MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Đổi mới phƣơng pháp dạy học ( PPDH) đang là một vấn đề vô cùng quan trọng trong việc quyết định chất lƣợng giáo dục của mỗi quốc gia trong xu hƣớng phát triển của thế giới hiện nay. Hiện nay Việt Nam cùng nhiều quốc gia trên thế giới đã và đang nỗ lực từng bƣớc đổi mới nội dung, phƣơng pháp giáo dục - đào tạo với nhiều biện pháp khác nhau nhằm giúp ngƣời học hƣớng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụ động.
Hiện nay, giáo dục phổ thông( PT) nƣớc ta đã và đang đổi mới phƣơng pháp dạy học (PPDH) chuyển từ chƣơng trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của ngƣời học, lấy ngƣời học làm trung tâm. Trong chƣơng trình hóa học phổ thông với những ƣu thế về khả năng đồ họa, mô phỏng mà các phƣơng tiện dạy học hiện đại đem lại sẽ hỗ trợ và khắc phục những khó khăn trong việc truyển tải những kiến thức nặng nề. Qua các bài giảng có áp dụng phƣơng pháp dạy học đổi mới , giáo viên có thể tận dụng tất cả các giác quan của học sinh trong quá trình truyền thụ kiến thức, làm cho học sinh nhận biết đƣợc các quan hệ giữa các hiện tƣợng, tái hiện những khái niệm, quy luật. làm cơ sở cho việc áp dụng kiến thức đã học vào thực tế sản xuất và đời sống.
Trong các loại năng lực cần hình thành cho học sinh THPT,” năng lực tự học đƣợc hiểu là một thuộc kĩ năng rất phức tạp- nó bao gồm kĩ năng, kĩ xảo cần gắn bó với động cơ và thói quen tƣơng ứng, làm cho ngƣời học có thể đáp ứng với những yêu cầu mà công việc đặt ra”. Năng lực tự học của học sinh sẽ là nền tảng cơ bản đóng vai trò quyết định đến sự thành công của các em trên con đƣờng phía trƣớc và đó chính là nền tảng của để các em tự học suốt đời. Hiện nay, mô hình dạy học Flipped Classroom (FC) đã bắt đầu cho thấy đƣợc tính hiệu quả tại các trƣờng phổ thông và đạihọc ở Mỹ. Mô hình 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com học tập mới này giúp ích cho học sinh tăng cƣờng tính chủ động, tích cực tìm hiểu kiến thức mới dƣới sự giúp đỡ, hƣớng dẫn kịp thời của giáo viên.
Ở Việt Nam, mô hình Flipped Class room đã đƣợc áp dụng tại nhiều trƣờng đại học, cao đẳng và một số trƣờng THPT. Với đặc tính của môn Hóa là môn khoa học kết hợp giữa lí thuyết và thực nghiệm, HS có thể tự tìm tòi khám phá kiến thức hoặc hợp tác làm việc cùng nhau, kết hợp với việc sử dụng mô hình Flipped Classroom sẽ đem lại hiệu quả cao hơn trong các tiết học Chính vì vậy, tôi lựa chọn đề tài : Vận dụng mô hình Flipped Classroom trong dạy học về nguyên tố nito nhằm phát huy năng lực tự học của học sinh trung học phổ thông. Mục đích nghiên cứu Xây dựng và sử dụng hệ thống bài dạy theo mô hình Flipped Classroom nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh. Khách thể, đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Khách thể: Quá trình dạy học ở trƣờng THPT.
- Đối tượng + Năng lực tự học cho học sinh trung học phổ thông. + Mô hình lớp học đảo ngƣợc. - Phạm vi nghiên cứu + Nội dung: DH về nguyên tố nitơ trong Chƣơng „ Nitơ -Photpho‟ - Hóa học 11, chƣơng trình cơ bản. + Địa bàn: Trƣờng THPT Dƣơng Xá và trƣờng THPT Nguyễn Văn Cừ.
Nhiệm vụ nghiên cứu - Cơ sở lí luận về NLTH và bồi dƣỡng NLTH. - Nghiên cứu cơ sở lí luận và những hạn chế khi áp dụng mô hình Flipped Classroom. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Xây dựng hệ thống bài giảng E-learning theo mô hình Flipped Classroom nhằm phát triển năng NLTH của học sinh. - Vận dụng mô hình Flipped Classroom vào dạy học nguyên tố nitơ, Hóa học lớp 11 để nâng cao hiệu quả dạy học và phát triển NLTH của học sinh.
- Điều tra thực trạng giảng dạy, vận dụng các phƣơng pháp giảng dạy của giáo viên bộ môn Hóa học nhằm phát huy NLTH của học sinh trong trƣờng THPT hiện nay. - Nghiên cứu khả năng ứng dụng E- learning vào bồi dƣỡng NLTH Hóa học theo mô hình Flipped Classroom tại một số trƣờng THPT trong thành phố Hà Nội. - Nghiên cứu chƣơng trình dạy học bộ môn hóa học chƣơng: nitơ- Hóa học 11. - Xây dựng hệ thống E- learning hỗ trợ bồi dƣỡngNLTH thông qua dạy học về nguyên tố nitơ - Hóa học 11.
- TNSP để đánh giá tính phù hợp, tính khả thi và hiệu quả của việc vận dụng các phƣơng pháp dạy học trong chủ đề đã thiết kế. Giả thuyết khoa học Trong dạy học hóa học ở trƣờng THPT, nếu GV sử dụng mô hình Flipped Classroom trong Hóa học lớp 11 sẽ làm cho học sinh tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, hình thành và phát triển đƣợc năng lực tự học cho HS, góp phần nâng cao chất lƣợng dạy và học hóa học cho THPT. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp nghiên cứu lí luận + Nghiên cứu lí luận về tự học, NLTH + Nghiên cứu tài liệu, sách giáo khoa Hóa học 11 và các tài liệu tham khảo về nguyên tố nitơ và hợp chất. + Nghiên cứu chuẩn kiến thức- kĩ năng.
+ Nghiên cứu cấu trúc dữ liệu, số hóa thông tin, sử dụng phần mềm…. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Phƣơng pháp điều tra, quan sát thực tiễn: điều tra thực trạng dạy học về NLTH của HS THPT. - Phƣơng pháp thực nghiệm sƣ phạm: + Tiến hành dạy thực nghiệm ở trƣờng THPT theo quy trình, phƣơng pháp và hình thức tổ chức đã đề xuất. + Phỏng vấn, quan sát, dự giờ, quay phim….để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài.
Những đóng góp mới của đề tài - Nghiên cứu cơ sở lí luận để làm sáng tỏ vai trò của mô hình Flipped Classroom trong việc phát triển năng lực cho HS trong dạy học hóa học ở trƣờng phổ thông. - Tìm hiểu về thực trạng vấn đề phát triển năng lực tự học cho HS trong dạy học hóa học ở trƣờng THPT. - Xác định tiêu chí, những biểu hiện năng lực tự học của HS THPT, thiết kế, sử dụng bộ công cụ đánh giá năng lực tự học trong dạy học nguyên tố nitơ - Hóa học lớp 11. - Thiết kế tiến trình dạy học trên lớp theo mô hình Flipped Classroom với E-learning đã xây dựng cho các bài học về nguyên tố nitơ trong chƣơng nitơ – photpho - Hóa học 11.
Cấu trúc luận văn Nội dung chính của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng. Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài. Tổ chức dạy học về nguyên tố nitơ có vận dụng mô hình Flipped Classroom. Thực nghiệm sƣ phạm.
4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 1. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Nhƣ chúng ta đã biết, nền giáo dục Việt Nam đƣợc đặt nền móng từ rất lâu đời, từ thời những ông đồ mặc áo dài the gõ đầu trẻ, đến thời thắp đèn dầu học trong những hầm trú bom, hay đến thời chúng ta, đƣợc cắp sách đến trƣờng, đƣợc học trong những ngôi trƣờng khang trang, đầy đủ tiện nghi. Chúng ta đã quá quen thuộc với hình ảnh ngƣời Thầy đứng trên bục say sƣa giảng bài, ngƣời học ngồi dƣới cắm cúi, hý hoáy chép từng từ từng chữ. Phƣơng pháp thuyết trình lấy ngƣời dậy làm trung tâm không còn phù hợp với phƣơng pháp dạy học ngày nay.
Liệu đã đến lúc phải có một cuộc cải cách giáo dục, đổi mới phƣơng pháp giảng dạy? Thay vì phải ép ngƣời học phải ngồi hàng tiếng đồng hồ nghe những bài giảng chán ngắt, tại sao chúng ta không tận dụng quãng thời gian đó dành cho các hoạt động tƣơng tác trên lớp? Chính vì lý do đó, ngƣời Thầy luôn cố gắng tìm tòi, ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và sử dụng linh hoạt những phƣơng pháp dạy học tích cực có thể áp dụng. Sau đây, tôi xin đề cập đến mô hình “Lớp học đảo ngƣợc” – Flipped Classroom, một mô hình dạy học đƣợc nhiều giảng viên tại các trƣờng học ở Mỹ, Autralia và nhiều nƣớc trên thế giới nghiên cứu và áp dụng. Lịch sử nghiên cứu 1.1 Ở nước ngoài Theo cuộc khảo sát của Sophia Learning và Flipped Learning Network, số lƣợng giáo viên áp dụng mô hình Flipped Classroom tăng 78% trong năm 2014. Trong đó các giáo viên tham gia khảo sát đều đồng ý rằng mô hình này giúp thái độ tập trung trong lớp đƣợc cải thiện rất nhiều và điểm số của HS tăng lên 67% so với cách học truyền thống.
Ngoài ra, ¾ trong tổ số 180.000 HS trung học tham gia cuộc khảo sát taij Speak Up năm 2013 cũng đồng ý rằng Flipped Classroom mang lại hiệu quả cao hơn so với bình thƣờng. Với 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com những ƣu điểm trên, mô hình lớp học đảo ngƣợc đƣợc áp dụng ở nhiều cơ sở giáo dục của Mĩ. Ở Việt Nam Mô hình Flipped classroomlần đầu tiên triển khai tại Việt Nam ở trƣờng THCS và THPT Việt Anh, TP HCM với lộ trình nhƣ sau: Năm học 2014-2015: giáo viên tập huấn, luyện tập, thử nghiệm nội bộ; xây dựng các công cụ và tài nguyên hỗ trợ cho phƣơng pháp này. Hè 2015: Thử nghiệm triển khai bƣớc đầu với các nội dung chọn lọc, dành cho học sinh tham gia Summer Got Talents.
Năm học 2015-2016: đồng loạt triển khai các môn chính gồm: Toán, Lý, Hóa, Văn, Anh, Sinh: 20-30% thời lƣợng học, tập trung vào các chủ đề chính; Tiếng Anh Quốc Tế: 100% với các công cụ chuyên dụng của nhà trƣờng. Cơ sở lí luận của mô hình Flipped Classroom Mô hình lớp học đảo ngƣợc (Flipped classroom) là một hình thức dạy học hỗ trợ cho lớp học giáp mặt.Theo mô hình này,giờ học ở lớp không dùng để giảng các bài lí thuyết (vì HS đã xem các bài giảng video, các học liệu đa phƣơng tiện ở nhà qua mạng), mà để tổ chức cho HS thực hiện các PPDH tích cƣc (dự án, hợp tác, làm việc nhóm,…), giúp HS hiểu sâu hơn nội dung bài giảng, bồi dƣỡng và rèn luyện các NLTH. GV có thêm thời gian tìm hiểu thực trạng học tập của HS (sai lầm, thắc mắc) mà kịp thời trao đổi, hỗ trợ, giúp HS nắm vững kiến thức theo đúng tốc độ tiếp thu riêng. Lớp học đảo ngược 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Những ưu, nhược điểm của mô hình Flipped Classroom 1.