MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Việt Nam trải qua gần 30 năm đổi mới với nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa do Đảng lãnh đạo đã đạt đƣợc nhiều thành tựu to lớn. Xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ đã và đang tạo ra nhiều thời cơ, thuận lợi cho quá trình phát triển kinh tế xã hội cũng nhƣ thúc đẩy mạnh mẽ quá trình sản xuất hàng hóa ở mỗi quốc gia. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì trong quá trình phát triển mỗi quốc gia cũng phải đƣơng đầu với không ít khó khăn, thách thức trong đó có vấn nạn hàng giả.
Ở Việt Nam trong những năm gần đây, lợi dụng chính sách mở cửa hội nhập về kinh tế và sự bất cấp trong cơ chế, chính sách pháp luật, các hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm về sở hữu trí tuệ đang có chiều hƣớng gia tăng và ngày càng diễn biến phức tạp, tinh vi khó kiểm soát. Hàng giả có mặt ở hầu hết các lĩnh vực của đời sống kinh tế xã hội với mẫu mã đa dạng, phong phú và công nghệ, phƣơng tiện kỹ thuật sản xuất ngày càng tinh vi hiện đại. Hàng giả đã và đang là nguy cơ gây thiệt hại lớn đối với nền sản xuất, tác động tiêu cực đến quá trình sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp và lợi ích ngƣời tiêu dùng, tác động tiêu cực đến mọi mặt của đời sống xã hội. Trƣớc sự phát triển của khoa học kỹ thuật, việc sản xuất và buôn bán hàng giả cũng ngày càng tinh vi và phức tạp hơn.
Trong những năm gần đây, nạn sản xuất và buôn bán hàng giả ngày càng tăng về số lƣợng, quy mô, tính chất nguy hiểm, rất nhiều loại hàng giả hiện nay đang tồn tại song song với hàng thật. Hàng giả có mặt ở hầu hết các quốc gia trên thế giới, đƣợc tiến hành một cách chui lủi, thủ công vì thế mà không khó khăn gì để có thể phát hiện đƣợc sự có mặt của hàng giả trên thị trƣờng và có thể giám sát, quản lý chúng một cách dễ dàng. Nhƣng hiện nay có nhiều loại hàng giả đƣợc sản xuất một cách tinh vi, với trình độ công nghệ nhƣ hoặc thậm chí cao hơn cả so với hàng thật, việc sản xuất hàng giả đƣợc tổ chức với một quy mô rộng lớn và không chỉ bó hẹp trong phạm vi một quốc gia mà đã mang tính quốc tế. Chính những điều đó làm cho việc quản lý chất lƣợng hàng hoá trên thị trƣờng và xử lý đối với hàng giả hết sức khó khăn.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 2 Nạn hàng giả hiện nay có mặt ở tất cả những mặt hàng giá trị từ cao đến thấp, có từ những nhãn hiệu nổi tiếng đến cả những mặt hàng đơn giản, đƣợc tiêu thụ rộng rãi nhƣ lƣơng thực, thực phẩm chế biến, đồ uống nhƣ rƣợu, bia, sữa, đồ hộp, bột ngọt, bánh kẹo, nƣớc khoáng. Ngƣời tiêu dùng sẽ gặp nguy hiểm khi bị mua phải hàng giả. Sự nguy hiểm ở đây không chỉ là sự thiệt hại về tiền của, thời gian mà còn ảnh hƣởng xấu đến sức khỏe, đôi khi còn tới tính mạng ngƣời tiêu dùng khi sử dụng hàng giả và chúng ta cũng thấy đƣợc tính cấp thiết của việc đấu tranh chống lại nạn sản xuất và buôn bán hàng giả hiện nay. Vì vậy, đấu tranh chống các hành vi hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả đang trở thành một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách nhằm đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh của thị trƣờng, thúc đẩy tăng trƣởng và phát triển kinh tế cũng nhƣ bảo vệ lợi ích chính đáng của nhà sản xuất và ngƣời tiêu dùng.
Đảm bảo bình đẳng trong kinh doanh thƣơng mại cũng nhƣ công bằng xã hội. Hà Giang là một tỉnh thuộc vùng Đông Bắc Việt Nam. Phía Đông giáp tỉnh Cao Bằng, phía Tây giáp tỉnh Yên Bái và Lào Cai, phía Nam giáp tỉnh Tuyên Quang phía Bắc giáp nƣớc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Tỉnh Hà Giang trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội thì cũng có mặt trái của kinh tế thị trƣờng, tình hình sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Giang có xu hƣớng gia tăng và diễn biến ngày càng phức tạp.
Trƣớc tình hình đó, thực hiện sự chỉ đạo của Chính phủ, các bộ ngành Trung ƣơng, chỉ đạo của Tỉnh Ủy, UBND tỉnh Hà Giang, lực lƣợng Quản lý thị trƣờng đã thƣờng xuyên duy trì và đẩy mạnh công tác kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh chống các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả góp phần tích cực vào việc lành mạnh thị trƣờng, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Tuy nhiên do nhiều lý do khách quan và chủ quan mà công tác chống hàng giả trong những năm qua tuy đã đạt đƣợc những kết quả đáng khích lệ xong vẫn còn không ít khó khăn, tồn tại nên chƣa ngăn chặn đƣợc triệt để những hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả trên thị trƣờng tỉnh Hà Giang. Xuất phát từ những vấn đề trên, trong quá trình công tác tại Chi cục quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang, từ những thực tế của công việc chuyên môn Quản lý thị trƣờng, tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: "Chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Hà Giang. Thực trạng và giải pháp".
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Nghiên cứu làm rõ những vấn đề lý luận về hàng giả, các quy định, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc liên quan đến hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả. Phân tích thực trạng công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả của lực lƣợng Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang, từ đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả, góp phần vào việc ổn định thị trƣờng, ngăn chặn và đẩy lùi các hành vi kinh doanh không lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển thƣơng mại và kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Giang.
Mục tiêu cụ thể Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về sản xuất, buôn bán hàng giả, công tác chống sản xuất và buôn bán hàng giả. Phân tích thực trạng công tác đấu tranh chống các hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang qua đó làm rõ các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác chống sản xuất, buôn bán hàng. Đánh giá những kết quả đạt đƣợc, những khó khăn, tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại trong công tác chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang. Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác đấu tranh phòng chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang trong thời gian tới.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác phòng chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang. Phạm vi nghiên cứu 3. Phạm vi về nội dung Đề tài tập trung phân tích thực trạng công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý đối với các hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, các yếu tố ảnh hƣởng đến công tác đấu tranh chống hàng giả của lực lƣợng Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang, từ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 4 đó đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý Nhà nƣớc về hàng giả.
Phạm vi về không gian Do vấn đề hàng giả bao trùm tƣơng đối rộng, nên đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu chủ yếu trong phạm vi của Tỉnh Hà Giang 3. Phạm vi về thời gian Số liệu nghiên cứu về kết quả công tác kiểm tra, kiểm soát và xử lý về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Giang từ năm 2011 đến năm 2013. Ý nghĩa khoa học của đề tài Đề tài hệ thống hóa lý luận về hàng giả, nêu rõ bản chất và những tác động của hàng giả tới nền kinh tế, tới các doanh nghiệp và ngƣời tiêu dùng đến ảnh hƣởng tiêu cực xã hội. Đề tài nêu bật tầm quan trọng của công tác quản lý nhà nƣớc đối với nền kinh tế thị trƣờng, làm rõ vai trò, trách nhiệm, tầm quan trọng của lực lƣợng Quản lý thị trƣờng đối với công tác chống hàng giả trong giai đoạn hiện nay.
Đề tài đƣa ra đƣợc các giải pháp mới cho công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả trên địa bàn tỉnh Hà Giang và có thể mở rộng ra các tỉnh bạn hoặc phạm vi cả nƣớc. Bố cục luận văn Luận văn này bao gồm 4 chƣơng Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về hàng giả và công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang.
Chƣơng 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác đấu tranh chống sản xuất, buôn bán hàng giả tại Chi cục Quản lý thị trƣờng tỉnh Hà Giang. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HÀNG GIẢ VÀ CÔNG TÁC ĐẤU TRANH CHỐNG SẢN XUẤT, BUÔN BÁN HÀNG GIẢ 1. Khái niệm, bản chất, đặc điểm của sản xuất hàng giả và buôn bán hàng giả 1. Một số khái niệm về hàng giả Nền kinh tế thị trƣờng với mục tiêu lợi nhuận, mà hàng giả với lợi nhuận lớn tồn tại cùng với sự phát triển của nền kinh tế hàng hóa.
Có rất nhiều khái niệm về hàng giả tại Việt Nam đƣợc quy định tại một số văn bản pháp luật. Hiện nay khái niệm về hàng giả cơ bản đã đáp ứng đƣợc đầy đủ dễ hiểu đƣợc quy định tại nghị định số 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thƣơng mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi ngƣời tiêu dùng. Hàng giả đƣợc quy định cụ thể tại khoản 8 điều 3 nghị định số 185/2013/NĐ- CP ngày 15/11/2013 Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thƣơng mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi ngƣời tiêu dùng.