Luận văn thạc sĩ đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn na dương huyện lộc bình

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp cải thiện kết quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Tàng Thị Gái
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý Đất đai
• Đề tài: Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• 1. PHẦN 1: TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.1.1. Mục tiêu chung
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa nghiên cứu đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1.4. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.5. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.6. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.7. Cơ sở pháp lí của đề tài
• 1.8. Hiệu quả sử dụng đất
• 1.8.1. Khái niệm về hiệu quả sử dụng đất
• 1.8.2. Hiệu quả kinh tế
• 1.8.3. Hiệu quả xã hội
• 1.8.4. Hiệu quả môi trường
• 1.9. Quan điểm nâng cao hiệu quả sử dụng đất
• 2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Na Dương
• 2.5. Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của thị trấn Na Dương
• 2.6. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương
• 2.7. Phương pháp nghiên cứu
• 2.7.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.7.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.7.3. Phương pháp tính hiệu quả của các loại hình sử dụng đất
• 2.7.4. Phương pháp tính toán phân tích số liệu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Na Dương, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.1.3. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thị trấn Na Dương
• 3.2. Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp của thị trấn Na Dương
• 3.2.1. Tình hình sử dụng đất đai của thị trấn Na Dương
• 3.2.2. Đánh giá thực trạng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của thị trấn Na Dương
• 3.2.3. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương
• 3.3.1. Định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp
• 3.3.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn
• 4. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là vấn đề trọng tâm trong nghiên cứu này. Tại thị trấn Na Dương, việc sử dụng đất nông nghiệp hiện nay còn nhiều hạn chế, chủ yếu do sản xuất nhỏ lẻ, manh mún và công nghệ lạc hậu. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất không chỉ giúp tăng năng suất mà còn góp phần vào phát triển nông nghiệp bền vững. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại và quản lý đất nông nghiệp hiệu quả hơn.

1.1. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp

Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Na Dương cho thấy diện tích đất nông nghiệp đang bị thu hẹp do quá trình đô thị hóa. Các loại hình sử dụng đất chính bao gồm trồng cây lương thực, cây ăn quả và chăn nuôi. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ các loại hình này chưa cao, đặc biệt là do thiếu đầu tư vào công nghệ và kỹ thuật. Việc tối ưu hóa sử dụng đất là cần thiết để cải thiện năng suất và giá trị kinh tế.

1.2. Đánh giá hiệu quả kinh tế

Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp tại thị trấn Na Dương cho thấy, các mô hình trồng cây ăn quả và chăn nuôi mang lại giá trị kinh tế cao hơn so với trồng cây lương thực. Tuy nhiên, việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại và chính sách nông nghiệp hỗ trợ vẫn còn hạn chế. Nghiên cứu đề xuất cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào các mô hình sản xuất có hiệu quả cao.

II. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Giải pháp nông nghiệp được đề xuất trong nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại thị trấn Na Dương bao gồm việc cải thiện hệ thống quản lý đất, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến và thúc đẩy các mô hình sản xuất bền vững. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường và tài nguyên đất.

2.1. Áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại

Việc áp dụng kỹ thuật canh tác hiện đại như tưới tiêu khoa học, sử dụng phân bón hợp lý và quản lý dịch hại tổng hợp sẽ giúp tăng năng suất cây trồng và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Nghiên cứu khuyến nghị cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân để họ có thể áp dụng hiệu quả các phương pháp này.

2.2. Quản lý đất nông nghiệp bền vững

Quản lý đất nông nghiệp bền vững là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Các biện pháp như luân canh cây trồng, bảo vệ đất khỏi xói mòn và duy trì độ phì nhiêu của đất cần được thực hiện đồng bộ. Nghiên cứu cũng đề xuất việc xây dựng các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc áp dụng các biện pháp quản lý đất hiệu quả.

III. Phát triển nông nghiệp bền vững tại Lộc Bình

Phát triển nông nghiệp bền vững là mục tiêu quan trọng của nghiên cứu này. Tại huyện Lộc Bình, việc kết hợp giữa sử dụng đất hiệu quả và bảo vệ môi trường sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển lâu dài. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc thúc đẩy các mô hình sản xuất xanh, tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan và nâng cao nhận thức của người dân về bảo vệ tài nguyên đất.

3.1. Mô hình sản xuất xanh

Các mô hình sản xuất xanh như nông nghiệp hữu cơ, nông lâm kết hợp và sản xuất theo chuỗi giá trị sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu khuyến nghị cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các tổ chức phi chính phủ để nhân rộng các mô hình này.

3.2. Hợp tác và nâng cao nhận thức

Việc tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan như nông dân, doanh nghiệp và chính quyền sẽ giúp thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Đồng thời, nâng cao nhận thức của người dân về tầm quan trọng của bảo vệ đất nông nghiệp và sử dụng đất hiệu quả là yếu tố không thể thiếu trong quá trình này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt. Với sản xuất nông nghiệp, đất đai là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, không có đất thì không có sản xuất nông nghiệp. Xã hội phát triển dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực, thực phẩm, cũng như các nhu cầu về văn hóa xã hội.

Bên cạnh đó quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ mà khả năng khai hoang đất mới rất hạn chế. Do vậy việc đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp đang trở thành vấn đề mang tính toàn cầu được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Bên cạnh đó, việc sử dụng đất nông nghiệp đạt hiệu quả cao là vấn đề quan tâm hàng đầu trong công tác quản lý, sử dụng đất của nhà nước. Mà lĩnh vực sản xuất nông nghiệp là một ngành kinh tế lấy đất đai làm tư liệu sản xuất thì mỗi mục đích sử dụng đất có những yêu cầu nhất định mà đất đai cần đáp ứng.

Việc lựa chọn, so sánh các kiểu sử dụng đất hoặc cây trồng khác nhau phù hợp với điều kiện đất đai là đòi hỏi của người sử dụng đất, các nhà làm quy hoạch, để từ đó có những quyết định đúng đắn, phù hợp trong việc sử dụng đất mang lại hiệu quả kinh tế và bền vững. Vì vậy, đánh giá mức độ thích hợp tài nguyên đất đai phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp là một việc làm tất yếu của bất kỳ một quốc gia, một vùng lãnh thổ hay tại một địa phương nào đó là rất cần thiết. Cũng như các thị trấn, xã nông nghiệp khác, thị trấn Na Dương đang đối mặt với hàng loạt các vấn đề như sau: sản xuất nhỏ, manh mún, công nghệ lạc hậu, chất lượng nông sản thấp, khả năng hợp tác liên doanh cạnh tranh còn yếu, sự dịch chuyển cơ cấu còn chậm. Trong điều kiện diện tích nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp do sức ép của quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số thì mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp là hết sức cần thiết, tạo ra giá trị lớn về kinh tế, đông thời tạo đà cho phát triển nông nghiệp là hết sức cần thiết, tạo ra giá trị lớn về kinh tế, đồng thời tạo đà cho phát triển nông nghiệp bền vững.

Đó là n 2 mục tiêu nghiên cứu đề tài:“Đánh giá thực trạng và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn Na Dương, huyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn”. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng và xác định các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thị trấn nhằm đánh giá các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phương từ đó đề xuất việc sử dụng đất sản xuất nông nghiệp hiệu quả. Mục tiêu cụ thể: - Đánh giá được hiệu quả một số loại hình sử dụng đất chính - Đánh giá hiệu quả kinh tế -xã hội,môi trường của các loại hình sử dụng đất nông nghiệp.

- Lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả cao hơn. - Đưa ra giải pháp sử dụng đất có hiệu quả cao hơn. Yêu cầu của đề tài - Số liệu tài liệu thu thập được phải đảm bảo khách quan, trung thực, chính xác nội dung nghiên cứu phải cụ thể, thực tế, phản ánh đúng thực trạng khu vực nghiên cứu và có thể sử dụng tốt cho việc định hướng sử dụng đất có hiệu quả tại địa phương. - Việc phân tích, xử lý số liệu phải trên cơ sở khoa học, có định tính và định lượng bằng các phương pháp nghiên cứu phù hợp.

- Đánh giá đúng thực trạng và đề xuất hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện cụ thể của địa phương, định hướng phát triển kinh tế - xã hội và chính sách của nhà nước. - Các đề nghị, kiến nghị phải có tính khả thi. Ý nghĩa nghiên cứu đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Củng cố kiến thức đã được học nghiên cứu trong nhà trường và những kiến thức n 3 thực tế cho sinh viên trong quá trình thực tập tại cơ sở.

- Nâng cao khả năng tiếp cận, thu thập số liệu và xử lý thông tin trong quá trình làm đề tài.Ý nghĩa trong thực tiễn - Góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và thúc đẩy sự phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững - Củng cố kiến thức đã được tiếp thu khi học và những kiến thức thực tế trong quá trình học tập. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2.

Khái niệm về đất đai, đất nông nghiệp * Khái niệm về đất đai Đất là một phần của vỏ trái đất, nó là lớp phủ lục địa mà bên dưới nó là đá và khoáng sinh ra nó, bên trên là thảm thực bì và khí quyển.Đất là lớp mặt tươi xốp của lục địa có khả năng sản sinh ra sản phẩm của cây trồng. Đất là lớp phủ thổ nhưỡng là thổ quyển, là một vật thể tự nhiên, mà nguồn gốc của thể tự nhiên đó là do hợp điểm của 4 thể tự nhiên khác của hành tinh là thạch quyển, khí quyển, thủy quyển và sinh quyển. Sự tác động qua lại của bốn quyển trên và thổ quyển có tính thường xuyên và cơ bản.Mac: “Đất là tư liệu sản xuất cơ bản và phổ biến, quý báu nhất của sản xuất nông nghiệp, là điều kiện không thể thiếu được của sự tồn tại và tái sinh của hàng loạt thế hệ loài người kế tiếp nhau”Cac Mac (1949) [4] Như vậy đã có rất nhiều khái niệm và định nghĩa khác nhau về đất nhưng khái niệm chung nhất có thể hiểu: Đất đai là khoảng không gian có giới hạn, theo chiều thẳng đứng, gồm: Khí hậu của bầu khí quyển, lớp phủ thổ nhưỡng, thảm thực vật, động vật, diện tích mặt nước, tài nguyên nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất; theo chiều ngang, trên mặt đất là sự kết hợp giữa thổ nhưỡng, địa hình, thủy văn thảm thực vật với các thành phần khác, nó tác động giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng như cuộc sống của xã hội loài người.  Khái niệm về đất nông nghiệp Đất nông nghiệp đôi khi còn gọi là đất canh tác đất trồng trọt là những vùng đất khu vực thích hợp cho sản xuất, canh tác nông nghiệp, bao gồm cả trồng trọt chăn nuôi.

Đây là một trong những nguồn lực chính trong nông nghiệp.  Vườn cây ăn trái và những vườn nho hay cánh đồng nho ( thông dụng ở Châu Âu).  Đất trồng cây lâu năm (ví dụ như trồng cây ăn quả).  Cánh đồng, thửa ruộng và đồng cỏ tự nhiên cho chăn tha gia súc.

Tại Việt Nam, theo luật đất đai năm 2013 và thông tư 28/2004/TT – BTNMT: Đất nông nghiệp được định nghĩa là đất sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối và mục đích bảo vệ, phát triển rừng. Đất nông nghiệp bao gồm đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác.  Vai trò của đất đai trong sản xuất nông nghiệp - Cung cấp lương thực thực phẩm cho toàn xã hội. Thực phẩm là không thể thay thế bằng bất kỳ một loại hàng hóa nào khác, những hàng hóa này dù cho trình độ khoa học – công nghệ phát triển như hiện nay, vẫn chưa có ngành nào có thể thay thế được, lương thực thực phẩm là yếu tố đầu tiên có tính chất quyết định sự tồn tại phát triển con người và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Quyết định an ninh lương thực quốc gia, góp phần thúc đầy sản xuất công nghiệp, các ngành kinh tế khác và phát triển đô thị. - Nguồn thu ngân sách quan trọng của nhà nước. Nông nghiệp là nghành kinh tế sản xuất có quy mô lớn nhất nước ta. Tỷ trọng giá trị tổng sản lượng và thu nhập quốc dân trong khoảng 25% tổng thu ngân sách trong nước.

Việc huy động một phần thu nhập từ nông nghiệp được thực hiện dưới nhiều hình thức: Thuế nông nghiệp, các loại thuế kinh doanh khác… - Đất là khoảng không gian lãnh thổ cần thiết đối với mọi quá trình sản xuất trong các ngành kinh tế quốc dân và hoạt động của con người. Sử dụng đất và những quan điểm sử dụng đất - Khái niệm sử dụng đất Sử dụng đất là hệ thống các biện pháp nhằm điều hòa mối quan hệ người và đất trong tổ hợp với các nguồn tài nguyên thiên nhiên khác và môi trường. - Khái niệm về loại hình sử đất (LUT: Land UseType) LUT là bức tranh mô tả thực trạng sử dụng đất của một vùng đất với các phương thức quản lý sản xuất trong điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội nhất định.[13] * Các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất - Yếu tố điều kiện tự nhiên:bao gồm vị trí địa lý, địa hình diện mạo, ánh sáng, nhiệt độ, lượng mưa, thủy văn, không khí, các nguồn tài nguyên và môi trường. Chúng có ảnh hưởng một cách rõ rệt, thậm trí quyết định đến kết quả và hiệu quả sử dụng đất.

- Yếu tố về kinh tế - xã hội: bao gồm các nhân tố như dân số, lao động, mức sống của người dân, cơ sở hạ tầng. Đây là yếu tố quyết định đối với hiệu quả sử dụng đất. - Yếu tố tổ chức, kỹ thuật: đây là yếu tố hết sức quan trọng trong việc quy hoạch sử dụng đất, chính là cơ sở để phất triển hệ thống cây trồng, chăn nuôi.Một số luận điểm cơ bản về đánh giá đất 2. Khái niệm về đánh giá đất  Đánh giá đất là so sánh, đánh giá khả năng của đất theo từng khoanh đất vào độ màu mỡ và khả năng sản xuất của đất.

 Trong sản xuất nông nghiệp, việc đánh giá đất nông nghiệp với những mức độ khác nhau. Mức độ khác nhau của những yếu tố đánh giá đất được tính toán trên cở sở khách quan, phản ánh các thuộc tính của đất và mối tương quan giữa chúng với năng suất cây trồng trong nhiều năm.