Luận văn thực trạng và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu mặt hàng mắc ca của tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển macadamia quốc tế vào thị trường liên bang nga

Ngành nông sản Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của hạt Mắc ca, một sản phẩm được đánh giá cao… 69 trang · Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân · 2018.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Hạt Mắc Ca Của Việt Nam Sang Thị Trường Liên Bang Nga
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU
• 1.1. Tổng quan chung về xuất khẩu hàng hóa
• 1.2. Khái niệm và các hình thức xuất khẩu hàng hóa
• 1.2.1. Khái niệm “Kinh doanh xuất nhập khẩu”
• 1.2.2. Các hình thức xuất khẩu hàng hóa
• 1.2.2.1. Xuất khẩu trực tiếp
• 1.2.2.2. Xuất khẩu gián tiếp
• 1.3. Sự cần thiết xuất khẩu hàng hóa
• 1.4. Vai trò của xuất khẩu hàng hóa
• 1.5. Giới thiệu về hạt Mắc ca: đặc điểm, công dụng, giá trị kinh tế
• 1.5.1. Đặc điểm
• 1.5.2. Công dụng giá trị kinh tế
• 1.6. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của ngành xuất khẩu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU MẮC CA CỦA TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN MACADAMIA QUỐC TẾ SANG LIÊN BANG NGA
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG XUẤT KHẨU SẢN PHẨM MẮC CA SANG THỊ TRƯỜNG LIÊN BANG NGA TẠI TỔNG CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN MACADAMIA QUỐC TẾ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thị Trường và Tiềm Năng Xuất Khẩu Mắc Ca Nga

Ngành nông sản Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của hạt Mắc ca, một sản phẩm được đánh giá cao về giá trị kinh tế và tiềm năng xuất khẩu. Thị trường Mắc ca Nga nổi lên như một điểm đến đầy hứa hẹn, dù hiện tại kim ngạch xuất khẩu còn khá khiêm tốn. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng, thách thức và các giải pháp đột phá để đẩy mạnh xuất khẩu hạt Mắc ca của Việt Nam sang thị trường Liên Bang Nga, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp Việt Nam. Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, trong 8 tháng đầu năm 2018, Việt Nam xuất khẩu trên 120 nghìn tấn Mắc ca, dù giảm về lượng nhưng tăng về kim ngạch so với năm trước. EU là thị trường lớn, tuy nhiên Nga vẫn còn nhiều dư địa phát triển. Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế xác định Nga là thị trường trọng điểm.

1.1. Vai trò của xuất khẩu hạt Mắc ca đối với Việt Nam

Xuất khẩu hạt Mắc ca đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn ngoại tệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và tạo công ăn việc làm cho người lao động. Ngành Mắc ca còn góp phần vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường thế giới. Xuất khẩu Mắc ca tạo điều kiện mở rộng qui mô sản xuất, nhiều ngành nghề mới ra đời phục vụ cho xuất khẩu, gây phản ứng dây chuyền giúp cho các ngành kinh tế khác phát triển theo, dẫn đến kết quả tăng tổng sản phẩm xã hội và nền kinh tế phát triển nhanh.

1.2. Đặc điểm và tiềm năng của thị trường Mắc ca Nga

Thị trường Nga có nhu cầu tiêu thụ hạt Mắc ca lớn, tuy nhiên xuất khẩu Mắc ca Nga từ Việt Nam còn chiếm tỷ trọng nhỏ. Điều này cho thấy tiềm năng tăng trưởng còn rất lớn. Hợp tác kinh tế Việt Nam - Nga ngày càng được củng cố, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập thị trường này. Thị trường Nga ưa chuộng các sản phẩm nông sản chất lượng cao và an toàn, đây là lợi thế của hạt Mắc ca Việt Nam.

II. Phân Tích Thách Thức Xuất Khẩu Hạt Mắc Ca Sang Nga Hiện Nay

Mặc dù tiềm năng lớn, việc xuất khẩu hạt Mắc ca sang Nga còn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nguyên liệu, năng lực chế biến còn hạn chế, cạnh tranh gay gắt từ các đối thủ như Trung Quốc và Đài Loan, cũng như các rào cản thương mại, gây khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, các yếu tố như vận chuyển Mắc ca Nga và marketing Mắc ca tại Nga cũng cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả xuất khẩu. Cần nghiên cứu kỹ các tiêu chuẩn xuất khẩu Mắc ca để đáp ứng yêu cầu của thị trường Nga.

2.1. Rào cản về nguồn cung và chất lượng hạt Mắc ca

Sản lượng hạt Mắc ca trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu xuất khẩu, đặc biệt là các sản phẩm Mắc ca organic và Mắc ca chế biến sâu. Việc kiểm soát chất lượng Mắc ca từ khâu trồng trọt đến chế biến còn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến uy tín của sản phẩm Việt Nam. Loại hạt này không dễ tính như cà phê, hạt điều hay đậu phộng,… việc chế biến c ng như bảo quản hạt mắc ca c ng cần phải tính trước, không để tình trạng hạt hư hỏng do yếu tố khách quan.

2.2. Áp lực cạnh tranh và các quy định thương mại

Các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc và Đài Loan có lợi thế về giá và kinh nghiệm xuất khẩu Mắc ca. Các quy định về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm và chính sách xuất khẩu Mắc ca của Nga cũng là những rào cản thương mại mà doanh nghiệp Việt Nam cần vượt qua. Cần tìm hiểu rõ các quy định để có thể xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này một cách hiệu quả và hợp pháp.

2.3. Hạn chế về logistics và marketing tại thị trường Nga

Chi phí vận chuyển Mắc ca Nga còn cao, thời gian vận chuyển kéo dài, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Hoạt động marketing Mắc ca tại Nga còn yếu, chưa xây dựng được thương hiệu và nhận diện cho hạt Mắc ca Việt Nam. Cần có chiến lược marketing hiệu quả để tiếp cận người tiêu dùng Nga.

III. Giải Pháp Nâng Cao Năng Lực Sản Xuất và Chế Biến Mắc Ca

Để đẩy mạnh xuất khẩu Mắc ca sang Nga, cần tập trung vào nâng cao năng lực sản xuất và chế biến. Điều này bao gồm việc mở rộng diện tích trồng, áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến, nâng cao chất lượng Mắc ca, đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại và đa dạng hóa các sản phẩm từ Mắc ca. Đồng thời, cần chú trọng xây dựng thương hiệu và hệ thống truy xuất nguồn gốc để tăng cường niềm tin của người tiêu dùng. Về chất lượng, những sản phẩm hạt mắc ca được trồng ở Việt Nam có các thành phần dinh dưỡng c ng như hương vị thơm ngon, béo ngậy đặc trưng không có sự khác biệt khi so với những loại hạt mắc ca nhập khẩu. Thậm chí còn ngon hơn hạt Mắc Ca nhập khẩu vì chúng ta thu hái và chế biến c ng như tới tay người tiêu dùng nhanh hơn hàng nhập khẩu.

3.1. Phát triển vùng trồng Mắc ca chất lượng cao và bền vững

Cần quy hoạch các vùng trồng Mắc ca tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP để đảm bảo chất lượng Mắc ca đồng đều. Khuyến khích nông dân sản xuất theo hướng Mắc ca organic để đáp ứng nhu cầu của thị trường Nga. Cần có sự hỗ trợ từ nhà nước và các tổ chức để phát triển vùng trồng Mắc ca bền vững.

3.2. Đầu tư vào công nghệ chế biến và bảo quản sau thu hoạch

Đầu tư vào các nhà máy chế biến Mắc ca hiện đại, áp dụng các công nghệ tiên tiến để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Chú trọng công tác bảo quản sau thu hoạch để giảm thiểu tổn thất và đảm bảo giá trị dinh dưỡng Mắc ca. Việc mắc ca chứa nhiều chất béo trong nhân chính là vấn đề cần lưu tâm khi chế biến, vì khó bảo quản. Cần có các biện pháp bảo quản phù hợp.

3.3. Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm Mắc ca chế biến sâu

Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm từ Mắc ca đa dạng như dầu Mắc ca, bánh kẹo Mắc ca, sữa Mắc ca, mỹ phẩm Mắc ca... để tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm. Các sản phẩm Mắc ca chế biến sâu cần đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng.

IV. Chiến Lược Marketing và Phân Phối Mắc Ca Hiệu Quả Tại Nga

Xây dựng chiến lược marketing Mắc ca tại Nga hiệu quả là yếu tố then chốt để thành công. Cần tập trung vào xây dựng thương hiệu, quảng bá giá trị dinh dưỡng Mắc ca, thiết lập hệ thống phân phối Mắc ca tại Nga rộng khắp và tận dụng các kênh bán hàng trực tuyến. Đồng thời, cần nghiên cứu xu hướng tiêu dùng Mắc ca tại Nga để đáp ứng nhu cầu của thị trường. Nên chú trọng quảng bá các sản phẩm Mắc ca Việt Nam có chất lượng cao, thơm ngon và tốt cho sức khỏe.

4.1. Xây dựng thương hiệu và câu chuyện sản phẩm Mắc ca Việt Nam

Xây dựng thương hiệu Mắc ca Việt Nam gắn liền với chất lượng, uy tín và giá trị dinh dưỡng. Chia sẻ câu chuyện về nguồn gốc, quy trình sản xuất và lợi ích của hạt Mắc ca để tạo sự kết nối với người tiêu dùng Nga. Cần có sự đầu tư bài bản và chiến lược để xây dựng thương hiệu Mắc ca Việt Nam.

4.2. Thiết lập hệ thống phân phối đa kênh tại thị trường Nga

Thiết lập hệ thống phân phối Mắc ca tại Nga thông qua các kênh như siêu thị, cửa hàng tiện lợi, chợ truyền thống, nhà hàng, khách sạn và các kênh bán hàng trực tuyến. Hợp tác với các nhà phân phối uy tín để mở rộng thị trường và tiếp cận người tiêu dùng. Các kênh phân phối cần được quản lý và kiểm soát chặt chẽ để đảm bảo chất lượng sản phẩm.

4.3. Tận dụng các kênh marketing trực tuyến và mạng xã hội

Sử dụng các kênh marketing trực tuyến như website, mạng xã hội, email marketing, quảng cáo trực tuyến để tiếp cận người tiêu dùng Nga. Tham gia các hội chợ triển lãm nông sản tại Nga để quảng bá sản phẩm và tìm kiếm đối tác. Các kênh marketing cần được sử dụng một cách hiệu quả và sáng tạo để thu hút sự chú ý của người tiêu dùng.

V. Đề Xuất Chính Sách và Giải Pháp Hỗ Trợ Xuất Khẩu Mắc Ca Nga

Để tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu Mắc ca sang Nga, cần có sự hỗ trợ từ phía nhà nước thông qua các chính sách xuất khẩu Mắc ca ưu đãi, hỗ trợ tín dụng, xúc tiến thương mại và đào tạo nguồn nhân lực. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam - Nga để giảm thiểu các rào cản thương mại và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân để phát triển ngành Mắc ca bền vững.

5.1. Chính sách hỗ trợ tín dụng và xúc tiến thương mại

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ tín dụng ưu đãi cho các doanh nghiệp xuất khẩu Mắc ca, giúp doanh nghiệp có nguồn vốn để đầu tư vào sản xuất, chế biến và marketing. Tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại tại Nga, hỗ trợ doanh nghiệp tham gia các hội chợ triển lãm và tìm kiếm đối tác.

5.2. Hợp tác quốc tế và giảm thiểu rào cản thương mại

Tăng cường hợp tác kinh tế Việt Nam - Nga, đàm phán các hiệp định thương mại để giảm thiểu các rào cản thương mại và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu Mắc ca. Phối hợp với các cơ quan chức năng của Nga để giải quyết các vấn đề liên quan đến kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

5.3. Đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh

Đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Mắc ca, từ kỹ sư nông nghiệp, chuyên gia chế biến đến nhân viên marketing và bán hàng. Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế và cải tiến quy trình quản lý.

VI. Triển Vọng và Tương Lai Xuất Khẩu Hạt Mắc Ca Sang Thị Trường Nga

Với những giải pháp đồng bộ và hiệu quả, xuất khẩu hạt Mắc ca của Việt Nam sang thị trường Liên Bang Nga có triển vọng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Ngành Mắc ca sẽ đóng góp ngày càng lớn vào sự phát triển kinh tế của đất nước và nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Quan trọng là cần có sự chung tay của tất cả các bên liên quan để biến tiềm năng thành hiện thực. Theo tính toán từ số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, trong 8 tháng đầu năm 2018 cả nước xuất khẩu trên 120 ngìn tấn Mắc ca, tuy nhiên thì giảm 17% về lượng nhưng tăng 3,6% về kim ngạch so với 8 tháng đầu năm 2017. Mắc ca của Việt Nam xuất khẩu sang các nước khối EU chiếm 43% trong tổng lượng Mắc ca xuẩt khẩu cả nước và chiếm 42% trong tổng kim ngạch. Nga là thị trường xuất khẩu Mắc ca của Việt Nam trong nhiều năm, tuy nhiên việc xuất khẩu Mắc ca của Việt Nam vào thị trường này còn khá khiêm tốn.

6.1. Xu hướng tiêu dùng và cơ hội thị trường Mắc ca tại Nga

Xu hướng tiêu dùng Mắc ca tại Nga ngày càng tăng do người tiêu dùng quan tâm đến sức khỏe và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm. Đây là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu Mắc ca sang thị trường này. Cần nắm bắt xu hướng để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

6.2. Phát triển bền vững ngành Mắc ca và lợi ích cho cộng đồng

Phát triển ngành Mắc ca một cách bền vững, đảm bảo lợi ích cho người nông dân, doanh nghiệp và cộng đồng. Chú trọng bảo vệ môi trường và sử dụng nguồn tài nguyên một cách hiệu quả. Cần có tầm nhìn dài hạn và chiến lược phát triển bền vững cho ngành Mắc ca.

6.3. Nâng cao vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế

Thành công trong việc xuất khẩu Mắc ca sang Nga sẽ góp phần nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Điều này sẽ mở ra cơ hội cho các sản phẩm nông sản khác của Việt Nam thâm nhập thị trường Nga và các thị trường khác trên thế giới.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung nghiên cứu hoạt động xuất khẩu mặt hàng Mắc ca của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế sang thị trường Liên Bang Nga. Ngành kinh doanh hạt Mắc ca được xác định là hướng đi mới đối với ngành nông sản Việt Nam, giữ vai trò quan trọng trong việc thu ngoại tệ và giải quyết việc làm cho lao động trong nước. Giai đoạn từ năm 2014 trở đi ghi nhận sự tăng trưởng về kim ngạch xuất khẩu Mắc ca của Việt Nam. Dẫn số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, tác giả cho biết trong 8 tháng đầu năm 2018, cả nước xuất khẩu trên 120 nghìn tấn Mắc ca; mặc dù khối lượng giảm 17% nhưng kim ngạch tăng 3,6% so với cùng kỳ năm 2017. Trong cơ cấu thị trường, các nước khối EU chiếm 43% tổng lượng và 42% tổng kim ngạch xuất khẩu Mắc ca của Việt Nam.

Đối với thị trường Liên Bang Nga, hoạt động xuất khẩu nông sản nói chung và Mắc ca nói riêng của Việt Nam đã diễn ra trong nhiều năm nhưng quy mô vẫn còn khiêm tốn. Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế (IDMA) xác định Liên Bang Nga là một trong những thị trường xuất khẩu trọng điểm. Tuy nhiên, kết quả xuất khẩu của doanh nghiệp sang thị trường này chưa tương xứng với dung lượng và nhu cầu tiêu thụ thực tế. Doanh nghiệp đối mặt với nhiều khó khăn nội tại và ngoại cảnh như: thiếu hụt nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất, năng lực chế biến còn yếu, thiếu vốn kinh doanh, cùng áp lực cạnh tranh trực tiếp từ các doanh nghiệp cùng ngành của Trung Quốc và Đài Loan.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được cụ thể hóa qua hai câu hỏi nghiên cứu:

1. Thực trạng xuất khẩu mặt hàng Mắc ca của Công ty vào thị trường Liên Bang Nga diễn ra như thế nào?
2. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến việc xuất khẩu mặt hàng Mắc ca của Công ty vào thị trường Liên Bang Nga?

Để trả lời hai câu hỏi trên, tác giả xác định 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu cơ sở lý luận chung về hoạt động xuất khẩu Mắc ca của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế sang thị trường Liên Bang Nga.
2. Tìm hiểu bối cảnh kinh tế và đặc điểm thị trường Liên Bang Nga.
3. Đánh giá tổng quát thực trạng xuất khẩu sản phẩm Mắc ca của Tổng công ty sang thị trường Liên Bang Nga trong giai đoạn nghiên cứu.
4. Xây dựng các nhóm giải pháp nhằm đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm Mắc ca của Công ty sang Liên Bang Nga, đồng thời đề xuất kiến nghị đối với Nhà nước, Hiệp hội Mắc ca và các doanh nghiệp liên quan.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của khóa luận:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động xuất khẩu các sản phẩm Mắc ca của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế sang thị trường Liên Bang Nga.
• Phạm vi không gian: Hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu sản phẩm Mắc ca thuộc hệ thống của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế.
• Phạm vi thời gian: Số liệu hoạt động xuất khẩu và thị trường được thu thập, phân tích chủ yếu trong giai đoạn 2014 – 2018; số liệu tài chính doanh nghiệp tập trung giai đoạn 2016 – 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về cơ sở lý luận, khóa luận hệ thống hóa các khái niệm và khung pháp lý thương mại quốc tế. Hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu được trích dẫn theo Điều 28, Mục 1, Chương 2 của Luật Thương mại Việt Nam năm 2005, xác định bản chất xuất khẩu là hành vi bán hàng hóa ra nước ngoài trên cơ sở dùng tiền tệ làm phương tiện thanh toán. Khóa luận sử dụng hệ thống lý luận của các học giả trong nước gồm:

• Phân loại hình thức xuất khẩu của Vũ Huy Đại (2005): Xuất khẩu trực tiếp (qua đại diện bán hàng, đại lý phân phối) và xuất khẩu gián tiếp (qua đại lý, công ty quản lý xuất khẩu, công ty kinh doanh xuất khẩu, đại lý vận tải).
• Vai trò của xuất khẩu đối với nền kinh tế thế giới, kinh tế quốc dân và doanh nghiệp theo nghiên cứu của Võ Thanh Thu (2006) và Nguyễn Cương (2016).
• Khung chính sách thương mại và quản lý nhà nước: Luật thuế Xuất nhập khẩu ngày 26/12/1991, các cam kết cắt giảm thuế quan theo Hiệp định CEPT/AFTA, khuôn khổ GATT, WTO; chính sách hoàn thuế nhập khẩu và thuế giá trị gia tăng (VAT); chính sách tín dụng từ Quỹ hỗ trợ xuất khẩu thành lập theo Quyết định số 195/2000/QĐ-TTg; chính sách điều hành tỷ giá hối đoái VND/USD của Ngân hàng Nhà nước.
• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh xuất khẩu của doanh nghiệp:
  • Kim ngạch xuất khẩu trên tổng chi phí sản xuất và tiêu thụ = Kim ngạch xuất khẩu trong kỳ / Tổng chi phí sản xuất và tiêu thụ trong kỳ.
  • Kim ngạch xuất khẩu trên một đồng vốn sản xuất = Kim ngạch xuất khẩu trong kỳ / Vốn kinh doanh bình quân trong kỳ.

Về đặc tính hàng hóa nông sản, văn bản trích dẫn các tài liệu khảo nghiệm của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam: Cây Mắc ca được theo dõi tại miền Bắc từ năm 2000 và đưa vào trồng tại Tây Nguyên từ năm 2010 với gần 10 giống khác nhau. Chu kỳ sinh trưởng từ khi trồng đến thu hoạch mất khoảng 5–6 năm. Tỷ lệ nhân chiếm 30–50% trọng lượng hạt; hàm lượng chất béo trong nhân đạt 71–80% (trong đó axit béo chưa bão hòa chiếm 84%; dầu hạt Mắc ca chứa trên 87% axit béo không no, 22% axit omega-7 palmitoleic, chứa arginine và protein đạt 9,2% gồm 20 loại axit amin).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả áp dụng bao gồm:

• Phương pháp thống kê mô tả: Sử dụng kỹ thuật lập bảng biểu, phân tích số liệu thứ cấp, so sánh ngang và so sánh chéo để xác định quy mô, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu hàng hóa, thị trường và nhân sự.
• Công cụ xử lý dữ liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý các bảng số liệu xuất nhập khẩu, doanh thu, chi phí và cơ cấu lao động.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ niên giám và báo cáo thống kê của Tổng cục Hải quan Việt Nam, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Hải quan Liên Bang Nga, dữ liệu tăng trưởng kinh tế từ World Bank (2018); dữ liệu sơ cấp và nội bộ được thu thập trực tiếp từ Phòng Kinh doanh, Phòng Xuất nhập khẩu và Phòng Hành chính nhân sự của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận chung về xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Liên Bang Nga

Chương 1 hệ thống hóa toàn bộ khung lý luận về ngoại thương và đặc tính của sản phẩm Mắc ca xuất khẩu. Tác giả làm rõ hai hình thức thâm nhập thị trường quốc tế là xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu gián tiếp, phân tích rõ quyền hạn, trách nhiệm pháp lý và cơ chế hưởng thù lao của từng chủ thể trung gian như đại lý phân phối, công ty quản lý xuất khẩu và đại lý vận tải giao nhận.

Khóa luận phân tích các nhóm nhân tố tác động đến hoạt động xuất khẩu hàng hóa theo hai môi trường:

1. Môi trường trong nước: Chất lượng sản phẩm, giá bán, công nghệ chế biến, quy hoạch vùng nguyên liệu và cơ sở hạ tầng giao thông; hệ thống chính sách vĩ mô gồm chính sách thuế (thuế xuất khẩu 0%, thuế nhập khẩu, hoàn thuế VAT), chính sách tín dụng ngân hàng thương mại và hỗ trợ vốn ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ xuất khẩu; cơ chế điều hành tỷ giá hối đoái; hệ thống dịch vụ phân phối và chất lượng của đội ngũ nhân sự quản lý, lao động kỹ thuật.
2. Môi trường ngoài nước: Quy mô và nhu cầu nhập khẩu của thị trường nước ngoài; xu hướng tiêu dùng và sở thích sản phẩm; các rào cản kỹ thuật và chính sách bảo hộ thương mại của chính phủ nước nhập khẩu.

Bên cạnh đó, chương này phân tích các chỉ tiêu hiệu quả tài chính của doanh nghiệp xuất khẩu dựa trên doanh số và chi phí, làm rõ các giá trị dinh dưỡng, công dụng y học, bảo vệ tim mạch, hỗ trợ giảm cân, chống lão hóa của hạt Mắc ca làm căn cứ cho việc khai thác thị trường.

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu Mắc ca của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế sang Liên Bang Nga

Chương 2 trình bày bức tranh toàn diện về doanh nghiệp, môi trường thị trường Liên Bang Nga và thực trạng xuất khẩu của IDMA trong giai đoạn 2014 – 2018.

1. Khái quát về Tổng công ty (IDMA): Doanh nghiệp thành lập ngày 25/3/2010, hoạt động theo mô hình công ty cổ phần tuân thủ Luật Doanh nghiệp 2005 (Điều lệ sửa đổi ngày 24/03/2011). Bộ máy quản trị gồm Đại hội đồng cổ đông, Hội đồng quản trị, Ban kiểm soát, Ban Giám đốc và các phòng chuyên môn (Nhân chính, Tài chính kế toán, Kinh doanh, Vật tư, Thiết bị, Kỹ thuật chất lượng, các Đội sản xuất). Hoạt động tập trung vào 5 lĩnh vực: nghiên cứu sản xuất giống tại Tây Bắc và Tây Nguyên; tạo vùng nguyên liệu; thu mua sơ chế; xây dựng nhà máy chế biến; phát triển thương hiệu.

Bảng: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của IDMA (2016 – 2018) (Đơn vị: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016 (%)	So sánh 2018/2017 (%)
Doanh thu bán hàng và cung cấp DV	346.268	364.844	324.282	+5,36%	-11,12%
Giá vốn hàng bán	-	320.612	-	-	-8,70%
Chi phí bán hàng	1.820	1.946	1.986	+7,62%	+2,25%
Chi phí quản lý doanh nghiệp	5.076	-	-	+7,13%	-
LN thuần từ hoạt động kinh doanh	11.623	4.747	9.091	-59,16%	+91,51%
Lợi nhuận kế toán trước thuế	-	7.360	-	-48,25%	-

2. Bối cảnh thị trường Liên Bang Nga: Kinh tế Nga giai đoạn 2011 – 2018 có tốc độ tăng trưởng GDP trung bình trên 8%/năm theo báo cáo của World Bank (2018): quy mô GDP đạt 1,9 nghìn tỷ USD (2011), tăng lên 2,5 nghìn tỷ USD (2014), 3,1 nghìn tỷ USD (2017) và đạt 3,5 nghìn tỷ USD (2018). Cơ cấu kinh tế năm 2001 gồm dịch vụ chiếm 55,9%, công nghiệp 37,3%, nông nghiệp 6,8%.

Về tiêu thụ Mắc ca, người dân Nga tiêu thụ bình quân 0,24 kg/người/năm (tổng tiêu thụ đạt 25,5 nghìn tấn). Đến năm 2018, tiêu thụ bình quân đạt 1,55 kg/người (tăng so với mức 0,4 kg/người năm 2011), dù vẫn thấp hơn mức 6,2 – 12 kg/người/năm của các nước châu Âu phát triển. Do không trồng được Mắc ca, Nga phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Tổng nhập khẩu Mắc ca của Nga năm 2016 đạt 171,5 nghìn tấn (trị giá 516,5 triệu USD, tăng 9,5% về khối lượng); năm 2017 đạt 189,6 nghìn tấn (trị giá 639 triệu USD, tăng 10,5% về khối lượng và 23,74% về giá trị); năm 2018 tăng thêm 9,13 nghìn tấn (tăng 4,82%), giá trị đạt khoảng 688,25 triệu USD (tăng 7,69%).

Bảng: Giá trị xuất khẩu Mắc ca của các quốc gia vào Liên Bang Nga (2014 – 2018) (Nguồn: Hải quan Nga, 2018 - Đơn vị: Triệu USD)

Quốc gia	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Australia	9,21	11,97	13,95	17,94	20,97
Brazil	4,12	5,20	6,16	7,71	8,40
Việt Nam	3,01	3,65	4,24	5,37	6,15
Thụy Sĩ	2,18	2,12	2,65	3,07	2,89
Ấn Độ	1,94	1,65	1,86	2,17	2,66
Italia	1,53	1,18	1,41	1,83	2,06
Colombia	1,75	1,84	1,48	1,75	1,61
Khác	2,18	3,55	2,69	2,77	1,15

Australia, Brazil và Việt Nam là ba nguồn cung lớn nhất, chiếm trên 70% thị phần nhập khẩu Mắc ca của Nga. Khối lượng Mắc ca Việt Nam xuất sang Nga tăng trưởng trên 15%/năm: năm 2015 đạt 3,42 nghìn tấn; năm 2017 đạt 3,98 nghìn tấn; năm 2018 tăng thêm 0,87 nghìn tấn lên 4,85 nghìn tấn.

3. Thực trạng xuất khẩu của IDMA sang Nga: Khối lượng xuất khẩu của IDMA tăng trưởng bình quân trên 11%/năm, giá trị xuất khẩu tăng bình quân trên 15%/năm.

Bảng: Chủng loại sản phẩm Mắc ca xuất khẩu của IDMA sang Nga (2014 – 2018) (Nguồn: Phòng Kinh doanh - Đơn vị: Nghìn tấn)

Chủng loại mặt hàng	Năm 2014	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018
Mắc ca chưa chế biến (nguyên liệu)	0,62	0,86	0,83	1,26	1,32
Mắc ca hạt	0,12	0,14	0,27	0,35	0,36
Mắc ca nhân	0,08	0,11	0,12	0,14	0,13
Tổng cộng	0,82	1,11	1,22	1,75	1,81

Về giá trị kim ngạch, IDMA đạt 278,2 nghìn USD năm 2014; tăng lên 388,2 nghìn USD năm 2015 (+39,65%); đạt 427,0 nghìn USD năm 2016 (+9,99%); đạt 612,5 nghìn USD năm 2017 (+43,34%) và đạt 634,7 nghìn USD năm 2018 (+3,26%). Cơ cấu mặt hàng còn bất cập lớn khi sản phẩm thô chưa chế biến chiếm tỷ trọng áp đảo (75,6% năm 2014 và 72,9% năm 2018). Mắc ca hạt chiếm 19,9% và Mắc ca nhân tinh chế chỉ chiếm 7,2% vào năm 2018.

Về kênh phân phối và chính sách giá: Doanh nghiệp phân phối qua kênh gián tiếp với 2 đại lý bán buôn tại Nga. Tổng số kênh phân phối tăng từ 15 kênh (2016) lên 18 kênh (2017) và đạt 22 kênh (2018). Doanh nghiệp áp dụng hai mức giá A và B, mức chiết khấu 10% cho đại lý bán lẻ và 12% cho đại lý bán buôn. Giá xuất khẩu Mắc ca thô tăng chậm: năm 2014 đạt 339,3 USD/tấn; năm 2015 đạt 350,0 USD/tấn; năm 2016 đạt 350,25 USD/tấn và năm 2018 đạt 350,66 USD/tấn. Năm 2018 ghi nhận giá Mắc ca nhân có thời điểm đạt 80.000 đồng/kg trước khi giảm mạnh do biến động tiêu thụ tại châu Âu.

Bảng: Cơ cấu lao động của IDMA giai đoạn 2014 – 2016 (Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự - Đơn vị: Người)

Tiêu chí phân loại	Năm 2014	Tỷ trọng (%)	Năm 2015	Tỷ trọng (%)	Năm 2016	Tỷ trọng (%)
Tổng số lao động	569	100	589	100	590	100
1. Theo chức năng:
- Lao động trực tiếp	395	69,4	417	70,8	390	66,1
- Lao động gián tiếp	174	30,6	172	29,2	200	33,9
2. Theo giới tính:
- Nam	519	91,2	538	91,3	537	91,0
- Nữ	50	8,8	51	8,7	53	9,0
3. Theo trình độ:
- Đại học và trên Đại học	124	21,8	130	22,0	157	26,6
- Cao đẳng	17	3,0	22	3,7	33	5,6
- Trung cấp	33	5,8	20	3,4	10	1,7
- Công nhân kỹ thuật trực tiếp	345	60,6	371	63,0	345	58,4
- Lao động phổ thông	50	8,7	46	7,9	45	7,7
4. Theo độ tuổi:
- Từ 18 - 30 tuổi	133	23,3	139	23,5	133	22,5
- Từ 30 - 40 tuổi	281	49,4	289	49,0	289	48,9
- Từ 40 - 50 tuổi	112	19,7	116	19,7	114	19,4
- Từ 50 tuổi trở lên	43	7,6	46	7,8	54	9,2

Tổng số lao động năm 2016 là 590 người, trong đó cán bộ quản lý là 38 người (chiếm 6,44%), lao động tại các đơn vị trực thuộc chiếm 82,4%. Tỷ lệ lao động nam chiếm 91,0% do tính chất nặng nhọc tại các vùng trồng xa xôi. Tỷ lệ lao động qua đào tạo tăng dần, lao động phổ thông giảm từ 8,7% xuống 7,7%.

Chương 3: Giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu sản phẩm Mắc ca sang thị trường Liên Bang Nga tại Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế

Theo đề cương và nhiệm vụ nghiên cứu được công bố trong văn bản, Chương 3 định hình các định hướng và giải pháp khắc phục các điểm nghẽn đã được định lượng ở Chương 2:

• Giải quyết bài toán thiếu hụt nguyên liệu thông qua việc mở rộng liên kết các vùng nguyên liệu tập trung tại Tây Nguyên và Tây Bắc.
• Nâng cao năng lực công nghệ chế biến sâu nhằm chuyển dịch cơ cấu xuất khẩu từ Mắc ca nguyên liệu thô (chiếm 72,9% năm 2018) sang Mắc ca nhân và Mắc ca chế biến có giá trị gia tăng cao.
• Nâng cấp tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm để vượt qua các khâu kiểm định nghiêm ngặt của Liên Bang Nga và tăng sức cạnh tranh với các đối thủ từ Trung Quốc và Đài Loan.
• Tối ưu hóa kênh phân phối và chính sách giá, mở rộng số lượng đại lý phân phối tại Nga vượt mốc 22 kênh.
• Đề xuất các kiến nghị với Nhà nước về cơ chế hỗ trợ vốn, lãi suất tín dụng và hoàn thiện chính sách thuế; kiến nghị với Hiệp hội Mắc ca trong việc kết nối giao thương và xúc tiến thương mại quốc tế.

(Lưu ý: Văn bản nguồn cung cấp dừng lại ở mục 2.3.1 của Chương 2; nội dung chi tiết của Chương 3 được tóm lược trên cơ sở nhiệm vụ nghiên cứu và đề mục kết cấu được tác giả xác lập tại phần mở đầu).

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể gắn với các dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp và thị trường:

• Xác lập vị thế của Việt Nam và doanh nghiệp: Việt Nam duy trì vị trí thứ 3 trong các quốc gia xuất khẩu Mắc ca sang Nga với kim ngạch tăng từ 3,01 triệu USD (2014) lên 6,15 triệu USD (2018). Riêng IDMA, doanh nghiệp vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về kim ngạch xuất khẩu Mắc ca nguyên liệu, tổng sản lượng xuất khẩu sang Nga tăng từ 0,82 nghìn tấn (2014) lên 1,81 nghìn tấn (2018), kim ngạch xuất khẩu đạt 634,7 nghìn USD năm 2018.
• Nhận diện chính xác hạn chế về cơ cấu sản phẩm: Tác giả chỉ ra cơ cấu xuất khẩu của IDMA còn mất cân đối nghiêm trọng khi Mắc ca thô chưa qua chế biến chiếm tới 72,9% tổng sản lượng năm 2018, trong khi sản phẩm có giá trị kinh tế cao là Mắc ca nhân chỉ chiếm 7,2% do hạn chế về công nghệ chế biến và rào cản kiểm định chất lượng tại Nga.
• Đóng góp vào quản trị doanh nghiệp: Cung cấp bức tranh thực trạng về mạng lưới phân phối (phát triển lên 22 kênh phân phối năm 2018 với 2 đại lý bán buôn), cơ chế chiết khấu (10% cho bán lẻ, 12% cho bán buôn) và thực trạng cơ cấu nguồn nhân lực (590 người, 91% lao động nam, lao động trực thuộc chiếm 82,4%), làm căn cứ trực tiếp cho việc hoạch định chiến lược kinh doanh của IDMA.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn dựa trên phạm vi và dữ liệu văn bản:

• Phạm vi dữ liệu: Chuỗi số liệu phân tích hoạt động xuất khẩu kết thúc tại năm 2018, các số liệu vĩ mô về dân số và cơ cấu GDP của Nga dựa trên dữ liệu năm 2001, biểu đồ GDP cập nhật đến năm 2018 từ World Bank; các số liệu tài chính nội bộ dừng ở năm 2018.
• Tính bao quát: Đề tài chỉ nghiên cứu trường hợp điển hình tại một doanh nghiệp (IDMA) và một thị trường xuất khẩu đơn lẻ (Liên Bang Nga), chưa so sánh chuyên sâu với thị trường EU – nơi chiếm tới 43% lượng xuất khẩu của cả nước theo số liệu dẫn chứng.
• Độ hoàn thiện của tài liệu nguồn: Bản trích lục văn bản dừng lại ở phần đánh giá kết quả đạt được thuộc Chương 2, do đó hệ thống giải pháp chi tiết của Chương 3 chưa được thể hiện đầy đủ nội dung triển khai cụ thể mà chỉ mới dừng ở định hướng nhiệm vụ.

Giá trị tham khảo

Nội dung khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho các đối tượng:

• Sinh viên và học viên: Phù hợp làm tài liệu nghiên cứu tham khảo cho sinh viên các ngành Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại, Thương mại quốc tế và Quản trị kinh doanh khi thực hiện đồ án, khóa luận về phát triển thị trường xuất khẩu nông sản.
• Dữ liệu phân tích hữu ích: Cung cấp chuỗi số liệu chi tiết giai đoạn 2014 – 2018 về nhập khẩu Mắc ca của Nga, phân tích thị phần giữa các đối thủ (Australia, Brazil, Việt Nam), cấu trúc chủng loại hàng xuất khẩu (chưa chế biến, hạt, nhân) và bảng cơ cấu nhân sự sản xuất thực tế tại doanh nghiệp nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ trọng chủng loại hạt Mắc ca xuất khẩu của IDMA sang Nga năm 2018 có cơ cấu như thế nào? Theo số liệu của Phòng Kinh doanh IDMA, năm 2018 doanh nghiệp xuất khẩu tổng cộng 1,81 nghìn tấn Mắc ca sang Nga. Trong đó, Mắc ca chưa chế biến đạt 1,32 nghìn tấn (chiếm tỷ trọng 72,9%); Mắc ca hạt đạt 0,36 nghìn tấn (chiếm 19,9%); Mắc ca nhân chỉ đạt 0,13 nghìn tấn (chiếm 7,2%).

2. Tình hình doanh thu và lợi nhuận của IDMA biến động ra sao trong giai đoạn 2016 – 2018? Doanh thu bán hàng của IDMA biến động không đồng đều: năm 2016 đạt 346.268 triệu đồng, năm 2017 tăng 5,36% lên 364.844 triệu đồng, năm 2018 giảm 11,12% xuống còn 324.282 triệu đồng. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh năm 2016 đạt 11.623 triệu đồng, năm 2017 giảm 59,16% xuống 4.747 triệu đồng, sang năm 2018 tăng 91,51% (tăng 4.344 triệu đồng) lên mức 9.091 triệu đồng.

3. Ba quốc gia nào dẫn đầu về giá trị xuất khẩu Mắc ca vào thị trường Nga giai đoạn 2014 – 2018? Theo Hải quan Nga, Australia, Brazil và Việt Nam chiếm hơn 70% thị phần nhập khẩu Mắc ca của Nga. Đến năm 2018, giá trị xuất khẩu của 3 nước lần lượt là: Australia đạt 20,97 triệu USD; Brazil đạt 8,40 triệu USD; Việt Nam đạt 6,15 triệu USD.

4. Chính sách phân phối và chiết khấu của IDMA tại thị trường Nga được triển khai như thế nào? Doanh nghiệp phân phối chủ yếu qua kênh gián tiếp. Đến năm 2018, mạng lưới phân phối của IDMA tại Nga gồm 2 đại lý bán buôn và hệ thống điểm bán lẻ với tổng cộng 22 kênh phân phối (tăng từ 15 kênh năm 2016). Công ty áp dụng mức chiết khấu 10% cho đại lý bán lẻ và 12% cho đại lý bán buôn.

5. Đặc điểm quy mô và cơ cấu lao động của IDMA năm 2016 có điểm gì đáng chú ý? Tính đến năm 2016, IDMA có tổng số 590 lao động. Trong đó, lao động nam chiếm 91,0% (537 người), lao động nữ chiếm 9,0% (53 người); lao động trực tiếp chiếm 66,1% (390 người); cán bộ quản lý có 38 người (chiếm 6,44%). Về trình độ, đại học và trên đại học chiếm 26,6% (157 người), công nhân kỹ thuật trực tiếp chiếm 58,4% (345 người), lao động phổ thông chiếm 7,7% (45 người).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã làm rõ thực trạng xuất khẩu Mắc ca của Tổng công ty cổ phần đầu tư và phát triển Macadamia Quốc Tế sang thị trường Liên Bang Nga giai đoạn 2014 – 2018 bằng chuỗi dữ liệu thống kê mô tả chi tiết. Mặc dù doanh nghiệp đã duy trì được đà tăng trưởng về sản lượng và mở rộng mạng lưới phân phối tại Nga, hoạt động xuất khẩu vẫn bộc lộ hạn chế lớn khi phụ thuộc tới 72,9% vào sản phẩm thô chưa qua chế biến. Nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng về thị trường nông sản Nga, phục vụ thiết thực cho các nghiên cứu tiếp theo về nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUẤT KHẨU XUẤT KHẨU HÀNG HÓA SANG THỊ TRƯỜNG LIÊN BANG NGA 1.1 Tổng quan chung về xuất khẩu hàng hóa 1.1 Khái niệm và các hình thức xuất khẩu hàng hóa 1.1 Khái niệm “Kinh doanh xuất nhập khẩu là: Kinh doanh xuất nhập khẩu là sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ giữa các nước thông qua hành vi mua bán. Sự trao đổi hàng hoá, dịch vụ đó là một hình thức của mối quan hệ xã hội và phản ánh sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế giữa những người sản xuất hàng hoá riêng biệt của các quốc gia khác nhau trên thế giới. Vậy xuất khẩu là việc bán hàng hoá (hàng hoá có thể là hữu hình hoặc vô hình) cho một nước khác trên cơ sở dùng tiền tệ làm đồng tiền thanh toán. Tiền tệ có thể là tiền của một trong hai nước hoặc là tiền của một nước thứ ba” (Theo điều 28, mục 1, chương 2 luật thương mại việt nam 2005).

“Hoạt động xuất khẩu diễn ra diễn ra rất rộng về không gian và thời gian. Nó có thể diễn ra trong thời gian rất ngắn song c ng có thể kéo dài hàng năm, có thể được diễn ra trên phạm vi một quốc gia hay nhiều quốc gia khác nhau, trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện của nền kinh tế, từ xuất khẩu hàng tiêu dùng cho đến tư liệu sản xuất, máy móc hàng hoá thiết bị công nghệ cao. Tất cả các hoạt động này đều nhằm mục tiêu đem lại lợi ích cho quốc gia nói chung và các doanh nghiệp tham gia nói riêng”(Võ Thanh Thu, 2006) Như vậy hoạt động xuất khẩu được hiểu là: “Hoạt động xuất khẩu là hoạt động cơ bản của hoạt động ngoại thương, đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử phát triển của xã hội và ngày càng phát triển mạnh mẽ cả về chiều rộng và chiều sâu. Hình thức sơ khai của chúng chỉ là hoạt động trao đổi hàng hoá nhưng cho đến nay đã phát triển rất mạnh và được biểu hiện dưới nhiều hình thức.2 Các hình thức xuất khẩu hàng hóa Xuất khẩu trực tiếp Xuất khẩu trực tiếp là hoạt động bán hàng trực tiếp của công ty cho các khách hàng của mình ở nước ngoài.

Hai hình thức phổ biến để thâm nhập thị trường quốc tế qua xuất khẩu trực tiếp là (V Huy Đại, 2005): - Đại diện bán hàng: Là hình thức bán hàng mà người bán không mang danh nghĩa của mình mà lấy danh nghĩa của người khác (người uỷ thác) nhằm nhận lương và một phần hoa hồng trên cơ sở giá trị hàng hoá bán được. Do đó họ không phải chịu trách nhiệm chính về mặt pháp lý. Nhưng trên thực tế, đại diện bán hàng hoạt động như là nhân viên bán hàng của công ty của thị trường nước ngoài. Công ty sẽ ký hợp đồng trực tiếp với khách hàng ở thị trường nước đó.

- Đại lý phân phối là người mua hàng hoá, dịch vụ của công ty để bán theo kênh tiêu thụ ở khu vực mà công ty phân định. Công ty khống chế phạm vi, kênh phân phối ở thị trường nước ngoài. Còn đại lý phân phối sẽ chịu trách nhiệm toàn bộ rủi ro liên quan đến việc bán hàng ở thị trường đã phân định và thu lợi nhuận qua chênh lệch giữa giá mua và giá bán. Xuất khẩu gián tiếp “Xuất khẩu gián tiếp là hoạt động bán hàng hoá và dịch vụ của công ty ra nước ngoài thông qua trung gian (thông qua người thứ ba).

Các trung gian mua bán không chiếm hữu hàng hoá của công ty mà trợ giúp công ty xuất khẩu hàng hoá sang thị trường nước ngoài. Các trung gian xuất khẩu như: đại lý, công ty quản lý xuất nhập khẩu và công ty kinh doanh xuất nhập khẩu” (V Huy Đại, 2005). - Đại lý: “Là các cá nhân hay tổ chức đại diện cho nhà xuất khẩu thực hiện một hay một số hoạt động nào đó ở thị trường nước ngoài do người ủy thác uỷ quyền dựa trên quan hệ hợp đồng đại lý. Đại lý là người thiết lập quan hệ hợp đồng giữa các công ty và khách hàng ở thị trường ở thị trường nước ngoài.

Đại lý không có quyền chiếm hữu và sở hữu hàng hoá mà chỉ thực hiện một hay một số công việc nào đó cho công ty uỷ thác và nhận thù lao” (V Huy Đại, 2005). - Công ty quản lý xuất khẩu: Là các công ty nhận uỷ thác và quản lý công tác xuất khẩu hàng hoá hoạt động trên danh nghĩa của công ty xuất khẩu. Vì vậy, công ty quản lý xuất khẩu là nhà xuất khẩu gián tiếp. Họ chỉ đảm nhận các thủ tục xuất khẩu và thu phí xuất khẩu.

Do vậy, bản chất của công ty quản lý xuất khẩu là thực hiện dịch vụ quản lý và thu khoản thù lao từ hoạt động đó. - Công ty kinh doanh xuất khẩu: Là công ty hoạt động như nhà phân phối độc lập có chức năng kết nối các khách hàng nước ngoài với các công ty xuất khẩu trong nước để bán hàng hoá ra thị trường nước ngoài. Bản chất của công ty kinh doanh xuất khẩu là thực hiện các dịch vụ xuất khẩu nhằm kết nối các khách hàng nước ngoài với công ty xuất khẩu. - Đại lý vận tải: “Là các công ty thực hiện dịch vụ thuê vận chuyển và những hoạt đông liên quan đến xuất nhập khẩu hàng hoá như khai báo thuế quan, áp biếu thuế quan, thực hiện giao nhận, chuyên chở và bảo hiểm.

Đại lý vận tải thực hiện các nghiệp vụ xuất khẩu và kinh doanh nhiều loại hình dịch vụ giao nhận hàng hoá đến tay người nhận. Khi xuất khẩu qua các đại lý vận tải hay các công ty chuyển phát hàng thì các đại lý vận tải và các công ty đó kiêm luôn các dịch vụ xuất khẩu liên quan đến hàng hoá đó.Về bản chất, các đại lý vận tải hoạt động như các công ty kinh doanh dịch vụ giao nhận, vận chuyển và dịch vụ xuất nhập khẩu, thậm chí cả dịch vụ bao gói hàng hoá phù hợp với phương thức vận chuyển mua bảo hiểm hàng hoá cho hoạt động của họ”(Võ Thanh Thu, 2006).2 Sự cần thiết xuất khẩu hàng hóa “Bất cứ một quốc gia nào muốn phát triển kinh tế không thể chỉ dựa vào nền sản xuất trong nước mà còn phải quan hệ với các nước bên ngoài. Do có sự khác nhau về điều kiện tự nhiên như tài nguyên, khí hậu.mà mỗi quốc gia có thế mạnh trong việc sản xuất một số mặt hàng nhất định. Để đạt được hiệu quả kinh tế đồng thời đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng ngày một đa dạng ở trong nước, các quốc gia đều mong muốn có được những sản phẩm chất lượng cao với giá rẻ hơn từ các nước khác đồng thời mở rộng được thị trường tiêu thụ đối với các sản phẩm thế mạnh của mình.

Chính từ mong muốn đó đã làm nảy sinh nhu cầu mua bán trao đổi quốc tế (Nguyễn Cương, 2016)”. “Hoạt động thương mại quốc tế thông qua mối quan hệ rộng rãi vượt ra ngoài biên giới quốc gia sẽ là cầu nối giữa nền kinh tế trong nước với nền kinh tế bên ngoài, đồng thời tạo ra động lực th c đẩy quá trình hội nhập kinh tế ở mỗi khu vực và trên toàn thế giới. Thương mại quốc tế được cấu thành bởi hai bộ phận cơ bản xuất khẩu và nhập khẩu. Do vậy, xác định được vai trò quan trọng c ng như có sự quan tâm thích đáng đến hoạt động xuất nhập khẩu là nhiệm vụ hàng đầu của hoạt động thương mại quốc tế.

Đối với Việt Nam, ngoài những đặc điểm nêu trên chúng ta còn có những nét đặc thù riêng đó là nền kinh tế có xuất phát điểm thấp, cơ sở hạ tầng kĩ thuật lạc hậu, công nghệ thủ công. đang rất cần được đổi mới, bên cạnh đó tiềm lực xuất khẩu lại lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả. Tất cả những điều này cho thấy hoạt động xuất nhập khẩu đối với nước ta càng quan trọng hơn (Nguyễn Cương, 2016)” 1.3 Vai trò của xuất khẩu hàng hóa “Đối với nền kinh tế thế giới: Thông qua hoạt động xuất khẩu, các quốc gia tham gia vào phân công lao động quốc tế. Các quốc gia sẽ tập trung vào sản xuất những hàng hoá và dịch vụ mà mình có lợi thế.

Xét trên tổng thể nền kinh tế thế giới thì chuyên môn hoá sản xuất và xuất khẩu sẽ làm cho việc sử dụng các nguồn lực có hiệu quả hơn và tổng sản phẩm xã hội toàn thế giới tăng lên. Bên cạnh đó xuất khẩu góp phần thắt chặt thêm quan hệ quốc tế giữa các quốc gia. Đối với nền kinh tế quốc dân: Xuất khẩu tạo ngoại tệ quan trọng, chủ yếu để quốc gia thoả mãn nhu cầu nhập khẩu và tĩch luỹ để phát triển sản xuất. Đẩy mạnh xuất khẩu được xem như một yếu tố quan trọng kích thích sự tăng trưởng kinh tế.

Việc đẩy mạnh xuất khẩu sẽ tạo điều kiện mở rộng qui mô sản xuất, nhiều ngành nghề mới ra đời phục vụ cho xuất khẩu, gây phản ứng dây chuyền giúp cho các ngành kinh tế khác phát triển theo, dẫn đến kết quả tăng tổng sản phẩm xã hội và nền kinh tế phát triển nhanh. Xuất khẩu có ích lợi kích thích đổi mới trang thiết bị và công nghiệp sản xuất”. Đối với doanh nghiệp: “Qua xuất khẩu các doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng. Những yếu tố đó đòi hỏi doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường.

Xuất khẩu đòi hỏi các doanh nghiệp luôn luôn đổi mới và hoàn thiện tác phong quản lý sản xuất, kinh doanh nâng cao chất lượng sản phẩm, hạ giá thành (Võ Thanh Thu, 2006)”. Giới thiệu về hạt Mắc ca: đặc điểm, công dụng, giá trị kinh tế 1. Đặc điểm Tại Việt Nam cây Mắc Ca được ch ý đến nhiều từ đầu năm 2000 nhưng chủ yếu được trồng tại khu vực Bắc Bộ. Năm 2010 Cây Mắc Ca bắt đầu được trồng tại khu Vực Tây Nguyên với gần 10 loại giống khác nhau, sau kết quả của những cuộc khảo nghiệm của Viện Khoa Học Lâm Nghiệp Việt Nam đã chứng minh thấy khu vực Tây Nguyên hoàn toàn phù hợp với Cây Mắc Ca , cây đã cho lượng hạt ổn định, chất lượng hơn những khu vực khác và năng xuất tăng theo thời gian.

Tuy nhiên do đây là cây công nghiệp dài ngày nên thời gian trồng và đến thu hoạch mất khoảng 5-6 năm.