MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TRƯỜNG GIANG

Xuất khẩu đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia. 111 trang · Trường Đại học Quảng Nam · 2016.

• Tác giả: Cao Thị Thu Hiệp
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Văn
• Trường học: Trường Đại học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Nhằm Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Xuất Khẩu Của Công Ty Cổ Phần May Trường Giang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỤC LỤC
• Lý do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU
• 1.1. Cơ sở khoa học về hoạt động xuất khẩu
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của xuất khẩu
• 1.2.1. Khái niệm xuất khẩu
• 1.2.2. Đặc điểm của xuất khẩu
• 1.2.3. Vai trò của xuất khẩu
• 1.3. Các hình thức xuất khẩu
• 1.4. Quy trình thực hiện xuất khẩu
• 1.5. Tổ chức điều tra nghiên cứu thị trường xuất khẩu
• 1.5.1. Lựa chọn thị trường và đối tác xuất khẩu
• 1.5.2. Lập kế hoạch xuất khẩu
• 1.5.3. Ký kết hợp đồng
• 1.5.4. Thực hiện hợp đồng, khiếu nại và giải quyết khiếu nại
• 1.6. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu
• 1.6.1. Chỉ tiêu định tính
• 1.6.2. Các chỉ tiêu định lượng
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu
• 1.7.1. Các yếu tố bên ngoài
• 1.7.2. Các yếu tố bên trong
• 1.8. Tổng quan tài liệu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU HÀNG MAY MẶC TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TRƯỜNG GIANG
• 2.1. Tổng quan về công ty Cổ phần may Trường Giang
• 2.1.1. Giới thiệu khái quát về công ty Cổ phần may Trường Giang
• 2.1.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.3. Chức năng, nhiệm vụ và triết lý kinh doanh của công ty
• 2.1.3.1. Triết lý kinh doanh
• 2.1.4. Tầm nhìn, sứ mệnh của công ty
• 2.1.5. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty
• 2.1.5.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức
• 2.1.5.2. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.2. Tình hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2013-2015
• 2.3. Thực trạng về nguồn lực của công ty
• 2.3.1. Cơ sở vật chất
• 2.3.2. Nguồn nhân lực
• 2.3.3. Nguồn lực tài chính
• 2.4. Thực trạng xuất khẩu hàng dệt may của công ty Cổ phần may Trường Giang giai đoạn 2013-2015
• 2.4.1. Thực trạng về tình hình xuất khẩu các mặt hàng may mặc tại công ty trong những năm qua
• 2.4.2. Thực trạng về thị trường xuất khẩu của công ty trong những năm vừa qua
• 2.4.3. Thực trạng về hình thức xuất khẩu và quy trình xuất khẩu của công ty
• 2.4.4. Thực trạng về hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc ở công ty
• 2.4.4.1. Tổng kim ngạch xuất khẩu
• 2.4.4.2. Lợi nhuận xuất khẩu. Tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu
• 2.4.4.3. Chỉ tiêu về sử dụng vốn
• 2.4.4.4. Chỉ tiêu doanh lợi xuất khẩu
• 2.4.4.5. Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu
• 2.4.4.6. Tỷ lệ lỗ lãi xuất khẩu
• 2.4.5. Đánh giá chung
• 2.4.6. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.5. Tóm tắt chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN MAY TRƯỜNG GIANG
• 3.1. Các căn cứ để đưa ra các giải pháp
• 3.2. Triển vọng ngành may mặc trong thời gian tới
• 3.3. Định hướng phát triển của công ty
• 3.4. Mục tiêu xuất khẩu của công ty trong thời gian tới
• 3.5. Các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh xuất khẩu hàng dệt may của công ty trong thời gian tới
• 3.5.1. Về các mặt hàng xuất khẩu
• 3.5.2. Về nghiên cứu, tiếp cận thị trường
• 3.5.3. Đào tạo bồi dưỡng nguồn nhân lực
• 3.5.4. Giải pháp về vốn
• 3.5.5. Giải pháp cắt giảm chi phí xuất khẩu
• 3.5.6. Nâng cao hiệu quả của quy trình tổ chức thực hiện xuất khẩu
• 3.6. Tóm tắt chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan về Hiệu Quả Xuất Khẩu May Mặc 55 ký tự

Xuất khẩu đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế của một quốc gia. Nó không chỉ là nguồn thu ngoại tệ quan trọng mà còn là động lực thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc nâng cao hiệu quả xuất khẩu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Ngành may mặc Việt Nam, với vị thế là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực, cần không ngừng đổi mới và tìm kiếm các giải pháp để tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của hoạt động xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu được hiểu là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ để thanh toán. Mục đích của hoạt động xuất nhập khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Do đó, khi muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thể áp dụng các biện pháp giống hoàn toàn như khi chinh phục khách hàng trong nước. Bởi vì, giữa hai loại khách hàng này có nhiều điểm khác biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán.

1.2. Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế quốc dân

Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước. Xuất khẩu thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành cùng có cơ hội phát triển, mở rộng thị trường sản phẩm, góp phần ổn định sản xuất, tạo ra lợi thế nhờ qui mô. Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất.

II. Thách Thức Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Xuất Khẩu 59 ký tự

Ngành may mặc Việt Nam, dù có nhiều tiềm năng, vẫn đối mặt với không ít thách thức. Áp lực cạnh tranh từ các quốc gia khác trong khu vực, yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng sản phẩm, và sự biến động của thị trường toàn cầu là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng. Các doanh nghiệp may mặc, đặc biệt là Công ty Cổ phần May Trường Giang, cần chủ động đổi mới, nâng cao năng lực quản trị và ứng dụng công nghệ để vượt qua những khó khăn này.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh xuất khẩu

Có rất nhiều yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh xuất khẩu, bao gồm: Chi phí sản xuất, Chất lượng sản phẩm, Khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, Khả năng tiếp cận thị trường, Năng lực quản lý, Khả năng ứng dụng công nghệ. Ngoài ra, các yếu tố vĩ mô như chính sách của nhà nước, môi trường kinh tế, và các hiệp định thương mại cũng có ảnh hưởng đáng kể.

2.2. Rủi ro trong hoạt động xuất khẩu may mặc

Hoạt động xuất khẩu luôn tiềm ẩn những rủi ro nhất định. Các rủi ro này có thể đến từ: Rủi ro về thanh toán, Rủi ro về vận chuyển, Rủi ro về tỷ giá hối đoái, Rủi ro về chính trị, Rủi ro về pháp lý. Các doanh nghiệp cần chủ động nhận diện và có biện pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả.

2.3. Tổng quan về Công ty Cổ phần May Trường Giang

Công ty Cổ phần May Trường Giang là một trong những công ty may mặc xuất khẩu của tỉnh Quảng Nam. Cùng với mặt hàng may mặc xuất khẩu là mặt hàng chính của công ty từ trước tới nay, công ty đã đóng góp một phần không nhỏ vào kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của tỉnh Quảng Nam nói riêng và của nước ta nói chung.

III. Cách Tối Ưu Quy Trình Sản Xuất tại May Trường Giang 58 ký tự

Để nâng cao hiệu quả xuất khẩu, việc tối ưu hóa quy trình sản xuất là vô cùng quan trọng. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào công nghệ hiện đại, cải tiến quy trình làm việc, và nâng cao trình độ của đội ngũ công nhân viên. Công ty Cổ phần May Trường Giang cần tập trung vào việc giảm thiểu lãng phí, nâng cao năng suất, và đảm bảo chất lượng sản phẩm đáp ứng yêu cầu của thị trường.

3.1. Ứng dụng công nghệ vào quy trình sản xuất may mặc

Ứng dụng công nghệ là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Các công nghệ tiên tiến như hệ thống CAD/CAM, máy cắt tự động, máy may lập trình, và hệ thống quản lý sản xuất (MES) có thể giúp doanh nghiệp giảm thiểu thời gian sản xuất, nâng cao độ chính xác, và giảm chi phí nhân công.

3.2. Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả để giảm chi phí

Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả là yếu tố then chốt để giảm chi phí sản xuất. Doanh nghiệp cần xây dựng mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp nguyên phụ liệu, tối ưu hóa quy trình nhập kho và xuất kho, và quản lý tồn kho hiệu quả.

3.3. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao

Nguồn nhân lực chất lượng cao là tài sản quý giá của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần đầu tư vào việc đào tạo và phát triển đội ngũ công nhân viên, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, và tạo môi trường làm việc tốt để thu hút và giữ chân nhân tài.

IV. Marketing Xuất Khẩu Bí Quyết Mở Rộng Thị Trường 52 ký tự

Marketing xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường và tăng doanh số bán hàng. Công ty Cổ phần May Trường Giang cần xây dựng chiến lược marketing hiệu quả, tập trung vào việc nghiên cứu thị trường, xây dựng thương hiệu, và quảng bá sản phẩm đến khách hàng tiềm năng. Việc tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế cũng là một cách hiệu quả để giới thiệu sản phẩm và tìm kiếm đối tác.

4.1. Nghiên cứu thị trường xuất khẩu tiềm năng

Nghiên cứu thị trường là bước quan trọng để xây dựng chiến lược marketing hiệu quả. Doanh nghiệp cần tìm hiểu về: Nhu cầu của khách hàng, Xu hướng thị trường, Đối thủ cạnh tranh, Các quy định và tiêu chuẩn của thị trường.

4.2. Xây dựng và phát triển thương hiệu may mặc

Xây dựng thương hiệu là cách hiệu quả để tạo sự khác biệt và thu hút khách hàng. Doanh nghiệp cần xây dựng một thương hiệu mạnh, có bản sắc riêng, và được khách hàng tin tưởng.

4.3. Sử dụng kênh phân phối hiệu quả để tiếp cận khách hàng

Doanh nghiệp cần lựa chọn kênh phân phối phù hợp với sản phẩm và thị trường mục tiêu. Các kênh phân phối phổ biến bao gồm: Bán hàng trực tiếp, Bán hàng qua đại lý, Bán hàng qua nhà phân phối, Bán hàng trực tuyến.

V. Chiến Lược Xuất Khẩu May Mặc cho Tương Lai 50 ký tự

Để duy trì và phát triển hoạt động xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, Công ty Cổ phần May Trường Giang cần xây dựng một chiến lược xuất khẩu rõ ràng và bài bản. Chiến lược này cần dựa trên việc phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của doanh nghiệp, cũng như những xu hướng phát triển của thị trường.

5.1. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm rủi ro

Việc tập trung vào một vài thị trường xuất khẩu có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu để giảm thiểu sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

5.2. Phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cao

Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất các sản phẩm gia công, doanh nghiệp cần phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, mang lại lợi nhuận cao hơn.

5.3. Nâng cao năng lực cạnh tranh bằng đổi mới sáng tạo

Đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp cần khuyến khích các hoạt động nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ mới, và tạo ra các sản phẩm độc đáo, đáp ứng nhu cầu của thị trường.

VI. Kết Luận Xuất Khẩu May Mặc và Sự Phát Triển 52 ký tự

Hiệu quả xuất khẩu may mặc đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững của Công ty Cổ phần May Trường Giang nói riêng và ngành may mặc Việt Nam nói chung. Bằng việc áp dụng các giải pháp đồng bộ về tối ưu hóa quy trình sản xuất, marketing xuất khẩu, và xây dựng chiến lược xuất khẩu phù hợp, doanh nghiệp có thể vượt qua những thách thức và nắm bắt cơ hội để phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.

6.1. Tóm tắt các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu

Các giải pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu bao gồm: Tối ưu hóa quy trình sản xuất, Quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả, Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, Xây dựng thương hiệu mạnh, Nghiên cứu thị trường, Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, Phát triển sản phẩm giá trị gia tăng cao.

6.2. Triển vọng và cơ hội cho ngành may mặc Việt Nam

Ngành may mặc Việt Nam có nhiều tiềm năng và cơ hội phát triển trong tương lai, nhờ vào: Lực lượng lao động dồi dào, Chi phí lao động cạnh tranh, Vị trí địa lý thuận lợi, Chính sách hỗ trợ của nhà nước, Các hiệp định thương mại tự do.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, hoạt động ngoại thương đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa nền kinh tế quốc gia với thị trường toàn cầu. Đối với Việt Nam, ngành dệt may giữ vị trí then chốt trong cơ cấu kinh tế quốc dân, vừa giải quyết việc làm cho lượng lớn lao động xã hội, vừa tạo nguồn thu ngoại tệ phục vụ quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên, sự biến động của kinh tế thế giới cùng yêu cầu khắt khe từ các thị trường nhập khẩu đặt ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc trong nước.

Công ty Cổ phần May Trường Giang là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực may mặc xuất khẩu tại tỉnh Quảng Nam. Hoạt động xuất khẩu các sản phẩm may mặc là mảng kinh doanh chủ đạo, đóng góp vào kim ngạch xuất khẩu chung của địa phương. Nhằm duy trì thị phần, mở rộng thị trường đối tác nước ngoài và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh trong bối cảnh cạnh tranh, tác giả Cao Thị Thu Hiệp đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu của Công ty Cổ phần May Trường Giang".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ chính:

1. Hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản và cơ sở khoa học về hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Trường Giang trong giai đoạn 2013–2015.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu của công ty dựa trên cơ sở lý luận, kết quả phân tích thực tiễn và định hướng phát triển của ngành dệt may.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình và hiệu quả hoạt động xuất khẩu hàng may mặc.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần May Trường Giang, địa chỉ tại số 239 Huỳnh Thúc Kháng, thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và thông tin thực tế được thu thập, phân tích trong giai đoạn từ năm 2013 đến năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật thương mại, các lý thuyết kinh tế quốc tế và hệ thống công cụ phân tích kinh doanh:

• Khái niệm và cơ sở pháp lý: Vận dụng định nghĩa xuất khẩu hàng hóa theo Điều 28, Mục 1, Chương 2 của Luật Thương mại Việt Nam năm 2005. Hoạt động này được hiểu là việc bán hàng hóa, dịch vụ ra ngoài biên giới quốc gia hoặc đưa vào khu vực hải quan riêng, sử dụng ngoại tệ làm phương tiện thanh toán.
• Lý thuyết thương mại quốc tế: Áp dụng nguyên lý lợi thế so sánh của David Ricardo để luận giải động lực tham gia phân công lao động quốc tế và chuyên môn hóa sản xuất của quốc gia cũng như doanh nghiệp.
• Mô hình phân tích môi trường cạnh tranh: Sử dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter (áp lực từ đối thủ tiềm tàng, nhà cung cấp vật tư đầu vào, khách hàng, sản phẩm thay thế và sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp nội bộ ngành).
• Quy tắc và tập quán thương mại quốc tế: Dẫn chiếu các quy định pháp lý quốc tế có liên quan gồm Incoterms 2000 và Công ước Viên 1980 (CISG) về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế.

Về phương pháp xử lý thông tin, tác giả sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp hệ thống, thống kê mô tả và so sánh đối chiếu số liệu qua các năm. Nguồn dữ liệu thứ cấp được khai thác từ các báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, báo cáo tài chính, báo cáo nhân sự, bảng kiểm kê thiết bị và hồ sơ thực hiện hợp đồng ngoại thương do các phòng ban của Công ty Cổ phần May Trường Giang cung cấp (Phòng Kế toán, Phòng Kế hoạch - Kinh doanh, Phòng Tổ chức - Hành chính).

Hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá hiệu quả kinh tế của hoạt động xuất khẩu được văn bản chuẩn hóa thành các công thức toán học tài chính:

Chỉ tiêu	Công thức tính toán	Ý nghĩa kinh tế
Tổng doanh thu xuất khẩu ($TR$)	$TR = P \times Q$	Xác định quy mô giá trị thu được từ đơn giá ($P$) và sản lượng xuất khẩu ($Q$).
Lợi nhuận xuất khẩu ($LNXK$)	$LNXK = TR - TC$	Đánh giá khoản thu chênh lệch giữa tổng doanh thu ($TR$) và tổng chi phí xuất khẩu ($TC$).
Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu ($p_{TR}$)	$p_{TR} = \frac{P}{TR} \times 100%$	Đo lường tỷ lệ sinh lời trên một đơn vị doanh thu ngoại thương.
Tỷ suất lợi nhuận trên chi phí ($p_{TC}$)	$p_{TC} = \frac{P}{TC} \times 100%$	Đo lường hiệu quả sinh lời trên một đơn vị chi phí bỏ ra.
Tỷ lệ lỗ lãi xuất khẩu	$\frac{\text{Thu nhập nội tệ XK} - \text{Giá thành XK nội tệ}}{\text{Giá thành XK nội tệ}}$	Xác định trạng thái thặng dư hoặc thâm hụt kinh doanh tính theo đồng nội tệ.
Doanh lợi xuất khẩu ($D_x$)	$D_x = \frac{T_x}{C_x} \times 100%$	Tỷ lệ giữa thu nhập bán hàng quy đổi ra VNĐ ($T_x$) so với tổng chi phí xuất khẩu ($C_x$).
Tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu	$\frac{\text{Thu nhập ngoại tệ (USD)}}{\sum \text{Giá thành nội tệ XK (VNĐ)}}$	Đo lường số chi phí nội tệ cần thiết để thu về một đơn vị ngoại tệ; so sánh với tỷ giá ngân hàng.
Hiệu quả sử dụng vốn	$\frac{\text{Lợi nhuận XK}}{\text{Vốn}} \times 100%$	Đo lường năng lực sinh lời của đồng vốn tham gia hoạt động xuất khẩu.
Số vòng quay của vốn	$\frac{\text{Doanh thu XK}}{\text{Mức dự trữ bình quân}} \times 100%$	Phản ánh tốc độ chu chuyển vốn lưu động trong kinh doanh xuất khẩu.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học và tổng quan tài liệu về hoạt động xuất khẩu

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế. Hoạt động xuất khẩu mang những đặc thù riêng biệt: khách hàng là người nước ngoài có sự khác biệt về văn hóa, ngôn ngữ và thói quen tiêu dùng; thị trường rộng lớn, cách biệt địa lý và chịu sự chi phối của các rào cản chính sách; phương thức giao dịch chủ yếu dựa trên hợp đồng ngoại thương khối lượng lớn; nghiệp vụ vận tải, bảo hiểm và thanh toán quốc tế tiềm ẩn rủi ro tỷ giá.

Khóa luận phân loại các hình thức xuất khẩu chủ yếu trong thương mại quốc tế, bao gồm:

• Xuất khẩu trực tiếp: Doanh nghiệp tự sản xuất hoặc thu mua hàng hóa trong nước rồi trực tiếp đàm phán, ký kết và bán cho đối tác nước ngoài.
• Xuất khẩu gián tiếp: Giao dịch thông qua các tổ chức trung gian độc lập.
• Xuất khẩu ủy thác: Đóng vai trò là đơn vị trung gian thực hiện thủ tục để hưởng phí dịch vụ mà không sở hữu hàng hóa.
• Gia công xuất khẩu quốc tế: Tiếp nhận nguyên phụ liệu, máy móc hoặc mẫu thiết kế từ đối tác nước ngoài để hoàn thiện thành phẩm và thu phí gia công.
• Buôn bán đối lưu: Trao đổi hàng hóa lấy một lượng hàng hóa khác có giá trị tương đương.
• Xuất khẩu theo Nghị định thư: Thực hiện theo hiệp định, cam kết trả nợ giữa hai chính phủ.
• Xuất khẩu tại chỗ: Hàng hóa được sản xuất tại Việt Nam, bán cho thương nhân nước ngoài nhưng giao cho một doanh nghiệp nội địa khác theo chỉ định để tiếp tục chế biến.

Quy trình thực hiện hoạt động xuất khẩu được mô tả qua 5 bước: (1) Điều tra nghiên cứu thị trường và đối thủ cạnh tranh; (2) Lựa chọn thị trường và đối tác giao dịch; (3) Lập phương án kinh doanh xuất khẩu; (4) Đàm phán và ký kết hợp đồng; (5) Tổ chức thực hiện hợp đồng (xin giấy phép, chuẩn bị bao bì đóng gói, kiểm tra chất lượng sản phẩm KCS/kiểm nghiệm, thuê phương tiện vận chuyển, mua bảo hiểm hàng hải, làm thủ tục hải quan, giao nhận hàng tại cảng hoặc ga đường sắt, thanh toán quốc tế qua thư tín dụng L/C hoặc nhờ thu, xử lý khiếu nại phát sinh).

Tác giả phân tích các yếu tố tác động đến xuất khẩu gồm nhóm nhân tố bên ngoài (kinh tế, tỷ giá hối đoái danh nghĩa và thực tế, chính sách thuế quan, hạn ngạch, trợ cấp, luật pháp, văn hóa, công nghệ, hạ tầng logistics và mô hình cạnh tranh Michael Porter) cùng nhóm nhân tố bên trong (tiềm lực tài chính, nguồn nhân lực, tài sản vô hình, năng lực kiểm soát nguồn cung ứng vật tư, trình độ quản trị và máy móc thiết bị).

Phần tổng quan tài liệu đánh giá ưu và nhược điểm của 6 công trình nghiên cứu đi trước:

Tác giả & Tên đề tài	Ưu điểm ghi nhận	Hạn chế/Khoảng trống nghiên cứu
Phan Thị Thu Mai (Đẩy mạnh XK dệt may sang thị trường Mỹ)	Hệ thống hóa lý luận cơ bản; nêu thực trạng xuất nhập khẩu hàng dệt may sang Mỹ.	Chưa mô tả quy trình thực hiện xuất khẩu cụ thể; chưa phân tích hiệu quả tài chính.
Huỳnh Thị Liễu (Gia công XK may mặc tại Công ty WonDo Sài Gòn 2008–2010)	Nêu rõ quy trình gia công xuất khẩu và các nhân tố ảnh hưởng; số liệu giai đoạn 2008–2010.	Chưa xác định rõ hệ thống đối thủ cạnh tranh trực tiếp của doanh nghiệp.
Trương Thanh Minh (Đẩy mạnh XK dệt may tại TCT May Hòa Thọ)	Phân tích thị trường, mặt hàng, hình thức xuất khẩu và hiệu quả hoạt động.	Chưa phân tích hệ thống các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu.
Văn Đức Minh (Kinh doanh XK may mặc tại TCT Dệt may Việt Nam)	Nêu thực trạng thị trường, mặt hàng, chỉ tiêu hiệu quả kinh tế và năng lực cạnh tranh.	Chưa làm rõ đặc điểm và các nhóm yếu tố tác động đặc thù tới hoạt động xuất khẩu.
Nguyễn Minh Phương (XK may mặc của Công ty Dệt may Hà Nội vào Mỹ)	Làm rõ thực trạng thị trường, cơ cấu sản phẩm may mặc và hình thức xuất khẩu.	Chưa lượng hóa đầy đủ các chỉ tiêu kinh tế tài chính và đặc điểm xuất khẩu.
Nghiêm Quỳnh Nga (Thực trạng và giải pháp XK gạo của Việt Nam 2009–2010)	Phân tích quan hệ cung cầu lúa gạo toàn cầu; thực trạng xuất khẩu gạo giai đoạn 2009–2010.	Chưa nêu rõ quy trình xuất khẩu, đối thủ cạnh tranh và các nhân tố chi phối.

Từ việc phân tích tổng quan, tác giả xác định việc đi sâu khảo sát quy trình thực hiện hợp đồng, lượng hóa toàn diện các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế và phân tích cụ thể các lực lượng cạnh tranh tại một doanh nghiệp may mặc cấp địa phương là khoảng trống cần giải quyết.

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần May Trường Giang

Chương 2 trình bày hồ sơ doanh nghiệp và phân tích hoạt động kinh doanh xuất khẩu giai đoạn 2013–2015:

• Lịch sử hình thành và cơ cấu sở hữu: Tiền thân là Xí nghiệp may Tam Kỳ, thành lập ngày 31/05/1979 theo Quyết định số 1375/QĐ-UB của UBND tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng, xây dựng trên khu đất kho quân sự cũ có diện tích 13.750 $m^2$. Ban đầu xí nghiệp có 100 công nhân, 2 dây chuyền may sản xuất đồ bảo hộ lao động bằng máy móc từ các nước Đông Âu. Năm 1987, đơn vị đầu tư thêm 100 thiết bị trị giá 190.000 USD, mở rộng lên 6 chuyền may với gần 200 lao động để xuất khẩu sang Liên Xô và Đông Âu (sản phẩm: áo sơ mi, áo khoác, jacket). Sau biến động chính trị Đông Âu năm 1989–1990, xí nghiệp chuyển hướng sang thị trường các nước tư bản (EU, Nhật Bản, Hàn Quốc). Ngày 24/12/1993, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2114/QĐ-UB đổi tên thành Công ty May Trường Giang, bổ sung 5 chuyền may. Năm 2004, công ty khánh thành nhà xưởng mới với 6 chuyền may của Nhật Bản, nâng tổng quy mô lên 17 chuyền may và hơn 900 lao động.
• Tiến trình cổ phần hóa: Ngày 22/09/2005, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định số 5076/QĐ-UBND chuyển đổi công ty thành Công ty Cổ phần May Trường Giang với vốn điều lệ 8 tỷ đồng (trong đó 65% là vốn của người lao động, 35% là vốn Nhà nước). Đến tháng 5/2010, theo Công văn số 1042/QĐ-UBND của Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC), 35% phần vốn Nhà nước được bán đấu giá công khai cho cán bộ công nhân viên, đưa doanh nghiệp trở thành công ty có 100% vốn sở hữu của người lao động.
• Quy mô nguồn lực năm 2015:
  • Vốn kinh doanh: 37 tỷ đồng (vốn điều lệ giữ mức 8 tỷ đồng).
  • Lao động: 950 người (lao động trực tiếp chiếm 851 người, lao động gián tiếp chiếm 99 người).
  • Cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Mặt bằng 13.750 $m^2$, bố trí 16 dây chuyền sản xuất với hơn 1.000 máy may các loại.
  • Cơ cấu tổ chức: Vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc, Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Giám đốc; 4 phòng ban (Tổ chức - Hành chính: 5 người; Kế toán: 4 người; Kế hoạch - Kinh doanh; Kỹ thuật - Công nghệ); 3 phân xưởng sản xuất (Cắt, May, Hoàn thành) và 2 bộ phận chức năng hỗ trợ (Tổ KCS, Tổ Cơ điện).

Phân tích chuyên sâu thực trạng xuất khẩu hàng may mặc được văn bản triển khai qua các nội dung:

• Cơ cấu mặt hàng và thị trường: Mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm áo sơ mi, áo khoác, áo jacket và quần thể thao. Thị trường xuất khẩu chính tập trung vào khu vực EU, Nhật Bản và Hàn Quốc (được theo dõi qua Bảng 2.5, 2.6 và 2.7).
• Hình thức và quy trình xuất khẩu: Hình thức kinh doanh chủ đạo vẫn là gia công xuất khẩu quốc tế theo đơn đặt hàng, chưa chuyển dịch mạnh sang hình thức mua đứt bán đoạn (FOB) hay tự thiết kế sản xuất (ODM). Quy trình thực hiện hợp đồng ngoại thương và quy trình công nghệ gia công được kiểm soát qua các khâu từ tiếp nhận tài liệu kỹ thuật, nguyên phụ liệu khách hàng cung cấp đến giác sơ đồ, cắt, may, kiểm tra chất lượng KCS, hoàn thiện đóng gói và giao hàng theo các sơ đồ quy trình 2.2, 2.3 và 2.4.
• Hiệu quả kinh tế xuất khẩu: Đánh giá số lượng hợp đồng ký kết và thực hiện (Bảng 2.8), tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu giai đoạn 2013–2015 (Bảng 2.9, Biểu đồ 2.1), lợi nhuận hoạt động xuất khẩu (Bảng 2.10), thu nhập nội tệ xuất khẩu (Bảng 2.11) cùng các chỉ số tài chính về doanh lợi xuất khẩu ($D_x$), tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu và chi phí, chỉ tiêu sử dụng vốn và tỷ suất ngoại tệ xuất khẩu.

Kết thúc chương, tác giả tổng hợp các thành công đạt được về mở rộng thị trường, giải quyết việc làm địa phương; đồng thời chỉ rõ những mặt hạn chế còn tồn tại (giá trị gia tăng chưa cao do chủ yếu làm gia công, chi phí sản xuất còn biến động, năng lực đàm phán hợp đồng trực tiếp còn phụ thuộc) và phân tích nguyên nhân khách quan, chủ quan dẫn đến các tồn tại này.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu của Công ty Cổ phần May Trường Giang

Chương 3 xây dựng các định hướng và giải pháp ứng dụng cho doanh nghiệp:

• Căn cứ đề xuất: Dựa vào triển vọng phát triển ngành may mặc thế giới; các mục tiêu cụ thể của ngành dệt may Việt Nam đến năm 2030 (Bảng 3.1); chiến lược sản xuất kinh doanh và các chỉ tiêu dự báo xuất khẩu hàng may mặc của công ty trong thời gian tiếp theo (Bảng 3.2).
• Hệ thống 6 nhóm giải pháp trọng tâm:
  1. Giải pháp về mặt hàng xuất khẩu: Đa dạng hóa chủng loại mẫu mã sản phẩm; nâng cao tiêu chuẩn chất lượng kỹ thuật đường may; từng bước nâng tỷ trọng các đơn hàng sản xuất xuất khẩu trực tiếp theo phương thức FOB nhằm gia tăng giá trị thặng dư thay vì thuần túy gia công may mặc.
  2. Giải pháp nghiên cứu và tiếp cận thị trường: Chủ động tổ chức công tác điều tra nhu cầu thị trường nước ngoài; tham gia các hội chợ triển lãm thương mại quốc tế; khai thác hệ thống thông tin thương mại để duy trì thị trường truyền thống (Nhật Bản, Hàn Quốc, EU) và tìm kiếm đối tác mới.
  3. Giải pháp đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực: Nâng cao tay nghề kỹ thuật cho 851 công nhân trực tiếp; bồi dưỡng nghiệp vụ ngoại thương, ngoại ngữ, kỹ năng đàm phán hợp đồng và kiến thức pháp luật thương mại quốc tế cho cán bộ quản lý và nhân viên phòng Kế hoạch - Kinh doanh.
  4. Giải pháp về vốn: Tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn kinh doanh (37 tỷ đồng); tăng cường huy động vốn chủ sở hữu và vốn vay tín dụng ngân hàng với chi phí hợp lý để đầu tư đổi mới công nghệ; đẩy nhanh số vòng quay của vốn lưu động.
  5. Giải pháp cắt giảm chi phí xuất khẩu: Thực hiện định mức tiêu hao nguyên phụ liệu chặt chẽ trong khâu cắt may; kiểm soát chi phí lưu kho, bao bì đóng gói; lựa chọn phương thức vận tải và điều kiện giao nhận hàng hải phù hợp để tiết giảm chi phí logistics.
  6. Nâng cao hiệu quả quy trình tổ chức thực hiện xuất khẩu: Rà soát các khâu từ đàm phán, ký kết hợp đồng, giám sát chất lượng sản phẩm (KCS), thủ tục khai báo hải quan đến lựa chọn phương thức thanh toán an toàn, hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp và khiếu nại thương mại.

Chương 3 khép lại bằng phần tóm tắt nội dung và các kiến nghị đối với cơ quan quản lý Nhà nước, Hiệp hội Dệt may Việt Nam và lãnh đạo Công ty Cổ phần May Trường Giang.

Kết quả và đóng góp

Văn bản khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở khoa học của hoạt động xuất khẩu, xây dựng danh mục 9 chỉ tiêu định lượng tài chính phục vụ đánh giá hiệu quả kinh doanh ngoại thương của doanh nghiệp may mặc.
• Cung cấp bức tranh toàn diện về lịch sử chuyển đổi doanh nghiệp và hiện trạng năng lực sản xuất của Công ty Cổ phần May Trường Giang tính đến năm 2015: quy mô vốn 37 tỷ đồng, sở hữu 100% vốn tư nhân của người lao động sau cổ phần hóa năm 2010, cơ sở sản xuất 13.750 $m^2$ với 16 dây chuyền, hơn 1.000 máy may và 950 cán bộ công nhân viên.
• Phân tích chi tiết quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu và thực trạng kết quả kinh doanh giai đoạn 2013–2015 qua hệ thống 11 bảng số liệu và 6 sơ đồ/biểu đồ chuyên biệt.
• Đề xuất hệ thống 6 nhóm giải pháp có tính gắn kết với thực tiễn sản xuất tại nhà xưởng may Trường Giang, tập trung giải quyết nút thắt về phương thức gia công giá trị thấp và kiểm soát chi phí ngoại thương.
• Về mặt học thuật so với các tài liệu đi trước, đề tài đã khắc phục các hạn chế mà tác giả đã chỉ ra ở các nghiên cứu của Phan Thị Thu Mai hay Huỳnh Thị Liễu bằng cách tích hợp đồng thời việc phân tích quy trình công nghệ gia công, quy trình thực hiện hợp đồng xuất khẩu và tính toán các chỉ số kinh tế lượng hóa hiệu quả xuất khẩu.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được ghi nhận từ phạm vi khảo sát thực tế:

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát không gian chỉ tập trung tại duy nhất Công ty Cổ phần May Trường Giang trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Dữ liệu nghiên cứu bị giới hạn trong khung thời gian 3 năm (2013–2015), do đó chưa phản ánh được tác động dài hạn của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Ngoài ra, như tác giả tự nhìn nhận, thời gian thực tập và năng lực tiếp cận hồ sơ doanh nghiệp còn hạn chế nhất định nên một số chỉ tiêu phân tích chi tiết về biến động giá cả trên thị trường nhập khẩu chưa được khai thác sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động của các hiệp định thương mại tự do (như EVFTA, CPTPP) tới hiệu quả xuất khẩu của công ty trong giai đoạn sau năm 2015; nghiên cứu giải pháp chuyển dịch chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu nội địa hóa nhằm đáp ứng quy tắc xuất xứ hàng hóa khi xuất khẩu; phân tích hành vi và thị hiếu tiêu dùng chi tiết tại từng thị trường mục tiêu mới.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Kinh tế quốc tế, Thương mại quốc tế: Tham khảo cách thức xây dựng đề cương khóa luận ứng dụng phân tích hoạt động xuất khẩu tại một doanh nghiệp sản xuất cụ thể; học hỏi phương pháp tổng quan tài liệu có đối chiếu ưu - nhược điểm rõ ràng và phương pháp xây dựng công thức lượng hóa hiệu quả xuất khẩu (tỷ suất ngoại tệ, doanh lợi xuất khẩu $D_x$, tỷ lệ lỗ lãi xuất khẩu).
• Cán bộ quản lý và nhà nghiên cứu doanh nghiệp dệt may: Nắm bắt quy trình tổ chức thực hiện hợp đồng gia công xuất khẩu, kinh nghiệm chuyển đổi mô hình sở hữu từ doanh nghiệp Nhà nước sang công ty cổ phần 100% vốn người lao động, cùng các giải pháp cắt giảm chi phí sản xuất trong các xí nghiệp may mặc quy mô vừa và nhỏ tại khu vực miền Trung.

Câu hỏi thường gặp

1. Quá trình chuyển đổi sở hữu và cổ phần hóa của Công ty Cổ phần May Trường Giang diễn ra như thế nào? Công ty có tiền thân là Xí nghiệp may Tam Kỳ, thành lập ngày 31/05/1979 theo Quyết định 1375/QĐ-UB của UBND tỉnh Quảng Nam - Đà Nẵng. Đến ngày 22/09/2005, công ty thực hiện cổ phần hóa theo Quyết định 5076/QĐ-UBND với tỷ lệ vốn 65% của người lao động và 35% vốn Nhà nước (vốn điều lệ 8 tỷ đồng). Vào tháng 5/2010, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) có Công văn số 1042/QĐ-UBND bán đấu giá công khai toàn bộ 35% phần vốn Nhà nước cho người lao động, đưa công ty trở thành đơn vị do tập thể người lao động sở hữu 100% vốn.

2. Quy mô vốn, nhà xưởng và lao động của công ty tại thời điểm khảo sát (năm 2015) đạt các thông số nào? Tính đến năm 2015, tổng vốn kinh doanh của công ty là 37 tỷ đồng, trong đó vốn điều lệ là 8 tỷ đồng. Mặt bằng nhà xưởng có diện tích 13.750 $m^2$, bố trí 16 dây chuyền sản xuất được trang bị hơn 1.000 máy may. Tổng số lao động của công ty là 950 người, gồm 851 lao động trực tiếp và 99 lao động gián tiếp.

3. Tác giả đã vận dụng những cơ sở lý luận và văn bản pháp lý nào trong Chương 1? Khóa luận sử dụng Điều 28, Mục 1, Chương 2 của Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 làm căn cứ pháp lý định nghĩa hoạt động xuất khẩu hàng hóa; sử dụng lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricardo để giải thích cơ sở phân công lao động quốc tế; áp dụng mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter để phân tích môi trường ngành; và viện dẫn tập quán thương mại quốc tế Incoterms 2000 cùng Công ước Viên 1980 (CISG).

4. Khóa luận chỉ ra hạn chế chung nào từ 6 công trình nghiên cứu đi trước được tổng quan? Qua khảo sát 6 công trình (của các tác giả Phan Thị Thu Mai, Huỳnh Thị Liễu, Trương Thanh Minh, Văn Đức Minh, Nguyễn Minh Phương, Nghiêm Quỳnh Nga), tác giả nhận xét các nghiên cứu trước thường thiếu sót trong việc mô tả chi tiết quy trình thực tế thực hiện xuất khẩu, chưa xác định rõ hệ thống đối thủ cạnh tranh trực tiếp, thiếu phân tích các yếu tố ảnh hưởng hoặc chưa xây dựng đầy đủ hệ thống chỉ tiêu định lượng đánh giá hiệu quả kinh tế tài chính ngoại thương của doanh nghiệp.

5. Sáu nhóm giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả xuất khẩu được đề xuất trong Chương 3 bao gồm những nội dung gì? Sáu nhóm giải pháp bao gồm: (1) Đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các mặt hàng xuất khẩu, từng bước chuyển sang phương thức FOB; (2) Tăng cường nghiên cứu và tiếp cận thị trường nước ngoài; (3) Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ nguồn nhân lực kỹ thuật và nghiệp vụ ngoại thương; (4) Tăng cường huy động và quản lý hiệu quả nguồn vốn; (5) Cắt giảm định mức chi phí sản xuất và chi phí xuất khẩu; (6) Nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện hợp đồng xuất khẩu và kiểm soát rủi ro thanh toán.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Cao Thị Thu Hiệp đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và các chỉ tiêu định lượng tài chính đánh giá hiệu quả xuất khẩu. Dựa trên số liệu thực tế giai đoạn 2013–2015, tác giả đã phản ánh trung thực thực trạng sản xuất, quy trình gia công xuất khẩu và những vấn đề nội tại của Công ty Cổ phần May Trường Giang sau quá trình cổ phần hóa. Hệ thống 6 nhóm giải pháp được đề xuất trong công trình là tài liệu hữu ích, cung cấp cơ sở thực tiễn cho công tác quản trị sản xuất và nâng cao hiệu quả xuất khẩu hàng may mặc tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU 1. Cơ sở khoa học về hoạt động xuất khẩu 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của xuất khẩu 1.

Khái niệm xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế, nó được hình thành từ rất lâu đời và ngày càng phát triển cho đến giai đoạn hiện nay. Trải qua quá trình phát triển nhiều năm đến nay xuất khẩu vẫn chiếm vị trí quan trọng trong hoạt động ngoại thương của mỗi quốc gia. Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động xuất khẩu được hiểu là việc bán hàng hoá, dịch vụ cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ để thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là ngoại tệ đối với một quốc gia hay đối với hai quốc gia.

Mục đích của hoạt động xuất nhập khẩu là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Và khi trao đổi hàng hoá giữa các quốc gia là có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia vào hoạt động này. Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên phạm vi rất rộng cả về không gian và thời gian: nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song nó cũng có thể kéo dài hàng năm; nó có thể được tiến hành trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia. Nó diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc thiết bị và công nghệ kỹ thuật cao.

Tất cả các hoạt động trao đổi đó đều nhằm mục đích đem lại lợi ích cho các nước tham gia. Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến. Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ.

4 Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật. ( Luật thương mại Việt Nam, 2005, Theo điều 28, mục 1, chương 2) Trong thương mại quốc tế khái niệm xuất khẩu được hiểu là việc bán hàng hóa và dịch vụ ( có thể là hữu hình hoặc vô hình) cho một quốc gia khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm cơ sở thanh toán. Tiền tệ ở đây có thể là tiền của một trong hai nước hoặc cũng có thể là tiền dùng trong thanh toán quốc tế của một nước thứ ba nào đó. Và trong xu thế hội nhập của nền kinh tế thế giới thì xuất khẩu là hoạt động đóng vai trò vô cùng quan trọng và rất cần thiết.

Xuất khẩu chính là hoạt động giúp các quốc gia có tham gia gắn kết và phụ thuộc vào nhau nhiều hơn. Tùy vào lợi thế mà mức độ chuyên môn hóa sẽ khác nhau, trình độ chuyên môn hoá cao hơn, làm giảm chi phí sản xuất và các chi phí khác từ đó làm giảm giá thành. Mục đích chung của mọi quốc gia khi tiến hành việc xuất khẩu chính là thu được một lượng ngoại tệ lớn để có thể nhập khẩu các loại máy móc, trang thiết bị hiện đại… nhằm tạo ra công ăn việc làm, tăng thu nhập và nâng cao mức sống cho người dân. Đây cũng là điều kiện thúc đẩy nền kinh tế phát triển, giúp rút ngắn sự chênh lệch giữa các nước trên thế giới.

Hơn nữa, trong nền kinh tế thị trường, các quốc gia không thể tự mình đáp ứng mọi nhu cầu, nếu muốn đáp ứng thì phải tốn rất nhiều chi phí, vì vậy bắt buộc họ không thể đứng ngoài mà phải tham gia vào hoạt động xuất khẩu để xuất khẩu những gì mà mình có lợi thế hơn các quốc gia khác, đồng thời có thể nhập những gì mà trong nước không sản xuất được hoặc có sản xuất được thì chi phí quá cao. Như vậy, ta có thể hiểu: “ Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hóa, dịch vụ ra khỏi quốc gia sản xuất ra nó và là quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ giữa các quốc gia, đồng thời, lấy ngoại tệ làm phương tiện thanh toán. Đặc điểm của xuất khẩu Thứ nhất, khách hàng trong hoạt động xuất khẩu là người nước ngoài. Do đó, khi muốn phục vụ họ, nhà xuất khẩu không thể áp dụng các biện pháp giống 5 hoàn toàn như khi chinh phục khách hàng trong nước.

Bởi vì, giữa hai loại khách hàng này có nhiều điểm khác biệt về ngôn ngữ, lối sống, mức sống, phong tục tập quán. Điều này sẽ dẫn đến những khác biệt trong nhu cầu và cách thức thoả mãn nhu cầu. Vì vậy, nhà xuất khẩu cần phải có sự nghiên cứu sâu hơn để tìm hiểu nhu cầu của khách hàng nước ngoài để đưa ra những hàng hoá phù hợp. Thứ hai, thị trường trong kinh doanh xuất khẩu thường phức tạp và khó tiếp cận hơn thị trường kinh doanh trong nước.

Bởi vì, thị trường xuất khẩu vượt ra ngoài phạm vi biên giới quốc gia nên về mặt địa lý thì nó ở cách xa hơn, phức tạp hơn và có nhiều nhân tố ràng buộc hơn. Thứ ba, hình thức mua bán trong hoạt động xuất khẩu thường là mua bán qua hợp đồng xuất khẩu với khối lượng mua lớn mới có hiệu quả. Thứ tư, các nghiệp vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu như thanh toán, vận chuyển, ký kết hợp đồng. đều phức tạp và chứa đựng nhiều rủi ro.

Vai trò của xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu hàng hoá của một quốc gia được thực hiện bởi các đơn vị kinh tế của các quốc gia đó mà phần lớn là thông qua các doanh nghiệp ngoại thương. Do vậy, thực chất của hoạt động xuất khẩu hàng hoá của quốc gia là hoạt động xuất khẩu hàng hoá của các doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu không chỉ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân mà còn đối với bản thân các doanh nghiệp tham gia và cả nền kinh tế thế giới.  Đối với nền kinh tế thế giới Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên của thương mại quốc tế (TMQT), xuất khẩu có một vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như của toàn thế giới.

Do những điều kiện khác nhau nên một quốc gia có thể mạnh về lĩnh vực này nhưng lại yếu về lĩnh vực khác, vì vậy để có thể khai thác được lợi thế, tạo ra sự cân bằng trong quá trình sản xuất và tiêu dùng các quốc gia phải tiến hành trao đổi với nhau dựa trên lý thuyết lợi thế so sánh của David Ricacđo, ông nói rằng: “Nếu một quốc gia có hiệu quả thấp hơn so với các quốc gia khác trong sản xuất 6 hầu hết các loại sản phẩm thì quốc gia đó vẫn có thể tham gia vào TMQT để tạo ra lợi ích của chính mình”, và khi tham gia vào TMQT thì “quốc gia có hiệu quả thấp trong sản xuất các loại hàng hoá sẽ tiến hành chuyên môn hoá sản xuất và xuất khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng là ít bất lợi nhất và nhập khẩu những loại mặt hàng mà việc sản xuất ra chúng có bất lợi lớn hơn”. Nói cách khác, một quốc gia trong tình huống bất lợi vẫn có thể tìm ra điểm có lợi để khai thác. Bằng việc khai thác các lợi thế này, các quốc gia tập trung vào sản xuất và xuất khẩu các mặt hàng có lợi thế tương đối. Sự chuyên môn hoá đó làm cho mỗi quốc gia khai thác được lợi thế của mình một cách tốt nhất giúp tiết kiệm được nguồn nhân lực như vốn, kỹ thuật, nhân lực trong quá trình sản xuất hàng hoá.

Do đó, tổng sản phẩm trên quy mô toàn thế giới cũng sẽ được gia tăng.  Đối với nền kinh tế quốc dân Là một nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên trong hoạt động thương mại quốc tế, xuất khẩu có vai trò đặc biệt quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như trên toàn thế giới. Nó là một trong những nhân tố cơ bản để thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển kinh tế quốc gia: Thứ nhất, xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước. Ở các nước kém phát triển, một trong những vật cản chính đối với sự tăng trưởng kinh tế là thiếu tiềm lực về vốn.

Vì vậy, nguồn vốn huy động từ nước ngoài được coi là nguồn chủ yếu cuả họ cho quá trình phát triển. Nhưng mọi cơ hội đầu tư hoặc vay nợ từ nước ngoài và các quốc tế chỉ tăng lên khi các chủ đầu tư và người cho vay thấy được khả năng xuất khẩu của nước đó, vì đây là nguồn chính để đảm bảo nước này có thể trả được nợ. Thứ hai, thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Dưới tác động của xuất khẩu, cơ cấu sản xuất và tiêu dùng của thế giới đã, đang và sẽ thay đổi mạnh mẽ hoạt động xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các quốc gia từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

7 Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất và sự dịch chuyển cơ cấu kinh tế: - Coi thị trường là mục tiêu để tổ chức sản xuất và xuất khẩu. Quan điểm này tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển. Cụ thể là: + Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành cùng có cơ hội phát triển. + Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng thị trường sản phẩm, góp phần ổn định sản xuất, tạo ra lợi thế nhờ qui mô.

+ Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, mở rộng khả năng tiêu dùng của một quốc gia. Hoạt động ngoại thương cho phép một nước có thể tiêu dùng tất cả các mặt hàng với số lượng lớn hơn nhiều lần so với khả năng sản xuất của quốc gia đó.