Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lý luận về xuất khẩu và mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu mặt hàng túi vải của công ty TNHH Đầu tư Sản xuất và Dịch vụ Nguồn Việt Chương 4: Định hướng phát triển và giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu túi vải của công ty TNHH Đầu tư Sản xuất và Dịch vụ Nguồn Việt 6 CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU HÀNG HÓA CỦA DOANH NGHIỆP 2. Cơ sở lý luận về xuất khẩu 2. Khái niệm xuất khẩu Theo quy định tại Luật thương mại 2005, tại điều 28, Khoản 1 thì xuất khẩu được định nghĩa: “Xuất khẩu hàng hóa là việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật.” Trong giáo trình Kinh tế ngoại thương, Bùi Xuân Lưu (2001) định nghĩa: “Xuất khẩu là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho nước ngoài”. Feenstra và Taylor (2010) đưa ra một định nghĩa khác “xuất khẩu là sản phẩm được bán từ nước này sang nước khác”.
Như vậy ở đây, xuất khẩu là một phạm trù kinh tế phản ánh hoạt động trao đổi, bán hàng hóa của một quốc gia với phần còn lại của thế giới hoặc có thể hiểu một cách đơn giản hơn: xuất khẩu là những hoạt động cụ thể trong trao đổi, bán hàng hóa của các chủ thể kinh tế trong nước với các đối tác nước ngoài. Khi sản xuất hàng hóa phát triển thì hoạt động trao đổi hàng hóa sẽ mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới một quốc gia và quá trình đó mang lại lợi ích cho các chủ thể tham gia. Xuất khẩu là hình thức xâm nhập nước ngoài ít rủi ro nhất và chi phí thấp nhất. Với các nước có trình độ kinh tế thấp như các nước đang phát triển thì xuất khẩu đóng vai trò rất lớn với nền kinh tế và các doanh nghiệp kinh doanh xuất khẩu.
Các hình thức xuất khẩu 2. Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hình thức mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ mà bên mua và bên bán trực tiếp thỏa thuận, trao đổi, thương lượng về quyền lợi của mỗi bên phù hợp với pháp luật của các quốc gia các bên cùng tham gia ký kết hợp đồng. Xuất khẩu trực tiếp được tiến hành khá đơn giản. Hoạt động xuất khẩu trực tiếp là hình thức xuất khẩu độc lập của một doanh nghiệp xuất khẩu trên cơ sở nghiên cứu kỹ thị trường trong và ngoài nước, tính toán đầy đủ các chi phí đảm bảo kinh doanh có lãi, đúng phương hướng, chính sách luật pháp của Nhà nước cũng như quốc tế.
Trong hoạt động xuất khẩu tự doanh, doanh 7 nghiệp hoàn toàn nắm quyền chủ động và phải tự tiến hành các nghiệp vụ của hoạt động xuất khẩu từ nghiên cứu thị trường, lựa chọn bạn hàng, lựa chọn phương thức giao dịch, đến việc ký kết và thực hiện hợp đồng. Doanh nghiệp phải tự bỏ vốn để chi trả các chi phí phát sinh trong hoạt động kinh doanh và được hưởng toàn bộ phần lãi thu được cũng như phải tự chịu trách nhiệm nếu hoạt động đó thua lỗ. Xuất khẩu gián tiếp Loại hình xuất khẩu gián tiếp này còn có một tên gọi khác là xuất khẩu ủy thác, hay ủy thác xuất khẩu. Với loại hình xuất khẩu này, doanh nghiệp sở hữu hàng hóa sẽ ủy thác cho một đơn vị khác đứng ra tiến hành xuất khẩu hàng, Đơn vị này sẽ đứng ra làm việc trên danh nghĩa là bên nhận ủy thác.
Để thực hiện loại hình xuất khẩu này, bên chủ hàng sẽ phải ký hợp đồng nhằm ràng buộc trách nhiệm với bên nhận ủy thác. Sau đó đơn vị nhận ủy thác này sẽ giao hàng và thanh toán đối với thương nhân nước ngoài. Cuối cùng họ sẽ nhận phí ủy thác xuất khẩu từ chủ hàng. Xuất khẩu tại chỗ Trong trường hợp hàng hóa và dịch vụ có thể chưa vượt qua biên giới quốc gia nhưng ý nghĩa kinh tế của nó cũng tương tự như hoạt động xuất khẩu thì được coi là xuất khẩu tại chỗ.
Xuất khẩu tại chỗ là việc cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người, doanh nghiệp hay tổ chức quốc tế khi những tổ chức, con người đó có mặt tại nước xuất khẩu, nhưng có thể giảm bớt chi phí gắn liền với hoạt động sản xuất và vận chuyển như: bao bì, chi phí vận tải, bảo hiểm, thu hồi vốn nhanh trong khi vẫn thu được lại ngoại tệ. Gia công xuất khẩu Gia công xuất khẩu là phương thức sản xuất mà công ty trong nước nhận tư liệu sản xuất (máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu) từ công ty nước ngoài về để sản xuất hàng dựa trên yêu cầu của bên đặt hàng. Hàng hóa làm ra sẽ được bán ra nước ngoài theo chỉ định của công ty đặt hàng. Tạm nhập tái xuất Tạm nhập tái xuất là hình thức mà thương nhân xuất khẩu tạm thời hàng hóa vào nước mình, nhưng sau đó lại xuất khẩu chính hàng hóa đó sang một nước khác.
Hình thức này là tiến hành xuất khẩu hàng hóa nhưng không để tiêu thụ trong nước mà để xuất khẩu 8 sang một nước thứ ba nhằm thu lợi nhuận. Giao dịch này bao gồm cả xuất khẩu và xuất khẩu với mục đích thu lại lượng ngoại tệ lớn hơn số vốn ban đầu đã bỏ ra. Khi tiến hành tạm nhập tái xuất, doanh nghiệp cần tiến hành đồng thời hai hợp đồng riêng biệt, gồm: hợp đồng mua hàng ký với thương nhân nước xuất khẩu và hợp đồng bán hàng ký với thương nhân nước xuất khẩu. Buôn bán đối lưu Buôn bán đối lưu hay mậu dịch đối lưu là phương thức giao dịch trao đổi hàng hóa, trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua, lượng hàng hóa giao đi giá trị tương đương với lượng hàng hóa nhập về.
Vai trò của xuất khẩu 2. Đối với doanh nghiệp Hoạt động xuất khẩu hàng hóa có vai trò rất quan trọng với cả doanh nghiệp nội địa cũng như quốc tế: Thứ nhất, thông qua hoạt động xuất khẩu, doanh nghiệp thực hiện được mục tiêu cơ bản của mình đó là lợi nhuận, một mục tiêu mà mọi doanh nghiệp đều phải hướng tới. Lợi nhuận là mục tiêu đầu tiên cũng như mục tiêu quan trọng nhất của doanh nghiệp, nó quyết định và chi phối các hoạt động khác như: nghiên cứu, tìm kiếm thị trường mới; thu mua và tạo nguồn hàng; tiến hành các hoạt động dự trữ, dịch vụ… các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia và tiếp cận vào thị trường thế giới. Thứ hai, xuất khẩu giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh: Do phải chịu sức ép cạnh tranh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước để đứng vững được, các doanh nghiệp phải đổi mới trang thiết bị, đào tạo lại đội ngũ cán bộ, công nhân viên nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
Thứ ba, xuất khẩu kết hợp với xuất khẩu trong điều kiện nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần sẽ góp phần đẩy mạnh liên doanh liên kết giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước một cách tự giác, mở rộng quan hệ kinh doanh, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực hiện có, giải quyết công ăn việc làm cho người lao động, nó làm tăng thêm thu nhập của họ đồng thời cũng phát huy được sự sáng tạo của người lao động. Đối với nền kinh tế Xuất khẩu là một hoạt động kinh tế đối ngoại cơ bản, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Xuất khẩu đóng góp vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng và phát triển kinh tế, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu GDP của nhà nước. Thứ nhất, xuất khẩu làm tăng thu nhập quốc dân.
Xuất khẩu là một trong những nguồn thu quan trọng của quốc gia. Khi xuất khẩu tăng, thu nhập quốc dân sẽ tăng theo. Điều này giúp cải thiện đời sống của người dân và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Thứ hai, xuất khẩu tạo công ăn, việc làm.
Xuất khẩu tạo ra nhiều việc làm cho người lao động trong nước. Khi xuất khẩu tăng, nhu cầu về lao động sẽ tăng theo. Điều này giúp giải quyết vấn đề thất nghiệp và góp phần giảm nghèo. Thứ ba, xuất khẩu thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Xuất khẩu giúp các doanh nghiệp trong nước tiếp cận với thị trường quốc tế. Điều này thúc đẩy các doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại. Cơ sở lý luận về thị trường và thị trường xuất khẩu 2. Khái niệm về thị trường Thị trường xuất hiện thông qua các mối quan hệ trao đổi, mua bán hàng hoá, dịch vụ.
Theo đó, thị trường được cấu thành bởi nhiều yếu tố, nhiều mối quan hệ khác nhau như cung – cầu và giá cả, quan hệ hợp tác, quan hệ cạnh tranh… Theo quan điểm của Kinh tế học: “Thị trường là tổng thể của cung và cầu đối với một hàng hoá nhất định trong một không gian và thời gian cụ thể. McCarthy: “Thị trường là nhóm khách hàng tiềm năng với những nhu cầu tương tự nhau và những người bán đưa ra các sản phẩm khác nhau với những cách thức khác nhau để thoả mãn nhu cầu đó.” Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về thị trường, nhưng các quan điểm đều cho thấy các đặc điểm của thị trường là nơi người mua và người bán trao đổi, mua bán hàng hoá, dịch vụ. Giá cả hàng hoá trên thị trường chịu tác động bởi nhiều quy luật kinh tế khác nhau như quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu. Khái niệm về thị trường xuất khẩu Theo quan điểm của kinh doanh quốc tế: “Thị trường xuất khẩu là tập hợp những khách hàng có nhu cầu thị trường với sản phẩm hoặc lĩnh vực hoạt động thương mại mà doanh nghiệp có dự án trong mối quan hệ của môi trường kinh doanh và điều kiện cạnh tranh quốc tế.” Theo quan điểm của Marketing quốc tế: “Thị trường xuất khẩu của một doanh nghiệp là tập hợp các khách hàng nước ngoài tiềm năng của doanh nghiệp đó.” Từ những quan điểm trên có thể thấy thị trường xuất khẩu của công ty được hình thành khi công ty tìm cách bán hàng hóa của mình ra thị trường nước ngoài.
Thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp là tập hợp các khách hàng hiện thực và tiềm năng, có nhu cầu thị trường với sản phẩm hoặc lĩnh vực hoạt động thương mại.