xem hộ gia đình đó có sử dụng nước hợp vệ sinh hay không.

Ví dụ, hộ ông Hà Văn Hùng sử dụng giếng đào trong 8 tháng, sử dụng nước mưa từ bể chứa của gia đình 4 tháng, khi điều tra nguồn nước mưa là HVS và nguồn nước giếng đào không HVS thì không xếp hộ này là hộ sử dụng nước HVS vì thời gian sử dụng nước giếng đào thường xuyên hơn. + Nếu hộ gia đình phải mua nước thường xuyên từ thuyền, xe chở nước lưu động, thì phải xác định xem nguồn nước đó là nguồn nào (giếng khoan hay nước máy…) và ghi ký hiệu dùng chung nguồn nước đó, ví dụ giếng khoan thì ghi “CNL” (Chung nhỏ lẻ) (Bộ nông nghiệp & PTNT). Khái niệm các nguồn nước sạch Nguồn nước được lấy từ các loại hình cấp nước như nước máy, nước các nhà máy đóng chai, bình, nước máy lọc nước hộ gia đình, bể nước qua xử lý bể lọc tại hộ gia đình được coi là loại hình cấp nước sạch. Các loại hình cấp nước phải đảm bảo một số tiêu chuẩn trong xây dựng và sử dụng như sau: - Nước máy: Các công trình này đòi hỏi kỹ thuật cao trong quá trình xây dựng, vận hành và bảo dưỡng.

Thường do các cơ quan chuyên môn đảm nhiệm. - Nước đóng chai, đóng bình: Là nước do các công ty TNHH hoặc nhà máy nước tư nhân xử lý nước theo tiêu chuẩn được các cấp có thẩm quyền kiểm tra và đạt tiêu chuẩn nước sạch, sau đó đóng chai, đóng bình và bán trên thị trường thông qua các đại lý hay các hàng quán. - Nước máy lọc hộ gia đình: Là nước do hộ gia đình tự mua máy lọc được cơ quan chức năng kiểm định và đạt tiêu chuẩn đem về lọc nước để sử dụng cho ăn uống hàng ngày. - Nước bể qua xử lý hệ thống lọc: Là nước do hộ gia định xây và xử lý qua hệ thống lọc cát và cho lắng để xử dụng cho ăn uống của hộ gia đình (Bộ nông nghiệp & PTNT).

Khái niệm tiếp cận nước sạch - Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Sự tiếp cận là một cụm từ chung dùng để miêu tả mức độ một sản phẩm, thiết bị, dịch vụ, hoặc môi trường có thể được sử dụng bởi càng nhiều người càng tốt. Sự tiếp cận có thể được xem như khả năng tiếp cận và khả năng hưởng lợi từ một hệ thống hay vật chất. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Thuật ngữ tiếp cận được định nghĩa là “khả năng hưởng lợi từ cái gì đó”. Theo hai tác giả này tiếp cận nên được hiểu là tập hợp các quyền và quan hệ cho phép cá nhân hay nhóm “lấy được, quản lý và giữ được (khả năng hưởng lợi)” (UNDP, 2012).

- Bertrand và các cộng sự định nghĩa tiếp cận là mức độ những gói dịch vụ hợp lý đến được và sử dụng bởi các cá nhân ở một địa điểm nào đó. Tiếp cận có nhiều phương diện khác nhau gồm phương diện vật chất, hành chính, kinh tế, nhận thức tâm lý (Benrtrand et al. Từ các khái niệm trên có thể thấy: Tiếp cận nước sạch có thể được hiểu là khả năng của các hộ dân có nhu cầu về nước sạch có thể mua, có thể nhận được để dùng trong sinh hoạt hoặc để uống. Nghiên cứu về tiếp cận nước sạch của hộ dân là việc xem xét cả hai phía cung và cầu của mối tương tác để đánh giá xem cung phù hợp với cầu ở mức độ nào.

Tìm hiểu mối quan hệ tác động, ảnh hưởng của các yếu tố tác động tới cung và cầu như nhận thức, chi phí sử dụng nước, phong tục tập quán của người dân… dẫn đến việc khó, hoặc không tiếp cận được nước sạch. Khái niệm tiếp cận nước sạch của hộ dân Tiếp cận nước sạch là việc người dân được sử dụng nước sạch từ một hoặc nhiều nguồn nước sạch phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày của người dân, là lượng nước được khai thác, xử lý mà nhà máy cung cấp nước tập trung cung ứng (Với tư cách là người bán) có khả năng và sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định, với điều kiện các yếu tố khác không đổi (Quyết định 2570/QĐ-BNN-TCCL). Khái niệm khả năng tiếp cận nước sạch Khả năng tiếp cận nước sạch là chỉ tiêu tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch ở một địa phương cao hay thấp, tỷ lệ này là giá trị chỉ số tổng số dân được sử dụng nước sạch từ nước máy (Công trình cấp nước tập trung), từ trạm cấp nước nhỏ lẻ và các nguồn nước sạch khác chia cho tổng số dân nhân với 100%. Trong cung cấp nước sạch cho hộ dân, khi một bên có phát sinh nhu cầu và một bên có khả năng cung cấp sẽ có tương tác giữa hai bên, đó là khi bên có nhu cầu đã tiếp cận được với nước sạch và nhu cầu được đáp ứng.

Tuy nhiên, vẫn có giả định rằng những trường hợp có cung và có cầu nhưng vẫn chưa dẫn tới việc sử dụng nước sạch. Điều này có thể do cung chưa thực sự phù hợp với cầu hoặc có những 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] rào cản hạn chế việc sử dụng này ngay cả khi họ có nhu cầu chẳng hạn chi phí (Giá nước, chi phí đấu nối nước sạch, các chi phí khác liên quan, chi phí cơ hội cho thời gian bỏ ra), phong tục tập quán, chính sách (Lê Minh Phương, 2014). Vai trò của nước sạch Nước sạch là điều kiện cần thiết cho sức khoẻ và đời sống con người: Có thể nói không có nước thì không có sự sống trên Trái Đất. Nước chiếm trên 2/3 trọng lượng cơ thể con người, cơ thể người trưởng thành chứa tới 65% là nước, nước trong não chiếm tới 80% và trong cơ là 75%.

Nước tham gia vào mọi quá trình chuyển hoá trong cơ thể và vận chuyển bài tiết các chất độc hại ra ngoài. Trung bình một người trong suốt cuộc đời (70 tuổi) uống hết khoảng 35.