Khóa luận: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Công thương Chi nhánh Hải Phòng

Giải pháp huy động vốn là trọng tâm của nghiên cứu này, tập trung vào việc tối ưu hóa các chiến lược và phương… 105 trang · Đại học Dân lập Hải Phòng · 2014.

• Tác giả: Vũ Việt Trinh
• Người hướng dẫn: ThS. Cao Thị Thu
• Trường học: Đại học Dân lập Hải Phòng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Phòng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tìm hiểu chung về Ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm Ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Phân loại ngân hàng thương mại
• 1.1.3. Chức năng của Ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.1.3.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.1.3.3. Chức năng tạo tiền
• 1.1.4. Vai trò của Ngân hàng thương mại đối với nền kinh tế
• 1.1.4.1. Ngân hàng thương mại là nguồn cấp vốn cho nền kinh tế
• 1.1.4.2. Ngân hàng thương mại là một công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế
• 1.1.4.3. Ngân hàng thương mại góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và là cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường
• 1.1.4.4. Ngân hàng thương mại góp phần phân bổ, điều hòa vốn giữa các ngành, các vùng trong nền kinh tế, do đó tạo nên sự phát triển nhanh giữa các vùng trong một nước
• 1.1.4.5. Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia với nền tài chính quốc tế
• 1.1.4.6. Những vai trò cụ thể khác
• 1.1.5. Một số nghiệp vụ cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.1.5.1. Nghiệp vụ huy động vốn
• 1.1.5.2. Nghiệp vụ sử dụng vốn
• 1.1.5.3. Nghiệp vụ trung gian khác
• 1.2. Huy động vốn trong Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm huy động vốn trong ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Các hình thức huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.2.1. Nhận tiền gửi
• 1.2.2.2. Huy động vốn qua phát hành giấy tờ có giá
• 1.2.2.3. Huy động vốn qua vay các tổ chức tín dụng
• 1.2.2.4. Vay từ ngân hàng trung ương
• 1.2.2.5. Huy động vốn qua các hình thức khác
• 1.2.3. Vai trò của huy động vốn tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.3.1. Vai trò của huy động vốn đứng trên góc độ Ngân hàng thương mại
• 1.2.3.2. Vai trò của huy động vốn đứng trên góc độ khách hàng
• 1.2.3.3. Vai trò của huy động vốn đứng trên góc độ nền kinh tế
• 1.3. Tiêu chí phản ánh hiệu quả huy động vốn
• 1.3.1. Khái niệm hiệu quả huy động vốn
• 1.3.2. Chỉ tiêu phản ánh hiệu quả huy động vốn
• 1.3.3. Sự cần thiết nâng cao hiệu quả huy động vốn
• 1.3.4. Các nhân tố khách quan
• 1.3.5. Các nhân tố chủ quan
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
• 2.1. Giới thiệu về Ngân hàng Công thương Việt Nam Chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Ngân hàng Công thương Việt Nam Chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.1.1. Khái quát về Ngân hàng Công thương Việt Nam
• 2.1.1.2. Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng
• 2.1.2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy, quản lý điều hành
• 2.1.2.2. Chức năng, nhiệm vụ của các phòng ban
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh của chi nhánh
• 2.2. Thực trạng huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công Thương VN Chi nhánh Hải Phòng
• 2.2.1. Tổng quan về nguồn vốn Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam Chi nhánh Hải Phòng trong thời gian qua
• 2.2.2. Một số biện pháp nghiệp vụ đã áp dụng để tăng cường công tác huy động vốn tại Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng thời gian qua
• 2.2.3. Một số biện pháp khác đã áp dụng để tăng cường công tác huy động vốn tại Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng thời gian qua
• 2.2.4. Thực trạng huy động vốn của Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng
• 2.2.4.1. Theo loại hình tiền gửi
• 2.2.4.2. Theo kỳ hạn
• 2.2.4.3. Theo nguồn huy động
• 2.2.4.4. Sự cân đối giữa cơ cấu huy động vốn và sử dụng vốn của NHTM CP Công thương chi nhánh Hải Phòng
• 2.3. Đánh giá hiệu quả công tác huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam- Chi nhánh Hải Phòng
• 2.3.1. Đánh giá theo các chỉ tiêu
• 2.3.2. Những tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH HẢI PHÒNG
• 3.1. Định hướng phát triển của ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.1.1. Định hướng phát triển của ngân hàng Công thương Việt Nam trong thời gian tới
• 3.1.2. Định hướng phát triển của Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng trong thời gian tới
• 3.2. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Công thương chi nhánh Hải Phòng
• 3.2.1. Giải pháp về chính sách huy động vốn
• 3.2.2. Xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách khách hàng, đồng thời củng cố, nâng cao uy tín, tạo lòng tin với khách hàng và thường xuyên coi trọng chất lượng phục vụ khách hàng
• 3.2.3. Tăng cường chiến lược Marketing ngân hàng
• 3.2.4. Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng
• 3.2.5. Nâng cao trình độ cán bộ và đổi mới công tác quản lý trong Ngân hàng
• 3.2.6. Gắn liền tăng trưởng huy động vốn với sử dụng vốn hiệu quả
• 3.2.7. Giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng
• 3.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ
• 3.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Công thương Việt Nam
• 3.3.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giải pháp huy động vốn

Giải pháp huy động vốn là trọng tâm của nghiên cứu này, tập trung vào việc tối ưu hóa các chiến lược và phương pháp để tăng cường hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng Công Thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc cải thiện chính sách khách hàng, tăng cường chiến lược marketing, và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng. Những biện pháp này nhằm mục đích nâng cao uy tín và tạo lòng tin với khách hàng, đồng thời tối ưu hóa quy trình huy động vốn.

1.1. Chính sách huy động vốn

Việc xây dựng và thực hiện chính sách huy động vốn hiệu quả là yếu tố then chốt. Chiến lược này bao gồm việc đa dạng hóa các sản phẩm huy động vốn, cải thiện chất lượng dịch vụ, và tăng cường mối quan hệ với khách hàng. Điều này không chỉ giúp ngân hàng thu hút được nhiều nguồn vốn hơn mà còn tạo ra sự ổn định trong nguồn vốn huy động.

1.2. Chiến lược marketing

Chiến lược marketing đóng vai trò quan trọng trong việc quảng bá các sản phẩm và dịch vụ của ngân hàng. Việc áp dụng các công cụ marketing hiện đại như digital marketing và social media giúp ngân hàng tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng hơn. Đồng thời, việc xây dựng thương hiệu mạnh cũng góp phần tăng cường uy tín và sự tin tưởng của khách hàng.

II. Nâng cao hiệu quả huy động vốn

Nâng cao hiệu quả huy động vốn là mục tiêu chính của nghiên cứu, tập trung vào việc cải thiện các chỉ tiêu tài chính và quản lý vốn hiệu quả. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc tối ưu hóa cơ cấu vốn, cải thiện hiệu quả sử dụng vốn, và tăng cường quản lý rủi ro. Những biện pháp này giúp ngân hàng đạt được sự cân đối giữa huy động và sử dụng vốn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính.

2.1. Tối ưu hóa cơ cấu vốn

Việc tối ưu hóa cơ cấu vốn giúp ngân hàng cân đối giữa các nguồn vốn ngắn hạn và dài hạn. Điều này không chỉ giảm thiểu rủi ro về thanh khoản mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc đầu tư và phát triển các dự án dài hạn. Các biện pháp cụ thể bao gồm việc điều chỉnh lãi suất huy động và đa dạng hóa các kỳ hạn huy động vốn.

2.2. Quản lý rủi ro

Quản lý rủi ro là yếu tố không thể thiếu trong việc nâng cao hiệu quả huy động vốn. Ngân hàng cần xây dựng các cơ chế quản lý rủi ro chặt chẽ, bao gồm việc đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến huy động vốn. Điều này giúp ngân hàng duy trì được sự ổn định trong hoạt động tài chính và đảm bảo an toàn cho nguồn vốn huy động.

III. Phát triển ngân hàng

Phát triển ngân hàng là mục tiêu dài hạn của nghiên cứu, tập trung vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động và mở rộng thị phần của Ngân hàng Công Thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng. Các giải pháp được đề xuất bao gồm việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao trình độ nhân viên, và mở rộng mạng lưới chi nhánh. Những biện pháp này giúp ngân hàng không chỉ cạnh tranh hiệu quả trên thị trường mà còn đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

3.1. Hiện đại hóa công nghệ

Việc hiện đại hóa công nghệ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện chất lượng dịch vụ. Các công nghệ mới như blockchain, AI, và big data được áp dụng để tối ưu hóa quy trình huy động vốn và quản lý tài chính. Điều này không chỉ giúp ngân hàng giảm thiểu chi phí mà còn tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường.

3.2. Nâng cao trình độ nhân viên

Nâng cao trình độ nhân viên là yếu tố quan trọng trong việc phát triển ngân hàng. Ngân hàng cần đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đảm bảo rằng nhân viên có đủ kỹ năng và kiến thức để đáp ứng được yêu cầu công việc. Điều này giúp ngân hàng duy trì được chất lượng dịch vụ và tạo ra sự khác biệt so với các đối thủ cạnh tranh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường định hướng hội nhập quốc tế, hệ thống ngân hàng thương mại giữ vai trò huyết mạch của thị trường tiền tệ và trung gian tín dụng, thực hiện kết nối giữa các chủ thể thặng dư vốn với các chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn. Mặc dù các định chế tài chính và thị trường chứng khoán không ngừng mở rộng, tỷ lệ vốn nhàn rỗi trong xã hội được huy động vào hệ thống ngân hàng thương mại vẫn chưa khai thác hết tiềm năng sẵn có. Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam (VietinBank) là một định chế tài chính trụ cột của hệ thống ngân hàng quốc gia, giữ vai trò cung cấp nguồn vốn cho các hoạt động sản xuất kinh doanh và các dự án đầu tư phát triển. Để mở rộng hoạt động tín dụng, bảo đảm khả năng thanh toán và cạnh tranh trên thị trường, công tác tạo lập và quản trị nguồn vốn luôn là nhiệm vụ trung tâm trong chiến lược kinh doanh của toàn hệ thống cũng như tại các chi nhánh trực thuộc.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về nguồn vốn và hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại; phân tích, đánh giá thực trạng công tác huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2011–2013; từ đó đề xuất các giải pháp chuyên môn và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả tạo lập nguồn vốn tại chi nhánh trong giai đoạn tiếp theo.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể theo ba nội dung:

1. Nghiên cứu tổng quan lý luận về ngân hàng thương mại, bản chất, các hình thức huy động vốn, tiêu chí đánh giá hiệu quả huy động vốn và các nhân tố khách quan, chủ quan tác động đến hoạt động này.
2. Phân tích thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2011–2013 thông qua các chỉ tiêu về quy mô, tốc độ tăng trưởng, cơ cấu theo kỳ hạn, loại tiền, đối tượng gửi tiền, cũng như sự cân đối giữa huy động và sử dụng vốn.
3. Đề xuất hệ thống các nhóm giải pháp nghiệp vụ và các kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước, Hội đồng quản trị VietinBank và Ban Giám đốc Chi nhánh Hải Phòng nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động huy động vốn và các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả huy động vốn của ngân hàng thương mại.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng (trụ sở tại 36 Điện Biên Phủ, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng và các phòng giao dịch trực thuộc).
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát thực trạng hoạt động kinh doanh và huy động vốn được thu thập trong giai đoạn 2011–2013; thời gian thực tập khảo sát thực tế diễn ra từ ngày 15/01/2014 đến ngày 01/03/2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên khung lý thuyết ngân hàng thương mại và các quy định pháp luật điều chỉnh hệ thống ngân hàng tại Việt Nam. Về mặt học thuật và định chế, tác giả trích dẫn các định nghĩa về ngân hàng thương mại trong Luật Ngân hàng Đan Mạch năm 1930, Luật Ngân hàng của Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED), Luật Ngân hàng của Vương quốc Anh, Luật Ngân hàng Ấn Độ năm 1959. Tại Việt Nam, nghiên cứu căn cứ vào Điều 20 Luật Các tổ chức tín dụng (Luật số 07/1997/QH10) và Nghị định số 49/2000/NĐ-CP ngày 12/9/2000 của Chính phủ; đồng thời viện dẫn Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (ban hành năm 1997, sửa đổi bổ sung năm 2003) và Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi bổ sung năm 2004).

Khung lý thuyết xác định ba chức năng cốt lõi của ngân hàng thương mại: chức năng trung gian tín dụng, chức năng trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền. Các nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng thương mại được chia thành: nghiệp vụ huy động vốn (tài sản nợ), nghiệp vụ sử dụng vốn (tài sản có: ngân quỹ, cho vay, đầu tư tài chính) và các nghiệp vụ trung gian khác (dịch vụ thanh toán, tư vấn, bảo quản tài sản). Hoạt động huy động vốn được phân định qua các kênh: nhận tiền gửi (tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm), phát hành giấy tờ có giá (kỳ phiếu, chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu), vay các tổ chức tín dụng trên thị trường liên ngân hàng, vay Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn, tái chiết khấu và huy động qua các dịch vụ ủy thác thanh toán.

Hiệu quả huy động vốn được đánh giá dựa trên hệ thống tiêu chí:

• Tiêu chí quy mô và sự ổn định: Tốc độ tăng trưởng vốn huy động qua các năm, độ ổn định theo thời gian và sự cân đối với nhu cầu cấp tín dụng.
• Tiêu chí cơ cấu: Tỷ trọng nguồn vốn theo kỳ hạn (ngắn hạn, trung và dài hạn), theo đồng tiền (đồng Việt Nam, ngoại tệ), theo chủ thể gửi tiền (khu vực dân cư, tổ chức kinh tế – xã hội).
• Chỉ tiêu chi phí huy động vốn: $$\text{Chi phí huy động vốn} = \frac{\text{Tổng chi phí}}{\text{Tổng nguồn vốn huy động}}$$
• Chỉ tiêu khả năng sinh lời giữa thu và chi trả lãi: $$\frac{\text{Chênh lệch thu chi lãi}}{\text{Chi phí trả lãi}} = \frac{\text{Thu lãi} - \text{Chi lãi}}{\text{Chi phí trả lãi}}$$
• Chỉ tiêu an toàn và cân đối: Tỷ lệ tổng dư nợ trên tổng vốn huy động, tỷ lệ cân đối nguồn vốn ngắn hạn cho vay ngắn hạn và nguồn vốn trung, dài hạn cho vay trung, dài hạn.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng trong công trình là phương pháp luận duy vật biện chứng kết hợp các phương pháp nghiên cứu kinh tế cụ thể: phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích – tổng hợp số liệu thứ cấp, phương pháp so sánh chuỗi dữ liệu qua các thời điểm (giai đoạn 2011–2013) nhằm đánh giá biến động về cơ cấu, tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng của từng nhóm nguồn vốn. Nguồn dữ liệu nghiên cứu là các tài liệu thứ cấp được cung cấp bởi Phòng Tổ chức hành chính, Phòng Kế toán kho quỹ và các bộ phận nghiệp vụ thuộc Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng.

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

Chương I tập trung làm rõ các vấn đề lý luận nền tảng về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại. Tác giả phân tích sự hình thành và phát triển của ngân hàng thương mại gắn với nền kinh tế hàng hóa; phân loại ngân hàng dựa trên hình thức sở hữu (ngân hàng thương mại quốc doanh, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng sở hữu cá nhân, ngân hàng liên doanh), dựa trên chiến lược kinh doanh (ngân hàng bán buôn, ngân hàng bán lẻ, ngân hàng kết hợp bán buôn và bán lẻ) và dựa trên tính chất hoạt động (ngân hàng chuyên doanh, ngân hàng kinh doanh tổng hợp). Chương này nêu rõ năm vai trò vĩ mô của ngân hàng thương mại: cung cấp vốn cho nền kinh tế, làm công cụ điều tiết vĩ mô của Nhà nước thông qua chính sách tiền tệ, nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, phân bổ điều hòa vốn giữa các ngành và vùng địa lý, làm cầu nối tài chính quốc gia với quốc tế, đồng thời hỗ trợ kiềm chế lạm phát, tạo việc làm và bảo vệ môi trường sinh thái.

Đi sâu vào nghiệp vụ huy động vốn, chương phân tích tính chất của từng hình thức: tiền gửi không kỳ hạn với chi phí thấp nhưng tính biến động cao; tiền gửi có kỳ hạn và tiền gửi tiết kiệm (tiết kiệm không kỳ hạn, tiết kiệm có kỳ hạn, tiết kiệm dài hạn) có tính ổn định cao nhưng đòi hỏi chi phí lãi suất lớn hơn; các công cụ nợ qua phát hành giấy tờ có giá giúp ngân hàng chủ động tạo nguồn vốn trung và dài hạn. Tác giả luận giải vai trò của huy động vốn đối với ba chủ thể: là điều kiện tiên quyết bảo đảm quy mô kinh doanh, tính chủ động, khả năng thanh khoản và sức cạnh tranh cho chính ngân hàng; mang lại kênh tích lũy sinh lời và bảo đảm an toàn tài sản cho khách hàng; thúc đẩy tích lũy, cân đối phân phối vốn và bình ổn thị trường tài chính cho nền kinh tế. Chương I khép lại bằng việc phân tích các tiêu chí đo lường hiệu quả huy động vốn và hai nhóm nhân tố tác động: nhân tố khách quan (khung khổ pháp lý, tình hình kinh tế - chính trị - xã hội, thói quen tiêu dùng tiền mặt, môi trường cạnh tranh) và nhân tố chủ quan (chủng loại và chất lượng sản phẩm dịch vụ, mạng lưới giao dịch, uy tín thương hiệu, chất lượng hoạt động tín dụng, chiến lược kinh doanh, nền tảng công nghệ, năng lực và đạo đức cán bộ, công tác tiếp thị quảng bá).

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH HẢI PHÕNG

Chương II giới thiệu lịch sử phát triển của VietinBank (thành lập năm 1988, hệ thống gồm 1 Sở giao dịch, 150 chi nhánh, trên 1.000 phòng giao dịch và quỹ tiết kiệm, 7 công ty hạch toán độc lập, 3 đơn vị sự nghiệp, ngân hàng Việt Nam đầu tiên mở chi nhánh tại Châu Âu, được tạp chí Forbes xếp hạng trong 2.000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới). Về Chi nhánh Hải Phòng, đơn vị được thành lập vào tháng 6/1988 theo Nghị định 53/HĐBT; đến tháng 10/1994 chuyển đổi tổ chức theo mô hình ngân hàng 2 cấp. Tại thời điểm nghiên cứu, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc hạng II với 114 lao động, cơ cấu vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng gồm Ban Giám đốc quản lý 4 khối nghiệp vụ: Khối kinh doanh (Phòng Khách hàng doanh nghiệp lớn, Phòng Bán lẻ), Khối quản lý rủi ro (Phòng Quản lý rủi ro và nợ có vấn đề, Phòng Kiểm tra nội bộ), Khối tác nghiệp (Phòng Kế toán kho quỹ, Phòng giao dịch / Quỹ tiết kiệm) và Khối hỗ trợ (Phòng Tổng hợp, Phòng Tổ chức hành chính, Xuất nhập khẩu điện toán). Mạng lưới trực thuộc bao gồm Tổ tiền gửi tiết kiệm dân cư tại trụ sở số 36 Điện Biên Phủ và 4 phòng giao dịch: PGD Cầu Đất (44 Cầu Đất), PGD Mê Linh (275 Lạch Tray), PGD Số 56 (56 Mê Linh), PGD Thủy Nguyên (15 Đà Nẵng, thị trấn Núi Đèo).

Nội dung trọng tâm của chương tập trung khảo cứu thực trạng số liệu kinh doanh và huy động vốn giai đoạn 2011–2013 qua hệ thống 14 bảng số liệu và 7 biểu đồ:

• Biến động quy mô và kết quả kinh doanh: Đánh giá sự tăng trưởng tổng nguồn vốn huy động qua từng thời điểm, doanh thu, chi phí và lợi nhuận hoạt động kinh doanh của chi nhánh.
• Cơ cấu nguồn vốn theo đồng tiền: Phân tích tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng giữa nguồn vốn nội tệ (đồng Việt Nam) và nguồn vốn ngoại tệ.
• Cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn: Đánh giá tỷ lệ giữa tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn; phân tích tương quan giữa nguồn vốn ngắn hạn với nguồn vốn trung và dài hạn.
• Cơ cấu nguồn vốn theo chủ thể: So sánh tỷ trọng giữa nguồn tiền gửi từ khu vực dân cư và tiền gửi của các tổ chức kinh tế – xã hội.
• Sự cân đối giữa huy động và sử dụng vốn: Đánh giá tỷ lệ tổng dư nợ trên tổng vốn huy động; phân tích mối tương quan giữa huy động ngắn, dài hạn với dư nợ cho vay ngắn, dài hạn tương ứng; phân tích tỷ lệ chi phí huy động vốn trên tổng nguồn vốn và chỉ số chênh lệch thu chi lãi trên chi phí trả lãi của ngân hàng. Cuối chương, tác giả tổng kết các kết quả đạt được về quy mô và năng lực đáp ứng thanh khoản; đồng thời chỉ rõ những tồn tại về áp lực chi phí trả lãi, tính bền vững của nguồn vốn trung dài hạn và sự cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN TẠI NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH HẢI PHÕNG

Chương III trình bày định hướng hoạt động của hệ thống VietinBank hướng tới tập đoàn tài chính đa năng hiện đại và mục tiêu kinh doanh của Chi nhánh Hải Phòng trong việc duy trì tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, ổn định thị phần. Dựa trên các tồn tại đã phát hiện, tác giả đề xuất 7 nhóm giải pháp nghiệp vụ dành riêng cho Chi nhánh Hải Phòng:

1. Hoàn thiện chính sách huy động vốn: Đa dạng hóa các kỳ hạn gửi tiền, áp dụng linh hoạt lãi suất trong biên độ cho phép, xây dựng các gói tiết kiệm bậc thang và sản phẩm tiền gửi kết hợp bảo hiểm.
2. Xây dựng và thực hiện chính sách khách hàng: Phân đoạn đối tượng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, nâng cao uy tín giao dịch, đơn giản hóa thủ tục hành chính tại quầy và nâng cao chất lượng phục vụ.
3. Tăng cường chiến lược marketing ngân hàng: Đẩy mạnh các chương trình quảng bá sản phẩm, tiếp thị trực tiếp tới các khu công nghiệp, doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn Hải Phòng.
4. Đổi mới và hiện đại hóa công nghệ ngân hàng: Đẩy mạnh phát triển dịch vụ thẻ, thanh toán qua ngân hàng điện tử, dịch vụ thu hộ chi hộ nhằm tăng số dư tiền gửi thanh toán không kỳ hạn có chi phí thấp.
5. Nâng cao trình độ cán bộ và đổi mới quản lý: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ ngân quỹ, giao dịch viên; chuẩn hóa quy trình phục vụ và đề cao đạo đức nghề nghiệp cán bộ tín dụng, giao dịch viên.
6. Gắn kết tăng trưởng huy động vốn với sử dụng vốn hiệu quả: Đảm bảo khả năng thanh toán, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu nhằm tạo nguồn thu nhập lãi vững chắc để bù đắp chi phí huy động.
7. Các giải pháp bổ trợ khác liên quan đến quản lý chi phí hoạt động và phân bổ nguồn lực.

Bên cạnh các giải pháp nội bộ, tác giả đề xuất ba nhóm kiến nghị cụ thể:

• Đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước: Ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, hoàn thiện hành lang pháp lý điều hành chính sách tiền tệ và lãi suất minh bạch, hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt.
• Đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam: Tăng cường phân quyền linh hoạt cho chi nhánh cấp II, hỗ trợ nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin lõi và phân bổ ngân sách tiếp thị hợp lý.
• Đối với Ban Giám đốc VietinBank Chi nhánh Hải Phòng: Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ, chỉ đạo sát sao các phòng giao dịch ngoại thành như Thủy Nguyên và các điểm giao dịch nội đô.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đã cung cấp bức tranh toàn diện về tổ chức và hoạt động tạo lập nguồn vốn tại một chi nhánh ngân hàng thương mại hạng II trên địa bàn đô thị cảng Hải Phòng.

Dưới đây là bảng tổng hợp các nhóm chỉ tiêu tài chính và nghiệp vụ huy động vốn được phản ánh trong nghiên cứu:

Nhóm chỉ tiêu	Nội dung và phương pháp tính	Ý nghĩa quản trị nguồn vốn
Cơ cấu đồng tiền	Phân tách tỷ trọng và tốc độ tăng trưởng giữa nguồn vốn VNĐ và nguồn vốn ngoại tệ.	Đánh giá mức độ phụ thuộc vào rủi ro tỷ giá và khả năng tài trợ xuất nhập khẩu.
Cơ cấu kỳ hạn	Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn / có kỳ hạn; tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn / trung và dài hạn.	Đo lường độ ổn định của dòng tiền và khả năng cân đối kỳ hạn cho vay.
Cơ cấu chủ thể	Phân bổ tỷ trọng tiền gửi từ dân cư và tiền gửi từ tổ chức kinh tế – xã hội.	Nhận diện mức độ phân tán rủi ro nguồn vốn và hiệu quả thu hút vốn giá rẻ từ DN.
Chi phí huy động vốn	Tỷ lệ: $\frac{\text{Tổng chi phí}}{\text{Tổng nguồn vốn huy động}}$	Đo lường mức độ tối ưu hóa chi phí trả lãi và chi phí quản lý đầu vào của ngân hàng.
Hiệu quả sinh lời của chi phí vốn	Hệ số: $\frac{\text{Thu lãi} - \text{Chi lãi}}{\text{Chi phí trả lãi}}$	Phản ánh một đồng chi phí trả lãi tạo ra bao nhiêu đồng chênh lệch lợi nhuận lãi ròng.
Cân đối sử dụng vốn	Tỷ lệ: $\frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Tổng vốn huy động}}$ và cân đối kỳ hạn huy động - cho vay.	Kiểm soát thanh khoản, bảo đảm vốn huy động được sử dụng tối ưu mà không ứ đọng.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở các điểm sau:

• Khóa luận làm rõ đặc thù mạng lưới của Chi nhánh Hải Phòng với 114 cán bộ công nhân viên, vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng 4 khối nghiệp vụ, trực tiếp quản lý Tổ tiền gửi tiết kiệm dân cư (36 Điện Biên Phủ) cùng 4 phòng giao dịch (Cầu Đất, Mê Linh, Số 56, Thủy Nguyên).
• Nghiên cứu phản ánh thực trạng số liệu giai đoạn 2011–2013 của chi nhánh qua 14 bảng thống kê và 7 biểu đồ chuyên đề; làm rõ sự dịch chuyển trong cơ cấu tiền gửi theo đối tượng, kỳ hạn và loại tiền tệ.
• Các giải pháp đề xuất bám sát thực tế hoạt động kinh doanh của chi nhánh ngân hàng cấp II, kết hợp hài hòa giữa giải pháp chính sách giá (lãi suất), chính sách sản phẩm, công nghệ ngân hàng hiện đại với công tác quản trị nhân lực và sử dụng vốn.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế do điều kiện thực hiện:

• Giới hạn thời gian khảo sát: Đợt thực tập tốt nghiệp của tác giả kéo dài trong khoảng thời gian ngắn (từ ngày 15/01/2014 đến ngày 01/03/2014), khiến việc tiếp cận các chuỗi dữ liệu lịch sử dài hạn và khảo sát sâu tâm lý khách hàng gặp nhiều rào cản.
• Phạm vi dữ liệu: Đề tài tập trung phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2011–2013 tại một chi nhánh duy nhất (VietinBank Chi nhánh Hải Phòng), chưa mở rộng so sánh tương quan với các chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước hoặc cổ phần khác trên cùng địa bàn.
• Phương pháp phân tích: Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ tuyệt đối và tương đối; chưa ứng dụng các mô hình định lượng kinh tế lượng nhằm kiểm định độ nhạy của biến số vốn huy động trước sự thay đổi của lãi suất thực, lạm phát hay tăng trưởng thu nhập địa phương.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể phát triển:

• Mở rộng giai đoạn nghiên cứu sau năm 2014 nhằm đánh giá tác động của tái cơ cấu hệ thống ngân hàng và các quy định an toàn vốn mới.
• Ứng dụng các mô hình hồi quy đa biến để định lượng các nhân tố tác động đến quyết định gửi tiền của khách hàng cá nhân và doanh nghiệp.
• Nghiên cứu so sánh hiệu quả chi phí huy động vốn giữa VietinBank Chi nhánh Hải Phòng với các ngân hàng thương mại khác trên địa bàn Hải Phòng.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực đối với các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Tài liệu cung cấp cấu trúc chuẩn mực cho một đề tài nghiên cứu về nghiệp vụ huy động vốn tại ngân hàng thương mại, từ việc xây dựng khung lý thuyết, lựa chọn chỉ tiêu tài chính đến phương pháp lập bảng biểu phân tích nguồn vốn.
• Học viên, người nghiên cứu thực tập tại các chi nhánh ngân hàng: Cung cấp góc nhìn thực tế về quy trình luân chuyển chứng từ, sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý điều hành 4 khối của chi nhánh ngân hàng cấp II và mạng lưới các phòng giao dịch trực thuộc.
• Cán bộ nghiệp vụ ngân hàng: Các phân tích về cơ cấu tiền gửi, chi phí vốn và các giải pháp về chính sách khách hàng, công nghệ thanh toán là tài liệu tham khảo bổ ích trong công tác điều hành nguồn vốn và tiếp thị sản phẩm tiền gửi tại cơ sở.
• Phần đáng tham khảo nhất của công trình là hệ thống phương pháp luận xác định chỉ tiêu hiệu quả huy động vốn (công thức chi phí vốn bình quân, công thức chênh lệch thu chi lãi trên chi phí trả lãi) và cách thức tổ chức các bảng biểu phân tích cơ cấu vốn theo kỳ hạn, đồng tiền và đối tượng gửi tiền.

Câu hỏi thường gặp

VietinBank Chi nhánh Hải Phòng có cơ cấu mạng lưới và quy mô nhân sự như thế nào tại thời điểm nghiên cứu?
Tại thời điểm nghiên cứu (năm 2014), VietinBank Chi nhánh Hải Phòng là đơn vị phụ thuộc hạng II thuộc hệ thống VietinBank, có tổng số 114 lao động. Cơ cấu mạng lưới gồm trụ sở chính tại số 36 Điện Biên Phủ (quận Ngô Quyền), 1 Tổ tiền gửi tiết kiệm dân cư tại trụ sở và 4 phòng giao dịch trực thuộc gồm: PGD Cầu Đất (44 Cầu Đất), PGD Mê Linh (275 Lạch Tray), PGD Số 56 (56 Mê Linh) và PGD Thủy Nguyên (15 Đà Nẵng, thị trấn Núi Đèo).

Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý điều hành của Chi nhánh Hải Phòng được phân định ra sao?
Chi nhánh vận hành theo mô hình trực tuyến chức năng gồm Ban Giám đốc trực tiếp chỉ đạo 4 khối phòng ban: Khối kinh doanh (Phòng Khách hàng doanh nghiệp lớn, Phòng Bán lẻ); Khối quản lý rủi ro (Phòng Quản lý rủi ro và nợ có vấn đề, Phòng Kiểm tra nội bộ); Khối tác nghiệp (Phòng Kế toán kho quỹ, Phòng giao dịch / Quỹ tiết kiệm); Khối hỗ trợ (Phòng Tổng hợp, Phòng Tổ chức hành chính, bộ phận Xuất nhập khẩu điện toán).

Khóa luận sử dụng các công thức tài chính nào để đo lường chi phí và hiệu quả sinh lời của vốn huy động?
Khóa luận sử dụng hai công thức định lượng trung tâm:

1. Chi phí huy động vốn = $\frac{\text{Tổng chi phí}}{\text{Tổng nguồn vốn huy động}}$
2. Tỷ lệ chênh lệch thu chi lãi trên chi phí trả lãi = $\frac{\text{Thu lãi} - \text{Chi lãi}}{\text{Chi phí trả lãi}}$

Tác giả phân loại nguồn vốn huy động của chi nhánh theo những tiêu thức nghiệp vụ nào?
Tác giả phân loại nguồn vốn huy động theo ba tiêu thức chính: theo loại hình tiền tệ (nguồn vốn nội tệ VNĐ và nguồn vốn ngoại tệ); theo thời hạn gửi tiền (tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi có kỳ hạn, phân tách ngắn hạn và trung dài hạn); theo chủ thể gửi tiền (tiền gửi từ khu vực dân cư và tiền gửi từ các tổ chức kinh tế – xã hội).

Những giải pháp trọng tâm nào được tác giả đề xuất để nâng cao hiệu quả tạo lập nguồn vốn tại chi nhánh?
Khóa luận đề xuất 7 giải pháp trọng tâm: hoàn thiện chính sách lãi suất và kỳ hạn huy động; đẩy mạnh chính sách chăm sóc và phân đoạn khách hàng; gia tăng hoạt động marketing tiếp thị; hiện đại hóa công nghệ thanh toán không dùng tiền mặt và ngân hàng điện tử; nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức cán bộ; gắn kết huy động với sử dụng vốn hiệu quả nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng; tối ưu hóa công tác quản trị chi phí hoạt động.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Việt Trinh đã phản ánh toàn diện cơ sở lý luận và thực trạng nghiệp vụ huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng trong giai đoạn 2011–2013. Công trình đánh giá chi tiết biến động quy mô, cơ cấu và chi phí tạo lập vốn, đồng thời chỉ ra mối liên hệ hữu cơ giữa công tác huy động vốn với hiệu quả hoạt động tín dụng và quản trị thanh khoản tại một chi nhánh ngân hàng thương mại hạng II. Hệ thống giải pháp và kiến nghị được xây dựng có căn cứ thực tiễn, đóng góp tài liệu tham khảo học thuật hữu ích cho việc nghiên cứu và quản trị nghiệp vụ ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Tổng quan về Ngân hàng thương mại và hoạt động huy động vốn của Ngân hàng thương mại. Chương II: Thực trạng hoạt động huy động vốn tại Ngân hàng Công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng. Chương III: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng công thương Việt Nam chi nhánh Hải Phòng. Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, em xin chân thành cảm ơn các anh chị, cô chú trong NHCTVN Chi nhánh Hải Phòng đã tận tinh giúp đỡ, đặc biệt em xin cảm ơn ThS.

Cao Thị Thu đã dành thời gian hướng dẫn em trong quá trình làm khóa luận. Do thời gian thực tập chưa nhiều cộng với vốn kiến thức còn ít ỏi nên bài viết của em còn nhiều hạn chế, rất mong được sự đóng góp của thầy cô để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Sinh viên: Vũ Việt Trinh -2- Lớp QT1401T Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG I: TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Tìm hiểu chung về Ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thƣơng mại(NHTM) đã hình thành, tồn tại và phát triển với bề dày lịch sử hàng trăm năm, gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế hàng hoá.

Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì NHTM cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu được. Nó là tổ chức trung gian tài chính nhận tiền gửi và tiến hành các hoạt động cho vay và đầu tư. Nó đã thâm nhập vào mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội như là người mở đường, người tham gia, người quyết định đối với mọi quá trình sản xuất kinh doanh, là trung tâm tiền tệ, tín dụng và thanh toán của các thành phần kinh tế, là định chế tài chính quan trọng bậc nhất của nền kinh tế. Ngân hàng thương mại ra đời và phát triển gắn liền với các hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.Trong các nước phát triển và cả những nước đang phát triển hầu như không có một công dân nào là không có quan hệ giao dịch với một Ngân hàng thương mại nhất định nào đó.NHTM được coi như là một định chế tài chính quen thuộc và thiết yếu trong đời sống kinh tế.

Khi nền kinh tế càng phát triển thì những hoạt động dịch vụ của Ngân hàng càng đi sâu vào tận cùng những ngõ ngách của nền kinh tế và đời sống con người. Mọi công dân đều chịu tác động từ các hoạt động của Ngân hàng thương mại, dù họ chỉ là khách hàng gửi tiền, một người vay hay đơn giản là người đang làm việc cho một doanh nghiệp có vay vốn và sử dụng các dịnh vụ Ngân hàng. Ngân hàng thương mại là một sản phẩm độc đáo của nền sản xuất hàng hoá trong kinh tế thị trường, một tổ chức có tầm quan trọng đặc biệt trong nền kinh tế. Bản chất, chức năng, các hoạt động nghiệp vụ của các ngân hàng hầu như là giống nhau song quan niệm về ngân hàng lại không đồng nhất giữa các nước trên thế giới.

Khái niệm Ngân hàng thương mại. Để đưa ra được một khái niệm chính xác và tổng quát nhất về Ngân hàng thương mại người ta thường phải dựa vào đặc điểm, tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính, đồng thời đôi khi còn kết hợp tính chất, Sinh viên: Vũ Việt Trinh -3- Lớp QT1401T Khóa luận tốt nghiệp mục đích và đối tuợng hoạt động.