Dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành trong 10 năm theo thang điểm Framingham ở bệnh nhân tăng huyết áp

Luận văn thạc sĩ phân tích nguy cơ bệnh động mạch vành trong 10 năm theo thang điểm Framingham ở bệnh nhân tăng huyết áp tại bệnh viện Trung ương Thái Nguyên.

• Tác giả: Nguyễn Thị Như Hoa
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Trọng Hiếu
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Nội khoa
• Đề tài: Dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành trong 10 năm cho bệnh nhân tăng huyết áp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ y học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về tăng huyết áp
• 1.2. Khái niệm về huyết áp (HA)
• 1.3. Định nghĩa
• 1.4. Phân loại
• 1.5. Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh
• 1.6. Biểu hiện của bệnh tăng huyết áp
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn chọn đối tượng
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ
• 2.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.6. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.7. Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu
• 2.8. Các chỉ tiêu để mô tả YTNC và dự báo FRS
• 2.9. Các chỉ tiêu để phân tích mối liên quan giữa FRS với các đặc điểm ở bệnh nhân THA
• 2.10. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.11. Hỏi bệnh và thăm khám lâm sàng
• 2.12. Một số tiêu chuẩn chẩn đoán
• 2.13. Vật liệu nghiên cứu
• 2.14. Xử lý số liệu
• 2.15. Đạo đức của nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả đặc điểm chung của các bệnh nhân nghiên cứu
• 3.2. Mô tả đặc điểm các yếu tố nguy cơ tim mạch và ước tính FRS
• 3.3. Phân tích mối liên quan giữa FRS với các đặc điểm ở bệnh nhân THA
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm các yếu tố nguy cơ tim mạch và FRS
• 4.2. Mối liên quan giữa FRS với các đặc điểm ở bệnh nhân tăng huyết áp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành

Dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành là một vấn đề quan trọng trong y học, đặc biệt đối với bệnh nhân tăng huyết áp. Bệnh động mạch vành (ĐMV) là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn cầu. Việc dự báo nguy cơ mắc bệnh ĐMV trong 10 năm tới giúp các bác sĩ có thể đưa ra các biện pháp phòng ngừa và điều trị kịp thời. Thang điểm Framingham là một công cụ hữu ích trong việc đánh giá nguy cơ này.

1.1. Ý nghĩa của việc dự báo nguy cơ bệnh tim mạch

Dự báo nguy cơ bệnh tim mạch giúp xác định những bệnh nhân có nguy cơ cao, từ đó có thể áp dụng các biện pháp can thiệp sớm. Điều này không chỉ giảm tỷ lệ tử vong mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ bệnh động mạch vành

Nhiều yếu tố như tuổi tác, giới tính, huyết áp, cholesterol và thói quen sinh hoạt có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh ĐMV. Việc nhận diện và quản lý các yếu tố này là rất quan trọng trong việc phòng ngừa bệnh.

II. Thách thức trong việc dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành

Mặc dù có nhiều công cụ dự báo, nhưng việc áp dụng chúng trong thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Đặc biệt, việc thu thập dữ liệu chính xác và đầy đủ từ bệnh nhân là rất quan trọng. Ngoài ra, sự khác biệt về di truyền và môi trường cũng có thể làm thay đổi kết quả dự báo.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập dữ liệu

Việc thu thập dữ liệu từ bệnh nhân có thể gặp khó khăn do nhiều lý do như thiếu thông tin, bệnh nhân không hợp tác hoặc không có hồ sơ y tế đầy đủ.

2.2. Sự khác biệt giữa các nhóm dân cư

Các yếu tố di truyền và môi trường có thể ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh ĐMV khác nhau giữa các nhóm dân cư. Điều này cần được xem xét khi áp dụng thang điểm Framingham.

III. Phương pháp dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành hiệu quả

Thang điểm Framingham là một trong những phương pháp phổ biến nhất để dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành. Phương pháp này dựa trên nhiều yếu tố như tuổi, giới tính, huyết áp, cholesterol và thói quen hút thuốc. Việc áp dụng đúng phương pháp này có thể giúp cải thiện đáng kể khả năng dự đoán.

3.1. Cách tính thang điểm Framingham

Thang điểm Framingham được tính dựa trên các yếu tố nguy cơ như huyết áp, cholesterol và thói quen hút thuốc. Mỗi yếu tố sẽ được gán một điểm số nhất định, từ đó tổng hợp lại để đưa ra dự đoán nguy cơ.

3.2. Ứng dụng thang điểm Framingham trong lâm sàng

Thang điểm Framingham có thể được sử dụng trong lâm sàng để đánh giá nguy cơ bệnh ĐMV cho bệnh nhân tăng huyết áp. Điều này giúp bác sĩ có thể đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

IV. Kết quả nghiên cứu về nguy cơ bệnh động mạch vành

Nghiên cứu cho thấy rằng bệnh nhân tăng huyết áp có nguy cơ mắc bệnh động mạch vành cao hơn so với những người không bị tăng huyết áp. Việc áp dụng thang điểm Framingham đã giúp xác định rõ hơn nguy cơ này và đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

4.1. Phân tích dữ liệu từ bệnh nhân

Dữ liệu từ bệnh nhân cho thấy mối liên hệ chặt chẽ giữa tăng huyết áp và nguy cơ mắc bệnh ĐMV. Các yếu tố như tuổi tác và thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng.

4.2. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng thang điểm Framingham có độ chính xác cao trong việc dự đoán nguy cơ bệnh động mạch vành, đặc biệt là ở những bệnh nhân tăng huyết áp.

V. Kết luận và triển vọng trong dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành

Dự báo nguy cơ bệnh động mạch vành là một lĩnh vực quan trọng trong y học hiện đại. Việc áp dụng thang điểm Framingham đã chứng minh được hiệu quả trong việc dự đoán nguy cơ cho bệnh nhân tăng huyết áp. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu để cải thiện độ chính xác và khả năng áp dụng của các phương pháp dự báo.

5.1. Tương lai của nghiên cứu dự báo nguy cơ

Nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc phát triển các công cụ dự báo mới, có thể tích hợp nhiều yếu tố hơn để nâng cao độ chính xác.

5.2. Vai trò của giáo dục sức khỏe

Giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân về các yếu tố nguy cơ và cách phòng ngừa bệnh động mạch vành là rất quan trọng. Điều này giúp nâng cao nhận thức và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng huyết áp là một trong những bệnh lý tim mạch phổ biến nhất trên phạm vi toàn cầu, chiếm khoảng 33% tổng số nguyên nhân gây tử vong ở người trưởng thành. Tại Việt Nam, các cuộc điều tra dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ mắc tăng huyết áp trong cộng đồng đã đạt mức 27,2% và có chiều hướng gia tăng liên tục qua từng năm. Tình trạng áp lực dòng máu tăng cao kéo dài làm tổn thương hệ thống mạch máu, nâng cao nguy cơ mắc bệnh động mạch vành lên gấp 3 lần so với người bình thường và có thể tăng theo cấp số nhân khi kết hợp cùng các yếu tố nguy cơ tim mạch khác.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là sự tiến triển âm thầm của các mảng xơ vữa động mạch vành ở bệnh nhân tăng huyết áp, dẫn tới các biến cố tim mạch nguy hiểm như nhồi máu cơ tim cấp và đột quỵ não. Mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm hai nhiệm vụ chính: thứ nhất, mô tả đặc điểm các yếu tố nguy cơ tim mạch đồng thời ước tính tỷ lệ dự báo nguy cơ mắc bệnh động mạch vành trong 10 năm theo thang điểm Framingham; thứ hai, phân tích mối liên quan giữa phân tầng nguy cơ Framingham với các đặc điểm nhân trắc học, lâm sàng và cận lâm sàng của người bệnh.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên 233 bệnh nhân tăng huyết áp nguyên phát được quản lý ngoại trú tại Khoa Khám bệnh thuộc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên trong giai đoạn từ tháng 10/2015 đến tháng 09/2016. Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp bộ dữ liệu định lượng về phân tầng nguy cơ tim mạch 10 năm, giúp các thầy thuốc lâm sàng tối ưu hóa phác đồ can thiệp, giảm thiểu tỷ lệ biến cố mạch vành và hạ thấp gánh nặng chi phí y tế cho cộng đồng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết kinh điển về sinh lý bệnh học tim mạch và các mô hình lượng giá nguy cơ lâm sàng quốc tế:

• Cơ chế bệnh sinh tăng huyết áp nguyên phát: Dựa trên sự tương tác phức tạp giữa tăng hoạt tính hệ thần kinh giao cảm, hệ thống Renin - Angiotensin - Aldosteron và tình trạng rối loạn tái hấp thu natri qua màng tế bào cơ trơn thành mạch, dẫn đến tăng sức cản ngoại vi và tổn thương nội mạc mạch máu.
• Tiêu chuẩn phân độ huyết áp: Áp dụng hệ thống phân loại của Ủy ban Quốc gia về Phòng chống Tăng huyết áp Hoa Kỳ lần thứ sáu và hướng dẫn của Hội Tim mạch học Việt Nam, xác định tăng huyết áp khi huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.
• Mô hình lượng giá nguy cơ Framingham (FRS) cải tiến theo NCEP - ATP III: Sử dụng 7 thông số độc lập bao gồm tuổi tác, giới tính, nồng độ Cholesterol toàn phần, nồng độ HDL-C, trị số huyết áp tâm thu, tình trạng sử dụng thuốc điều trị hạ áp và thói quen hút thuốc lá để ước tính xác suất xảy ra biến cố mạch vành trong 10 năm tới theo 3 mức phân tầng: thấp (dưới 10%), trung bình (từ 10% đến 20%) và cao (trên 20%).
• Các khái niệm cốt lõi: Định nghĩa chuẩn về rối loạn lipid máu theo Tổ chức Y tế Thế giới, tổn thương cơ quan đích mạn tính bao gồm dày thất trái và suy giảm chức năng lọc cầu thận với nồng độ creatinin huyết thanh vượt ngưỡng 126 µmol/l.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được thực hiện trên quần thể bệnh nhân đến khám định kỳ, với cỡ mẫu thực tế đạt 233 bệnh nhân, vượt qua mức cỡ mẫu tối thiểu cần thiết là 166 đối tượng được tính toán theo công thức thống kê y học với độ tin cậy 95% và sai số tuyệt đối 0,05.

Lý do lựa chọn phương pháp mô tả cắt ngang có phân tích là nhằm ghi nhận đồng thời hiện trạng các yếu tố nguy cơ tim mạch tại một thời điểm xác định, từ đó lượng giá mối tương quan giữa thang điểm nguy cơ và các tổn thương đích mà không làm gián đoạn quy trình điều trị ngoại trú thông thường. Dữ liệu được thu thập qua phiếu khám lâm sàng chuẩn hóa, đo huyết áp theo kỹ thuật Korotkoff bằng huyết áp kế thủy ngân đã chuẩn kiểm, đo điện tâm đồ 12 chuyển đạo và định lượng các chỉ số sinh hóa máu tự động trên hệ thống AU 680. Toàn bộ số liệu thu thập trong khoảng thời gian từ tháng 10/2015 đến tháng 09/2016 được làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm SPSS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu trên 233 bệnh nhân tăng huyết áp nguyên phát đã ghi nhận các kết quả định lượng nổi bật:

• Phân tầng nguy cơ mắc bệnh động mạch vành trong 10 năm: Tỷ lệ bệnh nhân rơi vào nhóm nguy cơ cao (trên 20%) chiếm khoảng 22,9% đến 35,0% tổng mẫu nghiên cứu; nhóm có mức nguy cơ trung bình (từ 10% đến 20%) chiếm xấp xỉ 30,0%, trong khi nhóm nguy cơ thấp (dưới 10%) chiếm khoảng 35,0% đến 47,1%. Điểm số FRS trung bình ở nam giới cao hơn rõ rệt so với nữ giới ở cùng các nhóm tuổi tương đương.
• Tình trạng rối loạn các thành phần lipid máu: Tỷ lệ đối tượng có nồng độ Cholesterol toàn phần vượt ngưỡng 5,2 mmol/l chiếm tới 55,0% và tỷ lệ tăng Triglycerid trên 2,3 mmol/l chiếm khoảng 48,0%. Nồng độ HDL-C bảo vệ tim mạch bị suy giảm dưới 1,0 mmol/l chiếm tỷ trọng đáng kể ở các đối tượng có điểm FRS cao.
• Mức độ kiểm soát huyết áp và tỷ lệ đạt mục tiêu: Chỉ có khoảng 42,5% bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu đạt được huyết áp mục tiêu dưới 140/90 mmHg. Nhóm bệnh nhân có trị số huyết áp tâm thu chưa được kiểm soát tốt (từ 160 mmHg trở lên) có tỷ lệ nằm trong nhóm nguy cơ bệnh mạch vành cao gấp 2,8 lần so với nhóm kiểm soát tốt.
• Mối liên quan với tổn thương cơ quan đích và tiền sử gia đình: Tỷ lệ bệnh nhân có dày thất trái trên điện tim chiếm khoảng 38,0% và có sự gia tăng nguy cơ FRS nhóm cao lên gấp 2,5 lần so với người có cơ tim bình thường. Bệnh nhân có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch sớm hoặc có biến chứng thận mạn tính biểu hiện qua tăng ure, creatinin máu đều có xu hướng dịch chuyển mạnh sang nhóm nguy cơ FRS trên 20%.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện lâm sàng phản ánh sự cộng hưởng nguy hiểm giữa áp lực cơ học kéo dài của dòng máu lên thành mạch và quá trình xơ vữa sinh học do rối loạn chuyển hóa lipid. Thói quen hút thuốc lá và tuổi cao là hai yếu tố đẩy nhanh sự mất tính đàn hồi của lòng mạch, làm gia tăng chỉ số huyết áp tâm thu và tích tụ mảng xơ vữa.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cột thể hiện sự gia tăng tỷ lệ nguy cơ cao theo từng bậc thang lứa tuổi từ 40 đến trên 70 tuổi, kết hợp bảng phân tầng đa chiều giữa chỉ số khối cơ thể, nồng độ lipid máu và mức nguy cơ FRS. So sánh với các công bố khoa học trong nước, kết quả này có sự tương đồng chặt chẽ với nghiên cứu của Tô Thị Mai Hoa tại Bắc Ninh khi ghi nhận tỷ lệ nguy cơ cao là 22,9% và phù hợp với xu hướng phân tầng của Nguyễn Ngọc Phương Thư tại Bệnh viện 115 với tỷ lệ nguy cơ cao 47,1%. Sự chênh lệch tỷ lệ giữa các khu vực địa lý chủ yếu bắt nguồn từ cơ cấu lứa tuổi, tỷ lệ hút thuốc lá cục bộ và mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân tại từng tuyến quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tế, bốn nhóm giải pháp can thiệp cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa bệnh động mạch vành:

1. Chuẩn hóa quy trình phân tầng nguy cơ tim mạch ngoại trú: Khoa Khám bệnh tại các bệnh viện tuyến tỉnh cần tích hợp phần mềm tính điểm Framingham tự động vào hệ thống quản lý bệnh án điện tử, hoàn thành 100% việc đánh giá và phân tầng FRS cho toàn bộ bệnh nhân tăng huyết áp mới tiếp nhận ngay trong 3 tháng đầu triển khai.
2. Cá thể hóa phác đồ điều trị hướng đích: Đội ngũ bác sĩ điều trị cần kết hợp chặt chẽ thuốc hạ áp với liệu pháp statin kiểm soát lipid máu, phấn đấu nâng tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu dưới 140/90 mmHg lên trên 70% và đưa nồng độ Cholesterol toàn phần về dưới 5,2 mmol/l cho nhóm bệnh nhân nguy cơ cao trong vòng 6 đến 12 tháng theo dõi.
3. Triển khai chương trình can thiệp lối sống toàn diện: Bộ phận điều dưỡng và truyền thông y tế thiết lập các buổi tư vấn định kỳ về chế độ ăn giảm muối, kiểm soát cân nặng duy trì chỉ số khối cơ thể dưới 23 kg/m² và mục tiêu hỗ trợ cai thuốc lá thành công cho ít nhất 50% số người đang hút thuốc trong vòng 6 tháng tham gia.
4. Xây dựng mạng lưới giám sát và tái khám định kỳ: Ban Giám đốc bệnh viện cùng phòng kế hoạch tổng hợp cần thiết lập quy chế theo dõi chức năng thận và lipid máu định kỳ từ 3 đến 6 tháng một lần đối với bệnh nhân thuộc nhóm FRS nguy cơ cao, đảm bảo tỷ lệ tuân thủ điều trị duy trì liên tục trên 85% hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cao cho nhiều nhóm chuyên môn:

• Bác sĩ chuyên khoa Tim mạch và Nội khoa: Ứng dụng bảng điểm Framingham 7 yếu tố vào thực hành khám bệnh hàng ngày để phân nhóm bệnh nhân, tối ưu hóa chỉ định dùng thuốc phòng ngừa biến cố nhồi máu cơ tim sớm.
• Cán bộ quản lý y tế và lãnh đạo bệnh viện: Tham khảo mô hình quản lý bệnh không lây nhiễm ngoại trú, từ đó xây dựng các quy trình quản lý chất lượng và phân bổ nguồn lực xét nghiệm sinh hóa hợp lý tại tuyến tỉnh.
• Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và sinh viên y khoa: Tiếp cận một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang, cách áp dụng công thức cỡ mẫu y sinh và kỹ thuật xử lý dữ liệu thống kê SPSS trong nghiên cứu tim mạch.
• Bệnh nhân tăng huyết áp và cộng đồng quan tâm sức khỏe: Nâng cao nhận thức về mối nguy hiểm của xơ vữa động mạch vành âm thầm, từ đó chủ động kiểm tra lipid máu định kỳ và tuân thủ lối sống lành mạnh.

Câu hỏi thường gặp

Thang điểm Framingham dự báo nguy cơ tim mạch dựa trên những yếu tố nào?
Thang điểm Framingham phiên bản cải tiến sử dụng 7 thông số lâm sàng và cận lâm sàng bao gồm tuổi, giới tính, nồng độ Cholesterol toàn phần, HDL-C, trị số huyết áp tâm thu, tình trạng dùng thuốc hạ áp và thói quen hút thuốc lá để tính toán nguy cơ mắc bệnh động mạch vành trong 10 năm.

Vì sao bệnh nhân tăng huyết áp cần được đánh giá nguy cơ bệnh động mạch vành định kỳ?
Tăng huyết áp làm tổn thương tế bào nội mạc và đẩy nhanh quá trình lắng đọng mảng xơ vữa trong lòng động mạch vành. Việc đánh giá định kỳ giúp phát hiện sớm các đối tượng có nguy cơ cao trên 20% để chủ động điều trị dự phòng trước khi xuất hiện cơn đau thắt ngực hoặc nhồi máu cơ tim.

Tại sao thang điểm Framingham cải tiến không còn tính riêng yếu tố đái tháo đường?
Theo các hướng dẫn tim mạch quốc tế, đái tháo đường hiện nay được xem là một tình trạng bệnh lý tương đương với nguy cơ bệnh động mạch vành. Bệnh nhân đái tháo đường tự động được xếp vào nhóm nguy cơ tim mạch rất cao và cần chiến lược điều trị tích cực ngay từ đầu.

Người bệnh có huyết áp đã ổn định thì có cần tiếp tục theo dõi điểm Framingham không?
Người bệnh vẫn cần theo dõi định kỳ từ 6 đến 12 tháng một lần. Mặc dù huyết áp được kiểm soát tốt, sự thay đổi của các yếu tố khác như tuổi tác tăng lên, nồng độ mỡ máu biến động hoặc thói quen sinh hoạt vẫn có thể làm thay đổi tổng điểm phân tầng nguy cơ tim mạch 10 năm.

Thang điểm Framingham có dễ áp dụng tại các cơ sở y tế tuyến huyện và xã không?
Thang điểm này rất phù hợp cho tuyến y tế cơ sở do 5 trong số 7 thông số có thể khai thác trực tiếp qua thăm khám thông thường. Cơ sở y tế chỉ cần trang bị thêm máy đo sinh hóa máu cơ bản để định lượng Cholesterol và HDL-C là có thể phân tầng chính xác nguy cơ cho người bệnh.

Kết luận

• Luận văn đã xác định rõ bức tranh dịch tễ học về các yếu tố nguy cơ tim mạch ở 233 bệnh nhân tăng huyết áp ngoại trú, ghi nhận tỷ lệ phân tầng nguy cơ bệnh mạch vành 10 năm theo Framingham ở mức trung bình và cao chiếm tỷ trọng lớn.
• Khẳng định mối liên quan mật thiết có ý nghĩa thống kê giữa mức nguy cơ tim mạch cao với tình trạng rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, mức kiểm soát huyết áp chưa đạt mục tiêu và sự xuất hiện của các tổn thương cơ quan đích như dày thất trái và bệnh thận.
• Cung cấp cơ sở khoa học thực chứng để các cơ sở y tế tuyến tỉnh triển khai công cụ lượng giá Framingham vào thực hành khám chữa bệnh thường quy.
• Đề ra lộ trình 4 bước can thiệp lâm sàng và thay đổi lối sống với các mốc thời gian rõ ràng từ 3 đến 12 tháng nhằm hạ thấp tỷ lệ mắc bệnh động mạch vành.
• Đóng góp nguồn dữ liệu học thuật giá trị cho chuyên ngành Nội khoa, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo về việc theo dõi dọc hiệu quả can thiệp trên nhóm bệnh nhân tăng huyết áp tại cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN 1. Tổng quan về tăng huyết áp * Khái niệm về huyết áp (HA): Máu chảy được trong lòng mạch là do có sự chênh lệch áp suất giữa hai đầu lòng mạch đã đẩy máu, yếu tố quyết định sự lưu thông máu trong lòng mạch là sự chênh lệch áp suất giữa hai đầu đoạn mạch chứ không phải áp suất tuyệt đối quyết định, chính sự co bóp của tim đã tạo ra sự chênh lệch áp suất giữa các điểm trong động mạch, như vậy thực chất của tuần hoàn máu là kết quả của hai lực đối nhau là lực đẩy của tim và sức cản của thành mạch, vì lực đẩy của tim thắng được sức cản của thành mạch nên máu chảy được trong lòng động mạch với một áp suất nhất định, áp suất này gọi là HA động mạch. Khi tim co bóp tống máu, áp lực trong động mạch lớn nhất gọi là huyết áp tâm thu (HATT). Thời kỳ tim giãn, áp lực đó ở mức thấp nhất gọi là huyết áp tâm trương (HATTr).

HA có nhiệm vụ đưa máu giàu oxy và các chất dinh dưỡng đến các tế bào, duy trì hoạt động sống của cơ thể. Khi HA tăng, chức năng này bị ảnh hưởng gây nên một số biến chứng nguy hiểm. * Định nghĩa: Có rất nhiều định nghĩa được đưa ra nhưng đến nay Tổ chức Y tế thế giới (World Health Organization – WHO) và Hội tăng huyết áp Quốc tế (Association of hypertension Intenational – ISH) đã thống nhất đưa ra định nghĩa về THA “THA được xác định khi HATT lớn hơn hoặc bằng 140mmHg và/hoặc HATTr lớn hơn hoặc bằng 90mmHg”. * Phân loại: Có nhiều phân loại THA như phân loại THA của WHO - ISH, Liên ủy ban Quốc gia về dự phòng, phát hiện, đánh giá và điều trị THA Hoa kỳ (Join National Committee – JNC).

Nhiều tác giả theo trường phái Mỹ sử dụng phân LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 loại theo JNC VI, vì nó đơn giản và có tính chất thực hành, cảnh báo nguy cơ các biến chứng THA nhiều hơn. Phân loại tăng huyết áp theo JNC VI Tâm thu Tâm trương Mức độ (mmHg) (mmHg) HA tối ưu < 120 Và < 80 HA bình thường < 130 Và < 85 HA bình thường cao 130 - 139 Và 85 - 89 THA giai đoạn I 140 - 159 Và/hoặc 90 - 99 THA giai đoạn II 160 - 179 Và/hoặc 100 - 109 THA giai đoạn III ≥ 180 Và/hoặc ≥ 110 Với hai lần đo, khi HATT, HATTr cho các giá trị khác nhau thì mức độ THA được xác định ở kết quả cao nhất Đến năm 1999, để hoà hợp với phân loại của JNC VI. Hội THA Quốc tế ISH (Intenational society hypertension) đã đưa ra cách phân loại THA mới: họ chọn từ “độ” thay cho từ “giai đoạn” vì từ “giai đoạn” chỉ sự tiến triển theo thời gian, do đó không phù hợp cho phân độ. Phân loại mức HA theo WHO/ISH 1999 Loại Tâm thu (mmHg) Tâm trương (mmHg) HA tối ưu < 120 Và < 80 HA bình thường < 130 Và < 85 HA bình thường cao 130 - 139 Và 85 - 89 THA giới hạn 140 - 149 Và 90 - 94 THA độ I 140 - 159 Và/hoặc 90 - 99 THA độ II 160 - 179 Và/hoặc 100 - 109 THA độ III ≥180 Và/hoặc ≥ 110 THA tâm thu đơn độc ≥ 140 Và/hoặc < 90 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 16 Hầu hết người ta sử dụng cách phân loại của JNC VI (Uỷ ban phòng chống THA Hoa Kỳ) do tính chất thực tiễn và khả thi của nó.

Theo đề nghị của Phạm Gia Khải và các cộng sự thì ở Việt Nam cả hai cách trên đều có thể áp dụng và khi dùng cách nào chúng ta phải ghi rõ.