mở đầu là những nước có nền kinh tế phát triển như Anh, Pháp, Đức. Du lịch thời kỳ cổ đại chỉ liên quan đến những hoạt động vật chất thiết yếu của con người như tìm kiếm nơi ở, nơi sản xuất và trao đổi mua bán hàng hóa. Du lịch lúc này hoàn toàn chưa nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần như vui chơi, giải trí, thưởng ngoạn cảnh đẹp. Người đi du lịch lúc bấy giờ chưa trở thành đối tượng phục vụ của các ngành nghề trong nền kinh tế.
Vì vậy, các hoạt động phục vụ du lịch như đón tiếp, kinh doanh lữ hành, kinh doanh lưu trú chưa xuất hiện. Du lịch chưa kích thích sự phát triển của các ngành dịch vụ khác. Du lịch thời cận đại Sự phát triển của du lịch thời kỳ này gắn liền với sự ra đời và phát triển của chủ nghĩa tư bản, nó bắt đầu giữa thế kỷ XVII đến Chiến tranh Thế giới lần thứ nhất. Trong thời kỳ này, những thành tựu của cuộc cách mạng Cách mạng Công nghiệp lần thứ nhất giúp chuyển hóa lao động thủ công sang lao động có sử dụng máy móc.
Sự xuất hiện của giao thông đường thủy và đường sắt giúp cho việc đi lại nhanh chóng, dễ dàng hơn với chi phí thấp, khối lượng vận chuyển tăng lên, phạm vi vận chuyển được mở rộng, tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch phát triển. Cách mạng công nghiệp đã đem lại sự phát triển vượt bậc của lực lượng sản xuất. Năng suất lao động tăng nhanh, sản phẩm xã hội tăng lên gấp nhiều lần so với trước đây, từ đó xuất hiện sản phẩm thặng dư. Bên cạnh đó, những cuộc đấu tranh của đông đảo quần chúng lao động đòi nghỉ phép có lương nhằm tăng thời gian nghỉ ngơi, tái sản xuất sức lao động, buộc các nhà tư bản phải nhượng bộ một phần cho quyền lợi của người lao động.
Bối cảnh lịch sử đó đã làm gia tăng số người đi du lịch trên thế giới. Tuy nhiên, đa số họ không có kinh nghiệm đi du lịch. Sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 tiền tệ … giữa các nước là những trở ngại lớn cho người đi du lịch. Thực tiễn này là động lực cho sự ra đời của các hoạt động phục vụ người đi du lịch như các đại lý lữ hành, các hãng kinh doanh du lịch.
Trong thời kỳ cận đại, du lịch dần dần trở thành ngành kinh tế độc lập, có vị trí nhất định trong nền kinh tế thế giới. Hoạt động du lịch thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành nghề khác có liên quan, thúc đẩy phân công lao động xã hội, tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa phát triển, tạo việc làm cho người lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống. Du lịch thời hiện đại Khi Chiến tranh Thế giới lần thứ hai kết thúc, chính trị ổn định, kinh tế khôi phục và phát triển, thu nhập của người lao động tăng lên làm tăng khả năng chi tiêu cho các hàng hóa và dịch vụ, trong đó có du lịch. Bên cạnh đó, dân số thế giới tăng mạnh sau chiến tranh tạo tiềm năng thị trường lớn cho hoạt động du lịch.
Lực lượng sản xuất phát triển mạnh, tư liệu sản xuất đạt trình độ tự động hóa cao giúp người lao động tiết kiệm thời gian lao động và có nhiều thời gian hơn cho việc nghỉ ngơi, giải trí, đi du lịch. Trình độ phân công lao động xã hội cao, chuyên môn hóa sản xuất sâu thường gây ra sự nhàm chán trong lao động nên nhu cầu thư giãn người lao động ngày càng tăng. Ngoài ra, sự phát triển giáo dục của các nước nhằm đáp ứng nguyện vọng học hỏi, nâng cao tri thức của con người; sự phát triển của hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa, xã hội; sự ra đời của các công ty lữ hành chuyên tổ chức các chuyến du lịch trọn gói với giá rẻ cũng là những động lực khuyến khích mọi người đi du lịch nhiều hơn. Du lịch thời hiện đại có những đặc điểm nổi bật sau : Sự phát triển của du lịch hiện đại hướng đến mọi tầng lớp dân cư, trong đó có đông đảo quần chúng nhân dân.
Nếu người đi du lịch trong thời kỳ cổ đại và cận đại chủ yếu là tầng lớp quý tộc hay thương gia thì du lịch thời hiện đại đã mở rộng sang các tầng lớp nhân dân lao động. Tính đại chúng là đặc điểm nổi bật nhất của du lịch hiện đại. Sự phát triển của du lịch hiện đại ngày càng quy phạm hóa. Dưới sự tổ chức, sắp xếp của các công ty lữ hành chuyên nghiệp, các chương trình du lịch trọn gói có TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 10 quy định sẵn về thời gian, địa điểm, phương tiện, tuyến đường và nội dung hoạt động.
Từ đó, du khách có thể lựa chọn các chương trình phù hợp với sở thích và khả năng thanh toán của mình. Sự phát triển của du lịch hiện đại ngày càng đa dạng hóa. Hoạt động du lịch trong thời kỳ đầu là thương mại, giáo dục, tôn giáo tuy tồn tại rất lâu đời nhưng phát triển không đáng kể. Cùng với sự phát triển của xã hội và sự tiến bộ về văn minh vật chất lẫn văn minh tinh thần của loài người, du lịch tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh dần dần phổ biến trong thời đại ngày nay, làm phong phú thêm các loại hình du lịch.
Tính tổng hợp của du lịch hiện đại. Du lịch hiện đại gồm nhiều nội dung hoạt động như đi lại, ăn uống, vui chơi, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, mua sắm … Một mặt, khi du khách lịch tiêu dùng các hàng hóa và dịch vụ du lịch không chỉ đơn thuần để thỏa mãn các nhu cầu về ăn, ở, đi lại … mà hơn thế, họ muốn hưởng thụ những nét tinh hoa văn hóa của nhân loại, muốn tìm hiểu các giá trị nhân văn của các quốc gia, dân tộc thông qua các hoạt động du lịch. Mặt khác, hoạt động du lịch cũng liên quan đến các lĩnh vực khác như kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội … Sự phát triển của nó phụ thuộc vào sự phát triển tổng hợp của các ngành nghề, đồng thời liên hệ chặt chẽ với các ngành nghề liên quan, từ đó hình thành hoạt động kinh tế, xã hội mang tính tổng hợp. Trong thời hiện đại, du lịch đã trở thành nhu cầu thường xuyên của người lao động.
Hoạt động du lịch đã phát triển với trình độ cao và thể hiện đầy đủ vai trò của nó đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia có tiềm năng du lịch. Du lịch tạo vốn cho sự phát triển kinh tế, tạo việc làm cho người lao động, đóng góp vào ngân sách quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, tạo điều kiện mở rộng hoạt động giao lưu kinh tế, văn hóa, chính trị giữa các nước … TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ DU LỊCH 1. Khái niệm du lịch Du lịch là một hiện tượng kinh tế, xã hội ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển của đời sống xã hội loài người.
Xã hội càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càng đa dạng. Bên cạnh những nhu cầu vật chất thiết yếu, nhu cầu tinh thần như học tập, tham quan, nghỉ dưỡng, chữa bệnh, thu thập thông tin … ngày càng quan trọng trong cuộc sống hiện đại. Du lịch hiện đại bắt đầu từ thế kỷ XIX cùng với sự phát triển của nền văn minh công nghiệp. Đặc biệt là sau Chiến tranh Thế giới lần thứ hai, du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, có tốc độ tăng trưởng cao.
Vì vậy, khái niệm du lịch cũng có nhiều thay đổi và là đối tượng nghiên cứu của nhiều nhà khoa học. Theo định nghĩa của Hội nghị quốc tế về thống kê du lịch ở Ottawa, Canada diễn ra và tháng 6 năm 1991 : “Du lịch là hoạt động của con người đi tới một nơi nào ngoài môi trường thường xuyên (nơi ở của mình) trong một khoảng thời gian ít hơn khoảng thời gian đã được các tổ chức du lịch quy định trước, mục đích của chuyến đi không phải là để tiến hành các hoạt động kiếm tiền trong phạm vi vùng tới thăm”. [27,19] Trên cơ sở phân tích các thuộc tính của hoạt động du lịch, các chuyên gia du lịch Trung Quốc đưa ra định nghĩa du lịch : “Du lịch là một hiện tượng kinh tế - xã hội nhất định, là sự tổng hòa tất cả các quan hệ và hiện tượng do việc lữ hành để thỏa mãn mục đích chủ yếu là nghỉ ngơi, tiêu khiển, giải trí và văn hóa nhưng lưu động chứ không định cư mà tạm thời cư trú của mọi người dẫn tới”. [12,13] Ở Việt Nam, khái niệm du lịch được nêu trong Pháp lệnh Du lịch Việt Nam công bố ngày 20/02/1999 như sau : “Du lịch là hoạt động của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.” [19, 2] Từ các khái niệm trên về du lịch, có thể nhận thấy du lịch có các nội dung cơ bản sau : − Nơi thực hiện hoạt động du lịch nằm ngoài nơi cư trú thường xuyên của người đi du lịch.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 − Hoạt động du lịch chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian nhất định và ít hơn khoảng thời gian đã được các tổ chức du lịch quy định trước. − Hoạt động du lịch không nhằm mục đích kiếm tiền trong phạm vi vùng tới thăm. Du khách 1. Khái niệm du khách Theo cách hiểu đơn giản nhất thì du khách là người đi du lịch, là chủ thể làm phát sinh hoạt động du lịch nên khái niệm du khách xuất hiện đồng thời với hoạt động du lịch.
Tuy nhiên, trong thời kỳ cổ đại và cận đại, hoạt động du lịch mang tính tự phát, chưa phát triển thành một ngành kinh tế độc lập nên khái niệm này chưa được quan tâm nghiên cứu. Trong xã hội hiện đại, du lịch đã phát triển thành một ngành kinh tế với trình độ chuyên môn hóa cao, đạt tốc độ tăng trưởng nhanh và có vai trò quan trọng trong nền kinh tế thế giới. Hơn nữa, du khách là đối tượng phục vụ của hoạt động kinh doanh du lịch nên khái niệm du khách trở thành nội dung nghiên cứu của khoa học du lịch. Vào cuối thế kỷ XVIII ở châu Âu, du khách được hiểu là những người thực hiện những cuộc hành trình lớn trên đất liền.