Chương 1: Cơ sở khoa học về hiệu quả hoạt động cung ứng hàng hóa.1 Một số khái niệm cơ bản.1 Khái niệm về cung ứng hàng hóa. Khái niệm: “Cung ứng hàng hóa là việc tổ chức nguồn hàng nhằm đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại”.(Giáo trình Kinh tế doanh nghiệp thương mại dịch vụ-PGS.TS Phạm Công Đoàn) Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại được bắt đầu từ việc mua hàng, kết thúc là việc bán hàng. Muốn có hàng để bán cho khách hàng, thì doanh nghiệp luôn luôn phải cung ứng được hàng hóa. Một doanh nghiệp khi bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh thì cần có các yếu tố cơ bản ban đầu như là: vốn, cơ sở vật chất, định hướng kinh doanh…, và yếu tố tiếp theo giúp cho doanh nghiệp có thể thực hiện hoạt động kinh doanh trôi chảy đó chính là tổ chức quá trình cung ứng hàng hóa hợp lý.2 Khái niệm về hiệu quả cung ứng hàng hóa.
Cung ứng hàng hóa đạt được hiệu quả là khi quá trình tổ chức nguồn hàng phục vụ cho hoạt động kinh doanh diễn ra thuận lợi, giá trị cũng như cơ cấu hàng hóa luôn được đáp ứng kịp thời trước nhu cầu của thị trường. Hiệu quả của hoạt động cung ứng hàng hóa càng cao khi hàng hóa dự trữ cho nhu cầu tiêu thụ càng đầy đủ, trong khi chi phí mua và dự trữ phải hợp lý. Khái niệm: Hiệu quả hoạt động cung ứng hàng hoá trong doanh nghiệp thương mại là sự so sánh giữa kết quả của hoạt động cung ứng hàng hoá với chi phí trong quá trình thực hiện cung ứng hàng hoá. Hiệu quả kinh tế trong cung ứng hàng hoá là phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn nhân lực được thể hiện thông qua mối quan hệ so sánh kết giữa kết quả đạt được (đầu ra) với chi phí bỏ ra (đầu vào) trong quá trình cung ứng hàng hoá.
Các khoản chi phí ở đây bao gồm các yếu tố của quá trình cung ứng hàng hoá. Hiệu quả của hoạt động cung ứng hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại có thể được thể hiện qua một số đại lượng như doanh thu theo giá vốn, lợi nhuận, chi phí.3 Khái niệm về hàng hóa. Trong đề tài có tập trung nghiên cứu về một số loại hàng hóa: hàng gia dụng, thực phẩm. Những loại hàng hóa này được định nghĩa như sau: 8 Luan van Hàng gia dụng: “là những hàng hóa và các sản phẩm được sản xuất, chế tạo, mua bán với mục đích chủ yếu là sử dụng trong các hộ gia đình, phục vụ cho cuộc sống và tiện nghi của cá nhân và hộ gia đình”.
Đây là những tài sản hữu hình và thuộc loại động sản, mang tính cá nhân. Hàng gia dụng là một phần quan trọng của nền kinh tế của một quốc gia với sự tiêu thụ rộng rãi vì đáp ứng cho nhu cầu cuộc sống hàng ngày Thực phẩm : hay còn được gọi là thức ăn là “bất kỳ vật phẩm nào, bao gồm chủ yếu các chất: chất bột, chất béo, chất đạm, hoặc nước, mà con người hay động vật có thể ăn hay uống được, với mục đích cơ bản là thu nạp các chất dinh dưỡng nhằm nuôi dưỡng cơ thể hay vì sở thích”. Hàng thực phẩm là một loại hàng hóa không thể thiếu được trong đời sống của nhân dân, nhất là các hàng hóa là thực phẩm thiết yếu.2 Một số lý thuyết về hiệu quả của hoạt động cung ứng hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại. Đặc điểm các loại hàng hóa và những tác động của chúng tới hoạt động cung ứng.
Mỗi một loại hàng hóa đều có những đặc điểm về lý hóa, nhu cầu, nguồn cung, giá cả. khác nhau, vì thế, trong hoạt động cung ứng cần lưu ý để thực hiện các khâu trong cung ứng hàng hóa cho hợp lý. Đặc điểm của hàng thực phẩm: - Về thời gian bảo quản: Tùy theo từng loại hàng hóa cụ thể mà thời gian bảo quản có thể khác nhau, ví dụ với mặt hàng gạo, thức ăn đóng hộp có thể bảo quản nhiều tháng, nhưng cũng có nhiều loại hàng hóa không thể bảo quản lâu như: thức ăn tươi sống, rau quả. chính vì thế trong khâu mua và dự trữ cần tính toán số lượng hàng hóa mua và dự trữ cho hợp lý, phù hợp với mức độ tiêu thụ, tránh để tình trạng hàng hóa hư hỏng, không thể sử dụng.
- Về nhu cầu tiêu thụ: Hàng thực phẩm là một loại hàng hóa có nhu cầu tiêu thụ lớn và ổn định, là một trong những hàng hóa thiết yếu trong đời sống của dân cư. Chính vì thế nên lượng tiêu thụ hàng thực phẩm trong các siêu thị là rất cao, trong đó có siêu thị Vân Hồ. - Về nguồn cung: Nguồn cung của hàng thực phẩm khá đa dạng phụ thuộc vào từng loại mặt hàng. Ví dụ như thực phẩm đóng hộp thường được nhập từ các nhà máy thực phẩm, rau xanh thì thường được nhập từ các cơ sở sản xuất rau sạch, thịt được lấy từ các 9 Luan van lò mổ.
Nguồn cung của hàng thực phẩm chịu ảnh hưởng nhiều tư các yếu tố như: thời tiết, dịch bệnh, thời vụ.Điểm cần chú ý trong hoạt động cung ứng là phải đảm bảo được nguồn cung luôn ổn định, cũng như luôn xác định được nguồn gốc, chất lượng của hàng hóa mua về. - Về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm: Đây là một đặc trưng của hàng thực phẩm. Như đã phân tích, hàng thực phẩm là một trong những hàng hóa không thể thiếu được trong đời sống nhân dân. Vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm trong thời gian qua đã trở thành tâm điểm của dư luận, do nó có ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe, thậm chí là tính mạng của người tiêu dùng.
Qua đó ta có thể thấy tầm quan trọng của việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Trong hoạt động cung ứng, cần chú ý quan tâm tới nguồn gốc xuất xứ, các biện pháp an toàn, tránh mua phải hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng. Đặc điểm của hàng gia dụng. - Về thời gian bảo quản: Hàng gia dụng phần lớn có thời gian bảo quản lâu, như những dụng cụ nhà bếp, bình lọc nước, bàn ghế mini.
có thể kéo dài hàng năm, chính vì thế ít trường hợp hàng hóa bị hỏng do bảo quản quá thời gian mà chưa tiêu thụ được. Tuy nhiên, hàng gia dụng lại thường xuyên có sự thay đổi về thị hiếu tiêu dùng, về mẫu mã, công nghệ sản xuất. nên trong hoạt động cung ứng, nên có kế hoạch mua, dự trữ hàng hóa hợp lý, theo tình hình tiêu dùng. - Về nhu cầu tiêu thụ: Hàng gia dụng có lượng tiêu thụ cũng khá cao và đều đặn, tuy nhiên, nhu cầu mua hàng gia dụng chịu ảnh hưởng rất nhiều từ yếu tố thu nhập, điểm này khác với hàng thực phẩm, ngoài ra đặc điểm về thời gian cũng làm cho lượng hàng gia dụng tiêu thụ thay đổi, ví dụ, mùa đông thì các loại sản phẩm như phin cà phê, ga gối được tiêu dùng nhiều hơn.
Chính vì thế kế hoạch mua hàng cần phải chú ý theo điều kiện môi trường kinh tế từng thời điểm. - Về nguồn cung: Nguồn cung mặt hàng gia dụng chủ yếu đến từ các nhà máy, cơ sở sản xuất, số lượng nhà cung ứng cũng khá lớn nên nguồn cung hàng gia dụng ổn định hơn so với hàng thực phẩm. Tuy nhiên, tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng diễn ra khá là phổ biến ở loại mặt hàng này, bởi thế trong hoạt động cung ứng cần chú ý tới việc lựa chọn nhà cung cấp đảm bảo uy tín. - Về giá cả và mẫu mã: Giá cả các loại hàng gia dụng khá đa dạng, vì có nhiều chủng loại, mẫu mã, chất lượng sản phẩm.
Ví dụ, một siêu thị có thể bán nhiều loại dao thớt, 10 Luan van xoong chảo, bình lọc. nước với nhiều mẫu mã, giá cả, của nhiều nhà cung cấp khác nhau. Trong hoạt động cung ứng, nên chú ý mua đa dạng hóa chủng loại, mẫu mã, giá cả hàng hóa để khách hàng có sự lựa chọn.2 Bản chất của hiệu quả cung ứng hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại. Khi nói đến hiệu quả ta có thể hiểu đó là một sự so sánh giữa kết quả đạt được theo mục tiêu đã xác định với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.
Hiệu quả của hoạt động cung ứng hàng hóa cũng được hiểu như thế, chính là một sự so sánh giữa kết quả đạt được theo mục tiêu cho trước với chi phí bỏ ra. Cách đánh giá hiệu quả còn tùy thuộc vào mục tiêu mà doanh nghiệp đề ra. Về cơ bản, cung ứng hàng hóa nếu đáp ứng được cho quá trình kinh doanh diễn ra thuận lợi, cung cấp đủ hàng hóa với lượng dự trữ vừa phải, mức chi phí hợp lý thì ta có thể nói là hoạt động cung ứng đã đạt được hiệu quả. Mỗi một hàng hóa khác nhau thì sẽ có những đặc trưng riêng ảnh hưởng tới hiệu quả cung ứng hàng hóa.
Ví dụ như đối với hàng thực phẩm: tốc độ bán nhanh, tuy nhiên thời gian dự trữ lại không được phép kéo dài, vì nhiều loại thực phẩm: như rau củ quả, thịt. dễ bị biến chất chỉ qua vài ngày, cũng có nhiều loại thực phẩm để được trong một thời gian khá dài: như đồ đóng hộp, đông lạnh. tuy nhiên về cơ bản trong cung ứng hàng hóa thực phẩm cần hết sức chú ý tới hoạt động mua và dự trữ phải tương ứng với lượng tiêu thụ hàng ngày. Thực tế, theo lý thuyết kinh tế, có một số đại lượng dùng để phản ánh hiệu quả cung ứng hàng hóa trong một doanh nghiệp.
- Doanh thu theo giá vốn Tổng doanh thu tiêu thụ của doanh nghiệp thương mại là số tiền thu được từ các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hay nói cách khác nó là số tiền thu được từ hoạt động bán hàng nhưng được tính theo giá vốn. Ta có công thức : Mv= Pi * Qi Trong đó: Mv : Doanh thu theo giá vốn Pi : Giá mua vào của loại sản phẩm i (i: hàng thực phẩm, hàng gia dụng) Qi : Lượng bán ra của loại sản phẩm i (i: hàng thực phẩm, hàng gia dụng) 11 Luan van Đại lượng này là tổng các tích của Pi : giá mua vào của mặt hàng i và Qi : lượng bán ra của mặt hàng i. Đại lượng này nằm trên tử số của chỉ tiêu thuận. Nó càng tăng cao càng làm cho hiệu quả càng cao.
Nhưng ta cần phải xem xét xem nó tăng là do đâu.