CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP LỮ HÀNH 1. Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp lữ hành 1. Kinh doanh lữ hành Trong vấn đề này, việc phân định rõ ràng giữa du lịch và lữ hành là một công việc cực kỳ cần thiết. Nếu như không phân định được rõ ràng thì việc hiểu thấu đáo nó sẽ bị sai lệch, từ đó mà các doanh nghiệp xác định sai sứ mệnh của mình.
Tuy nhiên, ở đây em chỉ xin đề cập tới 2 khía cạnh hiểu về du lịch và lữ hành. Hiểu theo nghĩa rộng Nếu như hiểu theo nghĩa rộng này thì lữ hành ( travel ) bao gồm tất cả những hoạt động di chuyển của con người và các hoạt động có liên quan tới các hoạt động di chuyển đó. Vậy khi phạm vi đề cập là như vậy thì trong hoạt động du lịch có bao gồm yếu tố lữ hành. Nhưng cũng phải khẳng định rằng không phải tất cả các hoạt động lữ hành đều là du lịch.
Tại một số nước phát triển, đặc biệt là ở các nước Bắc Mỹ thì thuật ngữ “lữ hành’’ và “du lịch’’ ( travel and tourism ) được hiểu một cách tương tự như “du lịch’’. Từ đó người ta có thể sử dụng thuật ngữ “lữ hành du lịch’’để ám chỉ các hoạt động đi lại và các hoạt động khác có liên quan tới các chuyến đi với mục đích du lịch. Vì vậy với cách tiếp cận này thì lữ hành được hiểu theo nghĩa rộng sẽ cho phép nghiên cứu hoạt động lữ hành ở một phạm vi cực kỳ rộng lớn. Khi tiếp cận theo nghĩa rộng như ta đang đề cập thì kinh doanh lữ hành được hiểu là doanh nghiệp đầu tư để thực hiện một hoặc tất cả các công việc trong quá trình tạo ra và chuyển giao sản phẩm từ lĩnh vực tiêu dùng du lịch với mục đích hưởng hoa hồng hoặc lợi nhuận.
Kinh doanh lữ hành có thể là kinh doanh một hoặc nhiều hơn một, hoặc tất cả các dịch vụ và hàng hoá thoả mãn hầu hết các nhu cầu thiết yếu , đặc trưng và các nhu cầu khác của khách du lịch. Có thể trực tiếp cung cấp hoặc chuyên gia cho thuê dịch vụ vận chuyển cho khách du lịch, trực tiếp cung cấp hoặc chuyên gia môi giới hỗ trợ cho các dịch vụ khác có liên quan đến các dịch vụ kể trên trong quá trình tiêu dùng của khách. Hiểu theo nghĩa hẹp Luan van Cách tiếp cận thứ 2 này được hiểu theo nghĩa hẹp, nghĩa là được hiểu theo phạm vi hẹp. Vì thế để phân định rõ ràng hoạt động kinh doanh lữ hành với các hoạt động kinh doanh du lịch khác như: nhà hàng, khách sạn, ,khu vui chơi giải trí, người ta lại giới hạn hoạt động kinh doanh lữ hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các chương trình du lịch.
Điểm bắt đầu của các giới hạn nói trên là các công ty lữ hành thường rất chú trọng tới việc kinh doanh các chương trình du lịch. Tiêu biểu cho cách tiếp cận này là định nghĩa về lữ hành trong Luật Du Lịch Việt Nam: “Lữ hành là việc tổ chức thực hiện một phần hoặc toàn bộ chương trình du lịch cho khách du lịch’’. Kinh doanh lữ hành bao gồm kinh doanh lữ hành nội địa và kinh doanh lữ hành quốc tế. + Kinh doanh lữ hành nội địa là việc xây dựng, bán và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch cho khách du lịch nội địa và phải có đủ ba điều kiện.
+ Kinh doanh lữ hành quốc tế là việc xây dựng, bán, tổ chức thực hiện chương trình du lịch cho khách du lịch quốc tế và phải có đủ năm điều kiện. Kết luận: theo định nghĩa này thì kinh doanh lữ hành tại Việt Nam được hiểu theo nghĩa hẹp và được xác định một cách rõ ràng rằng sản phẩm của kinh doanh lữ hành đó chính là chương trình du lịch. Phân loại kinh doanh lữ hành Theo tính chất hoạt động Căn cứ vào tính chất của hoạt động để tạo ra sản phẩm có các loại : Kinh doanh đại lý lữ hành, kinh doanh chương trình du lịch và kinh doanh tổng hợp. + Kinh doanh đại lý lữ hành Với những đại lý lữ hành thì hoạt động chủ yếu là làm dịch vụ cho các côngty lữ hành.
Nó làm trung gian tiêu thụ và bán sản phẩm một cách cực kỳ độc lập, riêng lẻ cho các nhà sản xuất để hưởng hoa hồng theo mức phần trăm mà đại lý bán ra. Một yêu cầu đặt ra với các đại lý lữ hành là không được quyền làm gia tăng giá trị của sản phẩm khi chuyển giao từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh vực tiêu dùng du lịch mà chỉ hưởng lợi từ việc bán sản phẩm của nhà sản xuất, tuỳ theo mức phần trăm mà các nhà cung cấp thoả thuận với đại lý. Và vì thế các nhà kinh doanh coi đó là loại hình kinh doanh thực hiện nghĩa vụ “chuyên gia cho thuê’’ mà không bị chịu bất kỳ một rủi ro hay bất lợi nào, chỉ bán sản phẩm hộ nhà sản xuất và hưởng hoa hồng. Nhưng không phải ai cũng làm được đại lý lữ hành mà các yếu tố để làm một nhà đại lý cũng cực kỳ Luan van khắt khe, một trong những thành tố quan trọng trong lĩnh vự kinh doanh này đó là phải có vị trí địa lý , hệ thống đăng ký, kỹ năng chuyên môn, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bán hàng của đội ngũ nhân viên làm việc cho đại lý vì với lĩnh vực kinh doanh này thì kỹ năng của nhân viên chiếm 80 % thành công của doanh nghiệp.
Và với các doanh nghiệp chỉ làm những công việc thuần tuý như thế này thì người ta gọi là các đại lý lữ hành bán lẻ. + Kinh doanh chương trình du lịch Kinh doanh chương trình du lịch trái ngược hẳn với kinh doanh đại lý lữ hành.Nếu kinh doanh đại lý lữ hành hoạt động theo dạng dịch vụ cho các công ty lữhành, bán sản phẩm, hưởng hoa hồng và không làm gia tăng giá trị của sản phẩm thì kinh doanh chương trình du lịch hoạt động theo hình thức bán buôn, thực hiện “sản xuất’’, làm gia tăng giá trị của các sản phẩm đơn lẻ của nhà cung cấp để bán cho khách hàng. Nhưng nếu như kinh doanh đại lý lữ hành không phải chịu rủi ro khi có bất cẩn xảy ra thì hoạt động kinh doanh chương trình du lịch này, chủ thể của nó phải gánh chịu rủi ro, san sẻ rủi ro trong kinh doanh, trong quan hệ với các nhà cung cấp khác. Vì vậy, các công ty kinh doanh chương trình du lịch được gọi là các công ty du lịch lữ hành.
Cơ sở của hoạt động này là liên kết các sản phẩm mang tính chất đơn lẻ của các nhà cung cấp độc lập với nhau thành một sản phẩm mang tính chất hoàn chỉnh, trọn vẹn. Và vì thế, nó được bán với giá gộp cho khách hàng, đồng thời với việc đó là việc làm gia tăng giá trị sử dụng cho người tiêu dùng thông qua những cố gắng của các chuyên gia điều hành, marketing, hướng dẫn. Các doanh nghiệp này thường phải có đội ngũ nhân viên cực kỳ đầy đủ và làm việc chuyên nghiệp thì sẽ đem lại một gói sản phẩm hoàn chỉnh, làm hài lòng khách hàng. + Kinh doanh lữ hành tổng hợp Hình thức kinh doanh lữ hành tổng hợp bao gồm tất cả các dịch vụ du lịch,có nghĩa là nó đồng thời vừa sản xuất trực tiếp từng loại dịch vụ, vừa liên kết các dịch vụ riêng lẻ thành một sản phẩm hoàn chỉnh, mang tính nguyên chiếc cao, vừa thực hiện việc bán buôn bán lẻ, vừa thực hiện chương trình du lịch đã bán.
Đây là hoạt động kinh doanh gộp cả hai hình thức: kinh doanh đại lý lữ hành và kinh doanh chương trình du lịch, là kết quả trong quá trình phát triển và thực hiện liên kết dọc, liên kết ngang của các chủ thể kinh doanh du lịch. Vì thế các doanh nghiệp thực hiện kinh doanh lữ hành tổng hợp được gọi là các công ty du lịch. Theo phương thức và phạm vi hoạt động Luan van + Kinh doanh lữ hành gửi khách Theo hoạt động kinh doanh này thì kinh doanh lữ hành gửi khách bao gồm cả gửi khách quốc tế, gửi khách nội địa. Đây là loại hình kinh doanh mà hoạt động của nó là tổ chức thu hút khách du lịch một cách trực tiếp để đưa khách hàng đến tận nơi sử dụng.
Để hình thức kinh doanh này đạt hiệu quả cao thì yêu cầu đặt ra là phải diễn ra tại nơi có cầu du lịch lớn, khi cầu du lịch tại nơi đó lớn thì các công ty này mới có đủ khách hàng để gửi khách tới nơi du lịch. Các doanh nghiệp thực hiện kinh doanh lữ hành gửi khách được gọi là công ty gửi khách. + Kinh doanh lữ hành nhận khách Kinh doanh lữ hành nhận khách bao gồm cả nhận khách quốc tế và nhận khách nội địa. Đây là loại hình kinh doanh mà hoạt động chính của nó là xây dựng các chương trình du lịch, quan hệ với các công ty lữ hành gửi khách để bán các chương trình du lịch và tổ chức các chương trình du lịch đã bán cho khách thông qua các công ty lữ hành gửi khách.
Loại hình kinh doanh này chỉ phát triển và càng ngày càng mở rộng khi nó diễn ra tại nơi có nhiều tài nguyên du lịch nổi tiếng. Các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành loại này được gọi là các công ty nhận khách. + Kinh doanh lữ hành kết hợp Là hình thức kết hợp giữa kinh doanh lữ hành nhận khách và kinh doanh lữhành gửi khách. Những doanh nghiệp kinh doanh loại hình kết hợp này phải là những công ty có quy mô, tiềm lực đủ lớn để thực hiện các hoạt động gửi khách và nhận khách.
Các công ty thực hiện kinh doanh lữ hành kết hợp này được gọi là các công ty du lịch tổng hợp. Theo quy định của Luật Du lịch Việt Nam + Kinh doanh lữ hành đối với khách du lịch vào Việt Nam + Kinh doanh lữ hành đối với khách du lịch ra nước ngoài + Kinh doanh lữ hành đối với khách du lịch vào Việt Nam và khách du lịch ra nước ngoài + Kinh doanh lữ hành nội địa 1. Doanh nghiệp kinh doanh lữ hành Luan van Tại Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới, kinh doanh du lịch nói chung và kinh doanh lữ hành nói riêng còn tương đối mới mẻ. Đã có khá nhiều định nghĩa khác nhau về doanh nghiệp kinh doanh lữ hành xuất phát từ nhiều góc độ trong việc nghiên cứu các doanh nghiệp lữ hành.