CHƯƠNG 1 PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG VĨ MÔ 1.1 Công nghệ Trong phạm vi môi trường kinh tế quốc dân, yếu tố kỹ thuật – công nghệ cũng đóng vai trò ngày càng quan trọng, mang tính chất quyết định đối với khả năng cạnh tranh, và hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp. Trong xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế hiện nay, sự phát triển nhanh chóng của khoa học, kỹ thuật – công nghệ ở mọi lĩnh vực đều tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp có liên quan. Với trình độ khoa học công nghệ như hiện nay ở nước ta thì hiệu quả của các hoạt động ứng dụng, chuyển giao công nghệ đã, đang và sẽ ảnh hưởng trực tiếp và mạnh mẽ tới các doanh nghiệp. Nhu cầu tiêu dùng của con người hiện nay không những cần rẻ, bền, đẹp mà còn hướng đến tiết kiệm điện, thân thiện với môi trường, đảm bảo an toàn khi vận hành và không gây độc hại cho con người.
Nhận thức được điều đó, các loại công nghệ hiện nay có chứa chức năng thông minh, tiết kiệm điện, khử mùi và không độc hại, độ ẩm cao. Ngoài ra các sản phẩm còn mang tính thẩm mỹ cao và đơn giản hóa cách mọi người tương tác với công nghệ, tiện lợi và dễ dùng. - Đặc điểm: môi trường công nghệ bao gồm các yếu tố gây tác động đến công nghệ mới, sáng tạo sản phẩm và cơ hội thị trường mới. Công nghệ và sự phát triển của công nghệ ảnh hưởng mạnh mẽ đến các doanh nghiệp.
- Ảnh hưởng: sự tiến bộ công nghệ của một quốc gia hay sự chấp nhận công nghệ quyết định nhiều đên sự đầu tư của công ty đa quốc gia. Những thay đổi công nghệ trong ngành có cả tác động tích cực và tiêu cực đến hoạt động kinh doanh. Thay đổi công nghệ và phát triển các quy trình làm việc tự động giúp tăng hiệu quả làm việc, tuy nhiên, những thay đổi công nghệ cũng đe dọa nhu cầu của các sản phẩm và dịch vụ khác nhau trong ngành.2 Văn hoá Thói quen mua hàng trực tuyến tại Việt Nam ảnh hưởng khá nhiều từ văn hóa chợ truyền thống. Người Việt thường thích mua hàng khi biết người bán là ai, muốn được nói chuyện thêm để được tư vấn, quyết định dựa trên lời khuyên từ người đi trước.
Người tiêu dùng có tâm lý e ngại về chất lượng hàng hóa vì vậy luôn muốn trực tiếp chạm tay cảm nhận và trải 1 0 nghiệm về sản phẩm trước khi mua hàng. Họ luôn e sợ sản phẩm họ định mua không tốt, hoặc giá không chuẩn. Chính vì vậy, việc không được “mặc cả” cũng là một trong những nguyên nhân khiến mọi người không hào hứng lắm với việc mua hàng trực tuyến. 43% người tiêu dùng từng mua hàng trên facebook do dễ đặt hàng, thường xuyên cập nhật thông tin, giá rẻ và có thể mặc cả (Khảo sát của công ty nghiên cứu thị trường Q&Me).
Những đặc trưng cơ bản của người tiêu dùng Việt Nam: xu hướng tiết kiệm, sự nhạy cảm với giá cả và sự không ngừng vận động. Hành vi tiêu dùng của phụ nữ cao hơn rất nhiều so với thời kỳ trước do sự thay đổi về cách nghĩ, phụ nữ đã có địa vị nhiều hơn ngoài xã hội. Có sự khác nhau về tuổi tác, giới tính, tầng lớp, địa lý, khu vực sẽ ảnh hưởng lớn đến hành vi tiêu dùng rất nhiều. Ngoài ra, thu nhập bình quân tăng khiến mức sống trung bình của người dân Việt theo đó tăng lên từ đó hành vi mua hàng cũng được thay đổi, đòi hỏi nhu cầu về sản phẩm cũng hiện đại hơn, cao cấp hơn.
Từ những nghiên cứu về văn hóa giúp người làm marketing nhận ra được thói quen dẫn đến hành vi của người tiêu dùng. Mặc dù thời tiết Việt Nam thường xuyên thay đổi nhưng việc đắp chăn hay dùng điều hòa khi ngủ hầu như đã trở thành thói quen. Từ đó chăn điều hòa của chúng tôi ra đời vừa đáp ứng được nhu cầu sử dụng chăn nhưng thêm tính năng như dùng điều hòa mà tiết kiệm điện hơn, giúp người tiêu dùng có giấc ngủ ngon hơn.3 Kinh tế Đây là một yếu tố rất quan trọng thu hút sự quan tâm của tất cả các nhà quản trị. Sự tác động của các yếu tố của môi trường này có tính chất trực tiếp và năng động hơn so với một số các yếu tố khác của môi trường tổng quát.
Những diễn biến của môi trường kinh tế bao giờ cũng chứa đựng những cơ hội và đe doạ khác nhau đối với từng doanh nghiệp trong các ngành khác nhau và có ảnh hưởng tiềm tàng đến các chiến lược của doanh nghiệp. Có rất nhiều các yếu tố của môi trường vĩ mô nhưng có thể nói các yếu tố sau có ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp. - Tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế: Nền kinh tế ở giai đoạn có tốc độ tăng trưởng cao sẽ tạo nhiều cơ hội cho đầu tư mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, ngược lại khi nền kinh tế sa sút sẽ dẫn đến giảm chi phí tiêu dùng đồng thời làm tăng lực lượng cạnh tranh. Thông thường sẽ gây nên chiến tranh giá cả trong ngành.
1 0 Cuộc rượt đuổi tăng trưởng của ông lớn điện tử, điện lạnh tại Việt Nam • Sự tăng trưởng vượt bậc của các hãng nội địa Công ty Cổ phần Cơ điện lạnh REE được coi là doanh nghiệp tiên phong tại Việt Nam trong lĩnh vực cơ điện lạnh, cũng là một trong những doanh nghiệp cổ phần hóa đầu tiên ở nước ta, nhận đầu tư từ nước ngoài và lên sàn chứng khoán. Thành lập năm 1977, hoạt động kinh doanh của REE bên cạnh mảng dịch vụ xây lắp cơ điện công trình (M&E) cốt lõi, còn có kinh doanh điện gia dụng với thương hiệu Reetech đạt kết quả kinh doanh tốt. Giai đoạn 2015-2017, mỗi năm doanh thu của công ty này tăng gần 40%. Năm 2018, doanh thu đạt 5.100 tỷ đồng, gần gấp đôi 4 năm trước đó.
Xét về lợi nhuận, sau lần sụt giảm nghiêm trọng đến 20% chỉ còn 863 tỷ đồng năm 2015, mỗi năm lợi nhuận của REE tăng trưởng khoảng 1,3%, đạt 1. Tuy nhiên năm nay REE đặt kế hoạch lợi nhuận đi lùi với lãi ròng ước giảm 18% về 1.465 tỷ đồng, bởi dự kiến ngành tiện ích điện và nước còn non trẻ của công ty sẽ giảm mức lãi đóng góp dự kiến 38% so với năm 2018. Theo số liệu mới nhất, lợi nhuận sau thuế toàn công ty quý I/2019 giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái, chỉ còn 370 tỷ đồng. Riêng ngành cơ điện lạnh trong quý đầu năm nay ghi nhận doanh thu 679 tỷ đồng, tăng gần 23% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 63% tổng doanh thu bán hàng của công ty.
1 0 Một ông lớn “nghìn tỷ” khác của ngành điện tử, điện lạnh Việt Nam là Sunhouse - tiền thân là công ty TNHH Phú Thắng, thành lập năm 2000. Sau khi liên doanh với Công ty TNHH Sunhouse Hàn Quốc năm 2004, Sunhouse bắt đầu phát triển và đầu tư vào nhiều lĩnh vực đa dạng như đồ gia dụng, thiết bị điện công nghiệp,… Năm 2016, Sunhouse xếp thứ 2 thị trường với doanh thu 79,2 triệu USD, xếp sau Kangaroo với doanh thu 88 triệu USD. Tuy nhiên, nếu xét riêng ngành gia dụng, Sunhouse chiếm thị phần lớn nhất, khoảng 8%. Đến năm 2017, Chủ tịch Tập đoàn Sunhouse, ông Nguyễn Xuân Phú cho biết doanh thu đạt 2.500 tỷ đồng, trong đó đồ điện gia dụng chiếm 45%.
Một thương hiệu nổi bật khác trong ngành điện tử, điện lạnh Việt Nam chính là Asanzo của doanh nhân Phạm Văn Tam. Ra đời từ năm 2013 với sản phẩm chủ lực là TV phục vụ phân khúc trung cấp, Asanzo là một trong những thương hiệu điện tử có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất tại thị trường Việt Nam. Từ một doanh nghiệp sản xuất tivi, sau 5 năm, Asanzo trở thành tập đoàn có hơn 70 dòng sản phẩm điện tử, 7 nhà máy, hơn 2.000 cán bộ công nhân viên, cùng hàng chục nghìn điểm bán hàng, trạm bảo hành trên toàn quốc. 1 0 Từ năm 2014 đến 2017, trung bình mỗi năm tổng doanh số tăng gần 57%, chủ yếu đến từ mức tăng của sản phẩm TV - chiếm đến 90,3% tổng sản phẩm của Asanzo.
Tổng doanh số thu được của Asanzo trong giai đoạn 2014-2017 là 9. Năm 2018, Asanzo đạt doanh thu 6.250 tỷ đồng với hơn 4 triệu sản phẩm các loại được bán ra. Các sản phẩm điện lạnh gồm máy lạnh và quạt được phát triển sau nhưng cũng đã vươn lên thành dòng sản phẩm bán chạy thứ 2 của hãng. Năm nay, công ty định vị điều hòa chiếm 30- 35% tỷ trọng trên 8 ngành hàng đang kinh doanh, chiếm 15% thị phần cả nước.
Tuy nhiên, hãng điện tử, điện lạnh với hơn 6.000 điểm bán này hiện vướng nghi vấn dùng hàng Trung Quốc “đội lốt” hàng Việt, cố ý xóa bỏ dấu vết “Made in China” trên linh kiện tivi. Hiệp hội hàng Việt Nam chất lượng cao đã tước danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao đối với các sản phẩm của Asanzo. Bản thân ông Phạm Văn Tam cũng phải rút lui khỏi chương trình khởi nghiệp uy tín Shark Tank Việt Nam mùa 3. Hôm 23/6, Chủ tịch Tập đoàn Asanzo Phạm Văn Tam thừa nhận 70-80% phần cứng của sản phẩm tivi được nhập từ Đài Loan và Trung Quốc, riêng phần mềm được nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.
Hàng loạt đại gia nước ngoài thu triệu tỷ đồng tại Việt Nam Chiếm lĩnh thị trường Việt Nam với hàng loạt sản phẩm điện tử, điện lạnh đa dạng, doanh thu của Samsung liên tục tăng trưởng. Năm 2018, doanh thu Samsung tại thị trường Việt Nam đạt 69.600 tỷ won (tương đương 60,3 tỷ USD), tăng 5,6% so với năm 2017, gần gấp đôi doanh thu năm 2014. Tuy nhiên, sau nhiều năm liền tăng trưởng vượt bậc, lợi nhuận hãng này năm 2018 lại sụt giảm gần 24% so với năm trước đó, chỉ còn 4.800 tỷ won (tương đương 4,2 tỷ USD) do ảnh hưởng từ công ty sản xuất màn hình Samsung Display Việt Nam. 1 0 Đối với Panasonic, kết thúc năm tài chính 2017, tổng doanh số tại Việt Nam đạt 1 tỷ USD, tăng trưởng ở hầu hết lĩnh vực kinh doanh với tổng số vốn đầu tư lên đến 243 triệu USD.
Dù không công bố các kết quả kinh doanh tại Việt Nam nhưng Panasonic đã đặt mục tiêu đưa Việt Nam thành thị trường điều hòa không khí lớn thứ 3 toàn cầu của hãng, đóng góp khoảng 16%, sau Nhật Bản và Indonesia.
