Chương I: Tổng quan về hạn chế rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính Chương II: Thực trạng công tác hạn chế rủi ro tín dụng tại Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam Chương III: Giải pháp và kiến nghị nhăm hạn chế rủi ro tín dụng tại Công ty TNHH MTV Cho thuê tải chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam CHUONG I: TONG QUAN VE HAN CHE RỦI RO TRONG HOAT DONG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1. Giới thiệu chung về hoạt động cho thuê tài chính 1. Sự ra đời và phát triển của hoạt động cho thuê tài chính “Cái gì tăng giá thì hãy mua, còn cái gì mất giá thì hãy đi thuê”, đây là một câu nói rất nồi tiếng của Paul Gettly, một doanh nhân dầu lửa của Mỹ, nhà tỷ phú đầu tiên trên thé giới. Ngày nay ở Mỹ, trên 30% tông số các thiết bị đều được trang bị dưới các hợp đồng thuê tài chính.
Hơn 80% các công ty — từ những công ty nhỏ mới thành lập cho tới những doanh nghiệp nằm trong danh sách Fortune 500 — đều đi thuê một phần hoặc toàn toàn bộ máy móc thiết bị của họ. Hình thức cho thuê tài chính đã hình thành từ rat lâu trên thế giới, có thé kể đên các quôc gia như: - Hy Lạp Cổ đại và Babylonia: Khoảng 5000 năm trước, người ta đã tìm được những chứng cớ về sự tồn tại của một công ty thuê khoảng năm 1800 trước Công nguyên ở Babylonia. Những người Hy Lạp cổ là những người đầu tiên phát triển hình thức cho thuê lại các khu mỏ và cho thuê nhà băng. Hợp đồng cho thuê nhà băng đầu tiên được kí vào năm 370 trước CN cho các tài sản bao gôm tên của nhà băng, các khoản câm cô, các văn phòng và nhân viên.
- Liên hiệp Anh: Một trong những điều luật đầu tiên nhắc tới thuê ở Liên hợp Anh là Đạo luật xứ Wales được soạn thảo vào năm 1284. Đạo luật đã sử dụng những điều luật về đất dai san cỏ làm khung pháp lý cho việc thuê các tài sản như các thiết bị nông nghiệp. Cùng với sự phát triển của hệ thống đường sắt vào giữa thế kỷ 19, các doanh nghiệp nhỏ cũng đầu tư vốn vào các toa tàu chở than và sau đó cho các công ty mỏ thuê lại. Các hợp đồng thuê thường tạo điều kiện cho người thuê quyền được mua thiết bị sau khi hết thời hạn hợp đồng.
- Hoa Kỳ: Cho thuê tài chính với những hình thức như hiện thời bắt nguồn từ Mỹ. Công ty cho thuê đầu tiên của Mỹ được thành lập bởi Henry Shofeld vào năm 1952. Công ty được thành lập dé phục vụ ngành vận tải đường sắt. Châu Âu cũng nhanh chóng xuất hiện những công ty cho thuê của mình vào 4 cuối những năm 1950 và đầu 1960.
Những thành tựu công nghệ khiến cho các doanh nghiệp có nhu cầu đổi mới tài sản thường xuyên hơn. Đi thuê giúp cho các doanh nghiệp có tài sản với những điều khoản có lợi hơn là việc mua thiết bị. - Các thị trường mới nổi: Ở châu A, Nam Mỹ và Châu Phi, hình thức cho thuê bắt đầu hình thành và phát triển từ những năm 1970 đến 1980. Đến nay thuê tài chính đã là một khái niệm phé biến trên thé giới.! - Tại Việt Nam: Mặc dù công ty cho thuê tài chính đầu tiên được thành lập tại Việt nam vào năm 1996 và hoạt động cho thuê tài chính cũng đã manh nha ở các ngân hàng trước đó nhưng phải cho đến khi Chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 thì hoạt động cho thuê tài chính ở Việt nam mới thực sự hình thành và ngày càng phát triển mạnh mẽ.
Đến nay có trên 20 công ty cho thuê tài chính đang hoạt động, bao gồm các công ty CTTC nhà nước, cô phần, liên doanh và nước ngoài. Hiệp hội Cho thuê tài chính Việt Nam (một tổ chức phi chính phủ được các công ty CTTC tự nguyện tham gia) được thành lập năm 2007, đến nay có 06 thành viên. Hiệp hội CTTC Việt Nam đã cùng với các công ty CTTC đánh giá tổng kết hoạt động thực tiễn, đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng nhà nước những vấn đề để hoàn thiện các cơ chế, tạo điều kiện cho các công ty CTTC hoạt động tốt hơn. Cho thuê tài chính và vai trò của cho thuê tài chính 1.
Khai niệm cho thuê tài chính Cho thuê tài chính được định nghĩa tại Khoản 7 Điều 3 Nghị định 39/2014/NĐ-CP về hoạt động của công ty tài chính và công ty cho thuê tài chính như sau: Cho thuê tài chính là hoạt động cấp tín dụng trung hạn, dài hạn trên cơ sở hợp đồng cho thuê tài chính giữa bên cho thuê tài chính với bên thuê tài chính. 1 Theo https://lc.vn/sites/home/knowledge/09061501.html1 Bên cho thuê tài chính cam kết mua tài sản cho thuê tài chính theo yêu cầu của bên thuê tài chính và năm giữ quyền sở hữu đối với tài sản cho thuê tài chính trong suốt thời hạn cho thuê. Bên thuê tài chính sử dụng tài sản thuê tài chính và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê quy định trong hợp đồng cho thuê tài chính. Đặc điểm của cho thuê tài chính Ngoài các đặc điểm chung của nghiệp vụ cấp tín dụng, cho thuê tài chính còn có nhưng đặc điểm sau: - Cho thuê tài chính là nghiệp vụ cấp tín dụng trung hạn và dài hạn.
Thời hạn của cho thuê tài chính chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tải sản, tài sản cho thuê tai chính là tai sản có giá trị và thời gian sử dụng lâu dai. - Cho thuê tài chính là nghiệp vụ cấp tín dụng bằng tài sản. Bên cho thuê trực tiếp mua tài san theo yêu cầu của bên thuê và chuyền giao cho bên thuê sử dụng. - Trong cho thuê tài chính, bên thuê không cần dùng tài sản của mình để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ.
Tài sản cho thuê cũng chính là tài sản bảo đảm vì trong suốt thời hạn cho thuê, quyền sở hữu tài sản thuộc về bên thuê. - Cho thuê tài chính là loại hình tín dụng sản xuất kinh doanh. Tài sản cho thuê là máy móc, thiết bị phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh. - Trong nghiệp vụ cho thuê tài chính có sự tham gia của 03 chủ thé: Bên cho thuê, bên thuê và bên cung cấp.
- Hợp đồng cho thuê tài chính là loại Hợp đồng không hủy ngang. Vai trò của cho thuê tài chính a. Đối với nền kinh tế - Cho thuê tài chính góp phần thu hút vốn đầu tư cho nền kinh tế. Do việc cho thuê tài chính có mức độ rủi ro thấp, phạm vi tài trợ rộng rãi hơn các hình thức tín dụng khác nên đã huy động được nhiêu nguôn vôn nhàn roi trong nén kinh tế, thậm chí từ các lĩnh vực đầu tư khác, từ nước ngoài thông qua các loại máy móc thiệt bị cho thuê mà không làm tăng nợ nước ngoài của quôc gia đó.
- Cho thuê tài chính góp phan thúc day đổi mới công nghệ, thiết bị, cai tiến khoa học kỹ thuật. Thông qua hoạt động cho thuê tài chính, các loại máy móc thiết bị có trình độ công nghệ tiên tiễn được đưa vào các doanh nghiệp làm nâng cao trình độ công nghệ của nền sản xuất trong những điều kiện khó khăn về vôn đâu tư. - Cho thuê tài chính góp phần đa dạng hóa nghiệp vụ của các tổ chức tín dụng, sự ra đời của các công ty cho thuê tài chính đã phá vỡ thế độc quyền của ngân hàng trong việc cấp vốn trung dài hạn cho nền kinh tế, tạo ra sự cạnh tranh trong lĩnh vực tiền tệ, giúp khách hang có thé so sánh, lựa chọn các hình thức phù hợp với nhu cầu của mình. Điều này góp phần thúc đây hệ thống tài chính quốc gia pháp triển, từ đó làm nền tảng cho nền kinh tế phát triển.
Đối với bên cho thuê - Cho thuê tài chính là hình thức tài trợ có mức độ an toàn cao. Do quyền sở hữu tài sản cho thuê vẫn thuộc người cho thuê nên họ có quyền kiểm tra, giám sát, đảm bảo cho việc sử dụng tài sản đúng mục dich , tránh được tối đa thiệt hai, mat vốn tài trợ. Do tài trợ bằng tài sản hiện vật nên hạn chế được ảnh hưởng của lạm phát, không làm giảm dan khoản vốn tài trợ. - Thuê tài chính giúp người cho thuê tài chính linh hoạt trong kinh doanh.
Trong thời gian diễn ra giao dịch thuê mua, vốn tài trợ được thu hồi dần dần dựa trên hiệu quả hoạt động của tài sản cho phép người cho thuê tái đầu tư chúng vào hoạt động kinh doanh sinh lợi và giữ vững nhịp độ hoạt động. Do tập trung vào lĩnh vực hẹp nên có điều kiện đầu tư theo chiều sâu cả về kiến thức kinh tế, kỹ thuật và kỹ năng nghiệp vụ tín dụng. Đối với bên thuê - Bên thuê có thé gia tăng năng lực sản xuất trong những điều kiện nguồn vốn đầu tư bị hạn chế. Trong kinh doanh, các doanh nghiệp đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp khó khăn về vốn trung dài hạn nhằm gia tăng công suất của doanh nghiệp.
Nếu di vay theo các thé thức tín dụng thông thường, doanh nghiệp thường thiếu tài sản thế chấp. Do đó thông qua việc cho thuê tài chính, các doanh nghiệp từ tay không mà vẫn có thể có được máy móc, thiết bị phục vụ yêu cầu của sản xuất va sau một số năm có thé có được một số tài sản tích luỹ nhất định. - Cho thuê tài chính không gây ảnh hưởng bat lợi đối với các hệ số kinh doanh của doanh nghiệp. Như vậy tài sản thuê mua được hạch toán ngoại bảng và được coi như một khoản nợ phát sinh trong năm tài chính.
Do đó, không làm thay đôi các hệ số phân tích tài chính của doanh nghiệp theo hướng bắt lợi. - Những doanh nghiệp không thoả mãn các yêu cầu vay vốn của các định chế tài chính cũng có thể nhận được vốn tài trợ qua tín dụng thuê mua. Vì các công ty cho thuê tài chính không đồi hỏi tài sản thế chấp, họ có thé thoả mãn nhu cầu đầu tư của khách hàng là các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ hay những doanh nghiệp mới thành lập, ngay cả khi vị thế tài chính, uy tín của họ có những hạn chế. - Cho thuê tài chính có thể giúp doanh nghiệp đi thuê không bị đọng vốn trong tài sản cô định.