CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH LƯU TRÚ 1. Một số lý luận về kinh doanh khách sạn 1. Khái niệm về khách sạn Du lịch xuất hiện, để đáp ứng nhu cầu ngủ nghỉ của du khách, khách sạn cũng ra đời. Thuật ngữ khách sạn “Hotel” có nguồn gốc từ tiếng Pháp được sử dụng chung ở hầu hết các nước trên thế giới.
Ở Việt Nam, khái niệm về khách sạn thay đổi qua các thời kỳ, theo quyết định số 107 ngày 22/6/1994 của Tổng cục Du lịch: “Khách sạn du lịch là cơ sở kinh doanh phục vụ khách du lịch lưu trú trong thời gian nhất định, đáp ứng nhu cầu về các mặt ăn uống, nghỉ ngơi, giải trí và các dịch vụ cần thiết khác”. Trong nghị định 09 CP của Chính phủ, ban hành ngày 5/2/1994 tại điều 2 có nêu:“ Khách sạn là một loại hình doanh nghiệp du lịch làm nhiệm vụ tổ chức, đón tiếp phục vụ khách lưu trú, ăn uống, vui chơi giải trí, bán hàng cho khách du lịch’’. Theo điều lệ của tổ chức và lãnh đạo khách sạn du lịch quốc tế ban hành, theo quyết định số 365/TCDL ngày 7/2/1998 của Tổng cục Du lịch có nêu “Khách sạn quốc tế là một xí nghiệp dịch vụ đã được xếp hàng chuyên kinh doanh lưu trú, giải trí, tổ chức hội nghị và các dịch vụ cần thiết khác”. Theo luật du lịch số 44/2005/QH11 “Cơ sở lưu trú du lịch là cơ sở cho thuê buồng, giường và cung cấp các dịch vụ khác phục vụ khách lưu trú, trong đó khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch chủ yếu” [2] Theo thông tư số: 88/2008/TT-BVHTTDL “Khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch, có quy mô từ mười buồng ngủ trở lên, đảm bảo chất lượng về cơ sở vật chất trang thiết bị và dịch vụ cần thiết phục vụ khách lưu trú và sử dụng dịch vụ” [4] Tóm lại, khách sạn là một trong những thành phần quan trọng, đóng vai trò thiết yếu trong lĩnh vực du lịch.
Bên cạnh đó, khách sạn cũng là một loại hình cơ sở kinh doanh cho lĩnh vực lưu trú của ngành du lịch. Lê Thị Huệ - A1K20 10 Khoa Du Lịch – Viện Đại Học Mở Hà Nội Khóa Luận Tốt Nghiệp 1. Khái niệm về ngành kinh doanh khách sạn Lý thuyết về cấp bậc nhu cầu Maslow đã chỉ ra rằng nhu cầu gồm 5 bậc từ nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn, nhu cầu xã hội, nhu cầu được tôn trọng và nhu cầu tự hoàn thiện. Trong đó nhu cầu sinh lý là nhu cầu thiết yếu nhất vì con người để tồn tại thì cần phải ăn uống, ngủ nghỉ.
Vì vậy, khi đi du lịch, con ngườicũng cần phải thỏa mãn những nhu cầu thiết yếu này. Do đó, kinh doanh khách sạn là một thành phần không thể thiếu trong lĩnh vực du lịch. Ngành kinh doanh khách sạn được hiểu là ngành bao gồm các hoạt động nhằm cung cấp các dịch vụ lưu trú, ăn uống và các dịch vụ bổ sung khách để thỏa mãn nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của du khách và đem lại lợi nhuận cho khách sạn. Ngày nay cùng với sự phát triển của ngành kinh doanh du lịch, sự mất cân đối về cung cầu trong kinh doanh khách sạn (cung > cầu) đã dẫn đến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các khách sạn.
Do vậy, để thu hút được nhiều du khách thì các khách sạn đã không ngừng mở rộng các hoạt động khách sạn, đa dạng hóa các loại hình dịch vụ và nâng cao chất lượng dịch vụ. Ngoài hai dịch vụ chính là dịch vụ lưu trú và ăn uống, các khách sạn còn cung cấp thêm dịch vụ khác như: tổ chức hội nghị, hội thảo, tiệc cưới, các dịch vụ thể thao, vui chơi giải trí cho du khách. Vai trò của kinh doanh khách sạn + Đối với ngành kinh tế Kinh doanh khách sạn đóng vai trò quan trọng trong thu nhập quốc dân đặc biệt là thu nhập ngoại tệ. Sự phát triển của ngành kinh doanh khách sạn cũng ảnh hưởng tích cực đến ngành nông nghiệp, công nghiệp, giao thông,… Bởi vì, để có thể tạo ra các sản phẩm cho hoạt động kinh doanh, khách sạn cũng cần sử dụng các nguyên vật liệu, vật tư hàng hóa từ các ngành trên.
Bên canh đó, việc chi tiêu của khách du lịch cho các hoạt động ăn uống, vui chơi, giải trí, mua sắm cũng góp phần vào việc phát triển các ngành nghể truyền thống của đất nước. Lê Thị Huệ - A1K20 11 Khoa Du Lịch – Viện Đại Học Mở Hà Nội Khóa Luận Tốt Nghiệp Do các sản phẩm của kinh doanh khách sạn không có khả năng di chuyển; điều này đóng vai trò quan trọng trong việc giảm chi phí vận chuyển, thuế, góp phần tích cực trong việc xuất khẩu hàng hóa tại chỗ. + Đối với xã hội Kinh doanh khách sạn tạo công ăn việc làm cho người dân, góp phần làm giảm nạn thất nghiệp. Ngoài ra, kinh doanh khách sạn giúp củng cố các mối quan hệ của quốc gia.
Bởi vì hàng năm khách du lịch từ các đất nước khác nhau đến một đất nước nào đó và nghỉ tại khách sạn ở quốc gia này. Đây là cơ hội cho mọi người gặp gỡ, giao lưu giữa các nền văn hóa, phong tục tập quán. Ngoài ra, khách sạn cũng là nơi tổ chức các sự kiện kinh tế, chính trị trong nước và thế giới. Bên cạnh đó, khách đi du lịch vì mục đích tham quan, nghỉ ngơi, giải trí, dưỡng bệnh hay công vụ thường có nhu cầu đi tham quan, tìm hiểu vẻ đẹp tài nguyên thiên nhiên, nét đẹp văn hóa, phong tục truyền thống của vùng đất đó.
Chính vì vậy, khách sạn là một trong những yếu tố góp phần vào việc khai thác tài nguyên, thiên nhiên của quốc gia. Đặc điểm của kinh doanh khách sạn Hoạt động kinh doanh khách sạn phụ thuộc vào tài nguyên du lịch, nguồn lao động, vốn,… Đó cũng là một trong những yếu tố hình thành nên đặc điểm riêng biệt của lĩnh vực kinh doanh khách sạn. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản lớn, chi phí cho việc bảo trì, bảo dưỡng khách sạn chiếm tỉ lệ khá cao trong giá thành của các dịch vụ và hàng hóa. Sử dụng nhiều nhân công phục vụ trong khách sạn.
Vì trong kinh doanh khách sạn sử dụng nhiều lao động chân tay (trực tiếp phục vụ khách). Đòi hỏi phải liên tục trong phục vụ về thời gian (không có chủ nhật, ngày lễ, phục vụ 24/24) vì yêu cầu khách sạn phải luôn sẵn sàng phục vụ khách. Đối tượng phục vụ của khách sạn rất khác nhau (giới tính, tuổi tác, địa vị xã hội, nhận thức…) Lê Thị Huệ - A1K20 12 Khoa Du Lịch – Viện Đại Học Mở Hà Nội Khóa Luận Tốt Nghiệp Từng bộ phận nghiệp vụ của khách sạn hoạt động có tính độc lập tương đối trong một quy trình phục vụ. Khách sạn thường được xây dựng tại các địa điểm trung tâm du lịch để khai thác các tài nguyên du lịch.
“ Sản phẩm” của khách sạn (gồm dịch vụ và hàng hóa) không thể lưu kho hoặc mang đi tiêu thụ, quảng cáo ở nơi khác mà chỉ có thể tiêu thụ tại chỗ đồng thời với thời gian “sản xuất” chúng. Phân loại khách sạn Tùy vào mục đích nghiên cứu khách sạn được phân theo nhiều loại. Phân loại khách sạn theo quy mô Phân loại khách sạn theo quy mô là việc phân loại khách sạn dựa vào con số lượng buồng mà khách sạn có để phục vụ cho mục đích kinh doanh. Phân loại khách sạn theo quy mô có hai tiêu chuẩn sau: + Theo tiêu chuẩn quốc tế, khách sạn được chia làm 3 loại: - Khách sạn loại lớn: Có số buồng>300 buồng - Khách sạn loại vừa: Có số buồng từ 50-300 buồng - Khách sạn loại nhỏ: Có số buồng < 50 buồng + Theo tiêu chuẩn của Việt Nam, khách sạn được chia làm 3 loại: - Khách sạn loại lớn: Có số buồng >100 buồng - Khách sạn loại vừa: Có số buồng 20-100 buồng - Khách sạn loại nhỏ: Có số buồng <20 buồng 1.
Phân loại theo mục đích sử dụng Phân loại khách sạn theo mục đích sử dụng là cách phân loại khá phổ biến và rất dễ nhận thấy, nó dựa vào mục đích chuyến đi của du khách và vị trí của từng khách sạn. Dựa vào việc phân loại này có những loại khách sạn khác sau: Lê Thị Huệ - A1K20 13 Khoa Du Lịch – Viện Đại Học Mở Hà Nội Khóa Luận Tốt Nghiệp + Khách sạn thương mại Những khách sạn này chủ yếu phục vụ khách hàng là thương nhân hoặc cán bộ công vụ cao cấp. Loại hình khách sạn này thường nằm ở trung tâm thành phố, có qui mô vừa và lớn, chất lượng phòng ngủ và các dịch vụ cao. + Khách sạn nghỉ dưỡng Loại hình khách sạn này chủ yếu phục vụ khách đi nghỉ mát, nghỉ dưỡng.
Nó có thể hoạt động theo mùa hoặc quanh năm tùy thuộc vào vị trí và loại hình dịch vụ. Khách sạn nghỉ dưỡng thường nằm xa thành phố nhưng thuận tiện về giao thông, có phong cảnh đẹp, khí hậu thuận lợi cho các hoạt động thể thao, thư giãn. của khách du lịch. Các loại dịch vụ của nó rất đa dạng.
Ngoài đối tượng chủ yếu là khách nghỉ dưỡng, hiện nay, các khách sạn này còn cung cấp các dịch vụ cho nhóm khách du lịch Hội nghị, hội thảo,. + Khách sạn quá cảnh Những khách sạn này thường nằm ở vị trí gần sân bay phục vụ khách du lịch transit (quá cảnh). Thị trường khách chủ yếu của nó bao gồm: hành khách transit - chuyển từ chuyến bay này sang chuyến bay khác, phi hành đoàn và những hành khách bị nhỡ hoặc hoãn chuyến bay. + Khách sạn sòng bạc Ở khách sạn sòng bạc, dịch vụ buồng ngủ và ăn uống chủ yếu cung cấp cho khách du lịch đánh bạc.
Loại hình khách sạn này thường rất sang trọng với các hình thức giải trí nổi tiếng, có nhiều loại sòng bạc để thu hút khách hàng. Nhiều địa danh nổi tiếng vói loại hình khách sạn sòng bạc như Las Vegas ở Hoa Kỳ, đặc khu hành chính Macao (Trung Quốc). Ở Việt Nam hiện tại có khách sạn sòng bạc ở Đồ Sơn (Hải Phòng), hoặc ở Lào Cai, Lạng Sơn, Móng Cái (Quảng Ninh). + Khách sạn căn hộ Khách sạn căn hộ bao gồm nhiều phòng ngủ được thiết kế theo kiểu căn hộ, mỗi phòng ngủ căn hộ có phòng ngủ, phòng khách, có thể có thêm bếp.
Các khách sạn loại căn hộ thường được xây dựng ở ngoại ô thành phố. Thị trường chủ yếu gồm: Lê Thị Huệ - A1K20 14 Khoa Du Lịch – Viện Đại Học Mở Hà Nội Khóa Luận Tốt Nghiệp khách du lịch đi nghỉ hè hoặc cuối tuần, thương nhân, người dân di cư chưa có chỗ ở ổn định.