Luận văn: Xây dựng định mức lao động tại Công ty Viettel

Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu định mức lao động tại công ty Viettel. Phân tích thực trạng, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý. Tải ngay!

• Tác giả: Trần Hồng Thái
• Người hướng dẫn: TS. Trương Minh Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Xây dựng định mức lao động tại Công ty Thương mại và Xuất nhập khẩu Viettel
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Luận văn định mức lao động tại Viettel Tổng quan cốt lõi

Định mức lao động là một công cụ quản trị nền tảng, quyết định trực tiếp đến hiệu quả sản xuất và chính sách đãi ngộ trong doanh nghiệp. Luận văn thạc sĩ “Xây dựng định mức lao động tại Công ty Thương mại và Xuất nhập khẩu Viettel” của tác giả Trần Hồng Thái cung cấp một góc nhìn chuyên sâu về chủ đề này. Nghiên cứu tập trung vào thực tiễn tại Nhà máy in Viettel, một đơn vị sản xuất đặc thù. Việc phân tích tài liệu này không chỉ có giá trị học thuật mà còn mang lại những bài học thực tiễn cho các nhà quản lý. Một hệ thống định mức lao động khoa học giúp doanh nghiệp hoạch định nguồn lực chính xác, xây dựng cơ chế trả lương theo hiệu quả công bằng và thúc đẩy năng suất lao động. Ngược lại, một hệ thống định mức lỗi thời hoặc thiếu cơ sở khoa học sẽ kìm hãm sự phát triển, gây bất mãn trong nội bộ và lãng phí nguồn lực. Luận văn này đi sâu vào việc làm rõ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi, biến nó thành một tài liệu tham khảo giá trị cho bất kỳ ai quan tâm đến lĩnh vực quản trị nhân sự Viettel và tối ưu hóa nguồn nhân lực.

1.1. Sự cần thiết của việc xây dựng định mức lao động khoa học

Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, việc xây dựng định mức lao động khoa học trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây là cơ sở để tổ chức lao động, sắp xếp dây chuyền sản xuất và hoạch định chi phí nhân công. Theo luận văn, định mức lao động không chỉ là thước đo hao phí thời gian, mà còn là công cụ để tăng cường kỷ luật, tạo động lực làm việc và cải tiến quy trình. Một định mức chuẩn xác cho phép doanh nghiệp đo lường hiệu quả công việc một cách khách quan, từ đó làm căn cứ cho việc khoán sản phẩm và khen thưởng. Thiếu đi định mức, việc quản lý trở nên cảm tính, khó xác định được nút thắt trong sản xuất và không có cơ sở để cải tiến. Vì vậy, đầu tư vào công tác định mức chính là đầu tư cho nền tảng quản trị bền vững, giúp doanh nghiệp khai thác tối đa tiềm năng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Tổng quan nội dung chính từ luận văn quản trị nhân lực

Luận văn của tác giả Trần Hồng Thái được kết cấu một cách logic, đi từ lý luận đến thực tiễn. Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về định mức lao động, bao gồm khái niệm, vai trò và các phương pháp định mức phổ biến. Chương 2 trình bày phương pháp nghiên cứu, chủ yếu sử dụng phương pháp quan sát, phân tích và tổng kết kinh nghiệm tại Nhà máy in Viettel. Trọng tâm của luận văn quản trị nhân sự này nằm ở Chương 3, nơi tác giả phân tích chi tiết thực trạng công tác định mức tại đơn vị. Các số liệu, quy trình và những bất cập trong quản lý lao động được mổ xẻ kỹ lưỡng. Cuối cùng, Chương 4 đề xuất các giải pháp hoàn thiện định mức lao động, hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Cấu trúc này giúp người đọc có cái nhìn toàn diện, từ nền tảng lý thuyết đến các kiến nghị ứng dụng cụ thể trong môi trường doanh nghiệp.

II. Thách thức trong công tác định mức lao động tại Viettel

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, Nhà máy in Viettel vẫn đối mặt với những thách thức không nhỏ trong công tác định mức lao động. Luận văn chỉ rõ thực trạng công tác định mức tại đây còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động. Vấn đề cốt lõi là công tác định mức hiện tại “chỉ mang tính hành chính và giải quyết các nhu cầu nhân lực ngắn hạn”, thiếu tầm nhìn chiến lược dài hạn. Các định mức được xây dựng chưa hoàn toàn dựa trên cơ sở phân tích khoa học, đôi khi còn mang tính kinh nghiệm chủ quan. Điều này dẫn đến một hệ thống định mức chưa đủ linh hoạt để đáp ứng sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và yêu cầu sản xuất. Hậu quả là việc quản lý lao động gặp khó khăn, việc đánh giá hiệu suất nhân viên chưa thực sự chính xác, và tiềm ẩn nguy cơ gây ra sự không công bằng trong chính sách lương thưởng, làm giảm động lực của người lao động.

2.1. Phân tích thực trạng quản trị nhân sự Viettel ở Nhà máy in

Thực trạng tại Nhà máy in cho thấy công tác quản trị nhân sự Viettel còn những điểm cần cải thiện, đặc biệt trong lĩnh vực định mức. Luận văn nêu bật việc các kế hoạch xây dựng định mức còn “rời rạc và cá nhân, chưa logic”. Quy trình xây dựng phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của cán bộ chuyên trách mà thiếu các phương pháp đo lường hiện đại như bấm giờ, chụp ảnh ngày làm việc một cách có hệ thống. Bên cạnh đó, các yếu tố như đặc điểm máy móc, trình độ kỹ thuật của công nhân và điều kiện làm việc chưa được xem xét đầy đủ khi xây dựng định mức. Điều này tạo ra một khoảng cách giữa định mức lý thuyết và năng lực thực thi, khiến việc áp dụng vào thực tế gặp nhiều trở ngại. Việc này đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện trong tư duy và phương pháp luận về quản lý lao động.

2.2. Những bất cập trong cơ chế đo lường hiệu quả công việc

Cơ chế đo lường hiệu quả công việc hiện tại của Nhà máy in bộc lộ nhiều bất cập. Khi định mức không chính xác, các chỉ số đánh giá đi kèm cũng mất đi tính khách quan. Việc trả lương chủ yếu dựa trên sản phẩm tập thể và cá nhân, nhưng nếu định mức quá lỏng lẻo, nó không phản ánh đúng nỗ lực của người lao động. Ngược lại, định mức quá khắt khe sẽ tạo áp lực không cần thiết. Luận văn chỉ ra các yếu tố gây ảnh hưởng đến hiệu quả nhưng chưa được lượng hóa trong định mức, bao gồm: đặc điểm tổ chức phục vụ nơi làm việc, vấn đề quản lý vật tư, và các yếu tố thuộc về văn hóa doanh nghiệp Viettel. Những thiếu sót này làm cho hệ thống KPI trong doanh nghiệp viễn thông chưa phát huy hết tác dụng, cần có những giải pháp hoàn thiện định mức lao động để khắc phục.

III. Phương pháp xây dựng định mức lao động Viettel hiệu quả

Để giải quyết các thách thức hiện hữu, luận văn đã đề xuất một quy trình và các phương pháp định mức mang tính khoa học và hệ thống hơn. Nền tảng của việc xây dựng định mức hiệu quả là phải dựa trên phân tích chi tiết, thay vì chỉ ước lượng theo kinh nghiệm. Quá trình này đòi hỏi sự kết hợp giữa phương pháp phân tích và phương pháp tổng hợp. Phương pháp phân tích tập trung vào việc mổ xẻ quy trình công việc thành các thao tác nhỏ, đo lường thời gian hao phí cho từng thao tác, từ đó loại bỏ các động tác thừa và tối ưu hóa quy trình. Đây là cách tiếp cận từ dưới lên, đảm bảo tính chính xác và chi tiết. Việc áp dụng các kỹ thuật như bấm giờ, chụp ảnh ngày làm việc là công cụ không thể thiếu trong giai đoạn này, giúp thu thập dữ liệu khách quan để xây dựng định mức lao động một cách khoa học.

3.1. Vận dụng các phương pháp định mức phân tích và tổng hợp

Luận văn nhấn mạnh sự cần thiết phải kết hợp hai nhóm phương pháp chính. Nhóm phương pháp tổng hợp, dựa trên thống kê kinh nghiệm, có ưu điểm là nhanh gọn nhưng độ chính xác không cao. Nó phù hợp cho việc xây dựng định mức ban đầu hoặc cho các công việc đơn giản. Ngược lại, nhóm phương pháp định mức phân tích đòi hỏi sự đầu tư về thời gian và chuyên môn nhưng mang lại kết quả tin cậy. Phương pháp này chia nhỏ công việc, nghiên cứu điều kiện tổ chức - kỹ thuật, và khảo sát thời gian thực tế. Sự kết hợp linh hoạt giữa hai phương pháp này cho phép Viettel xây dựng một hệ thống định mức vừa bao quát, vừa chi tiết, phù hợp với từng loại hình sản xuất, từ đơn chiếc đến hàng loạt, góp phần tối ưu hóa nguồn nhân lực.

3.2. Quy trình thiết lập định mức qua phân tích và khảo sát

Quy trình được đề xuất bao gồm các bước rõ ràng. Bước đầu tiên là phân chia bước công việc thành các bộ phận hợp thành và loại bỏ các thao tác thừa. Bước hai là phân tích các nhân tố ảnh hưởng và xác định điều kiện tổ chức kỹ thuật tối ưu. Bước ba là tiến hành khảo sát hao phí thời gian thực tế tại nơi làm việc thông qua các công cụ đo lường chuyên dụng. Dữ liệu thu thập được sẽ là cơ sở để tính toán thời gian tác nghiệp, thời gian phục vụ, thời gian nghỉ ngơi cần thiết. Cuối cùng, Hội đồng định mức sẽ tổng hợp, tính toán và ban hành định mức chính thức. Quy trình này đảm bảo việc xây dựng định mức lao động có căn cứ khoa học, minh bạch và dễ dàng cập nhật khi có sự thay đổi về công nghệ hay quy trình.

IV. Top giải pháp hoàn thiện định mức lao động tại Viettel

Từ việc phân tích thực trạng và cơ sở lý luận, luận văn đã đưa ra một hệ thống các giải pháp hoàn thiện định mức lao động toàn diện, không chỉ tập trung vào kỹ thuật tính toán mà còn bao quát cả các yếu tố quản lý và môi trường làm việc. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một hệ thống định mức tiên tiến, linh hoạt và thực sự trở thành đòn bẩy cho năng suất lao động. Các giải pháp này được thiết kế để giải quyết tận gốc những bất cập đã được chỉ ra, từ việc cải tiến phương pháp xây dựng định mức, hoàn thiện tổ chức công tác định mức, cho đến việc nâng cao năng lực của đội ngũ và cải thiện điều kiện làm việc. Đây là một lộ trình cải cách tổng thể, đòi hỏi sự quyết tâm của ban lãnh đạo và sự tham gia của toàn thể người lao động trong doanh nghiệp.

4.1. Cải tiến phương pháp và tổ chức công tác định mức

Giải pháp trọng tâm là phải chuẩn hóa phương pháp định mức. Thay vì dựa vào kinh nghiệm, cần áp dụng rộng rãi các phương pháp phân tích - khảo sát. Doanh nghiệp cần thành lập một bộ phận chuyên trách hoặc Hội đồng định mức có đủ chuyên môn, hoạt động thường xuyên để xây dựng, rà soát và điều chỉnh định mức. Bên cạnh đó, cần xây dựng một bộ tiêu chuẩn thời gian cho các thao tác, công việc điển hình, làm cơ sở dữ liệu để việc định mức sau này nhanh chóng và chính xác hơn. Việc hoàn thiện tổ chức công tác định mức cũng bao gồm việc ban hành quy chế rõ ràng, phân định trách nhiệm cụ thể cho từng bộ phận trong quá trình xây dựng định mức lao động và giám sát thực hiện.

4.2. Gắn kết định mức với chính sách trả lương theo hiệu quả

Một định mức chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó gắn liền với chính sách đãi ngộ. Giải pháp quan trọng là xây dựng cơ chế trả lương theo hiệu quả dựa trên mức độ hoàn thành định mức. Hệ thống này cần đảm bảo tính công bằng, minh bạch và khuyến khích người lao động vượt mức. Khi người lao động thấy rõ nỗ lực của mình được ghi nhận xứng đáng qua thu nhập, họ sẽ có động lực để cải tiến phương pháp làm việc và nâng cao tay nghề. Việc này biến định mức từ một công cụ kiểm soát thành một công cụ tạo động lực, thúc đẩy một môi trường làm việc tích cực, nơi mọi người cùng phấn đấu vì mục tiêu chung là tăng năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh.

4.3. Cải thiện điều kiện làm việc và nâng cao năng lực nhân sự

Định mức lao động phải được xây dựng trong điều kiện tổ chức - kỹ thuật nhất định. Do đó, một giải pháp không thể thiếu là liên tục cải thiện điều kiện làm việc, từ việc bố trí mặt bằng, cung cấp công cụ dụng cụ đầy đủ, đến đảm bảo an toàn vệ sinh lao động. Song song đó, việc nâng cao trình độ kỹ thuật và chuyên môn cho người lao động thông qua đào tạo là cực kỳ quan trọng. Một người lao động có tay nghề cao sẽ thực hiện công việc nhanh hơn và chất lượng tốt hơn. Những yếu tố này không chỉ giúp người lao động dễ dàng đạt và vượt mức, mà còn là nền tảng để xây dựng các định mức ngày càng tiên tiến hơn, góp phần vào sự phát triển bền vững của văn hóa doanh nghiệp Viettel.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng định mức lao động là trụ cột cốt lõi trong công tác quản trị sản xuất và tối ưu hóa chi phí vận hành tại các doanh nghiệp công nghiệp hiện đại. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán định mức kỹ thuật tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà nước Một thành viên Thương mại và Xuất nhập khẩu Viettel (VIETTELIMEX), trọng tâm là Nhà máy In Viettel – đơn vị sở hữu tổng vốn đầu tư hạ tầng trang thiết bị lên đến 700 tỷ đồng tại hai trung tâm sản xuất Hà Nội (12.000 m2) và Thành phố Hồ Chí Minh (17.000 m2).

Trong giai đoạn 2016 đến 2018, mặc dù đơn vị ghi nhận kết quả sản xuất kinh doanh khả quan với doanh thu năm 2018 đạt 14.555 tỷ đồng (vượt 110% kế hoạch) và lợi nhuận trước thuế đạt 195,989 tỷ đồng (đạt 104% kế hoạch), công tác quản trị định mức lao động cho lực lượng 3.280 cán bộ nhân viên vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Các định mức hiện hành chủ yếu mang tính hành chính sự vụ, dựa vào kinh nghiệm cảm tính và giải quyết nhu cầu nhân sự ngắn hạn mà thiếu vắng các căn cứ kỹ thuật dài hạn. Sự thiếu đồng bộ này dẫn đến tình trạng lãng phí giờ công, sai lệch tiến độ bàn giao đơn hàng và tạo ra sự bất hợp lý trong phân phối tiền lương theo sản phẩm.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng hao phí thời gian làm việc, từ đó xác lập hệ thống định mức lao động khoa học cho từng công đoạn công nghệ in Offset, Flexo và hoàn thiện sau in. Luận văn hướng đến việc thiết lập định mức lao động tiên tiến có căn cứ kỹ thuật, tuân thủ đúng quy định tại Nghị định số 121/2018/NĐ-CP của Chính phủ, tạo đòn bẩy nâng cao năng suất lao động vượt mức bình quân 17 triệu đồng/người/tháng và gia tăng hiệu quả kinh tế trên mỗi đơn vị sản phẩm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tổ chức lao động khoa học và các chuẩn mực định mức năng suất quốc tế. Tiêu biểu là khung hướng dẫn thiết lập định mức năng suất lao động của John K. Hollmann (2014) theo chuẩn thực hành quốc tế của Hiệp hội Phát triển Kỹ thuật Chi phí (AACE International Recommended Practice 73R-13), kết hợp cùng bộ tiêu chuẩn định mức năng suất công nghiệp DACE của Van Vliet (2011) thuộc Hiệp hội Kỹ sư Hà Lan. Các mô hình này nhấn mạnh rằng định mức lao động chuẩn phải được lượng hóa dựa trên quy trình công nghệ ổn định, điều kiện tổ chức nơi làm việc tiêu chuẩn và hệ số điều chỉnh khi phát sinh lao động ngoài giờ.

Hệ thống lý thuyết trong nghiên cứu làm rõ 5 hình thức định mức cơ bản: mức thời gian, mức sản lượng, mức phục vụ, mức biên chế và mức quản lý. Trong đó, cơ cấu quỹ thời gian ca làm việc 8 giờ (480 phút) được chuẩn hóa thành hai nhóm:

• Thời gian trong định mức: bao gồm thời gian chuẩn kết, thời gian tác nghiệp (gồm thao tác chính và phụ), thời gian phục vụ kỹ thuật - tổ chức, thời gian nghỉ ngơi nhu cầu tự nhiên và thời gian ngừng công nghệ bắt buộc.
• Thời gian ngoài định mức: bao gồm toàn bộ thời gian lãng phí do người lao động vi phạm kỷ luật, lãng phí do tổ chức quản lý điều hành và thời gian gián đoạn kỹ thuật do sự cố máy móc.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh, hồ sơ định mức kỹ thuật và dữ liệu nhân sự giai đoạn 2016 - 2018 tại 2 nhà máy in trực thuộc VIETTELIMEX. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực nghiệm trực tiếp tại các phân xưởng sản xuất Flexo, Offset, Datapost và gia công sau in.

Quy trình chọn mẫu khảo sát thực nghiệm được thực hiện trên cỡ mẫu gồm 120 ca làm việc điển hình của công nhân đạt trình độ tay nghề trung bình tiên tiến. Tác giả kết hợp phương pháp quan sát trực tiếp, chụp ảnh cá nhân ngày làm việc liên tục trong ca 8 giờ và bấm giờ bước công việc bằng đồng hồ bấm giây chuyên dụng cho 10 nguyên công chính (in, KCS tờ in, bế bán tự động, gấp dán hộp, đóng gói...). Phương pháp phân tích khảo sát được lựa chọn thay thế cho phương pháp thống kê kinh nghiệm thuần túy nhằm bóc tách chính xác từng thao tác thừa, loại trừ các khoảng thời gian chết và tính toán mức hao phí lao động thực tế dựa trên công thức kỹ thuật chuẩn xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng tại Nhà máy In Viettel trong năm 2018 cho thấy sự chênh lệch đáng kể giữa năng lực thiết bị công nghệ hiện đại và hiệu suất sử dụng thời gian lao động:

• Về cơ cấu sử dụng thời gian làm việc: Dữ liệu chụp ảnh ngày làm việc chỉ ra rằng thời gian lãng phí ngoài định mức chiếm tới 18,5% tổng thời gian ca 480 phút (tương đương khoảng 88,8 phút/ca). Trong đó, lãng phí do khâu tổ chức cung ứng vật tư và chờ lệnh sản xuất chiếm 11,2%, thời gian ngừng do sự cố kỹ thuật và máy móc chiếm 7,3%.
• Về tính chính xác của định mức hiện hành: Việc áp dụng định mức kinh nghiệm cũ khiến tỷ lệ hoàn thành mức của công nhân biến động bất thường, dao động từ 82% đến 145%. Nhiều tổ sản xuất vượt mức trên 140% không phải do tay nghề vượt bậc mà do định mức giao ban đầu quá thấp, trong khi một số công đoạn bế hộp tự động chỉ đạt 85% do thiếu sự phối hợp nhịp nhàng giữa các vị trí.
• Về tổn thất nguyên vật liệu và đơn giá khoán: Tỷ lệ hao hụt bán thành phẩm trong công đoạn in Offset và dán hộp tự động còn ở mức cao từ 2,5% đến 4,8% trên 1.000 đơn vị sản phẩm. Đơn giá lương khoán chưa phản ánh đúng tỷ lệ thời gian chuẩn kết khi thay đổi đơn hàng, dẫn đến tình trạng công nhân chỉ ưu tiên sản xuất các lô hàng lớn, né tránh các đơn hàng nhỏ lẻ đòi hỏi thời gian căn chỉnh máy phức tạp.

Thảo luận kết quả

Thực trạng lãng phí 18,5% quỹ thời gian làm việc bắt nguồn từ ba nguyên nhân cốt lõi: mô hình phân công lao động tại các xưởng chưa tối ưu, thiếu quy trình thao tác chuẩn (SOP) cho công nhân vận hành và công tác bảo trì phòng ngừa chưa đạt yêu cầu. Các dữ liệu này khi được mô hình hóa qua bảng phân tích cơ cấu thời gian ca và biểu đồ so sánh sản lượng thực tế với mức kỹ thuật sẽ làm nổi bật rõ nét các điểm nghẽn năng suất.

Kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương thích với các cảnh báo trong nghiên cứu của DACE (2011) và John K. Hollmann (2014): khi định mức lao động bị buông lỏng hoặc xây dựng thiếu căn cứ kỹ thuật, doanh nghiệp không chỉ tổn thất chi phí tiền lương mà còn làm suy giảm động lực làm việc của nhân sự. Việc ban hành hệ thống mức mới dựa trên phương pháp phân tích khảo sát là điều kiện tiên quyết để Nhà máy In Viettel khai thác tối đa công suất của các dây chuyền máy móc hàng đầu khu vực, bảo đảm sự công bằng trong chi trả thu nhập và củng cố kỷ luật lao động toàn diện.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác định mức lao động và nâng cao năng suất sản xuất tại Công ty VIETTELIMEX, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao:

1. Chuẩn hóa phương pháp tính toán định mức kỹ thuật: Áp dụng triệt để công thức định mức thời gian kỹ thuật cho từng loại hình sản xuất hàng loạt và đơn chiếc, tính toán đầy đủ tỷ lệ thời gian phục vụ, chuẩn kết và nhu cầu tự nhiên theo công thức chuẩn: Mtg = Tck + Ttn x [1 + (apv + anc)/100]. Mục tiêu cắt giảm thời gian lãng phí trong ca từ 18,5% xuống dưới 6% trong vòng 6 tháng. Chủ thể chủ trì: Phòng Tổ chức Lao động phối hợp cùng Phòng Kỹ thuật.
2. Cải tiến tổ chức nơi làm việc và quy trình bảo dưỡng công nghệ: Thiết lập cơ chế chuẩn bị vật tư, khuôn in, mực in trước giờ giao ca ít nhất 15 phút, đồng thời áp dụng quy trình kiểm tra máy móc định kỳ nhằm nâng tỷ lệ sẵn sàng của thiết bị lên trên 98%, giảm thời gian ngừng công nghệ xuống dưới 2% tổng quỹ ca. Thời gian thực hiện: Quý 1 đến Quý 3. Chủ thể chủ trì: Phòng Cơ điện và Quản đốc các phân xưởng.
3. Đổi mới quy chế trả lương khoán gắn với mức chất lượng: Xây dựng lại bảng đơn giá tiền lương sản phẩm cho từng công đoạn (in Offset, in Flexo, bế, dán hộp, KCS) dựa trên định mức kỹ thuật mới. Tích hợp chỉ số hao hụt nguyên vật liệu vào đơn giá khoán, khống chế tỷ lệ phế phẩm dưới 1,5% trên 1.000 sản phẩm, đảm bảo thu nhập bình quân của người lao động tăng từ 10% đến 15% khi vượt mức chất lượng. Thời gian thực hiện: Triển khai ngay trong kỳ đánh giá lương tiếp theo. Chủ thể chủ trì: Phòng Tài chính - Kế toán và Phòng Tổ chức Lao động.
4. Nâng cao năng lực chuyên môn và cải thiện môi trường làm việc: Tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng thao tác chuẩn cho 100% công nhân vận hành máy in hiện đại, đồng thời thực hiện đo kiểm môi trường lao động định kỳ, giảm thiểu tiếng ồn và nhiệt độ tại khu vực máy sấy mực UV để bảo đảm sức khỏe người lao động. Thời gian thực hiện: Lộ trình 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Phòng Đào tạo kết hợp cùng Ban Chấp hành Công đoàn công ty.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Ban lãnh đạo và Giám đốc điều hành các doanh nghiệp in ấn - sản xuất bao bì: Nắm bắt phương pháp luận và mô hình lưu đồ 5 bước xây dựng định mức lao động khoa học, làm cơ sở hoạch định chiến lược đầu tư công nghệ và tối ưu hóa chi phí sản xuất.
• Chuyên viên Nhân sự, Tổ chức lao động và Tiền lương (C&B): Khai thác quy trình bấm giờ, chụp ảnh ngày làm việc và các biểu mẫu tính toán định mức thời gian, định mức sản lượng để áp dụng trực tiếp vào xây dựng thang bảng lương khoán sản phẩm minh bạch.
• Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học ngành Quản trị kinh doanh: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu tham khảo về ứng dụng lý thuyết tổ chức lao động khoa học trong môi trường doanh nghiệp nhà nước và công nghiệp kỹ thuật cao.
• Các tổ chức tư vấn năng suất và Hiệp hội In Việt Nam: Tham chiếu dữ liệu thực chứng và hệ thống chỉ tiêu năng suất để xây dựng khung định mức kinh tế - kỹ thuật chuẩn cho ngành công nghiệp in ấn tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Định mức lao động tại Nhà máy In Viettel được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn nào? Định mức được thiết lập dựa trên nguyên tắc tổ chức lao động khoa học theo chuẩn quốc tế AACE 73R-13 của John K. Hollmann (2014), mô hình DACE (2011) và quy định pháp lý tại Nghị định số 121/2018/NĐ-CP của Chính phủ, bảo đảm tính khách quan thông qua phương pháp bấm giờ và chụp ảnh ngày làm việc thực tế trên từng dây chuyền sản xuất.

Tại sao phương pháp phân tích khảo sát lại ưu việt hơn phương pháp thống kê kinh nghiệm? Phương pháp thống kê kinh nghiệm chỉ dựa vào số liệu quá khứ nên thường hợp pháp hóa những lãng phí cũ. Ngược lại, phương pháp phân tích khảo sát tiến hành chia nhỏ bước công việc, bóc tách thao tác thừa và đo lường hao phí thời gian thực tế của công nhân tiên tiến trong điều kiện kỹ thuật chuẩn, giúp loại bỏ hoàn toàn 18,5% thời gian chết.

Làm thế nào để xử lý sự chênh lệch sản lượng giữa các đơn hàng in lớn và đơn hàng in nhỏ lẻ? Nghiên cứu áp dụng công thức tính toán mức thời gian có tính đến hệ số chuẩn kết cho từng lô sản phẩm. Đối với đơn hàng nhỏ, thời gian chuẩn bị máy và phơi bản được phân bổ theo tỷ lệ phù hợp vào đơn giá sản phẩm, bảo đảm quyền lợi thu nhập công bằng cho người lao động khi phải căn chỉnh máy nhiều lần.

Hệ thống định mức mới tác động như thế nào đến thu nhập của 3.280 cán bộ nhân viên? Định mức mới thiết lập điểm mốc sản lượng chuẩn xác và minh bạch. Khi loại bỏ được các khoảng thời gian chờ đợi lãng phí, người lao động nâng cao năng suất tác nghiệp thực tế, giúp thu nhập bình quân tăng trưởng từ 10% đến 15%, đồng thời loại bỏ triệt để tình trạng bất bình đẳng trong phân phối tiền lương giữa các phân xưởng.

Quy trình 5 bước ban hành định mức tại Nhà máy In Viettel được tiến hành ra sao? Quy trình bắt đầu từ việc lập phiếu báo sản phẩm mới của Phòng Kế hoạch, Phòng Tổ chức Lao động lập kế hoạch trình Giám đốc duyệt, tiếp đến các phòng Kỹ thuật - Cơ điện phối hợp khảo sát lập bảng định mức, Giám đốc Nhà máy xem xét phê duyệt và cuối cùng Ban Quản lý Điều hành Dự án ban hành áp dụng thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về định mức lao động kỹ thuật, đối chiếu thành công các mô hình chuẩn hóa quốc tế với quy định pháp luật Việt Nam.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng hao phí lao động của 3.280 nhân sự tại 2 nhà máy in hiện đại có tổng vốn đầu tư 700 tỷ đồng thuộc Công ty VIETTELIMEX giai đoạn 2016 - 2018.
• Nhận diện và lượng hóa chính xác 18,5% thời gian lãng phí ngoài định mức trong ca làm việc, bóc tách triệt để các nguyên nhân do khâu tổ chức và kỹ thuật.
• Đề xuất bộ giải pháp định mức kỹ thuật hoàn chỉnh gồm công thức tính toán, quy trình lưu đồ 5 bước và cơ chế trả lương khoán gắn liền chất lượng KCS.
• Cung cấp định hướng nâng cao năng suất lao động trung bình vượt mốc 17 triệu đồng/người/tháng, thúc đẩy tối ưu hóa chi phí sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Lộ trình triển khai các giải pháp được khuyến nghị thực hiện qua 3 giai đoạn trong vòng 12 tháng: hoàn thiện phương pháp tính trong 3 tháng đầu, thử nghiệm và điều chỉnh đơn giá lương trong 6 tháng tiếp theo, ban hành áp dụng chính thức trên toàn hệ thống trong quý cuối cùng. Các nhà quản trị doanh nghiệp sản xuất cần khẩn trương áp dụng phương pháp định mức kỹ thuật khoa học để chuyển đổi mô hình quản trị nhân lực từ kinh nghiệm cảm tính sang chuẩn hóa dữ liệu, kiến tạo nền tảng tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG ĐỊNH MỨC LAO ĐỘNG 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Công tác định mức lao động có sự phức tạp nhất định. Đây được xem là tập hợp của chuỗi các công việc có sự liên quan, gắn kết chặt chẽ nhau như quá trình thiết lập, phê duyệt, ban hành áp dụng, quản lý và sửa đổi, bổ sung (nếu cần) trong thang đo định mức lao động. Lãnh đạo tổ chức phải biết rõ cần bao nhiêu số lượng lao động và chất lượng lao động như thế nào để hoàn thành một sản phẩm hay một khối lượng công việc nhất định. Nói một cách khác, lãnh đạo tổ chức phải biết rõ lượng lao độ ng hao phí được quy định là bao nhiêu để có thể hoàn thành một đơn vị sản phẩm (hoặc một khối lượng công việc) đúng theo tiêu chuẩn chất lượng, trong những điều kiện tổ chức kỹ thuật nhất định, phù hợp với đặc điểm, hoàn cảnh riêng về các nguồn lực của tổ chức.

Là nội dung của tổ chức lao động khoa học, công tác định mức lao động đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh. Vì thế, vai trò của định mức lao động là vô cùng quan trọng. bên cạnh việc giúp nhà lãnh đạo thiết lập thời gian cần thiết để hoàn thành một tiến trình (chu trình) hay một công việc,…. thì định mức lao động còn giúp nhà lãnh đạo thực hiện hiệu quả các chức năng cơ bản của quản lý như hoạch định, tổ chức, giám sát và kiểm tra.

Thực tiễn cho thấy định mức lao động được biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, bao gồm: định mức thời gian, định mức sản lượng, định mức phục vụ, định mức quản lý, định mức tương quan và định mức biên chế. Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu tài liệu thực tiễn liên quan đến đề tài xây dựng định mức lao động trong tổ chức, tác giả tìm được nhiều tài liệu chuyên sâu trong lĩnh vực này tại nước ngoài và trong nước, một số tài liệu chất lượng được tham khảo, cụ thể: 1.1 Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài John K. Hollmann, (2014) với bài viết trên Tạp chí International Recommended Practice, số 73R-13: “Establishing labor productivity norms” - Thiết lập định mức 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] năng suất lao động. Nghiên cứu cung cấp các nguyên tắc và thuộc tính chính của năng suất lao động làm cơ sở tham chiếu và xây dựng định mức lao động.

Nghiên cứu chỉ rõ muốn xây dựng định mức lao động cần xác định rõ các yếu tố trong lao động: ví dụ, giờ làm việc cần thiết để hoàn thành một hoạt động công việc được xác định. Cơ sở xác định các yếu tố này thường thông qua cơ sở ước tính và cơ sở của các tài liệu lịch trình làm việc. hoặc điểm chuẩn của yêu cầu giờ lao động. Các định mức lao động được sử dụng hầu hết là hướng dẫn ước tính chi phí phát triển nội bộ hoặc bên ngoài tài liệu tham khảo được công bố.

Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra: Định mức lao động được xây dựng dựa trên một khu vực nhất định với lực lượng lao động ổn định, đáng kể. Sẽ có rất nhiều thay đổi về định mức lao động trong một khu vực rộng (ví dụ: Toàn bộ Hoa Kỳ hoặc Trung Quốc). Tương tự như vậy, một khu vực nhỏ hoặc một khu vực có lực lượng lao động không ổn định sẽ có mức độ biến động cao. Ngoài ra, định mức lao động phản ánh trong một khoảng thời gian xác định phụ thuộc vào các yếu tố công nghệ, thực tiễn, quy định, và các điều kiện khác thay đổi tro ng một khu vực theo thời gian.

Định mức lao động cũng phải được mô tả cụ thể cách thu thập và xử lý dữ liệu, bao gồm nhận dạng chung của các yếu tố cho giá trị năng suất lao động để xem xét. Van Vliet (2011) với bài viết trên trên Tạp chí AACE International Transactions,. DACE Labor Productivity Norms - The New “Gulf Coast”? - Định mức năng suất lao động của DACE. Năm 2008, một hội đồng đặc biệt đã được thành lập để đưa ra một tiêu chuẩn lao động được chấp nhận trên toàn cầu về định mức năng suất cho ngành sản xuất công nghiệp - Hiệp hội kỹ sư Hà Lan (DACE).

Vào tháng 2 năm 2009, DACE đã xuất bản một đĩa CD-ROM cung cấp hướng dẫn trong việc sử dụng các chỉ tiêu năng suất lao động cho nhiều các ngành liên quan đến việc xây dựng và bảo trì các cơ sở sản xuất công nghiệp. Nghiên cứu cung cấp thông tin về việc xây dựng các tiêu chuẩn định mức năng suất lao động của DACE, và đề xuất các chỉ tiêu năng suất lao động của DACE như một hướng dẫn cho định mức năng suất lao động mới trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp của “Gulft Coast”. DACE đã thành công trong mục tiêu chính của mình là giảm sự hiểu lầm và tranh chấp giữa các khách hàng 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] và các nhà cung cấp bằng cách tạo ra sự hiểu biết chung về các tiêu chuẩn và thông lệ sử dụng. Nhiều công ty quốc tế đã áp dụng các tiêu chuẩn năng suất lao động của DACE; và đang sử dụng nó để hỗ trợ các nghiệp vụ của họ.

Mục tiêu cuối cùng của DACE vẫn là đưa ra tiêu chuẩn định mức năng suất lao động mới trong lĩnh vực công nghiệp và tạo ra một tiêu chuẩn và hướng dẫn được chấp nhận trên toàn cầu cho chủ sở hữu và nhà thầu. Các chỉ tiêu năng suất lao động được dựa trên giờ làm việc bình thường. Khi hoạt động ngoài giờ là được coi là cần thiết, điều này có thể dẫn đến giảm năng suất hoặc mất hiệu quả. Khi tăng ca lên kế hoạch cho một khoảng thời gian dài hơn (ví dụ để đáp ứng các yêu cầu quy hoạch cụ thể), định mức lao động đòi hỏi phải điều chỉnh hệ số năng suất cho sự kém hiệu quả do làm việc quá giờ (không hiệu quả = giờ làm việc/chỉ tiêu năng suất lao động được tính cho một hoạt động cụ thể).2 Tình hình nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, một trong những nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xác định mức thù lao lao động khoa học trong nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ của Nhà nước của tác giả Nguyễn Thị Anh Thu và các cộng sự (2005).

Mục đích của nghiên cứu là thiết lập cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xác định mức thù lao lao động khoa học thực hiện các nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ do Nhà nước cấp kinh phí. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng việc xây dựng mức thù lao lao động khoa học là cần thiết đối với các đề tài hoặc dự án thuộc nhiệm vụ Khoa học và Công nghệ sử dụng ngân sách Nhà nước, việc này góp phần tạo động lực cho những cán bộ tập trung hoàn thành thật tốt công việc.3 Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu Xây dựng cơ chế định mức lao động là vấn đề quan tâm của các nhà lãnh đạo trong việc hoạch định chính sách nói chung và quản lý công ty nói riêng, Điều đó thúc đẩy các nghiên cứu trong công tác định mức lao động. Trong những nghiên cứu về định mức lao động, phần nhiều các tác giả đã tiếp cận một cách có hệ thống những vấn đề lý luận cơ bản như: Khái niệm, vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng trong xây dựng các tiêu chuẩn định mức năng suất lao động và trả thù lao. Bên cạnh đó, các nghiên cứu này cũng khẳng định để xây dựng định mức lao động, không chỉ phụ 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thuộc vào các tiêu chuẩn hay mức thù lao lao động mà là tập hợp đồng bộ các giải pháp từ khâu lập kế hoạch, chính sách công ty cho đến điều kiện làm việc hợp lý nhằm lựa chọn những phương án tối ưu nhất trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tại Việt Nam, nếu xét trong một ngành hay một doanh nghiệp cũng chưa có nghiên cứu nào nghiên cứu vấn đề nêu trên. Xét cụ thể trong lĩnh vực sản xuất in chưa có nghiên cứu nào được thực hiện. Các nghiên cứu ngoài nước đã đưa ra một số tiêu chí làm thước đo trong việc xây dựng định mức lao động (yếu tố công nghệ, quy định hay thời gian làm việc). Nghiên cứu định mức lao động trong nước có đề cập đến mức thù lao và chính sách… nhưng đều chưa xác định cụ thể các thành tố định mức lao động của một quốc gia nói chung, hay của lĩnh vực sản xuất in nói riêng.

Tất cả những công trình nói trên, ở những mức độ khác nhau, đã giúp tác giả có một số tư liệu và kiến thức cần thiết để có thể hình thành những hiểu biết chung, giúp tiếp cận và đi sâu nghiên cứu vấn đề: “Xây Dựng Định Mức Lao Động trong lĩnh vực sản xuất – Nhà máy in tại Công ty TNHH NN MTV TM & XNK Viettel”.2 Cơ sở lý luận về định mức lao động 1.1 Khái niệm Định mức lao động 1.1 Mức lao động Có nhiều định nghĩa về lao động Lao động là các hoạt động có ý thức, mục đích của con người. Quá trình lao động có thể tồn tại dưới nhiều hình thái xã hội khác nhau, nhưng chung quy có ba yếu tố kết hợp, bao gồm: Công cụ lao động, đối tượng lao động và sức lao động (Farrukh Arif, 2016). Con người luôn mong muốn tìm mọi biện pháp tối ưu, cắt giảm thao tác dư thừa ( thời gian dư thừa, chờ đợi giữa các khâu…) để làm cho quá trình lao động, quá trình sản xuất đạt hiệu quả cao hơn cũng tức là làm tăng năng suất lao động. Bên cạnh việc không ngừng cải tiến kỹ thuật, đổi mới máy móc thiết bị; doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp sản xuất nói riêng còn cần phải tổ chức lao động chặt chẽ, khoa học.

Để tổ chức lao động chặt chẽ, khoa học điều quan trọng là biết được số lượng và chất lượng lao động nhằm hoàn thành một sản phẩm (hay công việc) cụ thể. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trong đó, bản thân của những thước đo thời gian (ngày, giờ, phút) không nói lên được số lượng lao động và không thể trở thành thước đo lao động được. Để trở thành thước đo của lao động, thời gian cần phải thể hiện số lượng lao động đã thực hiện hao phí để sản xuất ra sản phẩm.