Chương 1. C¢ sã lý lu¿n và căn cą pháp lý căa công tác bái d°ỡng công chąc t¿i TCHC thuác Bá. Đánh giá thực tr¿ng công tác bái d°ỡng công chąc t¿i các TCHC thuác Bá KH&CN. GiÁi pháp và lá trình, các nguán lực tổ chąc thực hiện.
10 CH¯¡NG 1: C¡ Sæ LÝ LU¾N VÀ CN CĄ PHÁP LÝ CĂA CÔNG TÁC BæI D¯èNG CÔNG CHĄC T¾I Tè CHĄC HÀNH CHÍNH THUàC Bà Vßi māc tiêu đß xuất mát hệ thßng giÁi pháp tổng thá, toàn diện nhằm góp phần hoàn thiện, nâng cao hiệu quÁ, chất l°ÿng bái d°ỡng công chąc trong các TCHC thuác Bá KH&CN trong giai đo¿n 2024 - 2030, Đß án xác định chă thá căa công tác quÁn lý ho¿t đáng bái d°ỡng công chąc là c¢ quan quÁn lý ho¿t đáng bái d°ỡng công chąc, trong tr°áng hÿp cā thá căa Đß án chính là Bá KH&CN. Khái quát vß chă thá căa công tác quÁn lý ho¿t đáng bái d°ỡng công chąc là c¢ quan quÁn lý ho¿t đáng bái d°ỡng công chąc trong các TCHC thuác Bá KH&CN s¿ đ°ÿc mô tÁ và phân tích t¿i Ch°¢ng II căa Đß án. Do đó, vß mặt lý lu¿n, cần làm rõ các khái niệm c¢ bÁn có liên quan đÁn đß tài căa Đß án là <bái d°ỡng= và <công chąc=. Những vấn đề chung về bồi d°ỡng 1.
Khái niệm bồi d°ỡng Ngày nay, thu¿t ngữ <bồi dưỡng= đ°ÿc sử dāng khá ráng rãi trong hệ thßng công vā nói riêng và ngoài xã hái nói chung. - Theo Tć đián TiÁng Việt, bái d°ỡng là <làm cho tăng thêm năng lực hoặc phẩm chất=.102] - Theo tć đián Hành chính, <bồi dưỡng là làm tăng trình độ, năng lực hoặc phẩm chất; thường kết hợp với các từ cập nhật: Bồi dưỡng cập nhật - bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng; giáo dục đạo đức, phẩm chất kịp thời đáp ứng sự thay đổi hay yêu cầu mới; nâng cao - bồi dưỡng nâng cao: bồi dưỡng để đạt được trình độ năng lực và phẩm chất cao hơn=.41] - Trong các văn bÁn quy ph¿m pháp lu¿t căa Việt Nam, thu¿t ngữ <bồi dưỡng= cũng tćng đ°ÿc nhÁc đÁn mát cách cā thá t¿i khoÁn 2 Đißu 5. GiÁi thích tć ngữ, Nghị định sß 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 căa Chính phă vß ĐT, BD công chąc (nay 11 đã hÁt hiệu lực thi hành) nh° sau <Bồi dưỡng là hoạt động trang bị, cập nhật, nâng cao kiến thức, kỹ năng làm việc=. Tć những khái niệm trên, có thá rút ra <bồi dưỡng= là quá trình bổ sung thêm kiÁn thąc, kỹ năng cho mát đßi t°ÿng học t¿p cā thá trên c¢ sã những kiÁn thąc đã đ°ÿc đào t¿o tr°ßc đó.
Tr°ßc đây, hai khái niệm <đào tạo= và <bồi dưỡng= hay đ°ÿc sử dāng chung, đi lißn vßi nhau và đôi khi ch°a có sự phân định rõ ràng trong cách hiáu. Tuy nhiên, việc làm rõ sự khác biệt giữa hai thu¿t ngữ này là cần thiÁt đá thßng nhất trong cách hiáu và áp dāng. Theo tć đián tiÁng Việt, đào t¿o là <làm cho trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định= [54, tr. Theo khái niệm này, đào t¿o đ°ÿc hiáu là quá trình cung cấp kiÁn thąc, năng lực cho mát đßi t°ÿng học t¿p theo những tiêu chuẩn cā thá, đã đ°ÿc công nh¿n.
GiÁi thích tć ngữ, Nghị định sß 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 căa Chính phă vß ĐT, BD công chąc cũng đ°a cách hiáu đßi vßi <đào tạo= nh° sau: <Đào tạo là quá trình truyền thụ, tiếp nhận có hệ thống những tri thức, kỹ năng theo quy định của từng cấp học, bậc học. Nh° v¿y, có thá hiáu đào t¿o chính là việc trang bị những kiÁn thąc mßi, kiÁn thąc mà đßi t°ÿng học t¿p ch°a biÁt, ch°a đ°ÿc tiÁp c¿n tr°ßc đó dựa trên mát quy trình học t¿p khép kín vßi những chuẩn mực, hệ ph°¢ng pháp d¿y và học cā thá, trong mát khoÁng thái gian nhất định. Tć những phân tích trên, có thá thấy hai khái niệm <đào tạo=, <bồi dưỡng= mặc dù có những nét t°¢ng đáng nhất định trong việc đßu là quá trình cung cấp kiÁn thąc, kỹ năng cho ng°ái học. Tuy nhiên, đây là hai khái niệm có những nái hàm nghĩa cā thá vßi những nét khác biệt nh° sau: - Vß ý nghĩa: Đào t¿o là quá trình cung cấp những kiÁn thąc cho ng°ái học mát cách hệ thßng nhằm trang bị và cung cấp kiÁn thąc, năng lực theo tiêu chuẩn nhất 12 định mà tr°ßc đây ng°ái học ch°a có.
Trong khi đó, bái d°ỡng là việc trang bị, bổ trÿ thêm kiÁn thąc, kỹ năng cho ng°ái học trên nßn tÁng những kiÁn thąc đã có. - Vß thái gian: Đào t¿o đ°ÿc thực hiện trong mát khoÁng thái gian dài, liên tāc tính bằng năm. Bái d°ỡng th°áng diễn ra trong khoÁng thái gian ngÁn h¢n nh° 2-3 ngày, hay vài tuần. - Vß kÁt quÁ: Sau khi kÁt thúc quá trình đào t¿o, ng°ái học s¿ đ°ÿc nh¿n bằng đào t¿o do c¢ sã đào t¿o cấp, ví dā: bằng cử nhân, bằng th¿c sỹ, bằng tiÁn sỹ.
Đßi vßi bái d°ỡng, sau khi kÁt thúc khóa học, ng°ái học có thá đ°ÿc cấp chąng chỉ (đßi vßi những khóa học ngÁn ngày có thá không cấp chąng chỉ). Trong hệ thßng văn bÁn quy ph¿m pháp lu¿t tr°ßc đây, nái dung <đào t¿o= và <bái d°ỡng= th°áng đi lißn vßi nhau và ch°a có sự khu trú riêng biệt, rõ nét trong áp dāng. Ngay cÁ trong Nghị định sß 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 căa Chính phă vß ĐT, BD công chąc nêu trên, tuy đã định nghĩa rõ khái niệm ĐT, BD nh°ng trong kÁt cấu nái dung căa Nghị định này, khái niệm <đào t¿o=, <bái d°ỡng= luôn song hành và không tách rái trong các quy định vß nái dung, ch°¢ng trình, chąng chỉ, … cũng nh° không có sự phân tách rõ ràng trong áp dāng. Hiện nay, việc phân tách hai khái niệm này đã đ°ÿc thá hiện khá rõ trong Nghị định sß 101/2017/NĐ-CP ngày 01/9/2017 căa Chính phă vß ĐT, BD CB, CC, VC (thay thÁ Nghị định sß 18/2010/NĐ-CP ngày 05/3/2010 căa Chính phă vß ĐT, BD công chąc), và sau này là Nghị định sß 89/2021/NĐ-CP ngày 18/10/2021 vß sửa đổi, bổ sung mát sß đißu căa Nghị định sß 101/2017/NĐ-CP ngày 01/9/2017 căa Chính phă.
Theo đó, hai khái niệm đào t¿o và bái d°ỡng đã đ°ÿc phân định riêng biệt cÁ vß mặt hình thąc và nái dung vßi những quy định cā thá đßi vßi mßi nhóm nái dung <đào tạo=, <bồi dưỡng= t¿i ch°¢ng II, ch°¢ng III căa Nghị định. Tć những phân tích, so sánh trên, có thá hiáu <bồi dưỡng= là quá trình trang bị, c¿p nh¿t, nâng cao kiÁn thąc, kỹ năng, ph°¢ng pháp thực hiện nhiệm vā trong ho¿t đáng công vā căa công chąc dựa trên các tiêu chuẩn, trên c¢ sã chąc năng nhiệm vā căa tćng công chąc, trong đó t¿p trung vào việc v¿n dāng những kiÁn thąc lý lu¿n 13 vào thực tiễn giÁi quyÁt vấn đß quÁn lý cā thá. Sau mßi khóa bái d°ỡng, học viên s¿ đ°ÿc nh¿n chąng chỉ ghi nh¿n kÁt quÁ, ví dā nh°: chąng chỉ bái d°ỡng lý lu¿n chính trị; chąng chỉ bái d°ỡng kiÁn thąc qußc phòng và an ninh, chąng chỉ bái d°ỡng kiÁn thąc, kỹ năng QLNN,… 1. Hình thức, nội dung bồi dưỡng công chức 1.
Hình thąc bái d°ỡng công chąc Hình thąc tổ chąc bái d°ỡng là cách thąc sÁp xÁp và tiÁn hành thực hiện trong quá trình bái d°ỡng. Nái dung, ch°¢ng trình, giáo trình, tài liệu bái d°ỡng đ°ÿc thực hiện trong hình thąc tổ chąc bái d°ỡng. Căn cą theo ch°¢ng trình, tài liệu; chąc vā, chąc danh; ng¿ch công chąc; VTVL trong hệ thßng công vā, quy định hiện hành vß bái d°ỡng công chąc (Nghị định sß 101/2017/NĐ-CP ngày 01/9/2017 căa Chính phă vß ĐT, BD CB, CC, VC đ°ÿc sửa đổi bổ sung t¿i Nghị định sß 89/2021/NĐ-CP ngày 18/10/2021 căa Chính phă vß sửa đổi, bổ sung mát sß đißu căa Nghị định sß 101/2017/NĐ-CP), các hình thąc bái d°ỡng công chąc gám: - Bái d°ỡng theo tiêu chuẩn ng¿ch công chąc: là ho¿t đáng trang bị, c¿p nh¿t, nâng cao kiÁn thąc, kỹ năng thực thi công vā theo ch°¢ng trình quy định cho ng¿ch công chąc đÁm nh¿n hay dự kiÁn đÁm nh¿n. - Bái d°ỡng theo tiêu chuẩn chąc vā, chąc danh lãnh đ¿o, quÁn lý: là ho¿t đáng trang bị, c¿p nh¿t, nâng cao kiÁn thąc, kỹ năng, ph°¢ng pháp làm việc theo tćng nhóm hay tćng chąc vā lãnh đ¿o, quÁn lý.
- Bái d°ỡng theo tiêu chuẩn chąc vā, chąc danh CB, CC cấp xã: là ho¿t đáng trang bị, c¿p nh¿t, nâng cao kiÁn thąc, kỹ năng làm việc dành riêng cho đßi t°ÿng công chąc cấp xã ã địa ph°¢ng. - Bái d°ỡng theo yêu cầu VTVL: là ho¿t đáng trang bị, bổ sung, c¿p nh¿t những kiÁn thąc thiÁu hāt, cần thiÁt và các kiÁn thąc, kỹ năng, t° duy mßi nhằm bù l¿i khoÁng trßng thiÁu hāt vß năng lực, đáp ąng yêu cầu nhiệm vā trong t°¢ng lai, giúp công chąc làm tßt công việc đ°ÿc giao. 14 Trong thực tiễn ho¿t đáng bái d°ỡng công chąc, bái d°ỡng công chąc còn đ°ÿc thực hiện ã những hình thąc nh°: bái d°ỡng trực tiÁp và bái d°ỡng trực tuyÁn; bái d°ỡng t¿p trung và bái d°ỡng không t¿p trung; bái d°ỡng t¿i chąc và bái d°ỡng chính quy,… 1. Nái dung bái d°ỡng công chąc Hàng năm, công chąc trong nßn hành chính đßu đ°ÿc cử tham gia các khóa bái d°ỡng do c¢ quan, đ¢n vị tổ chąc hoặc cử đi bái d°ỡng t¿i các c¢ sã ĐT, BD khác.
Theo quy định hiện hành vß bái d°ỡng công chąc, nái dung bái d°ỡng công chąc gám: - Lý lu¿n chính trị: nái dung bái d°ỡng lý lu¿n chính trị nhằm truyßn thā, tiÁp thu hệ thßng tri thąc lý lu¿n chính trị; căng cß thÁ gißi quan, nhân sinh quan, ph°¢ng pháp lu¿n khoa học và cách m¿ng căa chă nghĩa Mác - Lênin, t° t°ãng Há Chí Minh, quan điám, đ°áng lßi căa ĐÁng, chính sách, pháp lu¿t căa Nhà n°ßc; nâng cao nh¿n thąc và bÁn lĩnh chính trị, căng cß nißm tin vào ĐÁng, Nhà n°ßc và chÁ đá xã hái chă nghĩa; nâng cao tầm nhìn, t° duy, ph°¢ng pháp, kỹ năng lãnh đ¿o, quÁn lý và v¿n dāng thực tiễn cho đái ngũ cán bá, công chąc. Bái d°ỡng lý lu¿n chính trị hiện gám ba cấp: s¢ cấp, trung cấp và cao cấp. - KiÁn thąc qußc phòng và an ninh: Nái dung bái d°ỡng kiÁn thąc qußc phòng và an ninh nhằm giáo dāc cho công chąc vß kiÁn thąc qußc phòng và an ninh đá phát huy tinh thần yêu n°ßc, truyßn thßng dựng n°ßc và giữ n°ßc, lòng tự hào, tự tôn dân tác, nâng cao ý thąc, trách nhiệm, tự giác thực hiện nhiệm vā qußc phòng và an ninh, bÁo vệ Tổ qußc Việt Nam xã hái chă nghĩa.