Đổi Mới Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Ở Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Lào

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Luận văn đổi mới quản lý ngân sách nhà nước ở cộng hòa dân chủ nhân dân lào luận văn thạc sĩ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Tác giả: Phanakhone Thavisith
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đăng Dờn
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Đổi Mới Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Ở Lào
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM KẾT
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC VÀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Vai trò của ngân sách Nhà nước
• 1.2. Nội dung ngân sách Nhà nước
• 1.2.1. Thu ngân sách Nhà nước
• 1.2.2. Chi ngân sách Nhà nước
• 1.2.3. Cân đối ngân sách Nhà nước
• 1.3. Bài học kinh nghiệm từ Việt Nam trong quản lý ngân sách Nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 2.1. Khái quát về đặc điểm phát triển Kinh tế - Xã hội ở CHDCND Lào
• 2.1.1. Đặc điểm về dân số và lao động
• 2.2. Thực trạng quản lý ngân sách Nhà nước trước Hiến pháp năm 1991
• 2.3. Thực trạng quản lý ngân sách Nhà nước sau Hiến pháp năm 1991 đến nay
• 2.4. Thực trạng đổi mới cơ cấu và cơ chế quản lý ngân sách Nhà nước
• 2.5. Những kết quả và tồn tại trong quản lý ngân sách Nhà nước tại CHDCND Lào
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Những vấn đề đang đặt ra
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ CÁC GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỔI MỚI QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO
• 3.1. Một số quan điểm đổi mới quản lý ngân sách Nhà nước
• 3.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm đổi mới quản lý ngân sách Nhà nước
• 3.2.1. Giải quyết việc tham hôi ngân sách Nhà nước
• 3.2.2. Phân cấp ngân sách giữa trung ương và địa phương
• 3.2.3. Đổi mới công tác kế hoạch ngân sách Nhà nước
• 3.2.4. Đổi mới lập kế hoạch ngân sách Nhà nước
• 3.2.5. Đổi mới chấp hành ngân sách Nhà nước
• 3.2.6. Đổi mới quyết toán ngân sách Nhà nước
• 3.2.7. Đổi mới quản lý thu - chi ngân sách Nhà nước
• 3.2.8. Tăng nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên và những ngành mà sản phẩm có lợi thế
• 3.2.9. Tranh thủ tài trợ nguồn vốn bên ngoài bằng nhiều hình thức gắn với phương án trả nợ
• 3.2.10. Khuyến khích đầu tư trực tiếp của nước ngoài
• 3.2.11. Tăng cường quản lý vốn viện trợ nước ngoài
• 3.2.12. Đầu tư vào vùng trọng điểm và kết cấu hạ tầng để sớm có nguồn thu cho ngân sách Nhà nước
• 3.2.13. Đầu tư vào vùng trọng điểm
• 3.2.14. Đầu tư vào kết cấu hạ tầng
• 3.2.15. Đổi mới một số vấn đề chủ yếu trong chính sách thuế theo hướng khuyến khích đầu tư phát triển để tạo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước
• 3.2.16. Đổi mới bộ máy quản lý ngân sách Nhà nước
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Ngân Sách Nhà Nước Lào Tổng Quan Vai Trò Quan Trọng

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của mọi quốc gia, đặc biệt là ở các nước đang phát triển như Lào. NSNN là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất, có mối liên hệ mật thiết với tổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân. Nó cũng liên kết chặt chẽ với hệ thống tài chính, đặc biệt là tài chính doanh nghiệp và tín dụng. Vai trò này không thể tách rời khỏi vai trò của Nhà nước, quản lý và sử dụng ngân sách để thực hiện các chức năng và nhiệm vụ. Theo đó, việc quản lý và phân bổ NSNN hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định và tăng trưởng kinh tế bền vững. NSNN là công cụ để nhà nước thực hiện các chức năng của mình. Do đó, tìm hiểu bản chất và vai trò của NSNN là bước đầu tiên để cải cách hệ thống quản lý tài chính công.

1.1. Bản Chất Kinh Tế của Ngân Sách Nhà Nước Lào

NSNN không chỉ là một công cụ tài chính mà còn phản ánh các mối quan hệ kinh tế giữa nhà nước và các chủ thể khác trong xã hội. Đó là hệ thống các mối quan hệ lợi ích giữa nhà nước với các tổ chức kinh tế - xã hội và dân cư trong phân phối và lưu thông tiền tệ. Đồng thời, là sự chuyển dịch một bộ phận thu nhập bằng tiền ở các chủ thể khác trong nền kinh tế thành thu nhập của Nhà nước. NSNN cũng là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa các cấp, các ngành, các tổ chức ở lĩnh vực hoạt động của Nhà nước trong phân phối, chuyển dịch nguồn thu nhập của Nhà nước đến các đối tượng sử dụng để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

1.2. Vai Trò Điều Tiết Vĩ Mô của Ngân Sách Quốc Gia Lào

NSNN đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế, thông qua việc phân bổ nguồn lực cho các ngành, lĩnh vực khác nhau, thực hiện các chính sách thuế và chi tiêu công. Vai trò này thể hiện ở việc kích thích, tạo hành lang, môi trường và gây sức ép cho nền kinh tế.Nhà nước thực hiện chính sách thuế để vừa kích thích vừa gây sức ép. Thuế là một công cụ chủ yếu của Nhà nước trong việc quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Điều này giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, và đảm bảo công bằng xã hội.

II. Thực Trạng Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Ở Lào Hiện Nay

CHDCND Lào, một quốc gia kém phát triển ở Đông Nam Á, đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển kinh tế - xã hội khác nhau. Trước năm 1975, Lào là một nước thuộc địa, kinh tế lạc hậu và lệ thuộc vào nước ngoài. Sau khi giành độc lập năm 1975, Lào tiến lên chủ nghĩa xã hội với nền kinh tế còn nhiều hạn chế. Từ năm 1976 đến 1990, NSNN luôn thâm hụt nghiêm trọng. Từ cuối năm 1988 với chính sách mở cửa, nền kinh tế Lào bắt đầu hội nhập vào nền kinh tế thế giới, NSNN đã có nhiều tiến bộ. Tuy nhiên, NSNN vẫn còn nhiều tồn tại, đòi hỏi phải có những giải pháp đổi mới và hoàn thiện. Việc cải cách NSNN không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định chính trị và xã hội của đất nước.

2.1. Giai Đoạn Trước Hiến Pháp 1991 Quản Lý Ngân Sách Tập Trung

Trước Hiến pháp năm 1991, hệ thống quản lý NSNN ở Lào mang tính tập trung cao, với vai trò chủ đạo của Nhà nước trong việc phân bổ nguồn lực. Suốt năm 1976 đến năm 1990, nền kinh tế thấp kém, ngân sách nhà nước ( NSNN ) luôn bị thâm hụt nghiệm trọng và phải sử dụng nguồn vốn nước ngoài vào việc cân bằng NSNN. Điều này dẫn đến sự thiếu linh hoạt và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực, hạn chế sự phát triển của các thành phần kinh tế ngoài nhà nước. Hệ thống thuế vẫn chưa thực sự là công cụ tạo nguồn thu đặc lực cho NSNN và khuyến khích đầu tư phát triển.

2.2. Giai Đoạn Sau Hiến Pháp 1991 Chuyển Đổi và Hội Nhập Kinh Tế

Sau Hiến pháp năm 1991, Lào bắt đầu thực hiện cải cách kinh tế, mở cửa thị trường và thu hút đầu tư nước ngoài. Sau Đại hội Đảng nhân dân cách mạng (NDCM) Lào năm 1986, nhất là từ cuối năm 1988 với chính sách mở cửa vào việc công bố luật đầu tư nước ngoài (03/1988), nền kinh tế Lào bắt đầu hoà nhập vào nền kinh tế thế giới. Hệ thống quản lý NSNN cũng dần được cải cách theo hướng phân cấp, tăng cường tính tự chủ cho các địa phương. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này còn gặp nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

2.3. Những Tồn Tại và Hạn Chế Trong Quản Lý Ngân Sách

Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, hệ thống quản lý NSNN ở Lào vẫn còn tồn tại một số hạn chế, như tình trạng thâm hụt ngân sách, cơ cấu thu chi chưa hợp lý, hiệu quả sử dụng vốn còn thấp, và tình trạng lãng phí, tham nhũng. NSNN vẫn còn nhiều mặt tồn tại mặc dù Đảng và Chính phủ Lào đã có sự điều chỉnh và sửa đổi nhiều lần để đáp ứng yêu cầu sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

III. Giải Pháp Đột Phá Đổi Mới Quản Lý Ngân Sách Ở Lào

Để khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả quản lý NSNN, Lào cần thực hiện các giải pháp đổi mới một cách toàn diện và đồng bộ. Các giải pháp này cần tập trung vào việc tăng cường nguồn thu, kiểm soát chi tiêu, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình, và hoàn thiện hệ thống pháp luật về NSNN. Việc đổi mới cũng cần dựa trên kinh nghiệm quốc tế và phù hợp với điều kiện cụ thể của Lào. Đổi mới quản lý ngân sách nhà nước nhằm mục tiêu cao nhất là: Dù to¸n NSNN ph¶i g¾n chÆt víi kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, t¨ng tr−ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, qu¶n lý Nhµ n−íc.

3.1. Tăng Cường Thu Ngân Sách Từ Nội Lực và Ngoại Lực

Để tăng cường nguồn thu, Lào cần khai thác tối đa các nguồn thu nội địa, như thuế, phí, và các khoản thu từ hoạt động kinh tế của nhà nước. Tăng nguån thu tõ tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ nh÷ng ngµnh mµ s¶n phÈm cña chóng cã lîi thÕ. Đồng thời, cần tranh thủ tối đa các nguồn vốn bên ngoài, như vốn vay, viện trợ, và đầu tư trực tiếp nước ngoài. Tranh thñ tèi ®a nguån vèn bªn ngoµi b»ng nhiÒu h×nh thøc g¾n víi ph−¬ng ¸n tr¶ nî. Cần tăng cường quản lý thu thuế, chống thất thu, và mở rộng cơ sở thuế.

3.2. Kiểm Soát Chi Tiêu Công Hướng Đến Hiệu Quả và Tiết Kiệm

Cần quán triệt nguyên tắc tiết kiệm trong chi tiêu của chính phủ và tiêu dùng của dân cư để tích lũy vốn bổ sung cho đầu tư phát triển đất nước. Qu¶n lý NSNN ph¶i h−íng tíi hiÖu qu¶, gãp phÇn n©ng cao hiÖu lùc qu¶n lý Nhµ n−íc. Cần rà soát, cắt giảm các khoản chi tiêu không cần thiết, và tăng cường kiểm soát chi tiêu công. Đồng thời, cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, đảm bảo các dự án đầu tư công được thực hiện đúng tiến độ và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao.

3.3. Minh Bạch Hóa và Trách Nhiệm Giải Trình Ngân Sách

Cần tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý NSNN, bằng cách công khai thông tin về ngân sách, tạo điều kiện cho người dân tham gia giám sát và đánh giá. Cần hoàn thiện hệ thống kiểm toán ngân sách, đảm bảo các khoản chi tiêu được thực hiện đúng mục đích và tuân thủ pháp luật. Đồng thời, cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực quản lý NSNN.

IV. Kinh Nghiệm Quản Lý Ngân Sách Hiệu Quả Bài Học Cho Lào

Nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế về quản lý NSNN là một yếu tố quan trọng để Lào có thể học hỏi và áp dụng những bài học phù hợp với điều kiện của mình. Có nhiều mô hình quản lý NSNN hiệu quả trên thế giới, như mô hình quản lý theo kết quả, mô hình quản lý theo mục tiêu, và mô hình quản lý theo chương trình. Việc lựa chọn mô hình phù hợp cần dựa trên đánh giá kỹ lưỡng về các yếu tố kinh tế, xã hội, và thể chế của Lào. Ngoài ra, Lào có thể tham khảo kinh nghiệm của Việt Nam trong quá trình đổi mới hệ thống tài chính công.

4.1. Bài Học từ Việt Nam về Phân Cấp Quản Lý Ngân Sách

Việt Nam đã thực hiện thành công quá trình phân cấp quản lý NSNN, trao quyền tự chủ lớn hơn cho các địa phương trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực. Cần quy ®Þnh râ mèi quan hÖ c«ng t¸c gi÷a ngµnh vµ l·nh thæ ®èi víi viÖc qu¶n lý NSNN trªn c¬ së hiÕn ph¸p vµ luËt ®Þnh, ®ång thêi phï hîp víi tÝnh chÊt vµ ®iÒu kiÖn ho¹ ®éng cña c¸c c¬ quan Nhµ n−íc. Kinh nghiệm này có thể giúp Lào phân cấp NSNN một cách hợp lý, tạo động lực cho các địa phương phát triển kinh tế - xã hội.

4.2. Kinh Nghiệm Quốc Tế về Quản Lý Ngân Sách Theo Kết Quả

Mô hình quản lý NSNN theo kết quả tập trung vào việc đánh giá hiệu quả sử dụng vốn dựa trên các chỉ số và mục tiêu cụ thể. Kinh nghiÖm quèc tÕ vÒ qu¶n lý ng©n s¸ch cho thấy mô hình này giúp nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Lào có thể áp dụng mô hình này để nâng cao hiệu quả đầu tư công và các chương trình chi tiêu công.

V. Đổi Mới Thu Chi Ngân Sách Nhà Nước Để Tăng Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước ở Lào, việc đổi mới công tác thu chi ngân sách là vô cùng quan trọng. Cần có một cơ chế thu chi rõ ràng, minh bạch, phù hợp với điều kiện thực tế của đất nước. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát để đảm bảo nguồn thu được quản lý hiệu quả và chi tiêu đúng mục đích. Cần xây dựng bộ máy quản lý thu chi ngân sách chuyên nghiệp, có năng lực, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

5.1. Tăng Cường Thu Từ Tài Nguyên Thiên Nhiên và Các Ngành Ưu Thế

Nguồn thu từ tài nguyên thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong ngân sách nhà nước của Lào. Tuy nhiên, cần có chính sách quản lý và khai thác hợp lý để đảm bảo nguồn thu bền vững và không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường. Đồng thời, cần tập trung phát triển các ngành có lợi thế so sánh để tạo ra nguồn thu ổn định và bền vững cho ngân sách nhà nước.

5.2. Quản Lý Vốn Viện Trợ Nước Ngoài Hiệu Quả

Vốn viện trợ nước ngoài là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của Lào. Tuy nhiên, cần tăng cường quản lý vốn viện trợ để đảm bảo sử dụng hiệu quả và tránh lãng phí, thất thoát. Cần có cơ chế theo dõi, đánh giá chặt chẽ các dự án sử dụng vốn viện trợ để đảm bảo đạt được mục tiêu đề ra. Đồng thời, cần chủ động tìm kiếm các nguồn vốn viện trợ mới từ các đối tác phát triển khác nhau.

VI. Tương Lai Quản Lý Ngân Sách Hướng Đến Phát Triển Bền Vững

Việc đổi mới quản lý NSNN ở Lào cần hướng đến mục tiêu phát triển bền vững, đảm bảo sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, và công bằng xã hội. Điều này đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương, và sự tham gia tích cực của người dân. Đồng thời, cần tiếp tục cải cách hệ thống thể chế và pháp luật, tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

6.1. Xây Dựng Hệ Thống Ngân Sách Nhà Nước Hiện Đại và Minh Bạch

Cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về NSNN, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch, và phù hợp với thông lệ quốc tế. Cần xây dựng hệ thống thông tin ngân sách hiện đại, cho phép người dân dễ dàng tiếp cận và giám sát. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập quốc tế.

6.2. Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Gắn Liền Với Phát Triển Kinh Tế Xã Hội

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch ngân sách, đảm bảo nguồn lực được phân bổ hợp lý cho các mục tiêu phát triển. Cần ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực then chốt, như giáo dục, y tế, và cơ sở hạ tầng, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Đồng thời, cần chú trọng phát triển các ngành kinh tế xanh, thân thiện với môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào (CHDCND Lào) là một quốc gia kém phát triển ở Đông Nam Á với nền kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp và tài nguyên thiên nhiên. Theo báo cáo năm 2009, dân số Lào khoảng 6 triệu người, trong đó hơn 90% là nông dân, đóng góp khoảng 60% GDP quốc gia. Từ năm 1975 đến 1990, nền kinh tế Lào gặp nhiều khó khăn, ngân sách nhà nước (NSNN) thường xuyên thâm hụt và phụ thuộc lớn vào nguồn vốn nước ngoài. Sau Đại hội Đảng Nhân dân Cách mạng Lào năm 1986 và chính sách mở cửa từ năm 1988, nền kinh tế bắt đầu phát triển, NSNN có nhiều tiến bộ nhưng vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế.

Luận văn tập trung nghiên cứu đổi mới quản lý ngân sách nhà nước ở CHDCND Lào trong bối cảnh chuyển đổi kinh tế thị trường, nhằm hệ thống hóa lý luận quản lý NSNN, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống quản lý NSNN ở Lào, tập trung vào chế độ, chính sách và cơ chế quản lý trong giai đoạn từ năm 1991 đến nay. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ổn định và bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế tài chính công và quản lý ngân sách nhà nước, trong đó:

• Lý thuyết ngân sách nhà nước: NSNN là công cụ điều tiết vĩ mô, phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế, bao gồm thu, chi và cân đối ngân sách.
• Lý thuyết quản lý tài chính công: Tập trung vào nguyên tắc tập trung, minh bạch, hiệu quả và tiết kiệm trong quản lý nguồn lực tài chính công.
• Khái niệm chính:
  • Thu ngân sách nhà nước: Bao gồm thuế, phí, lệ phí, các khoản thu từ hoạt động kinh tế và viện trợ nước ngoài.
  • Chi ngân sách nhà nước: Chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển, chi trả nợ và các khoản chi khác.
  • Cân đối ngân sách: Sự cân bằng giữa thu và chi ngân sách nhằm đảm bảo ổn định tài chính quốc gia.
  • Quản lý ngân sách nhà nước: Quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát ngân sách nhằm đạt hiệu quả kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và đánh giá. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê ngân sách nhà nước Lào từ năm 1991 đến nay, các báo cáo chính phủ, tài liệu pháp luật liên quan và các nghiên cứu trong và ngoài nước về quản lý ngân sách nhà nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ hệ thống quản lý ngân sách nhà nước ở cấp trung ương và địa phương tại Lào. Phương pháp chọn mẫu chủ yếu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài khoảng 3 năm, từ năm 2008 đến 2011, nhằm thu thập và phân tích dữ liệu thực tiễn cũng như đánh giá các chính sách đổi mới.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng thu ngân sách nhà nước Lào còn hạn chế: Thu ngân sách chủ yếu dựa vào thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu và các khoản thu từ tài nguyên thiên nhiên. Tỷ lệ thu ngân sách so với GDP chỉ đạt khoảng 15-20%, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực. Thu nội địa chiếm khoảng 70% tổng thu ngân sách, còn lại là viện trợ và vay nước ngoài.

2. Chi ngân sách tập trung vào chi thường xuyên và đầu tư phát triển: Chi thường xuyên chiếm khoảng 60% tổng chi ngân sách, trong đó chi cho giáo dục, y tế và an ninh quốc phòng là chủ yếu. Chi đầu tư phát triển chiếm khoảng 30%, tập trung vào xây dựng cơ sở hạ tầng và phát triển nông nghiệp.

3. Cân đối ngân sách nhà nước còn nhiều khó khăn: NSNN Lào thường xuyên thâm hụt khoảng 10-15% tổng ngân sách, phải dựa vào vay nợ và viện trợ nước ngoài để bù đắp. Tỷ lệ nợ công so với GDP khoảng 40%, tiềm ẩn rủi ro tài chính.

4. Quản lý ngân sách còn nhiều bất cập: Hệ thống quản lý ngân sách chưa đồng bộ, thiếu minh bạch và hiệu quả. Việc phân bổ ngân sách giữa trung ương và địa phương chưa hợp lý, gây lãng phí và kém hiệu quả. Kiểm soát chi tiêu ngân sách còn yếu, dẫn đến thất thoát và tham nhũng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trên là do nền kinh tế Lào còn phụ thuộc lớn vào tài nguyên thiên nhiên và viện trợ nước ngoài, năng lực quản lý tài chính công còn hạn chế. So với các nghiên cứu về quản lý ngân sách nhà nước ở các nước đang phát triển, Lào có điểm tương đồng về khó khăn trong cân đối ngân sách và quản lý chi tiêu.

Việc thu ngân sách chủ yếu dựa vào các nguồn thu truyền thống khiến nguồn thu không ổn định và dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế toàn cầu. Chi ngân sách tập trung nhiều vào chi thường xuyên làm giảm khả năng đầu tư phát triển bền vững. Cân đối ngân sách thâm hụt kéo dài làm tăng gánh nặng nợ công, ảnh hưởng đến ổn định tài chính quốc gia.

Hệ thống quản lý ngân sách chưa hoàn thiện, thiếu sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và các cơ quan tài chính, dẫn đến hiệu quả sử dụng ngân sách thấp. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ thu, chi ngân sách theo từng năm và phân bổ ngân sách giữa các lĩnh vực sẽ minh họa rõ nét hơn thực trạng này.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường nguồn thu ngân sách nội địa: Đẩy mạnh cải cách hệ thống thuế, mở rộng cơ sở thuế và nâng cao hiệu quả thu thuế nhằm tăng tỷ lệ thu ngân sách so với GDP lên khoảng 25% trong vòng 5 năm. Bộ Tài chính phối hợp với các cơ quan liên quan thực hiện.

2. Cải thiện phân bổ và sử dụng ngân sách: Xây dựng cơ chế phân bổ ngân sách minh bạch, hợp lý giữa trung ương và địa phương, ưu tiên đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và các ngành kinh tế mũi nhọn. Thực hiện trong vòng 3 năm với sự giám sát của Quốc hội và các tổ chức xã hội.

3. Tăng cường quản lý và kiểm soát chi ngân sách: Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách, nâng cao năng lực kiểm toán và thanh tra tài chính để giảm thất thoát, tham nhũng. Đào tạo cán bộ quản lý ngân sách trong 2 năm tới.

4. Phát triển hệ thống tài chính công bền vững: Xây dựng quỹ dự phòng tài chính, kiểm soát nợ công chặt chẽ, giảm tỷ lệ nợ công xuống dưới 35% GDP trong 7 năm tới. Chính phủ phối hợp với các tổ chức quốc tế hỗ trợ kỹ thuật và tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách tài chính công: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp đổi mới quản lý ngân sách nhà nước, từ đó xây dựng chính sách phù hợp với điều kiện kinh tế Lào.

2. Cán bộ quản lý ngân sách và tài chính công: Nâng cao kiến thức về lý luận và thực tiễn quản lý ngân sách, áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả trong công tác hàng ngày.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Cung cấp cơ sở dữ liệu, phân tích chuyên sâu về quản lý ngân sách nhà nước ở Lào, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Các tổ chức quốc tế và nhà tài trợ: Hiểu rõ bối cảnh và nhu cầu hỗ trợ phát triển tài chính công tại Lào, từ đó thiết kế các chương trình viện trợ và hợp tác hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý ngân sách nhà nước ở Lào còn nhiều khó khăn?
   Do nền kinh tế còn phụ thuộc lớn vào tài nguyên thiên nhiên và viện trợ nước ngoài, năng lực quản lý tài chính công hạn chế, hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý chưa hoàn thiện.

2. Thu ngân sách nhà nước Lào chủ yếu dựa vào nguồn nào?
   Chủ yếu là thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu và các khoản thu từ tài nguyên thiên nhiên, chiếm khoảng 70% tổng thu ngân sách nội địa.

3. Ngân sách nhà nước Lào thường xuyên thâm hụt bao nhiêu phần trăm?
   Theo ước tính, thâm hụt ngân sách dao động khoảng 10-15% tổng ngân sách hàng năm, phải dựa vào vay nợ và viện trợ để bù đắp.

4. Giải pháp nào được đề xuất để cải thiện quản lý ngân sách nhà nước?
   Tăng cường nguồn thu nội địa, cải thiện phân bổ và sử dụng ngân sách, nâng cao quản lý và kiểm soát chi tiêu, phát triển hệ thống tài chính công bền vững.

5. Ai nên sử dụng kết quả nghiên cứu này?
   Các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý ngân sách, nhà nghiên cứu kinh tế và các tổ chức quốc tế có liên quan đến phát triển tài chính công tại Lào.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa lý luận và phân tích thực trạng quản lý ngân sách nhà nước ở CHDCND Lào, chỉ ra những tồn tại và hạn chế rõ ràng.
• Thu ngân sách chủ yếu dựa vào thuế và tài nguyên, chi ngân sách tập trung vào chi thường xuyên và đầu tư phát triển.
• Ngân sách thường xuyên thâm hụt, quản lý ngân sách còn thiếu minh bạch và hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp đổi mới quản lý ngân sách nhằm tăng cường nguồn thu, cải thiện phân bổ, nâng cao kiểm soát chi tiêu và phát triển tài chính công bền vững.
• Nghiên cứu có thể làm cơ sở cho các bước tiếp theo trong cải cách tài chính công và phát triển kinh tế xã hội Lào.

Các cơ quan chức năng và nhà nghiên cứu nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SƠ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC.1 Lý luËn vÒ ng©n s¸ch Nhμ n−íc. Sù xuÊt hiÖn Nhµ n−íc trong lÞch sö ®ßi hái ph¶i cã nguån tµi chÝnh ®Ó ®¸p øng nhu cÇu chi tiªu cña m×nh, ®ã lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó xuÊt hiÖn ng©n s¸ch Nhµ n−íc. Cã thÓ nãi sù tån t¹i cña Nhµ n−íc vµ sù ph¸t triÓn kinh tÕ hµng ho¸ - tiÒn tÖ quyÕt ®Þnh sù tån t¹i cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc. ThuËt ng÷ ng©n s¸ch Nhµ n−íc ®−îc dïng phæ biÕn trong ®êi sèng kinh tÕ - x· héi ë mäi quèc gia.

Tuy vËy, quan niÖm vÒ ng©n s¸ch Nhµ n−íc còng ch−a cã sù thèng nhÊt, tuú theo c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau mµ cã nh÷ng kh¸i niÖm kh¸c nhau. LuËt Ng©n s¸ch Nhµ n−íc cña n−íc Céng hoµ X· héi Chñ nghÜa ViÖt Nam quy ®Þnh: “Ng©n s¸ch Nhµ n−íc lµ toµn bé c¸c kho¶n thu - chi cña Nhµ n−íc trong dù to¸n ®· ®−îc c¬ quan Nhµ n−íc cã thÈm quyÒn quyÕt ®Þnh vµ ®−îc thùc hiÖn trong mét n¨m ®Ó ®¶m b¶o c¸c chøc n¨ng nhiÖm vô cña Nhµ n−íc”. Muèn ®æi míi qu¶n lý ng©n s¸ch Nhµ n−íc tr−íc hÕt ph¶i nhËn thøc ®óng ®¾n ph¹m trï ng©n s¸ch Nhµ n−íc vµ nh÷ng mèi liªn hÖ néi t¹i cña nã. Thu chi cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc hoµn toµn kh«ng gièng víi bÊt kú h×nh thøc thu chi cña c¸c chñ thÓ nµo kh¸c.

C¸c kho¶n thu phÇn lín ®Òu mang tÝnh chÊt b¾t buéc (c−ìng bøc) cßn lóc kho¶n chi mang l¹i tÝnh chÊt cÊp ph¸t, kh«ng hoµn tr¶ trùc tiÕp, c¸c ho¹t ®éng thu chi cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc lu«n g¾n chÆt víi quyÒn lùc kinh tÕ chÝnh trÞ cña Nhµ n−íc, ®−îc Nhµ n−íc tiÕn hµnh trªn c¬ së nh÷ng luËt lÖ nhÊt ®Þnh. §»ng sau nh÷ng ho¹t ®éng thu chi tµi chÝnh ®ã chøa dùng nh÷ng néi dung kinh tÕ - x· héi, nh÷ng quan hÖ kinh tÕ, quan hÖ lîi Ých nhÊt ®Þnh vµ trong c¸c quan hÖ lîi Ých ®ã, lîi Ých quèc gia, lîi Ých tËp thÓ bao giê còng ®−îc ®Æt lªn hµng ®Çu vµ chi phèi c¸c lîi Ých kh¸c trong thu chi ng©n s¸ch Nhµ n−íc. Nh− vËy mét mÆt ng©n s¸ch Nhµ n−íc lµ mét hÖ thèng c¸c mèi quan hÖ lîi Ých gi÷a Nhµ n−íc víi c¸c tæ chøc kinh tÕ - x· häi vµ d©n c− trong ph©n phèi vµ l−u th«ng tiÒn tÖ 4 d−íi c¸c h×nh thøc chuyÓn dÞch mét bé phËn thu nhËp b»ng tiÒn ë c¸c chñ thÓ kh¸c trong nÒn kinh tÕ thµnh thu nhËp cña Nhµ n−íc. MÆt kh¸c ng©n s¸ch Nhµ n−íc lµ mét hÖ thèng c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ gi÷a c¸c cÊp, c¸c ngµnh, c¸c tæ chøc ë lÜnh vùc ho¹t ®éng cña Nhµ n−íc trong ph©n phèi, chuyÓn dÞch nguån thu nhËp cña Nhµ n−íc ®Õn c¸c ®èi t−îng sö dông ®Ó thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô cña Nhµ n−íc.

§ã lµ tiÒm lùc còng lµ mét lo¹t quyÒn lùc cña Nhµ n−íc. Hai ®Æc tr−ng bªn trong ®ã cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc chÕ ®Þnh néi dung ph¹m trï kinh tÕ cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc, tõ ®ã cã thÓ hiÓu kh¸i qu¸t vÒ b¶n chÊt ng©n s¸ch Nhµ n−íc nh− sau: Ng©n s¸ch Nhµ n−íc lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh c¸c mèi quan hÖ gi÷a Nhµ n−íc vµ c¸c chñ thÓ kh¸c trong ph©n phèi tæng s¶n phÈm quèc d©n, chuyÓn dÞch mét bé phËn thu nhËp b»ng tiÒn ë c¸c chñ thÓ kinh tÕ kh¸c thµnh thu nhËp cña Nhµ n−íc vµ ph©n phèi chuyÓn dÞch nguån thu nhËp ®ã ®Õn c¸c ®èi t−îng sö dông ®Ó thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng, nhiÖm vô cña nhµ n−íc, lµ tiÒm lùc vËt chÊt cña Nhµ n−íc ®Ó ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ.1 Vai trß cña ng©n s¸ch Nhμ n−íc. NSNN lµ quü tiÒn tÖ tËp trung lín nhÊt trong nÒn kinh tÕ, cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi tæng s¶n phÈm x· héi vµ thu nhËp quèc d©n vµ cã mèi quan hÖ kh¨ng khÝt víi tÊt c¶ c¸c kh©u cña c¶ hÖ thèng tµi chÝnh, ®Æc biÖt lµ tµi chÝnh doanh nghiÖp vµ tÝn dông. NSNN kh«ng thÓ t¸ch rêi víi vai trß cña Nhµ n−íc.

Nhµ n−íc qu¶n lý vµ sö dông ng©n s¸ch ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña m×nh. Vai trß ng©n s¸ch Nhµ n−íc ®−îc thÓ hiÖn qua c¸c ®iÓm sau: Thø nhÊt, vai trß ng©n s¸ch Nhµ n−íc trong ph©n phèi tæng s¶n phÈm x· héi, thÓ hiÖn ë c¸c mÆt chñ yÕu sau ®©y: - X¸c ®Þnh mét c¸ch cã khoa häc, ®Æt ra mét tû lÖ huy ®éng s¶n phÈm x· héi vµo NSNN, lÊy ®ã lµm c¨n cø ®iÒu chØnh quan hÖ Nhµ n−íc víi doanh nghiÖp vµ d©n c− trong ph©n phèi tæng s¶n phÈm x· héi. - X¸c ®Þnh quan hÖ thuÕ trong tæng s¶n phÈm, ®¶m b¶o Nhµ n−íc cã nguån thu th−êng xuyªn, æn ®Þnh, thùc hiÖn ®iÒu tiÕt hîp lý lîi Ých trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. 5 - X¸c ®Þnh c¸c h×nh thøc huy ®éng ngoµi thuÕ trªn thÞ tr−êng tµi chÝnh, d−íi c¸c h×nh thøc c«ng tr¸i quèc gia, tr¸i phiÕu kho b¹c, tÝn phiÕu kho b¹c, nh»m trang tr¶i béi chi NSNN.

- X¸c ®Þnh vai trß quyÒn së h÷u tµi s¶n c«ng vµ tµi nguyªn quèc gia ®Ó gi¶i quyÕt nguån huy ®ång. - Thø hai, vai trß NSNN trong æn ®Þnh vµ t¨ng c−êng kinh tÕ, ®−îc thÓ hiÖn trªn c¸c mÆt : kÝch thÝch t¹o hµnh lang m«i tr−êng vµ g©y søc Ðp. Nhµ n−íc thùc hiÖn chÝnh s¸ch thuÕ ®Ó võa kÝch thÝch võa g©y søc Ðp. thuÕ lµ mét c«ng cô chñ yÕu cña Nhµ n−íc trong viÖc qu¶n lý vµ ®iÒu tiÕt vÜ m« nÒn kinh tÕ, cã t¸c dông phôc vô vµ cã hiÖu qu¶ chñ tr−¬ng gi¶i phãng c¸c tiÒm n¨ng cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, gãp phÇn ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý vµ c¬ cÊu kinh tÕ, thóc ®Èy s¾p xÕp l¹i s¶n xuÊt, thóc ®Èy h¹ch to¸n kinh tÕ, g¾n kinh tÕ thÞ tr−êng víi kÕ ho¹ch kinh tÕ quèc d©n, më réng kinh tÕ ®èi ngo¹i, b¶o vÖ kinh tÕ néi ®Þa, thùc hiÖn sù b×nh ®¼ng vµ c¹nh tranh lµnh m¹nh gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ®Ó ph¸t triÓn cã lîi cho nÒn kinh tÕ.

T¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi trªn c¸c mÆt tµi chÝnh, ®Ó khuyÕn khÝch c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cã doanh lîi trong ®Çu t− ph¸t triÓn. §Çu t− cho kÕt cÊu h¹ tÇng kinh tÕ - x· héi, t¹o m«i tr−êng thuËn lîi cho ®Çu t− khai th¸c tµi nguyªn, søc lao ®éng thÞ tr−êng… §Çu t− cho c¸c ngµnh kinh tÕ mòi nhän, c¸c c«ng tr×nh träng ®iÓm, c¸c c¬ së kinh tÕ then chèt ®Ó chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ, ®Ó cã thªm nh÷ng s¶n phÈm chñ lùc, ®Ó t¹o ra c¬ së vËt chÊt kü thuËt, ®Ó lµm chç dùa cho c¸c ngµnh c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trong ph¸t triÓn kinh tÕ. KiÒm chÕ vµ ®Èy lïi l¹m ph¸t, æn ®Þnh tiÒn tÖ, gi¸ c¶ thÞ tr−êng, gãp phÇn æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt, æn ®Þnh ®êi sèng nh©n d©n. Thø ba, vai trß cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc trong æn ®Þnh chÝnh trÞ, b¶o vÖ thµnh qu¶ c¸ch m¹ng.

Vai trß cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc trong ph©n phèi tæng s¶n phÈm x· héi, trong æn ®Þnh vµ ph¸t triÓn kinh tÕ, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n, t¹o ®iÒu kiÖn cho æn ®Þnh chÝnh trÞ th«ng qua NSNN ®¶m b¶o c¸c nhu cÇu vµ ®iÒu kiÖn ®Ó kh«ng ngõng hoµn thiÖn bé m¸y Nhµ n−íc, ph¸t huy vai trß cña bé m¸y Nhµ n−íc trong viÖc qu¶n lý mäi lÜnh vùc 6 cña ®Êt n−íc, ®¶m b¶o an ninh, quèc phßng, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn nh÷ng thµnh tùu ®· ®¹t ®−îc cña sù nghiÖp c¸ch m¹ng. Thø t−, vai trß kiÓm tra qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ quèc d©n, còng nh− c¸c ngµnh, c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt kinh doanh, nh»m thóc ®Èy, ph¸t triÓn, khai th¸c tiÒm n¨ng kinh tÕ, kiÓm tra b¶o vÖ tµi s¶n quèc gia, tµi s¶n Nhµ n−íc, chèng thÊt tho¸t, l·ng phÝ, kiÓm tra viÖc chÊp hµnh luËt ph¸p vÒ NSNN, kû luËt tµi chÝnh, ®¶m b¶o trËt tù kû c−¬ng trong ho¹t ®éng tµi chÝnh.2 Néi dung ng©n s¸ch Nhμ n−íc. Néi dung cña ng©n s¸ch Nhµ n−íc ®−îc ph¶n ¸nh qua c¸c bé phËn sau ®©y: - Thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc. - Chi ng©n s¸ch Nhµ n−íc.

- C©n ®èi ng©n s¸ch Nhµ n−íc.1 Thu ng©n s¸ch Nhμ n−íc. VÒ mÆt ph¸p lý, thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc b¶o gåm nh÷ng kho¶n tiÒn Nhµ n−íc huy ®éng vµo ng©n s¸ch ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu chi tiªu cña Nhµ n−íc. VÒ thùc chÊt thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc chØ b¶o gåm nh÷ng kho¶n tiÒn ®−îc huy ®éng vµo ng©n s¸ch mµ kh«ng bÞ rµng buéc bëi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ trùc tiÕp cho ®èi t−îng nép. PhÇn lín c¸c kho¶n thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc ®Òu mang tÝnh chÊt c−ìng bøc, phÇn cßn l¹i lµ c¸c nguån thu kh¸c cña Nhµ n−íc ( thu ngoµi thuÕ ).

Nh− vËy, thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc vÒ thùc chÊt sÏ kh«ng bao gåm c¸c kho¶n vay cña Nhµ n−íc. C¸c kho¶n vay ra khái néi dung thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc cã ý nghÜa kinh tÕ quan träng, nã ph¶n ¸nh ®óng sè thùc thu cña Nhµ n−íc, thÓ hiÖn chÝnh x¸c sè béi chi vµ tû lÖ béi chi, tr¸nh ®−îc sù nhÇm lÉn gi÷a thùc tÕ thu cña Nhµ n−íc vµ sè Nhµ n−íc ph¶i ®i vay ®Ó chi. VÒ mÆt b¶n chÊt, thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc lµ hÖ thèng nh÷ng quan hÖ kinh tÕ gi÷a Nhµ n−íc vµ x· héi ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh Nhµ n−íc huy ®éng c¸c nguån tµi chÝnh ®Ó h×nh thµnh nªn quü tiÒn tÖ tËp trung cña Nhµ n−íc nh»m tho¶ m·n c¸c nhu cÇu chi tiªu cña Nhµ n−íc. + Theo luËt ng©n s¸ch Nhµ n−íc ban hµnh ngµy 20/03/1996 thu ng©n s¸ch Nhµ n−íc ë ViÖt Nam b¶o gåm: 1.

ThuÕ, phÝ, lÖ phÝ do c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n nép theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. C¸c kho¶n thu tõ ho¹t ®éng kinh tÕ cña Nhµ n−íc. - Lîi tøc tõ vèn gãp cña Nhµ n−íc vµo c¸c doanh nghiÖp; - TiÒn thu håi vèn cña Nhµ n−íc t¹i c¸c c¬ së kinh tÕ; - Thu håi tiÒn cho vay cña Nhµ n−íc (c¶ gèc vµ l·i); 3. Thu håi quü dù tr÷ Nhµ n−íc; 4.

TiÒn sö dông ®Êt ; thu tù hoa lîi c«ng s¶n vµ ®Êt c«ng Ých; 5. C¸c kho¶n huy ®éng ®èng gãp cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ®Ó ®Çu t− x©y dùng c¸c c«ng tr×nh kÕt cÊu h¹ tÇng c¬ së; 6. c¸c kho¶n ®ãng gãp tù nguyÖn cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ë trong vµ ngoµi n−íc; 7. C¸c kho¶n di s¶n Nhµ n−íc ®−îc h−ëng.

Thu kÕt d− ng©n s¸ch n¨m tr−íc. TiÒn b¸n hoÆc cho thuª tµi s¶n thuéc së h÷u Nhµ n−íc t¹i c¸c ®¬n vÞ hµnh ch¸nh, sù nghiÖp. C¸c kho¶n tiÒn ph¹t, tÞch thu; 11. C¸c kho¶n thu kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt; 12.

C¸c kho¶n viÖn trî kh«ng hoµn l¹i b»ng tiÒn, b»ng hiÖn vËt cña chÝnh phñ c¸c n−íc, c¸c tæ chøc, c¸ nh©n ë n−íc ngoµi; 13.