Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp Chương 3: Phân tích thực trạng đào tạo nhà nhân viên tại Công ty Cổ phần điện tử tin học FSC Chương 4: Đề xuất giải pháp đẩy mạnh đào tạo nhân viên tại Công ty Cổ phần điện tử tin học FSC 6 Luan van CHƯƠNG 2: TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐÀO TẠO NHÂN VIÊN TRONG DOANH NGHIỆP 2. Một số khái niệm cơ bản về đào tạo nhân viên 2. Khái niệm nhân lực Khái niệm “nhân lực” được được sử dụng rộng rãi ở các nước có nền kinh tế phát triển từ những năm giữa thế kỷ XX với nhiều cách hiểu khác nhau, tuy nhiên tác giả xin sử dụng khái niệm nhân lực dưới đây để nghiên cứu đề tài: “Nhân lực là sức lực con người, nằm trong mỗi con người và làm cho con người hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con người và đến một mức độ nào đó, con người đủ điều kiện tham gia vào quá trình lao động - con người có sức lao động.” [Theo Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực - 2008 - NXB Đại học Kinh tế quốc dân] Theo khái niệm trên NNL là nguồn lực con người.
Nguồn lực đó được xem xét ở hai khía cạnh. Trước hết, với ý nghĩa là nguồn gốc, là nơi phát sinh ra nguồn lực. NNL nằm trong bản thân con người, đó cũng là sự khác nhau cơ bản giữa nguồn lực con người và các nguồn lực khác. Thứ hai, nguồn nhân lực được hiểu là tổng thể nguồn nhân lực của từng cá nhân con người.
Với tư cách là một nguồn nhân lực của quá trình phát triển, NNL là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội, biểu hiện là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định. Nguồn lực con người được thể hiện thông qua số lượng dân cư, chất lượng con người (bao gồm thể lực, trí lực và năng lực phẩm chất). Như vậy, NNL không chỉ bao hàm chất lượng nguồn nhân lực hiện tại mà còn bao hàm cả nguồn cung cấp nhân lực trong tương lai. Do đó có thể hiểu nguồn nhân lực là một phạm trù dùng để chỉ sức mạnh tiềm ẩn của dân cư, khả năng huy động tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội trong hiện tại cũng như trong tương lai.
Sức mạnh và khả năng đó được thể hiện thông qua số lượng, chất lượng và cơ cấu dân số, nhất là số lượng và chất lượng con người có đủ điều kiện tham gia vào nền sản xuất xã hội. Khái niệm quản trị nhân lực “ Quản trị nguồn nhân lực là hệ thống các triết lý, chính sách, và hoạt động chức năng về thu hút, đào tạo phát triển và duy trì nguồn nhân lực của một tổ chức nhằm đạt được kết quả tối ưu cho cả tổ chc và nhân viên.” [Theo Quản trị nguồn nhân lực - PGS.TSTrần Kim Dung – 2009 - NXB Đại học Kinh tế TPHCM] 7 Luan van Theo khái niệm trên thì quản trị NNL nghiên cứu các vấn đề về quản trị con người trong các tổ chức ở tầm vi mô gồm hai mục tiêu cơ bản là sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực nhằm tăng năng suất lao động và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của nhân viên, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tối đa các năng lực cá nhân, được thúc đẩy động viên tại nơi làm việc, trung thành, tận tâm với doanh nghiệp. Từ đó có thể suy ra rằng quản trị nhân lực trong doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào các nội dung cơ bản, đó là: Tuyển dụng nhân lực; Bố trí sử dụng nhân lực; Đào tạo và phát triển nhân lực; Đánh giá thực hiện công việc của nhân lực và Đãi ngộ nhân lực. Các nội dung này có mối liên hệ chặt chẽ, bổ sung và quy định lẫn nhau.
Khái niệm đào tạo nhân lực, đào tạo nhân viên 2. Khái niệm đào tạo nhân lực: “Đào tạo nhân lực được hiểu là quá trình liên quan đến việc hoàn thiện và nâng cao các kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và kinh nghiệm nghề nghiệp của người lao động nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công việc của họ cả hiện tại và tương lai, từ đó góp phần thực hiện mục tiêu đã được xác định của doanh nghiệp.” [Theo Bài giảng đào tạo và phát triển nhân lực – 2014 - Đại học Thương Mại] Theo như khái niệm trên thì đào tạo nhân lực là quá trình bao gồm nhiều hoạt động từ lập kế hoạch đào tạo, triển khai đào tạo và đánh giá đào tạo nhân lực. Trong quá trình đào tạo thì nhân lực sẽ bù đắp những thiếu hụt trong học vấn, được truyển đạt những kinh nghiệm thiết thực trong lĩnh vực chuyên môn, được cấp nhập những kiến thức mới và mở rộng tầm hiểu biết để hoàn thành tốt những công việc được giao. Đào tạo nhân lực là một trong những nội dung cơ bản của quản trị nhân lực với mục tiêu là đảm bảo cho tổ chức doanh nghiệp có được một đội ngũ lao động chất lượng cao, đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực hiện công việc từ đó góp phần thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp.
Do đó, đào tạo nhân lực trong doanh nghiệp phải được coi là quá trình đầu tư và mang lại hiệu quả cao. Khái niệm đào tạo nhân viên Đào tạo nhân viên thì đối tượng tham gia đào tạo là nhân viên thuộc tất cả các bộ phận, lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp. Như vậy, đào tạo nhân viên là quá trình liên quan đến việc hoàn thiện và nâng cao các kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và kinh nghiệm nghề nghiệp của cá nhân nhằm đáp ứng yêu cầu trong quá trình thực hiện công 8 Luan van việc ở hiện tại và tương lai, từ đó góp phần thực hiện mục tiêu đã được xác định của doanh nghiệp. Nội dung đào tạo nhân viên trong doanh nghiệp 2.
Xác định nhu cầu đào tạo nhân viên 2. Khái niệm nhu cầu đào tạo nhân viên Nhu cầu đào tạo nhân viên được hiểu là những đòi hỏi về số lượng và cơ cấu nhân viên cần được đào tạo, các nội dung cần được đào tạo để đáp ứng yêu cầu và thực hiện có hiệu lực chức năng, nhiệm vụ và mục tiêu của tổ chức, doanh nghiệp trong hiện tại và tương lai. Nhu cầu đào tạo được thể hiện ở 3 vấn đề: Số lượng lao động cần được đào tạo; Cơ cấu nhân viên cần đào tạo; Các nội dung cần đào tạo ở từng thời kỳ, gian đoạn hiện tại và tương lai nhằm đáp ứng yêu cầu về chất lượng của nhân viên. Xác định nhu cầu đào tạo nhân viên Xác định nhu cầu đào tạo nhân viên là giai đoạn đầu tiên và có nghĩa thức quan trọng trong tiến trình đào tạo nhân viên của tổ chức, doanh nghiệp.
Xác định nhu cầu đào tạo không chính xác, khách quan và đầy đủ có thể gây ra nhiều lãng phí trong việc sử dụng các nguồn lực, đặc biệt kết quả đào tạo nhân viên có thể không đạt được mục tiêu đề ra, làm giảm chất lượng quản trị nhân lực trong doanh nghiệp. Ngoài ra, xác định nhu cầu đào tạo nhân viên còn là cơ sở khoa học và thực tế cho việc triển khai thực hiện và đánh giá kết quả đào tạo nhân viên của doanh nghiệp. Xác định nhu cầu đào tạo phải được thực hiện theo từng thời kỳ hay giai đoạn hoạt động của doanh nghiệp và cho từng lĩnh vực hoạt động của cá nhân nhân viên vì nhu cầu đào tạo luôn có sự thay đổi và chịu ảnh hưởng của những yếu tố khách quan và chủ quan. Căn cứ xác định nhu cầu đào tạo nhân viên a, Chiến lược hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Chiến lược hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp cho biết phương hướng phát triển của doanh nghiệp trong tương lai, cho biết mục tiêu của doanh nghiệp trong từng giai đoạn từ đó đặt ra các yêu cầu khác nhau về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ nhân viên trong tổ chức về trình độ, năng lực chuyên môn và phẩm chất nghề nghiệp của từng nhân viên trong doanh nghiệp giúp họ thích ứng với sự thay đổi của tổ chức, của môi trường kinh doanh.Các chiến lược này chủ yếu làm căn cứ xác định nhu cầu 9 Luan van đào tạo trong doanh nghiệp bao gồm: chiến lược kinh doanh tổng thể, chiến lược phát triển nhân lực, chiến lược cạnh tranh, chiến lược sản xuất, … b, Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp Kế hoạch nhân lực của doanh nghiệp bao gồm các kế hoạch có nội dung liên quan tới hoạt động quản trị nhân lực như kế hoạch tuyển dụng, bố trí và sử dụng nhân lực, kế hoạch đào tạo và phát triển nhân lực, kế hoạch đãi ngộ nhân lực…cho biết sự thay đổi trong doanh nghiệp về số lượng nhân viên cần tuyển dụng mới, số lượng nhân viên thuyên chuyển, số nhân viên về hưu… Thông qua các kế hoạch này nhà quản trị nhân sự nắm được tình hình nhân viên một các chi tiết về số lượng, chất lượng và cơ cấu để xác định nhu cầu đào tạo nhân viên sát với thực tế nhất.
c, Trình độ kỹ thuật, công nghệ của doanh nghiệp Sự phát triển của khoa học công nghệ đặt ra yêu cầu khách quan là nâng cao trình độ nhân viên để có thể ứng dụng hiểu quả những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật. Tùy theo xu hướng phát triển khoa học, kỹ thuật, công nghệ hiện nay mà doanh nghiệp xây dựng kế hoạch đào tạo nhân viên về mặt chuyên môn, kỹ thuật, phẩm chất nghề nghiệp và phương pháp làm việc cho phù hợp… d, Tiêu chuẩn thực hiện công việc Tiêu chuẩn thực hiện công việc là hệ thống các chỉ tiêu, tiêu chí phản ánh các yêu cầu về chất lượng của sự hoàn thành các nhiệm vụ được quy định trong mô tả công việc, đòi hỏi các kỹ năng và hành vi cần thiết để thực hiện tốt công việc. Như vậy các tiêu chuẩn đặt ra các nội dung cần phải đào tạo đối với nhân viên ở từng công việc khác nhau, nhất là những nhân viên mới được tuyển dụng.