Luận văn tốt nghiệp: Mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại công ty cổ phần tập đoàn trà, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Phùng Hương Ly
• Người hướng dẫn: Ths. Trần Thị Thu Hà
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Quốc tế
• Đề tài: Giải Pháp Mở Rộng Thị Trường Xuất Khẩu Chè Tại Công Ty Cổ Phần Tập Đoàn Trà Khánh Linh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƢỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.1. Lý luận chung về xuất khẩu và mở rộng thị trƣờng xuất khẩu
• 1.1.1. Khái niệm xuất khẩu
• 1.1.2. Hình thức xuất khẩu
• 1.1.3. Vai trò của xuất khẩu
• 1.2. Mở rộng thị trường xuất khẩu của doanh nghiệp
• 1.2.1. Khái niệm về thị trường xuất khẩu
• 1.2.2. Khái niệm mở rộng thị trường xuất khẩu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY TẬP ĐOÀN TRÀ KHÁNH LINH
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM MỞ RỘNG THỊ TRƯỜNG XUẤT KHẨU CHÈ TẠI CÔNG TY TẬP ĐOÀN TRÀ KHÁNH LINH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về thị trường xuất khẩu chè

Thị trường xuất khẩu chè tại Việt Nam đang trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế. Xuất khẩu chè không chỉ mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế quốc gia. Việt Nam, với lợi thế về khí hậu và đất đai, đã trở thành một trong những nước xuất khẩu chè hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, thị trường chè cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các quốc gia khác. Do đó, việc mở rộng thị trường xuất khẩu là một nhiệm vụ cấp thiết cho các doanh nghiệp trong ngành. Theo thống kê, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh đã có những bước tiến đáng kể trong việc mở rộng thị trường, nhưng vẫn cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả xuất khẩu.

1.1. Tình hình xuất khẩu chè hiện nay

Trong những năm qua, ngành trà đã có những bước phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, thị trường quốc tế đang ngày càng trở nên khốc liệt. Các sản phẩm chè Việt Nam thường gặp khó khăn trong việc cạnh tranh về giá cả và chất lượng. Đặc biệt, việc thiếu thông tin về thị trường và đối tác xuất khẩu đã làm giảm khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp. Giải pháp kinh doanh cần được đưa ra để cải thiện tình hình này. Việc xây dựng mối quan hệ đối tác vững chắc và tìm kiếm thị trường mới là rất quan trọng. Công ty cần phải nắm bắt xu hướng tiêu dùng và nhu cầu của thị trường để có thể điều chỉnh sản phẩm cho phù hợp.

II. Phân tích thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu chè

Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh đã có những nỗ lực đáng kể trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu chè. Tuy nhiên, thực trạng hiện tại cho thấy vẫn còn nhiều hạn chế. Việc quản lý xuất khẩu chè chưa được tối ưu, dẫn đến việc không khai thác hết tiềm năng của thị trường. Các sản phẩm chè xuất khẩu chủ yếu vẫn là chè thô, chưa được chế biến sâu, điều này làm giảm giá trị gia tăng. Hơn nữa, đối tác xuất khẩu chưa được đa dạng hóa, khiến cho công ty phụ thuộc vào một số thị trường nhất định. Để khắc phục tình trạng này, công ty cần phải xây dựng chiến lược chiến lược xuất khẩu rõ ràng, tập trung vào việc phát triển sản phẩm và mở rộng kênh phân phối.

2.1. Đánh giá ưu nhược điểm trong hoạt động xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu chè của Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh có những ưu điểm như sản phẩm chất lượng cao và thương hiệu đã được khẳng định. Tuy nhiên, nhược điểm lớn nhất là thiếu sự linh hoạt trong việc điều chỉnh sản phẩm theo nhu cầu thị trường. Công ty cần phải cải thiện khả năng quản lý xuất khẩu và tăng cường nghiên cứu thị trường để nắm bắt kịp thời các xu hướng mới. Việc đầu tư vào công nghệ chế biến và nâng cao chất lượng sản phẩm cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

III. Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu chè

Để mở rộng thị trường xuất khẩu, Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, công ty cần tăng cường hoạt động marketing để nâng cao nhận thức về sản phẩm chè Việt Nam trên thị trường quốc tế. Việc tham gia các hội chợ thương mại và triển lãm quốc tế sẽ giúp công ty tiếp cận được nhiều khách hàng tiềm năng. Thứ hai, công ty cần xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các nhà phân phối và đại lý tại các thị trường mục tiêu. Cuối cùng, việc đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm sẽ giúp công ty tạo ra những sản phẩm mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường.

3.1. Tăng cường hoạt động marketing

Hoạt động marketing đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường chè. Công ty cần xây dựng một chiến lược marketing hiệu quả, bao gồm việc sử dụng các kênh truyền thông hiện đại để quảng bá sản phẩm. Việc tạo dựng thương hiệu mạnh mẽ sẽ giúp công ty thu hút được sự chú ý của khách hàng quốc tế. Ngoài ra, công ty cũng nên chú trọng đến việc phát triển các chương trình khuyến mãi và ưu đãi để khuyến khích khách hàng thử nghiệm sản phẩm. Điều này không chỉ giúp tăng doanh số mà còn tạo dựng lòng tin với khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu sản xuất, gia tăng tích lũy ngoại tệ và giải quyết việc làm cho người lao động. Trong nhóm hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam (bên cạnh lúa gạo, thủy sản và dệt may), ngành chè giữ vị trí trọng yếu, gắn liền mật thiết với sinh kế và thu nhập của hàng chục vạn nông dân vùng trung du, miền núi. Việc phát triển vùng nguyên liệu và chế biến chè không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần phủ xanh đất trống đồi trọc, hạn chế xói mòn, bảo vệ môi trường sinh thái và giảm dần khoảng cách phát triển giữa vùng sâu, vùng xa với đô thị.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, các doanh nghiệp xuất khẩu chè Việt Nam đang phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường toàn cầu. Thị trường chè thế giới xuất hiện xu hướng bão hòa ở nhiều khu vực truyền thống, trong khi các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn vệ sinh thực phẩm và rào cản thương mại ngày càng khắt khe. Phần lớn sản phẩm chè xuất khẩu của Việt Nam vẫn ở dạng sơ chế, mẫu mã đơn giản, thương hiệu chưa mạnh và chủ yếu tập trung vào các thị trường dễ tính, dẫn đến giá trị gia tăng chưa cao. Đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh — một doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh chè có cơ sở sản xuất tại tỉnh Phú Thọ — nhiệm vụ duy trì thị phần truyền thống song song với việc thâm nhập các thị trường mới là bài toán mang tính sống còn để giải quyết đầu ra cho vùng nguyên liệu và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Khóa luận tốt nghiệp "Giải pháp mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại Công ty cổ phần tập đoàn Trà Khánh Linh" do sinh viên Phùng Hương Ly thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Thị Thu Hà tại Viện Đào tạo Quốc tế - Học viện Chính sách và Phát triển (hoàn thành tháng 5/2019) tập trung giải quyết các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu sau:

• Mục đích nghiên cứu: Đề xuất một số giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về mở rộng thị trường xuất khẩu, làm rõ sự cần thiết của việc mở rộng thị trường xuất khẩu đối với doanh nghiệp.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động mở rộng thị trường xuất khẩu của Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh; chỉ ra các ưu điểm, nhược điểm trong việc mở rộng thị trường xuất khẩu chè của công ty.
  3. Nhận diện những triển vọng và hạn chế đối với công ty trong quá trình mở rộng thị trường xuất khẩu, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu.
• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu và mở rộng thị trường xuất khẩu chè của Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Không gian: Tập trung nghiên cứu thực tế tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh (trụ sở sản xuất tại xã Minh Đài, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ; văn phòng đại diện tại Cầu Giấy, Hà Nội) trong mối liên hệ với thị trường chè Việt Nam và các thị trường xuất khẩu quốc tế (Pakistan, Đài Loan, Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Malaysia, Indonesia...).
  • Thời gian: Khảo sát tiến trình phát triển của doanh nghiệp từ năm 1986 đến giai đoạn 2015–2018 và cập nhật dữ liệu diễn biến thương mại đến các tháng đầu năm 2019.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng phân tích dựa trên lý luận thương mại quốc tế và marketing hiện đại trong hoạt động ngoại thương của doanh nghiệp:

• Khái niệm xuất khẩu và thị trường xuất khẩu: Xuất khẩu được định nghĩa là hoạt động bán hàng hóa, dịch vụ ra nước ngoài có tổ chức nhằm mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất trong nước và nâng cao mức sống nhân dân thông qua phương thức thanh toán bằng ngoại tệ. Thị trường chè xuất khẩu là nơi diễn ra các quan hệ trao đổi sản phẩm chè vượt ra khỏi ranh giới quốc gia, trực tiếp điều tiết hoạt động sản xuất kinh doanh của các đơn vị chế biến nông sản.
• Hình thức xuất khẩu: Phân loại theo hai phương thức cơ bản:
  • Xuất khẩu trực tiếp: Doanh nghiệp tự đàm phán, ký kết hợp đồng và phân phối trực tiếp tới đối tác nước ngoài. Ưu điểm là biên lợi nhuận cao, kiểm soát được thương hiệu, chất lượng và chính sách giá, đồng thời nắm bắt trực tiếp biến động nhu cầu; nhược điểm là đòi hỏi nguồn lực tài chính, nhân sự lớn và chịu rủi ro thị trường cao.
  • Xuất khẩu gián tiếp: Thực hiện bán hàng thông qua các đơn vị trung gian ngoại thương hoặc đại lý ủy thác. Phương thức này giảm thiểu rủi ro và vốn đầu tư ban đầu nhưng doanh nghiệp không kiểm soát được kênh phân phối, biên lợi nhuận bị chia sẻ và khó thích ứng kịp thời với thị hiếu người tiêu dùng.
• Khái niệm và phương hướng mở rộng thị trường: Theo quan điểm marketing, mở rộng thị trường xuất khẩu không đơn thuần là thâm nhập các khu vực địa lý mới mà còn bao gồm việc gia tăng thị phần tại các thị trường hiện có. Hoạt động này được triển khai theo hai hướng:
  • Mở rộng theo chiều rộng: Xâm nhập các thị trường quốc gia mới, tiếp cận nhóm khách hàng mới chưa từng biết đến sản phẩm của doanh nghiệp.
  • Mở rộng theo chiều sâu: Gia tăng khối lượng, chủng loại và giá trị xuất khẩu tại các thị trường truyền thống thông qua việc củng cố khách hàng trung thành, thu hút khách hàng của đối thủ cạnh tranh và kích thích nhu cầu mới.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá: Sử dụng kết hợp chỉ tiêu định tính (khả năng mở rộng mạng lưới khách hàng, quan hệ đối tác, giá trị thương hiệu, đóng góp xã hội) và chỉ tiêu định lượng (sản lượng xuất khẩu, doanh thu, lợi nhuận, tỷ suất lợi nhuận xuất khẩu, hiệu quả sử dụng vốn, tỷ suất ngoại tệ).
• Khung nhân tố tác động: Phân tích các yếu tố khách quan (môi trường kinh tế, văn hóa - xã hội, thể chế pháp lý, cạnh tranh, rào cản kỹ thuật và các hiệp định thương mại tự do) và các yếu tố chủ quan (năng lực tài chính, vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến, hệ thống đóng gói, năng lực nhân sự ngoại thương).

Về mặt phương pháp luận, tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu học thuật gồm:

1. Phương pháp thu thập và tổng quan tài liệu sơ cấp, thứ cấp.
2. Phương pháp xử lý và tổng hợp thông tin.
3. Phương pháp phân tích kinh tế.
4. Phương pháp so sánh đối chiếu số liệu theo chuỗi thời gian.
5. Phương pháp thống kê mô tả.

Nguồn dữ liệu của đề tài được trích xuất từ số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), báo cáo của Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), ấn phẩm chuyên ngành nông sản cùng các báo cáo nội bộ của Phòng Tổng hợp và Phòng Kinh doanh thuộc Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về mở rộng thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế áp dụng cho nhóm ngành hàng nông sản. Tác giả phân tích tính đặc thù của mặt hàng chè: sản xuất mang tính thời vụ, chất lượng phụ thuộc lớn vào điều kiện tự nhiên và thổ nhưỡng, sản xuất chè nguyên liệu thường phân tán nhỏ lẻ, đồng thời cầu tiêu dùng chè ít co giãn theo giá so với các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu khác.

Nội dung chương làm rõ quy trình mở rộng thị trường thông qua các bước: nghiên cứu thị trường mục tiêu (thị hiếu, rào cản thương mại, đối thủ cạnh tranh), triển khai các hoạt động xúc tiến thương mại (quảng cáo, hội chợ triển lãm quốc tế, thiết lập văn phòng đại diện), và lựa chọn đối tác phù hợp với quy mô doanh nghiệp.

Tác giả cũng đánh giá tổng quan vị thế của ngành chè Việt Nam trên thị trường quốc tế: Việt Nam xếp thứ 8 trên thế giới về xuất khẩu chè với khối lượng khoảng 74,8 nghìn tấn/năm. Đề tài chỉ ra lợi thế so sánh nổi bật của chè Việt Nam là chi phí lao động và giá nguyên liệu thấp, điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa tại các vùng núi có độ cao trên 100m (Thái Nguyên, Tuyên Quang, Phú Thọ, Lâm Đồng, Yên Bái, Hà Giang...) thích hợp để phát triển các giống chè đặc sản và cao sản. Dù vậy, chè Việt Nam vẫn gặp bất lợi khi tỷ trọng cung ứng vào các thị trường lớn còn rất thấp (chỉ đáp ứng khoảng 1–1,5% nhu cầu của EU và 2% lượng chè nhập khẩu của Hoa Kỳ).

Chương 2: Thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu của Công ty Trà Khánh Linh

Chương 2 tập trung phân tích thực trạng ngành chè cả nước và hoạt động sản xuất kinh doanh cụ thể tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh:

• Thực trạng ngành chè Việt Nam:
  • Quy mô toàn quốc đạt 130.000 ha diện tích trồng chè với hơn 500 cơ sở sản xuất, chế biến, tổng công suất thiết kế trên 500.000 tấn chè khô/năm.
  • Diễn biến xuất khẩu 4 tháng đầu năm 2019: Cả nước xuất khẩu đạt 36 nghìn tấn, trị giá 62,6 triệu USD (tăng 3,4% về lượng và tăng 15,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018). Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.737,1 USD/tấn (tăng 11,3%).
  • Cơ cấu thị trường xuất khẩu: Pakistan là thị trường tiêu thụ chè lớn nhất của Việt Nam (chè đen chiếm khoảng 80% tổng sản lượng xuất sang đây), kế đến là Đài Loan (đạt 10,6 nghìn tấn, trị giá 20,9 triệu USD trong 4 tháng đầu năm 2019), Trung Quốc (đạt 7 triệu USD, tăng 94% về trị giá), Nga và các quốc gia khác.
  • Bối cảnh toàn cầu: Theo FAO, quy mô thị trường chè toàn cầu đạt 15,21 tỷ USD năm 2017 và dự báo đạt 21,33 tỷ USD vào năm 2024. Thị trường châu Âu đang bão hòa do sự cạnh tranh từ nước đóng chai và đồ uống thay thế.
• Thực trạng tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh:
  • Quá trình phát triển: Tiền thân là một xưởng sản xuất chè quy mô nhỏ thành lập năm 1986 tại huyện Tân Sơn (Phú Thọ). Năm 1996 thành lập Công ty Chè Khánh Linh. Giai đoạn 1997–1999, công ty thuê và đầu tư mở rộng nhà xưởng tại Nông trường Hữu Nghị Việt Nam – Mông Cổ, nâng công suất chế biến lên 16 tấn chè búp tươi/ngày. Đến tháng 1/2008, công ty đổi tên thành Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh Việt Nam, chính thức mở rộng sang lĩnh vực xuất nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ tổng hợp.
  • Cơ sở vật chất và công nghệ: Công ty sở hữu vùng nguyên liệu 100 ha chè, liên kết thu mua tại huyện Tân Sơn và vùng núi Vườn Quốc gia Xuân Sơn; vận hành 1 nhà máy sản xuất, 1 trung tâm đấu trộn, 1 trung tâm tinh chế chè có dàn máy bắn cọng màu trà, 1 dây chuyền chè đen Orthodox (công suất 32 tấn lá/ngày, sản lượng 1.500 tấn/năm), 1 xưởng chè xanh (250 tấn/năm), và dây chuyền chè CTC (1.000 tấn/năm). Tổng công suất toàn nhà máy đạt khoảng 2.750 tấn/năm; áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 và công nghệ đóng gói nhập khẩu từ Nhật Bản.
  • Kết quả kinh doanh và thị trường: Sản lượng tiêu thụ bình quân hàng năm đạt 450–650 tấn chè xuất khẩu và 30–50 tấn chè hương nội tiêu. Sau khi chuyển đổi mô hình cổ phần, công ty từng đạt sản lượng 670 tấn (560 tấn chè đen xuất khẩu, 110 tấn chè hương nội địa), doanh thu đạt 13,5 tỷ đồng, lãi chia cổ phần 528 triệu đồng. Các thị trường xuất khẩu gồm Malaysia, Nga, Ấn Độ, Indonesia, Pakistan, Trung Quốc, và đang mở rộng sang Pháp, Hồng Kông, Angiêri với các dòng sản phẩm chè đen Orthodox, CTC (phẩm cấp PD, PF1, BP1, BOP...).
  • Hạn chế nội tại: Máy móc thiết bị cũ thường xuyên hỏng hóc, giá nguyên liệu tươi tại chỗ tăng cao khiến công ty phải tìm kiếm nguyên liệu khô ngoài vùng (năm 2018 thu mua trên 1.000 tấn), năng lực cán bộ ngoại thương còn hạn chế và kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp còn ở mức nhỏ.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại Công ty tập đoàn Trà Khánh Linh

Xuất phát từ các cơ hội mở ra khi Việt Nam ký kết 13 Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) và nhu cầu tiêu thụ chè trên thế giới, chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp:

1. Nâng cấp công nghệ và hiện đại hóa dây chuyền chế biến: Thay thế dần các máy móc cũ, hoàn thiện dây chuyền tinh chế và dàn máy tách cọng màu trà nhằm nâng cao độ đồng đều của thành phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm khắt khe của các thị trường cao cấp.
2. Đầu tư phát triển và kiểm soát vùng nguyên liệu: Mở rộng liên kết bao tiêu chè búp tươi với các hộ nông dân tại huyện Tân Sơn và khu vực Vườn Quốc gia Xuân Sơn, triển khai mô hình canh tác an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP để giảm thiểu tồn dư hóa chất, bảo đảm nguồn cung ổn định.
3. Đa dạng hóa cơ cấu sản phẩm xuất khẩu: Đẩy mạnh sản xuất các dòng sản phẩm có giá trị gia tăng cao như chè Ô Long, chè xanh cao cấp, chè hương thảo dược và chè túi lọc bên cạnh các mã chè đen truyền thống (PD, PF1, BP1, BOP).
4. Tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại và tìm kiếm thị trường mới: Tận dụng ưu đãi thuế quan từ các hiệp định FTA đã có hiệu lực; tham gia các chương trình giao thương trực tuyến của Bộ Công Thương, tham gia hội chợ triển lãm quốc tế để tiếp cận khách hàng trực tiếp, giảm bớt tỷ lệ bán qua trung gian.
5. Bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo chuyên môn về nghiệp vụ ngoại thương, nâng cao trình độ ngoại ngữ và kỹ năng đàm phán hợp đồng quốc tế cho đội ngũ nhân viên phòng kinh doanh.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và cung cấp bức tranh số liệu chi tiết về tình hình thương mại ngành chè Việt Nam và kết quả hoạt động tại Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh:

Bảng 1: Tổng hợp số liệu xuất khẩu chè Việt Nam (2018 – 4 tháng đầu năm 2019)

Chỉ tiêu / Thị trường	Số liệu ghi nhận	Tăng trưởng so với cùng kỳ	Ghi chú đặc điểm
Tháng 4/2019 (Toàn quốc)	9,4 nghìn tấn / 15,9 triệu USD	Lượng giảm 1,5%, trị giá tăng 3,8%	Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.699,8 USD/tấn (+5,4%)
4 tháng đầu năm 2019 (Toàn quốc)	36 nghìn tấn / 62,6 triệu USD	Lượng tăng 3,4%, trị giá tăng 15,1%	Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.737,1 USD/tấn (+11,3%)
Thị trường Pakistan (4T/2019)	Thị phần lớn nhất	Tỷ trọng tăng thêm 10,2%	Giá xuất khẩu bình quân 1.961,9 USD/tấn (-9,1%)
Thị trường Đài Loan (4T/2019)	10,6 nghìn tấn / 20,9 triệu USD	Lượng tăng 10%, trị giá tăng 14,4%	Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.515,3 USD/tấn (+4,0%)
Thị trường Trung Quốc (4T/2019)	Trị giá đạt 7,0 triệu USD	Trị giá tăng 94%	Giá xuất khẩu bình quân tăng mạnh
11 tháng năm 2018 (Toàn quốc)	115,6 nghìn tấn / 196,34 triệu USD	Lượng giảm 9,6%, trị giá giảm 5,6%	Thị trường thế giới có dấu hiệu bão hòa
Thị trường UAE (2018)	Sụt giảm mạnh	Lượng giảm 57,4%, trị giá giảm 56,37%	Một trong hai thị trường giảm sâu nhất
Thị trường Ấn Độ (2018)	Sụt giảm mạnh	Lượng giảm 55,61%, trị giá giảm 63,86%	Chịu cạnh tranh mạnh từ chè nội địa và Kenya
Thị trường Saudi Arabia (2018)	1,8 nghìn tấn / 4,8 triệu USD	Lượng tăng 25,78%, trị giá tăng 30,66%	Giá xuất khẩu bình quân tăng 3,88%

Bảng 2: Thông số năng lực sản xuất của Công ty Trà Khánh Linh

Hạng mục cơ sở vật chất / Dây chuyền	Công suất thiết kế / Sản lượng	Thị trường tiêu thụ / Ứng dụng
Vùng đất trồng chè trực tiếp	100 ha	Xã Minh Đài, huyện Tân Sơn, Phú Thọ
Vùng liên kết nguyên liệu	Thu mua chè búp tươi	Địa bàn Tân Sơn và vùng đệm VQG Xuân Sơn
Dây chuyền chè đen Orthodox	32 tấn búp tươi/ngày (1.500 tấn/năm)	Xuất khẩu: Pakistan, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc...
Dây chuyền chè xanh	250 tấn/năm	Nội tiêu và xuất khẩu châu Á
Dây chuyền chè đen CTC	1.000 tấn/năm	Xuất khẩu dạng phẩm cấp: PD, PF1, BP1, BOP
Tổng công suất chế biến	Khoảng 2.750 tấn/năm	Nhà máy chè tại Phú Thọ
Trung tâm tinh chế & đóng gói	Hệ thống máy bắn cọng màu trà	Công nghệ đóng gói nhập khẩu Nhật Bản (ISO 9001:2000)

Về mặt đóng góp, đề tài đã hệ thống hóa lý luận về mở rộng thị trường ngoại thương gắn với một ngành hàng nông sản đặc thù; phân tích rõ nét thực trạng chuyển dịch mô hình sản xuất từ cơ sở nhà nước/hợp tác sang công ty cổ phần tư nhân; đồng thời đề xuất nhóm giải pháp gắn liền với điều kiện thực tế của doanh nghiệp đóng trên địa bàn miền núi tỉnh Phú Thọ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi khảo sát chủ yếu dựa trên các tài liệu, số liệu thứ cấp từ cơ quan quản lý nhà nước và báo cáo tổng hợp nội bộ của doanh nghiệp, chưa xây dựng được mô hình kinh tế lượng để đo lường mức độ tác động của từng nhân tố đến kim ngạch xuất khẩu.
  • Chưa thực hiện được các cuộc điều tra khảo sát định lượng trực tiếp đối với người tiêu dùng và đối tác nhập khẩu tại các thị trường nước ngoài do hạn chế về nguồn lực và khoảng cách địa lý.
• Hướng mở rộng nghiên cứu:
  • Nghiên cứu sâu hơn về tác động cụ thể của từng hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (như EVFTA, CPTPP) đối với lộ trình cắt giảm thuế quan và quy tắc xuất xứ mặt hàng chè của doanh nghiệp.
  • Phân tích chuỗi giá trị và đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình liên kết sản xuất chè hữu cơ, chè an toàn đạt tiêu chuẩn GlobalGAP, Rainforest Alliance nhằm thâm nhập sâu vào các thị trường cao cấp (EU, Mỹ, Nhật Bản).

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Kinh tế quốc tế, Kinh doanh quốc tế, Thương mại quốc tế và Quản trị kinh doanh: Tham khảo cấu trúc, phương pháp thu thập số liệu và cách thức triển khai đề tài khóa luận về mở rộng thị trường xuất khẩu cho doanh nghiệp sản xuất nông sản.
• Doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu chè, nông sản: Tham khảo bức tranh số liệu thị trường xuất khẩu chè giai đoạn 2017–2019, các bài học kinh nghiệm về đầu tư công nghệ tinh chế (máy bắn cọng màu, chuẩn ISO) và chiến lược quản trị chuỗi cung ứng nguyên liệu tại khu vực trung du miền núi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh có năng lực sản xuất và cơ cấu hạ tầng kỹ thuật như thế nào? Công ty quản lý 100 ha diện tích trồng chè, liên kết thu mua tại huyện Tân Sơn và vùng Vườn Quốc gia Xuân Sơn (Phú Thọ). Cơ sở vật chất gồm 1 nhà máy sản xuất, 1 trung tâm đấu trộn, 1 trung tâm tinh chế trang bị máy bắn cọng màu trà, dây chuyền chè đen Orthodox (công suất 32 tấn chồi lá/ngày, sản lượng 1.500 tấn/năm), xưởng chè xanh (250 tấn/năm) và dây chuyền chè CTC (1.000 tấn/năm). Tổng công suất toàn bộ nhà máy đạt khoảng 2.750 tấn/năm, áp dụng quy trình đóng gói theo công nghệ Nhật Bản và tiêu chuẩn ISO 9001:2000.

2. Diễn biến xuất khẩu chè của Việt Nam trong 4 tháng đầu năm 2019 được ghi nhận ra sao? Theo số liệu Tổng cục Hải quan được dẫn trong khóa luận, 4 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu chè Việt Nam đạt 36 nghìn tấn với trị giá 62,6 triệu USD (tăng 3,4% về lượng và 15,1% về trị giá so với cùng kỳ năm 2018). Giá xuất khẩu bình quân đạt 1.737,1 USD/tấn (tăng 11,3%). Pakistan tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, Đài Loan đạt 10,6 nghìn tấn (20,9 triệu USD), trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 7 triệu USD (tăng 94% về trị giá).

3. Danh mục sản phẩm và các thị trường xuất khẩu hiện tại của Trà Khánh Linh gồm những gì? Sản phẩm xuất khẩu chủ lực của công ty gồm chè đen Orthodox, chè đen CTC (với các phẩm cấp tiêu chuẩn như PD, PF1, BP1, BOP...) và chè xanh. Các thị trường xuất khẩu của công ty bao gồm Malaysia, Nga, Ấn Độ, Indonesia, Pakistan, Trung Quốc, đồng thời đang từng bước mở rộng sang Pháp, Hồng Kông và Angiêri.

4. Quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức của doanh nghiệp diễn ra qua các mốc thời gian nào? Doanh nghiệp khởi đầu từ năm 1986 là xưởng sản xuất nhỏ tại Minh Đài, Tân Sơn; đến năm 1996 thành lập Công ty Chè Khánh Linh phục vụ nội tiêu. Giai đoạn 1997–1999, công ty hợp tác thuê và mở rộng xưởng tại Nông trường Hữu Nghị Việt Nam – Mông Cổ. Đến tháng 1/2008, doanh nghiệp chính thức chuyển đổi mô hình thành Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh Việt Nam, mở rộng hoạt động sang lĩnh vực xuất nhập khẩu và kinh doanh dịch vụ thương mại tổng hợp.

5. Những khó khăn lớn nhất mà Công ty Trà Khánh Linh gặp phải trong hoạt động sản xuất kinh doanh là gì? Khó khăn lớn của công ty là hệ thống máy móc thiết bị phục vụ sản xuất đã cũ nên thường xuyên hỏng hóc; nguồn nguyên liệu búp tươi tại địa phương không đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất do biến động giá, buộc doanh nghiệp phải tìm kiếm và thu mua nguyên liệu khô từ ngoài vùng (năm 2018 thu mua trên 1.000 tấn nguyên liệu); bên cạnh đó quy mô vốn và kim ngạch xuất khẩu vẫn còn khiêm tốn so với các đơn vị lớn trong ngành.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phùng Hương Ly đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về hoạt động xuất khẩu và mở rộng thị trường trong ngành hàng nông sản. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực tế giai đoạn 2015–2019, đề tài đã phản ánh chân thực năng lực sản xuất, cơ cấu sản phẩm và mạng lưới thị trường của Công ty Cổ phần Tập đoàn Trà Khánh Linh. Hệ thống giải pháp được đề xuất mang tính đồng bộ từ khâu chuẩn hóa vùng nguyên liệu, cải tiến công nghệ chế biến đến xúc tiến thương mại quốc tế, cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho công tác quản trị xuất khẩu chè Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Lý luận chung về mở rộng thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp Chương 2. Thực trạng mở rộng thị trường xuất khẩu của Cong ty tập đoàn Trà Khanh Linh Chương 3. Một số giải pháp nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu chè tại Cong ty tập đoàn Trà Khanh Linh 5 Luan van Chƣơng 1.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ MỞ RỘNG THỊ TRƢỜNG XUẤT KHẨU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP I. Lý luận chung về xuất khẩu và mở rộng thị trƣờng xuất khẩu 1. Khái niệm xuất khẩu Xuất khẩu trong lý luận thương mại quốc tế là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài; xuất khẩu không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ cho người nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương thức thanh toán.

Trong xuất khẩu luồng tiền tệ dịch chuyển từ nước nhập khẩu sang nước xuất khẩu và có một luồng hàng hoá dịch chuyển theo hướng ngược lại từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu. Xuất khẩu là sự mở rộng của hoạt động buôn bán trong nước và là một bộ phận của thương mại quốc tế. Nằm trong lĩnh vực phân phối và lưu thông hàng hóa của một quá trình tái sản xuất mở rộng, xuất khẩu nhằm mục đích liên kết sản xuất với tiêu dùng của nước này với nước khác. Nền sản xuất phát triển lớn mạnh hay sao sẽ phụ thuộc vào hoạt động này.

Được ra đời trên cơ sở sự phân công lao động xã hội và lợi thế so sánh giữa các nước khác nhau, xuất khẩu càng trở nên cần thiết và không thể thiếu được đối với các quốc gia trên thế giới. Ngày nay người ta đã nhận thấy không một quốc gia nào có thể tồn tại và phát triển mà không có bất kỳ mối quan hệ nào với nước khác, đặc biệt là về kinh tế. Nhà nước ta đã và đang thực hiện các biện pháp thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu khuyến khích các khu 6 Luan van vực tư nhân mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng ngoại tệ cho đất nước. Đẩy mạnh xuất khẩu được coi là vấn đề có ý nghĩa chiến lược để phát triển và thực hiện quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước.

Hình thức xuất khẩu Trong kinh doanh quốc tế hoạt động xuất khẩu được diễn ra dưới hai hình thức đó là xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu gián tiếp: - Xuất khẩu trực tiếp: là hình thức mà một doanh nghiệp bán trực tiếp sản phẩm của minh cho khách hàng ở thị trường mục tiêu, trực tiếp tiến hành các giao dịch với đối tác nước ngoài thông qua các tổ chức của mình. Hình thức xuất khẩu trực tiếp được áp dụng khi nhà xuất khẩu đủ tiềm lực để mở đại diện riêng và do đó kiểm soát được toàn bộ quá trình xuất khẩu thông qua đại diện và hệ thống kênh phân phối. Hình thức này có ưu điểm là doanh nghiệp chủ động tìm và khai thác, thâm nhập thị trường khi đó doanh nghiệp có thể đáp ứng được các nhu cầu của thị trường; lợi nhuận thu được từ hình thức này cũng cao hơn các hình thức khác vì không phải qua khâu trung gian. Khi xuất khẩu bằng hình thức này doanh nghiệp có thể khẳng định được thương hiệu, nâng cao uy tín và vị thế của mình.

Tuy nhiên xuất khẩu trực tiếp đòi hỏi một lượng vốn lớn từ khâu sản xuất đến khâu lưu thông và các doanh nghiệp phải am hiểu về thị trường quốc tế để tránh được những rủi ro trong xuất khẩu. Xuất khẩu trực tiếp thường đòi hỏi chi phí cao và ràng buộc nguồn lực lớn để phát triển thị trường. Tuy vậy xuất khẩu trực tiếp đem lại cho công ty những lợi ích là: Có thể kiểm soát được sản phẩm, giá cả, hệ thống phân phối ở thị trường nước ngoài. Vì được tiếp xúc với thị trường nước ngoài nên công ty có thể nắm bắt được sự thay đổi nhu cầu thị hiếu các yếu tố môi trường và thị 7 Luan van trường nước ngoài để làm thích ứng các hoạt động xuất khẩu của mình.

Chính vì thế mà nỗ lực bán hàng và xuất khẩu của công ty tốt hơn. Tuy nhiên bên cạnh thu được lợi nhuận lớn do không phải chia sẻ lợi ích trong xuất khẩu thì hình thức này cũng có một số nhược điểm như rủi ro cao, đầu tư về nguồn lực lớn, tốc độ chu chuyển vốn chậm. Chính vì những đặc điểm kể trên mà hình thức này phải được áp dụng phù hợp với những công ty có quy mô lớn đủ yếu tố về nguồn lực như nhân sự, tài chính và quy mô xuất khẩu lớn. - Xuất khẩu gián tiếp: là hình thức mà doanh nghiệp bán sản phẩm của mình cho một bên trung gian sau đó bên trung gian sẽ bán lại cho khách hàng ở thị trường mục tiêu ở một quốc gia.

Hình thức này thường được các doanh nghiệp mới tham gia xuất khẩu áp dụng vì chưa có nhiều hiểu biết về thị trường mục tiêu. Ưu điểm của hình thức này chính là mức độ rủi ro thấp, trách nhiệm ít, công sức ít. Đặc biệt không cần huy động vốn để mua hàng, cần ít thủ tục và tương đối tin cậy. Với hình thức này thì chi phí bỏ ra sẽ không nhiều, đạt hiệu quả cao trong kinh tế, tránh rủi ro.

Tuy nhiên nó cũng có những ưu điểm nhất định là: doanh nghiệp giao uỷ thác sẽ không kiểm soát được sản phẩm, phân phối, giá cả ở thị trường nước ngoài. Do doanh nghiệp không duy trì mối quan hệ với thị trường nước ngoài cho nên không nắm bắt được sự thay đổi nhu cầu thị hiếu các yếu tố môi trường, thị trường nước ngoài nhằm làm thích ứng các hoạt động marketing đặc biệt là làm thích ứng các sản phẩm với nhu cầu thị trường. Do phải trả chi phí uỷ thác nên hiệu quả xuất khẩu cũng không cao bằng so với xuất khẩu trực tiếp. Xuất khẩu trực tiếp có hiệu quả với những công ty hạn chế về nguồn lực, quy mô xuất khẩu nhỏ.

Vai trò của xuất khẩu 8 Luan van Xuất khẩu đã được xuất hiện từ rất lâu trước đây thông qua hình thức sơ khai chỉ là hoạt động trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia hay vùng lãnh thổ. Theo thời gian cùng sự phát triển của nền kinh tế, cũng như khoa học, kỹ thuật, hoạt động xuất khẩu đã và đang ngày càng mở rộng mạnh mẽ với nhiều hình thức đa dạng khác nhau. Là một trong những nội dung chính trong hoạt động ngoại thương, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của một quốc gia. Xuất khẩu tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển và có nhiều vai trò như là: ─ Đem lại doanh thu cho doanh nghiệp.

Việc bán hàng cho khách hàng nước ngoài chính là cách mở rộng thị trường vượt ra khỏi biên giới quốc gia, góp phần nâng tầm của doanh nghiệp nội địa. Đây cũng là một trong những lợi ích chính mà buôn bán quốc tế đem lại. ─ Đem lại nguồn ngoại tệ cho đất nước. Lợi ích này mang tính vĩ mô, và cũng là yếu tố then chốt mà các quốc gia khuyến khích hoạt động xuất khẩu để đảm bảo cán cân thanh toán và tăng tích lũy và dự trữ ngoại tệ.

─ Góp phần thúc đẩy nền kinh tế toàn cầu thông qua đáp ứng lợi ích của các doanh nghiệp và các quốc gia. Xuất khẩu thúc đẩy sản xuất trong nước thông qua khuyến khích việc tận dụng lợi thế tuyệt đối cũng như lợi thế so sánh của các nước. ─ Tạo nguồn vốn cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước. Cùng với vốn đầu tư nước ngoài vốn từ hoạt động xuất khẩu có vai trò quyết định đối với quy mô và tốc độ tăng trưởng của hoạt động nhập khẩu.

─ Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu và phát triển sản xuất ─ Ngoài ra, xuất khẩu còn giúp các nước tìm và vận dụng có hiệu quả lợi thế so sánh của mình, cho phép phân công lao động quốc tế phát triển cả về chiều sâu và chiều rộng, làm cho cơ cấu sản xuất của cả nước ngày càng phụ thuộc lẫn nhau. 9 Luan van ─ Tạo việc làm và cải thiện đời sống nhân dân: Đây là vai trò cực kì tích cực không thể phủ nhận của xuất khẩu, tham gia vào xuất khẩu Việt Nam có thể giải quyết công ăn việc làm cho hàng vạn lao động hàng năm, giả i quyết việc làm cho số lao động dôi dư đồng thời có thêm thu nhập cho các hộ gia đình, nâng cao mức sống người dân. ─ Là cơ sở để mở rộng và phát triển các quan hệ kinh tế đối ngoại. Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ kinh tế đội ngoại làm cho nền kinh tế hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới.

Mở rộng xuất khẩu cũng như nhập khẩu thúc đẩy các quan hệ kinh tế giữa các quốc gia nói chung và của Việt Nam nói riêng gắn bó với các quốc gia khác hơn, ngược lại khi các quan hệ kinh tế đã phát triển tốt đẹp thì các hoạt động xuất khẩu sê lại được đẩy mạnh hơn. ─ Xuất khẩu giúp cho doanh nghiệp mở rộng thị trường có thêm cơ hội tiêu thụ hàng hoá, điều này đặc biệt quan trọng khi dung lượng thị trường nội địa còn hạn chế cơ hội tiêu thụ hàng hoá thấp hơn khả năng sản xuất của các doanh nghiệp. ─ Xuất khẩu giúp các doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh Do phải chịu sức ép cạnh tranh của các doanh nghiệp trong và ngoài nước để đứng vững được, các doanh nghiệp phải đổi mới trang thiết bị, đào tạo lại đội ngũ cán bộ, công nhân viên nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Khi tham gia xuất khẩu đồng nghĩa với việc tham gia vào thị trường cạnh tranh thế giới, hàng hoá và dịch vụ của Việt Nam sẽ phải đáp ứng được những tiêu chuẩn mà khách hàng đề ra.

Muốn vậy sản xuất trong nước phải không ngừng được cải thiện về trình độ công nghệ, về quy mô sản xuất để đáp ứng với những đòi hỏi đó. Tham gia xuất khẩu sản xuất trong nước sẽ có động lực để phát triển, không những thế cơ cấu nền kinh tế và cơ cấu ngành cũng sẽ có sự thay đổi do sư chuyên môn hoá về mặt hàng sản xuất.