Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hiệu quả kinh doanh của Công ty Xăng dầu Thanh Hóa Chương 3: Một số giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Xăng dầu Thanh Hóa. Nội dung nghiên cứu 6 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh là vấn đề mà mọi doanh nghiệp luôn quan tâm và đặt lên hàng đầu. Nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ riêng đối với doanh nghiệp mà nó còn ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.
Xuất phát từ vai trò đó nên trong nước và nước ngoài có khá nhiều công trình khoa học, các đề tài nghiên cứu về vấn đề này cả trên phương diện lý luận và thực tiễn. Mỗi công trình đều có cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp: a. Tổng quan các công trình trong nước Các công trình trong nước liên quan đến việc nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp có thể kể đến các công trình sau: (1) Nguyễn Văn Dũng (2010), Luận văn thạc sĩ “Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh của bưu điện tỉnh Long An” của Đại Học Kinh Tế Thành phố Hồ Chí Minh [10]. Về mặt lý luận nghiên cứu đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường.
Về mặt thực tiễn, nghiên cứu đã phân tích đánh giá thực trạng hiệu quả kinh doanh của Bưu điện tỉnh Long An trong giai đoạn 2005 - 2009. Từ thực trạng đó tác giả đề xuất các giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Bưu điện tỉnh Long An trong thời gian 2010 – 2015. Về mặt lý luận nghiên cứu đã hệ thống lại cơ sở lý luận và tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong nền kinh tế. Về mặt thực tiễn nghiên cứu đã phân tích, đánh giá tình 7 hình và thực trạng hiệu quả kinh doanh tại Tổng Công ty Cổ Phần Khoan và Dịch Vụ Khoan Dầu Khí.
Trên cơ sở thực trạng tác giả đã đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của Tổng Công ty Cổ Phần Khoan và Dịch Vụ Khoan Dầu Khí trong thời gian tới. Về mặt lý luận: Nghiên cứu đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động kinh doanh tại NHTM; các tiêu chí đánh giá và nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM. Kết quả nghiên cứu của đề tài bổ sung cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM, giúp các nhà nghiên cứu, giảng dạy, nhà quản lý và người quan tâm có cái nhìn hệ thống về hiệu quả hoạt động kinh doanh của NHTM. Bên cạnh đó, Luận án đúc kết được những bài học kinh nghiệm về nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cho MB trên cơ sở nghiên cứu kinh nghiệm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại một số NHTM trong nước và nước ngoài.
Về mặt thực tiễn: Luận án đã tìm hiểu, phân tích một cách có hệ thống về thực trạng hiệu quả hoạt động kinh doanh tại MB giai đoạn 2011 – 2017. Trên cơ sở đó đánh giá những kết quả đạt được, những hạn chế và chỉ ra nguyên nhân của những hạn chế trong hiệu quả hoạt động kinh doanh tại MB. Từ đó luận án đã đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại MB theo hướng hợp lý trong thời gian tới. Các giải pháp này được xây dựng dựa trên cơ sở lý luận, kinh nghiệm thực tiễn phù hợp với chủ trương, định hướng phát triển của Ngành nói chung và MB nói riêng.
Luận án đã đi sâu nghiên cứu hoạt động phân tích hiệu quả kinh doanh trong các doanh nghiệp 8 chế biến gỗ xuất khẩu ở khu vực Nam Trung Bộ. Luận án đã xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh riêng cho ngành chế biên gỗ xuất khẩu, trong đó có các chỉ tiêu mang tính chất đặc thù có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp này bao gồm: các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng các loại máy móc thiết bị của từng công đoạn sản xuất; các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả nguyên vật liệu; các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng chi phí nguyên vật liệu trực tiếp… Bổ sung nhóm chỉ tiêu hiệu suất, một số chỉ tiêu phân tích tốc độ luân chuyển và sức sinh lời chi phí hay các yếu tố đầu vào. Tổng quan các công trình trong nước Trên thế giới, cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Các nhà nghiên cứu cũng rất chú trọng đến việc tìm ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả kinh doanh cho các doanh nghiệp.
Vì vậy hoạt động phân tích hiệu quả kinh doanh và các chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh được đặc biệt quan tâm. Đề tài đã chỉ tõ tầm quan trọng cảu hiệu quả kinh doanh và đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. Trên cơ sở kinh nghiệm của các nghiên cứu trước ở các nước, tác giả đưa ra đề xuất xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh theo mô hình kết hợp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh ở các khía cạnh khác nhau trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời các tác giả cũng đề xuất một số mô hình điển hình như: mô hình Business classification model của tác giả Ginzberg; mô hình Performance measures classification model của Dixon, Nanni, Vollman (1990); mô hình Business classification model của Puttichk và Hill (1993).
Luận án đã trình bày công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến thành công của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực tin học viễn thông của Australia. Dựa vào kết quả nghiên cứu, tác giả đã nhận xét: hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh cũng là một trong những nhân tố có ảnh hưởng đến thành công của các doanh nghiệp và tác giả đã đưa ra các đề xuất đối với hệ thống chỉ tiêu phân tích, đánh giá hệ thống chỉ tiêu cho các doanh nghiệp này. Nghiên cứu đã đưa ra mối quan hệ giữa hoạt động quản trị chiến lược và hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh trong các doanh nghiệp xây dựng ở Anh. Theo đó các tác giả đã chỉ rõ giữa chúng có mối quan hệ chặt chẽ tác động qua lại lẫn nhau.
Hoạt động quản trị chiến lược của doanh nghiệp cần được đo lường và đánh giá thông qua các chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh và hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả kinh doanh cũng cần được xây dựng nhằm đánh giá hoạt động quản trị chiến lược của doanh nghiệp. Có rất nhiều công trình trong nước và nước ngoài nghiên cứu liên quan đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, tuy nhiên các công trình nghiên cứu nói trên chưa có công trình nào nghiên cứu tại Công ty Xăng dầu Thanh Hóa trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Xuất phát từ thực tiễn trên tác giả quyết định chọn đề tài “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh tại Công ty Xăng dầu Thanh Hóa” làm luận văn thạc sỹ của mình. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Khái niệm, bản chất hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp a. Khái niệm kinh doanh, hiệu quả kinh doanh Khái niệm kinh doanh Hiện nay có nhiều khái niệm về kinh doanh. Theo Luật doanh nghiệp 10 năm 2014 thì “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình, đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi”. [20] Kinh doanh là việc dùng công sức và tiền của để tổ chức các hoạt động nhằm mục đích kiếm lời trên thị trường.
Kinh doanh là bỏ ra một số vốn ban đầu vào hoạt động trên thị trường để thu lại một lượng vốn lớn hơn sau một khoảng thời gian nào đấy [5]. Kinh doanh là việc thực hiện một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc thực hiện nhiệm vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lãi [1]. Như vậy mục đích của hoạt động kinh doanh là nhằm mục đích sinh lợi. Khái niệm hiệu quả kinh doanh Phạm trù hiệu quả và hiệu quả kinh doanh được sử dụng khá phổ biến trong hoạt động sản xuất kinh doanh và trong đời sống.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều quan niệm, ý kiến khác nhau về vấn đề này. Eficacité) là mối tương quan giữa đầu vào, các yếu tố khan hiếm, với đầu ra hàng hóa và dịch vụ, có thể được đo lường theo hiện vật (gọi là hiệu quả kỹ thuật) hoặc theo chi phí (gọi là hiệu quả kinh tế). Khái niệm hiệu quả được dùng như một tiêu chuẩn để xem xét các tài nguyên được các thị trường phân phối tốt như thế nào. Theo từ điển tiếng việt thì “Hiệu quả là khả năng tạo ra kết quả mong muốn hoặc khả năng sản xuất ra sản lượng mong muốn.
Khi cái gì đó được coi là có hiệu quả, nó có nghĩa là nó có một kết quả mong muốn hoặc mong đợi, hoặc tạo ra một ấn tượng sâu sắc, sinh động”[23].Nordhous: “Hiệu quả nghĩa là không lãng phí” [30]. Quan niệm này được hiểu là với cùng một kết quả thu được, hoạt động nào chi phí thấp hơn thì hoạt động đó được coi là hiệu quả hơn. Quan niệm này so sánh kết quả với chi phí bỏ ra và đặt mục tiêu tiết kiệm chi phí [14]. Như vậy, có thể hiểu: Hiệu quả là mối quan hệ giữa kết quả thu được 11 của một hoạt động so với chi phí bỏ ra để tiến hành hoạt động đó.
Hiệu quả kinh doanh có thể hiểu một cách khái quát là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực…) để đạt mục tiêu nhất định. Trình độ lợi dụng các nguồn lực chỉ có thể được đánh giá trong mối quan hệ với kết quả tạo ra để xem xét xem với mỗi sự hao phí nguồn lực xác định có thể tạo ra ở mức độ nào [11]. Thực chất của hiệu quả kinh doanh là sự so sánh giữa các kết quả đầu ra với các yếu tố đầu vào của một tổ chức kinh tế được xem xét trong một kỳ nhất định, tùy theo yêu cầu của các nhà quản trị kinh doanh.