Chương 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) đang trên đà hội nhập mạnh mẽ, hướng tới thành lập Cộng đồng chung vào ngày 31/12/2015. Một trong các nội dung quan trọng chính là lĩnh vực lao động, việc làm …Việt Nam đang đứng trước những cơ hội và thách thức lớn khi tự do dịch chuyển lao động có chứng chỉ đào tạo trong ASEAN, vì sau khi thành lập Cộng đồng kinh tế ASEAN (tiếng Anh: ASEAN Economic Community, viết tắt: AEC) sẽ là một thị trường rộng lớn với 600 triệu người, trở thành nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới. Sẽ có thêm khoảng 6 triệu cơ hội việc làm mới được tạo ra.
Như vậy lao động ở Việt Nam sẽ có quyền di chuyển qua các nước ASEAN để làm việc nhằm tăng thu nhập. Ngược lại, những người từ các nước ASEAN cũng được tự do sang Việt Nam để làm việc. Thậm chí nếu người lao động có kỹ năng và chuyên môn phù hợp với các lĩnh vực ưu tiên của mỗi quốc gia sẽ được dễ dàng nhận vào làm việc và cấp quyền cư trú dài hạn tại các nước thành viên AEC[7]. Hình thành Cộng đồng kinh tế ASEAN giúp thị trường lao động trong ASEAN sôi động hơn, thúc đẩy tạo việc làm cho từng quốc gia thành viên.
Cũng theo dự báo của Tổ chức Lao động quốc tế (ILO), khi tham gia AEC, số việc làm của Việt Nam sẽ tăng lên 14,5% vào năm 2025. Tuy nhiên, do trình độ phát triển không đồng đều, nên hiện nay, lao động có tay nghề và kỹ năng cao trong khối ASEAN chủ yếu di chuyển vào thị trường Singapore, Malaysia và Thái Lan. Còn lại, hầu hết các lao động di chuyển trong phạm vi ASEAN là lao động trình độ kỹ năng thấp hoặc không có kỹ năng. Kết quả khảo sát các chủ sử dụng lao động tại 10 quốc gia ASEAN do ILO thực hiện cho thấy, doanh nghiệp trong khối ASEAN hiện đang rất lo ngại về tình hình thiếu hụt lực lượng lao động có tay nghề và kỹ năng trước sự ra đời của Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015, gần 50% chủ sử dụng lao động trong khối ASEAN trong cuộc khảo sát cho biết, người lao động tốt nghiệp phổ thông không có được kỹ năng họ cần, do an 1 cử nhân tốt nghiệp đại học có được những kỹ năng có ích nhưng cũng chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp cả về số lượng và chất lượng[7].
Ngoài AEC thì Hiệp định Đối Tác Kinh Tế Chiến lược xuyên Thái Bình Dương (tiếng Anh: Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement - viết tắt TPP) chắc chắn sẽ là một sân chơi lớn và được kỳ vọng sẽ trở thành một khuôn khổ thương mại toàn diện, có chất lượng cao và là khuôn mẫu cho các Hiệp định thế kỷ 21. Phạm vi của Hiệp định sẽ bao gồm hầu hết các lĩnh vực có liên quan tới thương mại, trong đó có nhiều lĩnh vực mới như môi trường, lao động, các vấn đề xuyên suốt liên quan đến thương mại như chuỗi cung ứng, doanh nghiệp vừa và nhỏ v.v…Hội nhập khu vực đang nổi lên đóng vai trò chủ đạo với nhiều hình thức phong phú, đa dạng, đặc biệt là tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Xu thế này không chỉ phản ánh sự mưu cầu lợi ích kinh tế mà còn phản ánh cục diện chính trị quốc tế mới, sau sự nổi lên nhanh chóng của một số nước đang phát triển hàng đầu. Tham gia vào Hiệp định TPP, một cấu trúc quan trọng của khu vực, sẽ giúp Việt Nam nắm bắt và tận dụng tốt hơn các cơ hội do quá trình tái cấu trúc cục diện quốc tế và khu vực cũng như xu thế hội nhập kinh tế khu vực đem lại.
Chắc chắn trong tương lai nhiều lao động và doanh nghiệp thuộc khối ASEAN, TPP…Sẽ đến Việt Nam để đầu tư và làm việc. Bất kì lĩnh vực nào cũng đòi hỏi người làm phải thông thạo ngoại ngữ vì điều này sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn trong việc vươn ra phạm vi toàn cầu, đặc biệt là Anh ngữ. Vậy mà hiện tại trình độ Anh ngữ của người Việt còn đang kém xa những nước khác trong khu vực, nhân sự Việt đang có nguy cơ rất cao mất việc vào tay nhân sự người nước ngoài, nhất là ở những vị trí quan trọng. Theo hệ thống đánh giá trình độ Anh ngữ JELA của JobStreet.com một trong các trang wed hàng đầu về việc làm tại Việt Nam thì trình độ sử dụng Anh ngữ bình quân chung của người lao động Việt Nam đang ở vị trí thứ 4 trên 5 quốc gia trong bảng xếp hạng.
do an 2 Bảng 1.1: Biểu đồ sử dụng Anh ngữ của một số nước Đông Nam Á Trong lúc tình hình hội nhập sắp diễn ra Bộ Giáo Dục Việt Nam nói chung và trường ĐH SPKT TPHCM nói riêng đã và đang thực hiện “Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân” gọi tắt là “Đề án 2020” nhằm chuẩn bị cho đà hội nhập sắp đến. “Đề án 2020” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 30/9/2008. Mục tiêu của đề án là thực hiện đổi mới toàn diện việc dạy và học Anh ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân nhằm đảm bảo đến năm 2015 nâng cao rõ rệt trình độ Anh ngữ của một số đối tượng ưu tiên. Đồng thời triển khai chương trình dạy và học Anh ngữ mới đối với các cấp học và trình độ đào tạo, tạo điều kiện để đến năm 2020 đa số thanh niên Việt Nam tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng và đại học có đủ năng lực Anh ngữ sử dụng độc lập, tự tin trong giao tiếp, học tập, làm việc trong môi trường hội nhập, đa ngôn ngữ, đa văn hóa, biến Anh ngữ trở thành thế mạnh của người dân Việt Nam, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.“Đề án 2020” quốc gia có tổng kinh phí gần 9.
Đây là một trong số ít các đề án lớn của Việt Nam với đầy kì vọng sẽ đổi mới nền giáo dục và đưa nước nhà phát triển trong thời kỳ hội nhập. do an 3 Theo "Đề án 2020" sinh viên thuộc các ngành không chuyên ngữ bắt buộc phải đạt chuẩn ít nhất là bậc 3 theo khung năng lực 6 bậc mới ban hành. Điển hình như sau: “Bậc 3: Có thể hiểu được các ý chính của một đoạn văn hay bài phát biểu chuẩn mực, rõ ràng về các chủ đề quen thuộc trong công việc, trường học, giải trí, v.v…Có thể xử lý hầu hết các tình huống xảy ra khi đến khu vực có sử dụng ngôn ngữ đó. Có thể viết đoạn văn đơn giản liên quan đến các chủ đề quen thuộc hoặc cá nhân quan tâm.
Có thể mô tả được những kinh nghiệm, sự kiện, giấc mơ, hy vọng, hoài bão và có thể trình bày ngắn gọn các lý do, giải thích ý kiến và kế hoạch của mình”. Và trước một thực trạng tích cực, mới mẻ trường ĐHSPKT TPHCM đã đặt ra các tiêu chuẩn đầu ra TOIEC 450 cho sinh viên thuộc các ngành không chuyên Anh ngữ. Đây là điều mà trường ĐHSPKT TPHCM đang và cần cải thiện rất nhiều trong thời gian tới để bắt kịp được tình hình đất nước hội nhập và phát triển trong tương lai. Để nắm bắt xu thế hội nhập ngành Cơ-Điện Tử (CĐT) trường ĐH SPKT TPHCM cần có một cái nhìn bên trong từ giới sinh viên và cả giảng viên về thực trạng năng lực Anh ngữ của sinh viên để từ đó có bước chuyển mình trong công tác nâng cao chất lượng năng lực Anh ngữ phù hợp với những tiêu chí trong sứ mệnh, tầm nhìn, mục tiêu chuẩn đầu ra của nhà trường và của các mô hình đào tạo đang được tiếp cận.
Theo nhóm nghiên cứu trong bối cảnh hội nhập của đất nước hiện nay, sinh viên ra trường tìm việc thì đại đa số các doanh nghiệp nước ngoài và trong nước yêu cầu năng lực ngoại ngữ khá cao, đặc biệt là Anh ngữ mà đa phần là sinh viên không đáp ứng được dẫn tới tình trạng làm những công việc không đúng theo chuyên ngành, không được mức lương như mong muốn.Chính vì vậy, việc tìm ra đúng thực trạng về khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên ngành CĐT và sự phù hợp của các tiêu chí trong chuẩn đầu ra các học phần Anh ngữ (AV1, AV2, AV3, AVCN…) là rất quan trọng. Từ đó đưa ra những giải pháp tối ưu và thiết thực cho công tác nâng cao chất lượng học tập, khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên, để đáp ứng chuẩn đào tạo do an 4 của nhà trường, đồng thời định hướng cho sinh viên sự phát triển bản thân và mang lại sự hài lòng trong cuộc sống cho sinh viên trước và sau khi tốt nghiệp. Đây là điều hết sức cần thiết và cấp bách trong bối cảnh hiện nay đối với ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM, cũng như đối với những yêu cầu cao hơn về xã hội tri thức trong thời kì hội nhập. Xuất phát từ những lý do trên, nhóm nghiên cứu quyết định thực hiện đề tài: “Đề xuất giải pháp nâng cao khả năng vận dụng Anh ngữ dành cho sinh viên ngành Cơ Điện Tử (CĐT) trường Đại học Sư phạm kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh (ĐH SPKT TPHCM)”.
MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI - Khảo sát và đánh giá thực trạng về khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. - Đề xuất giải pháp khắc phục những mặt tiêu cực và phát huy những mặt tích cực nhằm nâng cao năng lực, khả năng vận dụng Anh ngữ cho sinh viên, từ đó có khả năng đáp ứng cao hoặc vượt chuẩn đầu ra của ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 3. Đối tượng nghiên cứu Sinh viên năm cuối ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM.
Phạm vi nghiên cứu Khoa Cơ khí Chế tạo máy – Ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Xây dựng cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của các yếu tố tác động đến việc học tập, khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. - Khảo sát sinh viên năm cuối ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. - Thống kê, nghiên cứu kết quả khảo sát và đánh giá thực trạng về việc học tập và khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên ngành CĐT năm cuối trường ĐH SPKT TPHCM.
do an 5 - Đưa ra giải pháp nhằm nâng cao khả năng vận dụng Anh ngữ của sinh viên ngành CĐT trường ĐH SPKT TPHCM. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong nghiên cứu luận văn báo cáo gồm có: 5.