Định Hướng Giáo Dục Giá Trị Cho Trẻ Em Trong Gia Đình

Luận án tiến sĩ khám phá phương pháp giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình, góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai.

• Tác giả: Trương Quang Lâm
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Thị Khánh Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Định Hướng Giáo Dục Giá Trị Cho Trẻ Em Trong Gia Đình
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Dục Giá Trị Cho Trẻ Em Tại Sao Quan Trọng

Giáo dục giá trị là quá trình bồi dưỡng và định hướng phát triển nhân cách cho trẻ, giúp trẻ nhận biết và thực hành các giá trị đạo đức, xã hội, và văn hóa. Giá trị sống cho trẻ đóng vai trò như kim chỉ nam, định hình hành vi và thái độ của trẻ trong mọi hoàn cảnh. Gia đình là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất, nơi trẻ tiếp thu những giá trị cốt lõi. Theo Segall, Dasen, Barry & Poortinga (1999), việc hình thành giá trị là một quá trình lâu dài, chịu ảnh hưởng bởi xã hội hóa và tiếp thu văn hóa. Vì vậy, việc cha mẹ chủ động định hướng giáo dục giá trị cho con là vô cùng cần thiết để xây dựng một thế hệ trẻ có đạo đức, trách nhiệm và khả năng thích ứng với xã hội hiện đại. Việc hình thành những chuẩn mực và định hướng giá trị tốt đẹp của gia đình sẽ củng cố các mối quan hệ gia đình và kiến tạo một môi trường thuận lợi cho mỗi cá nhân được phát triển hài hòa và toàn diện.

1.1. Vai Trò Của Gia Đình Trong Giáo Dục Giá Trị

Gia đình đóng vai trò then chốt trong việc truyền tải và củng cố các giá trị truyền thống và hiện đại cho trẻ. Đây là nơi trẻ hình thành những khái niệm đầu tiên về đúng sai, thiện ác, và trách nhiệm. Tấm gương của cha mẹ là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến sự hình thành giá trị của trẻ. Gia đình còn là nơi nuôi dưỡng tình cảm, sự gắn kết và lòng tự trọng, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Gia đình là cội nguồn của tình cảm, là nền tảng định hướng cho cá nhân, tạo tiền đề giúp cá nhân hòa nhập với môi trường xã hội.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Giá Trị Sống Trong Sự Phát Triển Của Trẻ

Giá trị sống giúp trẻ định hướng hành vi, đưa ra quyết định đúng đắn và xây dựng mối quan hệ lành mạnh. Những kỹ năng sống cho trẻ dựa trên giá trị tốt đẹp giúp trẻ tự tin đối mặt với khó khăn, thử thách và phát triển tiềm năng của bản thân. Giáo dục đạo đức cho trẻ em không chỉ là dạy về những quy tắc, mà còn là giúp trẻ hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc sống theo những giá trị đó.

II. Thách Thức Thiếu Định Hướng Giáo Dục Giá Trị Chuẩn Cho Trẻ

Trong bối cảnh xã hội hiện đại, nhiều gia đình gặp khó khăn trong việc giáo dục con cái. Sự thay đổi nhanh chóng của các giá trị hiện đại, áp lực công việc, và ảnh hưởng của mạng xã hội có thể khiến cha mẹ lơ là việc bồi dưỡng nhân cách cho trẻ. Việc thiếu một hệ thống giáo dục giá trị rõ ràng, sự thiếu nhất quán trong cách giáo dục giữa gia đình và nhà trường, và sự xâm nhập của những giá trị tiêu cực từ bên ngoài là những thách thức lớn. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều vấn đề xã hội ở thanh thiếu niên có liên quan đến việc thiếu định hướng đúng đắn từ gia đình (Trương Quang Lâm, 2017). Do đó, việc nhận diện và giải quyết những thách thức này là vô cùng quan trọng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Mạng Xã Hội Đến Định Hướng Phát Triển Nhân Cách

Mạng xã hội mang đến cơ hội kết nối và học hỏi, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như tiếp xúc với nội dung độc hại, bị ảnh hưởng bởi những giá trị ảo, và bị cô lập trong thế giới ảo. Trẻ dễ bị xao nhãng khỏi những giá trị thực, dễ bị lôi kéo vào những hành vi tiêu cực nếu không có sự hướng dẫn đúng đắn từ cha mẹ.

2.2. Sự Khác Biệt Giữa Giá Trị Truyền Thống Và Giá Trị Hiện Đại

Sự xung đột giữa giá trị truyền thống (như kính trọng người lớn, tuân thủ quy tắc) và giá trị hiện đại (như tự do cá nhân, sáng tạo) có thể gây khó khăn cho việc giáo dục giá trị cho trẻ. Cha mẹ cần tìm cách dung hòa hai luồng giá trị này để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa, vừa hội nhập với thế giới.

2.3. Áp Lực Cuộc Sống Và Thiếu Thời Gian Cho Giáo Dục Con Cái

Áp lực công việc và cuộc sống khiến nhiều cha mẹ không có đủ thời gian và năng lượng để quan tâm, lắng nghe và chia sẻ với con cái. Điều này có thể dẫn đến sự thiếu hụt trong việc định hướng giá trị, khiến trẻ cảm thấy cô đơn, lạc lõng và dễ bị ảnh hưởng bởi những yếu tố tiêu cực bên ngoài. Thời gian chất lượng bên con rất quan trọng.

III. Bí Quyết Giáo Dục Giá Trị Tại Gia 5 Phương Pháp Hiệu Quả

Có nhiều phương pháp giáo dục giá trị mà cha mẹ có thể áp dụng tại nhà để giáo dục con cái. Quan trọng là sự kiên trì, nhất quán và tạo ra một môi trường giáo dục gia đình tích cực, yêu thương và tôn trọng lẫn nhau. Cha mẹ cần chủ động giao tiếp với con cái, lắng nghe con cái và tôn trọng con cái. Giáo dục bằng hành động và tấm gương của cha mẹ có sức mạnh hơn mọi lời nói.

3.1. Giáo Dục Bằng Hành Động Cha Mẹ Làm Gương Cho Con

Trẻ học hỏi thông qua việc quan sát và bắt chước. Cha mẹ hãy là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống và hành vi để con noi theo. Hãy thể hiện sự trung thực, trách nhiệm, lòng biết ơn và sự yêu thương trong mọi hành động. Luôn thể hiện sự tôn trọng con cái, dù con còn nhỏ. Khen thưởng và kỷ luật phải rõ ràng.

3.2. Tạo Cơ Hội Cho Con Tham Gia Các Hoạt Động Cộng Đồng

Tham gia các hoạt động tình nguyện, từ thiện, bảo vệ môi trường giúp trẻ hiểu được giá trị của sự sẻ chia, giúp đỡ người khác và trách nhiệm với cộng đồng. Tạo điều kiện để trẻ tiếp xúc với những hoàn cảnh khó khăn giúp trẻ trân trọng những gì mình đang có.

3.3. Giao Tiếp Với Con Cái Lắng Nghe Và Chia Sẻ

Dành thời gian trò chuyện, tâm sự với con về những vấn đề trong cuộc sống, những khó khăn, thử thách mà con đang gặp phải. Lắng nghe và thấu hiểu những suy nghĩ, cảm xúc của con. Khuyến khích con chia sẻ ý kiến và bày tỏ quan điểm cá nhân. Khuyến khích con cái tự tin thể hiện bản thân.

IV. Xây Dựng Lòng Tự Trọng Trách Nhiệm Cho Trẻ Hướng Dẫn Chi Tiết

Xây dựng lòng tự trọng cho trẻ là nền tảng để trẻ phát triển một nhân cách vững vàng, tự tin và biết yêu thương bản thân. Tinh thần trách nhiệm giúp trẻ trở thành người có ích cho gia đình và xã hội. Cha mẹ cần tạo cơ hội để trẻ được trải nghiệm, được thử sức và được chịu trách nhiệm với những hành động của mình. Điều quan trọng là phải xây dựng lòng tự trọng cho trẻ từ những việc nhỏ nhất.

4.1. Giao Việc Nhà Phù Hợp Với Lứa Tuổi Để Tăng Tinh Thần Trách Nhiệm

Giao cho con những công việc nhà phù hợp với khả năng của con, từ việc dọn dẹp phòng ốc, rửa bát đũa, đến việc chăm sóc cây cối, vật nuôi. Điều này giúp con cảm thấy mình là một thành viên có ích trong gia đình và hình thành tinh thần trách nhiệm.

4.2. Khuyến Khích Con Tự Giải Quyết Vấn Đề Phát Triển Tư Duy Phản Biện

Thay vì giải quyết mọi vấn đề cho con, hãy khuyến khích con tự tìm cách giải quyết. Hướng dẫn con phân tích vấn đề, đưa ra các phương án và lựa chọn giải pháp phù hợp. Điều này giúp con phát triển khả năng giải quyết vấn đề và tư duy phản biện.

4.3. Tạo Cơ Hội Để Con Thể Hiện Khả Năng Và Được Khen Thưởng Ghi Nhận

Khuyến khích con tham gia các hoạt động ngoại khóa, các câu lạc bộ, đội nhóm để con được thể hiện khả năng và sở thích của mình. Ghi nhận và khen thưởng những nỗ lực và thành tích của con, dù là nhỏ nhất. Điều này giúp con cảm thấy tự tin vào bản thân và có động lực để cố gắng hơn.

V. Nuôi Dưỡng Sự Đồng Cảm Lòng Biết Ơn Cho Trẻ Từ Trong Gia Đình

Sự đồng cảm giúp trẻ hiểu và chia sẻ cảm xúc với người khác, từ đó xây dựng mối quan hệ tốt đẹp. Lòng biết ơn giúp trẻ trân trọng những gì mình đang có và sống một cuộc đời hạnh phúc hơn. Cha mẹ cần tạo môi trường giáo dục gia đình để nuôi dưỡng những phẩm chất này.

5.1. Dạy Con Cách Quan Tâm Giúp Đỡ Người Khác

Khuyến khích con quan tâm đến những người xung quanh, từ người thân trong gia đình đến bạn bè, thầy cô và những người gặp khó khăn. Tạo cơ hội để con giúp đỡ người khác, từ việc nhỏ như nhường chỗ cho người già, đến việc lớn hơn như tham gia các hoạt động tình nguyện. Dạy con tính trung thực trong mọi hoàn cảnh.

5.2. Khuyến Khích Con Bày Tỏ Lòng Biết Ơn Với Những Điều Tốt Đẹp

Dạy con cách bày tỏ lòng biết ơn với những người đã giúp đỡ mình, với những điều tốt đẹp mà mình nhận được. Khuyến khích con viết thư cảm ơn, nói lời cảm ơn hoặc làm những việc ý nghĩa để thể hiện lòng biết ơn. Tạo dựng tinh thần hợp tác trong gia đình.

5.3. Chia Sẻ Cảm Xúc Và Lắng Nghe Con Để Thấu Hiểu Sự Đồng Cảm

Chia sẻ với con những cảm xúc của mình và lắng nghe những cảm xúc của con. Khuyến khích con nói về những gì con đang cảm thấy và giúp con hiểu được cảm xúc của người khác. Tạo kết nối gia đình thông qua những hoạt động chung.

VI. Kết Luận Giáo Dục Giá Trị Đầu Tư Cho Tương Lai Của Trẻ

Giáo dục giá trị cho trẻ là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn, nhất quán từ cha mẹ. Tuy nhiên, đây là sự đầu tư xứng đáng nhất cho tương lai của trẻ, giúp trẻ trở thành người có đạo đức, trách nhiệm, yêu thương và hạnh phúc. Việc định hướng giáo dục giá trị đúng đắn sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện và đóng góp vào sự phát triển của xã hội. Cha mẹ cần tạo môi trường giáo dục gia đình tốt nhất.

6.1. Nhấn Mạnh Tầm Quan Trọng Của Sự Kiên Trì Và Nhất Quán

Việc hình thành giá trị không phải là điều có thể đạt được trong một sớm một chiều. Cha mẹ cần kiên trì và nhất quán trong việc giáo dục con, lặp đi lặp lại những bài học về giá trị, và luôn làm gương cho con.

6.2. Khuyến Khích Cha Mẹ Học Hỏi Và Cập Nhật Kiến Thức Về Giáo Dục Giá Trị

Thế giới luôn thay đổi và những giá trị cũng cần được cập nhật để phù hợp với thời đại. Cha mẹ nên chủ động tìm hiểu thêm về giáo dục giá trị, tham gia các khóa học, đọc sách báo, và chia sẻ kinh nghiệm với những phụ huynh khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, bốn chương nội dung chính, kết luận, kiến nghị, danh mục các công trình khoa học đã công bố có liên quan đến luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục. Các chương nội dung chính bao gồm: 6 (LUAN.dinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1: Tổng quan các nghiên cứu về định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình. Chƣơng 3: Tổ chức và phương pháp nghiên cứu Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu thực tiễn về định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em trong gia đình.dinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU VỀ ĐỊNH HƢỚNG GIÁO DỤC GIÁ TRỊ CHO TRẺ EM 1. Nghiên cứu về định hƣớng giáo dục giá trị cho trẻ em ở nƣớc ngoài Mặc dù có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục tính cách, giáo dục giá trị của các tác giả trên thế giới, nhưng những nghiên cứu về định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em chưa có nhiều.

Các nghiên cứu về định hướng giáo dục giá trị cho trẻ em có thể được nhóm thành các hướng như sau: 1. Nghiên cứu về sự hình thành các giá trị ở trẻ em Nghiên cứu của Piaget (1965) về sự hình thành giá trị ở trẻ em cho thấy, ông là người đã đưa ra quan điểm gắn sự phát triển đạo đức với sự phát triển nhận thức chung ở trẻ. Sự khác nhau về tư duy, cách nhìn nhận và lý giải các hiện tượng cuộc sống giữa trẻ em và người lớn là vấn đề trọng tâm trong nghiên cứu của Piaget. Do đó nghiên cứu của Piaget xoay quanh 3 vấn đề chính là: (1) Trẻ em nhìn nhận các quy tắc và luật lệ ra sao? (2) Trẻ xem xét chuyện xử phạt và công bằng như thế nào? (3) Trẻ xem xét những hành vi xấu và những điều nói dối như thế nào? Quan điểm của Piaget là “khi đứa trẻ tiến bộ qua các giai đoạn của sự phát triển nhận thức, chúng sẽ đánh giá mức độ nặng - nhẹ khác nhau đối với kết quả của một hành động và những ý định của người thể hiện nó” [dẫn theo 91, tr.

Trẻ hiểu được hành động nào là đúng hay sai, đánh giá được kết quả của hành động là phù hợp hay không phù hợp… phụ thuộc vào sự phát triển nhận thức của từng trẻ. Piaget đã xây dựng lý thuyết hai giai đoạn của sự phát triển đạo đức: Giai đoạn 1 là giai đoạn đồng nhất (từ 5 - 10 tuổi), đó là một đạo lý chưa trưởng thành về trí tuệ, ảnh hưởng một chiều bởi sự vâng lời người lớn bằng tình cảm. Với mỗi vấn đề nảy sinh trong cuộc sống, đánh giá của trẻ (là đúng hay sai, tốt hay không tốt) đồng nhất với cách đánh giá của người lớn - người có ảnh hưởng mạnh mẽ tới chúng về tình cảm (thời điểm này thường là người thân trong gia đình). Giai đoạn 2 là giai đoạn đạo đức tự chủ (trẻ từ 10 tuổi và lớn hơn) [theo 91, tr.

Ở giai đoạn này, với năng lực trí tuệ ngày càng tăng, trẻ có được tính độc lập trong các phán xét đạo đức, việc tuân theo các nguyên tắc của người lớn đã chuyển thành sự 8 (LUAN.dinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tôn trọng lẫn nhau và bình đẳng trong hợp tác xã hội. Trẻ có thể tự đánh giá được hành vi ứng xử của bản thân và người khác, qua đó trẻ tự điều chỉnh hành vi để phù hợp với chuẩn mực xã hội. Tóm lại, Piaget đã đã có những đóng góp rất lớn trong việc chỉ ra sự hình thành giá trị ở trẻ em: Đó là một quá trình phát triển mà để đạt đến giai đoạn đạo đức tự chủ, trẻ cần phải trải qua giai đoạn đồng nhất và có sự gắn bó mật thiết với gia đình. Do vậy, theo quan điểm của Piaget, gia đình đóng vai trò hết sức quan trọng và có ảnh hưởng trực tiếp đến sự hình thành giá trị ở trẻ (theo chiều hướng tích cực hoặc tiêu cực).

Sự hình thành giá trị ở trẻ phụ thuộc vào những đặc điểm nhân cách của các thành viên trong gia đình (ông bà, cha mẹ…), phụ thuộc vào sự định hướng của người lớn trong gia đình, với mục tiêu là để trẻ trưởng thành về nhân cách với các giá trị tôn trọng, bình đẳng và hợp tác. Kế thừa quan điểm của Jean Piaget, lý thuyết phát triển đạo đức của Lawrence Kohlberg (1971) đã tập trung nghiên cứu về các giá trị đạo đức mà trẻ được hình thành: đi từ giai đoạn sơ đẳng đầu đời mới biết vâng lời hay bị phạt mà làm, rồi qua công việc cụ thể, qua quan hệ liên nhân cách, cho đến hợp tác tập thể, giao ước xã hội, cuối cùng hình thành nên các nguyên tắc đạo đức, tạo nên các tầng bậc độ bền, cường độ, mức tác dụng của giá trị đạo đức đối với hành vi, hoạt động. Kohlberg đã chia các giai đoạn lập luận đạo đức thành 3 mức độ là Đạo đức tiền quy ước (Pre-conventional Morality); Đạo đức qui ước (Conventional Morality) và Đạo đức hậu qui ước (Postconventional Morality) [62, tr. Cụ thể gồm 6 giai đoạn đó là: Giai đoạn 1 (từ 0 - 18 tháng tuổi): Quan điểm “đúng - sai” của trẻ được định hướng theo sự trừng phạt và vâng lời (the punishment and obedience orientation).

Giai đoạn 2 (từ 2 - 3 tuổi): Sự đánh giá đạo đức của trẻ em định hướng vào các nhu cầu lợi ích cá nhân (the naive hedonistic orientation) và cách thức để đạt được lợi ích đó.dinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Giai đoạn 4 (từ 6 - 11 tuổi): Sự đánh giá hành vi đạo đức hướng về luật pháp và những qui định xã hội (the "law and order" orientation). Theo Kohlberg, quy luật về sự phát triển đạo đức là quá trình nhận thức về sự công bằng. Khi cá nhân đạt tới cấp độ cao nhất, nhận thức đạo đức đã đạt mức lý tưởng: những giá trị đạo đức và những nguyên tắc đạo đức được lập luận một cách rõ ràng. Cá nhân tự quyết định về hành vi của mình với tư cách là một chủ thể lý tính, phù hợp với nguyên tắc đạo đức phổ quát về công bằng, tương hỗ và bình đẳng về quyền con người nói chung.

Cá nhân đạt đến giai đoạn này đã tạo dựng được một hệ thống tư tưởng hành động vững chắc, họ tôn trọng kỷ luật và nguyên tắc: “Tôi làm điều này vì đó là điều đúng. Không kể tôi có thích hay là không. Không kể tôi có được lợi lộc gì không. Không kể bạn bè tôi có đồng ý hay không”.

Như vậy, theo Piaget và Kohlberg, các giá trị mục tiêu cần hình thành ở trẻ đó là trở thành người tôn trọng, bình đẳng, hợp tác, có kỷ luật và có trách nhiệm. Đây chính là mẫu người trẻ tuổi có trách nhiệm, sẵn sàng gia nhập vào đời sống cộng đồng với một tinh thần xây dựng, và có khả năng thực hiện được lý tưởng cao đẹp của mình. Một quan điểm khác về sự hình thành giá trị ở trẻ em, đó là một số tác giả theo lý thuyết học tập như John Locke, J. Skinner, Bandura cho rằng: xã hội tác động vào việc học tập của mỗi cá nhân theo nhiều mức độ khác nhau, cá nhân học được những bài đạo đức tốt cần phải làm theo, đôi khi cả những bài học ít tính đạo đức.

Theo Bandura, nhân cách như một quá trình tiếp cận giao thoa giữa 3 yếu tố: (1) Môi trường - (2) Hành vi - (3) Quá trình phát triển tâm lý của một cá nhân [dẫn theo 8, tr. Các tác giả đã đưa ra quan điểm là trẻ em học tập đạo đức và tiếp thu các bài học xã hội diễn ra theo hai phương pháp: Thứ nhất là phương pháp trực tiếp: Điều này được hiểu qua ví dụ cụ thể như trẻ nhỏ lấy tiền trong ví của cha mẹ và bị đòn. Thông qua việc kỷ luật trực tiếp, cha mẹ hy vọng rằng con cái nhận ra việc ăn cắp là một việc xấu, đáng lên án, để từ đó chúng hiểu rằng sẽ không tái phạm và không nên làm như thế nữa.dinh TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Thứ hai là trẻ học qua khuôn mẫu hoặc bắt chước: Một điều dễ thấy, trẻ bắt chước các mẫu hành vi của cha mẹ, anh chị em được hình thành từ rất sớm (Poulson và Kymissis, 1988) [dẫn theo 94, tr. Trẻ nhỏ quan sát hành vi cách ứng xử của người lớn và bắt chước một cách vô thức hoặc có ý thức, và cách này có thể phát triển bản tính như lòng tin (Applebaum, 1995), và tôn trọng mọi người (Tierno, 1990).

Chẳng hạn như trẻ thấy bố mẹ giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn, yêu thương loài vật, tôn trọng người lớn tuổi… thì trẻ cũng học hỏi và thực hiện những hành vi giúp đỡ, tôn trọng, yêu thương. Và ngược lại, bố mẹ có hành vi không tốt thì trẻ cũng bắt chước và làm theo (không cần biết là đúng hay sai, thậm chí làm sai nhưng trẻ vẫn cho là đúng vì với lập luận ngây thơ rằng “ở nhà bố mẹ cũng làm như thế”). “Tất cả góp phần tạo nên nhận thức của các em về thế giới, về nhân tính, về bản chất thiện ác, về điều hay lẽ phải, về những điều sai trái” [94, tr. Hỗ trợ hai phương pháp này là nguyên lý củng cố, các hành vi đạo đức nào được khen thì được củng cố và được lặp lại.

Maccoby (1992) cho rằng “hành vi đạo đức là hành vi được nhóm xã hội xác định như là thiện hoặc tốt và căn cứ theo đó mà đưa ra những trừng phạt của xã hội” [dẫn theo 10, tr. Các nhà lý thuyết học tập xã hội dùng thuật ngữ “vị xã hội” thay cho “đạo đức”. Theo họ thì cha mẹ có vai trò cực kỳ quan trọng và trực tiếp đối với việc hình thành hành vi vị xã hội đầu đời ở trẻ, sau nữa là nhà trường cũng có vai trò đặc biệt. Các nghiên cứu hiện đại chỉ ra mục đích duy nhất có tầm quan trọng của cha mẹ là góp phần phát triển hành vi tự điều chỉnh của con mình (Lamb, Ketterlinus & Fracasso, 1990).

Đối với các bậc cha mẹ thường nhắc nhở con về những hậu quả có thể xảy ra do những hành động của chúng đối với người khác, thì đứa con thường được mọi người quý mến và nắm được các chuẩn mực đạo đức mà chúng tiếp thu được (Grace J.Craig, Don Baucum, 2004) [7, tr.