Chương 1: LÝ THUYẾT CHUNG 0 VỀ QUẢN TRỊ DỊCH VỤ KHO HÀNG 1.1 Vai trò, chức năng và phân loại kho hàng 1. Vai trò của kho hàng trong chuỗi cung ứng Kho hàng đóng một vai trò đặc biệt quan trọng trong chuỗi phân phối hàng hóa của doanh nghiệp như: 1. Giao, nhận hàng hóa chính xác, kịp thời. Tồn trữ và bảo quản hàng hóa: Đảm bảo hàng hoá nguyên vẹn về số lượng, chất lượng trong suốt quá trình tác nghiệp; tận dụng tối đa diện tích và dung tích kho hàng hóa; chăm sóc, bảo quản hàng hoá trong kho 3.
Gom hàng : Khi hàng hoá,nguyên liệu được nhập từ nhiều nguồn nhỏ, lẻ khác nhau thì kho hàng hóa đóng vai trò là điểm tập kết để hợp nhất thành lô hàng lớn, như vậy sẽ có được lợi thế nhờ qui mô khi tiếp tục vận chuyển tới nhà máy, thị trường tiêu thụ bằng việc tận dụng tốt trọng tải của các phương tiện vận tải. Phối hợp hàng hoá: Để đáp ứng tốt đơn hàng gồm nhiều mặt hàng đa dạng của khách hàng, kho hàng hóa có nhiệm vụ tách lô hàng lớn ra, phối hợp và ghép nhiều loại hàng hoá khác nhau thành một đơn hàng hoàn chỉnh, đảm bảo hàng hoá sẵn sàng cho quá trình bán hàng. Sau đó từng đơn hàng sẽ được vận chuyển bằng các phương tiện nhỏ tới khách hàng. Phát triển các hoạt động dịch vụ giá trị gia tăng cho hàng hóa 1.
Chức năng của kho hàng Kho hàng có 1 số chức năng chính sau: 1. Hỗ trợ cho sản xuất: - Nhà kho đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cho sản xuất, để sản xuất sản phẩm công ty có thể cần nhiều loại nguyên, nhiên, vật liệu, linh kiện, phụ tùng 1 được sản xuất từ các nhà máy khác nhau. 1 - Các nhà máy này sẽ vận chuyển vật tư về kho nguyên vật liệu của nhà máy theo đơn hàng hợp đồng đã thỏa thuận trước. - Hàng được dự trữ tại kho và sẽ giao cho bộ phận sản xuất khi có nhu cầu.
Kho nguyên vật liệu thường nằm ngay trong nhà máy. - Nhờ có kho đảm bảo vật tư cho sản xuất đúng chất lượng, đủ số lượng, kịp thời gian, giúp sản xuất tiến hành liên tục, nhịp nhàng. Tổng hợp sản phẩm: - Công ty sản xuất thường có nhiều nhà cung cấp, mỗi nhà cung cấp sản xuất những loại hàng khác nhau và ở đầu ra công ty cũng có nhiều khách hàng, mỗi khách hàng lại cần những sản phẩm khác nhau. - Cho nên theo thỏa thuận các nhà cung cấp đưa hàng về kho trung tâm của công ty.
Tại đây hàng hóa sẽ được phân loaị, tổng hợp, gia cố theo từng đơn hàng yêu cầu của khách rồi chuyển đến cho khách hàng. Gom hàng: - Có những khách hàng cần những lô hàng lớn đồng thời tại một thời điểm cụ thể một nhà cung cấp không đủ sức cung ứng đủ hàng cho khách. Trường hợp này hàng sẽ được vận chuyển nguyên toa từ các nhà cung cấp về kho của công ty. - Tại kho của công ty, hàng được tập trung từ nhiều nhà cung cấp thành một lô hàng lớn để cung cấp cho khách hàng.
Tách hàng thành những lô hàng nhỏ: - Có những khách hàng cần những lô hàng nhỏ, để đáp ứng nhu cầu này, hàng sẽ được đưa từ nhà máy về kho. Tại kho sẽ tiến hành tách lô hàng lớn thành nhiều lô hàng nhỏ, có số lượng, chất lượng phù hợp với yêu cầu của khách hàng và tổ chức vận chuyển đến khách. Phân loại kho hàng Trong xã hội thì sự tồn tại của kho là một tất yếu khách quan, nhưng trong một tổ chức thì không nhất thiết phải xây dựng kho riêng của mình. Có nhiều loại kho, nên khi có nhu cầu có thể lựa chọn, sử dụng loại kho nào mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất.
Một số loại kho: * Theo lĩnh vực logistics: - Kho logistics cung ứng - Kho logistics sản xuất - Kho logistics phân phối. * Theo công đoạn logistics: - Kho doanh nghiệp sản xuất - Kho doanh nghiệp thương mại bán lẻ - Kho doanh nghiệp thương mại trung gian - Kho của các trung gian trong chuỗi cung ứng. * Theo liên kết giao thông: - Kho có cầu cảng - Kho có đường bộ nhánh - Kho có đường sắt nhánh - Kho tổ hợp. * Theo mức độ hiện đại của mặt bằng kho (theo Knight Frank); - Kho hạng A+ - Kho hạng A - Kho hạng B 1 - Kho hạng C 3 - Kho hạng D 1.
Theo nhiệm vụ chính của kho: - Kho thu mua, kho tiếp nhận: loại kho này thường đặt ở nơi sản xuất, khai thác hay đầu mối ga, cảng để thu mua hay tiếp nhận hàng hóa. Kho này chỉ làm nhiệm vụ gom hàng trong một thời gian rồi chuyển đến nơi tiêu dùng hoặc các kho xuất bán. - Kho tiêu thụ: kho này chứa các thành phần của nhà máy sản xuất ra. Nhiệm vụ chính của kho này là kiểm nghiệm phẩm chất, sắp xếp, phân loại, đóng gói hình thành những lô hàng thích hợp để chuyển bán cho các doanh nghiệp thương mại hoặc đơn vị tiêu dùng khác.
- Kho trung chuyển: là kho được đặt trên đường vận động của hàng hóa ở các ga, cảng, bến để nhận hàng từ phương tiện vận chuyển này sang phương tiện vận chuyển khác. - Kho dự trữ: là loại kho dùng để dự trữ những hàng hóa trong một thời gian dài và chỉ dược dùng khi có lệnh của cấp quản lý trực tiếp. - Kho cung ứng, cấp phát: là loại kho đặt gần các đơn vị tiêu dùng nhằm giao hàng thuận lợi cho các đơn vị khách hàng. Phân loại theo mặt hàng bảo quản trong kho - Kho kim khí : kho gang, thép, đồng, chì, nhôm… - Kho xăng dầu : kho xăng, kho dầu diêzen, kho dầu nhờn.
- Kho than : kho than cám, kho than cục, kho than cốc. - Kho máy móc, thiết bị, kho máy công cụ tiện, phay, bào, kho máy bơm, kho máy khai khoáng, kho máy xây dựng. - Kho phụ tùng : kho phụ tùng ô tô, kho phụ tùng máy kéo, kho phụ tùng máy công cụ, kho phụ tùng- máy điện. - Kho hóa chất : kho axít HCl, H2SO4 v.
- Kho hàng tiêu dùng, bao gồm các kho1 lương thực, thực phẩm, vải, 4 quần áo, tạp phẩm… 3, Phân loại theo loại hình xây dựng - Kho kín : Là loại kho có thể ngăn cách với mức độ nhất định ảnh hưởng trực tiếp. của môi trường bên ngoài tới các hàng hóa dự trữ, bảo quản trong kho Loại kho này dùng để dự trứ và bảo quản những loại hàng hóa không chịu được ảnh hưởng trực tiếp của môi trường bên ngoài như mưa, nắng. - Kho nửa kín : Là loại kho chỉ có mái che, không có tường xung quanh, hoặc chỉ có một, hai, ba mặt tường hoặc bốn mặt tường nhưng tường thấp hơn độ cao của mái hiên. Loại kho này dùng để dự trữ và bảo quản những loại hàng hóa cần tránh mưa, nắng.
- Kho lộ thiên (ke, bãi hàng): đây là những sân, bãi có rải đá, bê tông hoặc đất nện xung quanh có tường hoặc hàng rào. Loại kho này dùng để dự trữ và bảo quản những hàng hóa ít bị ảnh hưởng trực tiếp ở điều kiện ngoài trời. Phân loại theo đặc điểm xây dựng và thiết bị nhà kho - Kho thông thường : là loại kho xây dựng theo kiể thông thường, bằng vật liệu thông thường. - Kho đặc biệt : là loại kho có cấu tạo và thiết bị đăc biệt để bảo quản 1 hay một số mặt hàng.
Ví dụ : kho có nhiệt độ thấp (kho lạnh). - Kho độc hại và nguy hiểm : là loại kho chứa các loại hàng độc hại (thuộc trừ sâu, diệt cỏ.) và mặt hàng nguy hiểm (thuốc nổ, vũ khí, chất phóng xạ. Loại kho này phải được xây dựng ồ khu vực riêng để bảo đảm yêu cầú an toàn. Phân loai theo đô bền của kho - Kho kiên cố : là loại kho có độ bền, có thể sử dụng trong một thời gian dài và chứa đựng những vật liệu hàng hóa nặng.
- Kho bán kiên cố : là loại kho có độ bền chắc nhất định. Có thời gian sử dụng tương đối dài 1 5 - Kho tạm (lán, lều) : Loại kho này chỉ sử dụng trong thời gian ngắn. Loại kho này được xây dựng bằng loại vật liệu xây dựng có độ bên chắc kém như tranh, tre, nứa, lá, giấy dầu. Phân loại theo phương thức quản lý - Kho truyền thống ( Warehouse) - Kho trung chuyển nhanh - Trung tâm phân phối - Kho ngoại quan - Kho bảo thuế - Kho hàng lẻ CFS 1.
Cơ sở vật chất kho hàng 1. Thiết bị vận chuyển hàng Các dạng cơ bản của các thiết bị dùng trong kho hàng bao gồm: * Xe nâng: dùng điện hay chạy bằng nhiên liệu xăng hay dầu: Xe nâng là thiết bị cơ giới xếp dỡ dùng để nâng hạ và vận chuyển hàng trong kho bãi cũng như trên phương tiện vận chuyển. Tùy từng loại xe nâng có thể có chiều cao nâng hàng từ 1.3m, trọng lượng nâng từ 1000-1600kg. Xe nâng thủy lực có khối lượng xử lý hàng không lớn (30-40 pallet/1 ca), trọng lượng từ 0.
Xe nâng điện tiện lợi hơn xe nâng thủy lực, tốc độ nâng của xiên hàng cao hơn. Xe nâng tự hành sử dụng tại các khu vực có cường độ xếp dỡ di chuyển hàng cao; có quy mô di chuyển rộng nhưng không gian di chuyển lại hạn hẹp. Xe nâng có cần nâng kéo dài được cho phép nâng hàng với độ cao lớn. - Các xe nâng thế hệ mới có trang bị thêm màn hình vi tính nhằm định vị vị trí lô hàng trong kho hoặc máy quyét (scanner) để nhận dạng mặt hàng xuất kho.
1 * Xe xếp dỡ: 6 Là thiết bị cơ giới xếp dỡ hoàn chỉnh dùng trong công tác xếp dỡ hàng với phương tiện vận tải, chuyển hàng và phân bố hàng hóa lên các giá kệ. Phân loại: - Xe xếp dỡ có động cơ diesel, xăng, gas: xe này thường hoạt động ở các bãi hàng - Xe xếp dỡ động cơ điện: hoạt động ở các kho hàng, nâng từ 1-5T, chiều cao nâng từ 3-4. * Nâng tay: Là thiết bị đơn giản để nâng hàng và di chuyển hàng bên trong kho ở khoảng cách ngắn, thường dùng để đóng hàng. Nâng tay có 2 loại là điều khiển bằng tay hoặc tự động.
* Pa-let: có thể làm bằng gỗ, nhựa hoặc bằng kim loại: * Palăng: palăng gồm palăng xích và palăng điện. - Palang là thiết bị nâng hàng được treo trên cao, gồm một cơ cấu nâng và có thể thêm một cơ cấu di chuyển, thường có kích thước gọn nhẹ, kết cấu đơn giản.