Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài (FDI) Ở Thành Phố Hạ Long Giai Đoạn 1990 - 2014

Luận văn thạc sĩ phân tích đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI tại Hạ Long giai đoạn 1990-2014, đánh giá tác động và triển vọng phát triển.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài (FDI) Tại Thành Phố Hạ Long Giai Đoạn 1990 - 2014
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Lí do chọn đề tài
• Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• Đối tượng, phạm vi, nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu
• Nguồn tài liệu và phương pháp nghiên cứu
• Đóng góp của luận văn
• Bố cục của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: ĐIỀU KIỆN THU HÚT ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI Ở THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Điều kiện thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ở Hạ Long
• 1.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.2.2. Sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.2.3. Cơ chế chính sách hỗ trợ đầu tư trực tiếp nước ngoài của tỉnh Quảng Ninh
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI) Ở THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH GIAI ĐOẠN 1990 - 2014
• 2.1. Các dự án FDI và số vốn đầu tư
• 2.2. Quy mô các dự án FDI
• 2.3. FDI theo địa bàn đầu tư
• 2.4. FDI theo hình thức đầu tư
• 2.5. FDI theo đối tác đầu tư
• 2.6. FDI theo lĩnh vực ngành nghề
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: KINH TẾ - XÃ HỘI THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH DƯỚI TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI (FDI)
• 3.1. Về kinh tế
• 3.1.1. FDI là nguồn bổ sung cần thiết cho vốn đầu tư, đáp ứng nhu cầu phát triển xã hội và tăng trưởng kinh tế
• 3.1.2. Cơ cấu các thành phần kinh tế chuyển dịch đúng hướng
• 3.1.3. Góp phần cải thiện hệ thống cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hạ tầng du lịch, dịch vụ
• 3.1.4. Thúc đẩy hội nhập sâu rộng
• 3.2. FDI góp phần quan trọng trong việc tạo việc làm, tăng năng suất lao động, cải thiện nguồn nhân lực
• 3.3. Tăng thu ngân sách nhà nước, đảm bảo an sinh xã hội
• 3.4. Một số vấn đề nảy sinh
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài FDI tại Hạ Long

Đầu Tư Trực Tiếp Nước Ngoài (FDI) đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế của thành phố Hạ Long từ năm 1990 đến 2014. FDI không chỉ cung cấp nguồn vốn cần thiết mà còn thúc đẩy chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực quản lý. Hạ Long, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng du lịch phong phú, đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, việc thu hút FDI vẫn gặp nhiều thách thức, cần có những giải pháp hiệu quả để tối ưu hóa nguồn lực này.

1.1. Định nghĩa và vai trò của FDI trong phát triển kinh tế

FDI là hình thức đầu tư mà nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào quản lý và điều hành doanh nghiệp tại Việt Nam. Vai trò của FDI trong phát triển kinh tế Hạ Long rất quan trọng, giúp tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và cải thiện cơ sở hạ tầng.

1.2. Lịch sử phát triển FDI tại Hạ Long giai đoạn 1990 2014

Giai đoạn 1990 - 2014 chứng kiến sự gia tăng đáng kể của FDI tại Hạ Long. Các dự án FDI chủ yếu tập trung vào lĩnh vực du lịch, dịch vụ và công nghiệp. Sự phát triển này đã góp phần nâng cao vị thế của Hạ Long trên bản đồ đầu tư quốc tế.

II. Thách thức trong việc thu hút FDI tại Hạ Long

Mặc dù Hạ Long có nhiều tiềm năng, nhưng việc thu hút FDI vẫn gặp phải một số thách thức lớn. Các vấn đề như cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ, chính sách đầu tư chưa hấp dẫn và sự cạnh tranh từ các địa phương khác đã ảnh hưởng đến khả năng thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

2.1. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ đầu tư

Cơ sở hạ tầng tại Hạ Long chưa đáp ứng đủ yêu cầu của các nhà đầu tư. Việc cải thiện hạ tầng giao thông, điện nước và dịch vụ hỗ trợ đầu tư là rất cần thiết để thu hút FDI.

2.2. Chính sách đầu tư và môi trường kinh doanh

Chính sách đầu tư tại Hạ Long cần được cải thiện để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các nhà đầu tư. Môi trường kinh doanh cần minh bạch và ổn định hơn để thu hút FDI.

III. Phương pháp thu hút FDI hiệu quả tại Hạ Long

Để thu hút FDI hiệu quả, Hạ Long cần áp dụng một số phương pháp như cải cách chính sách đầu tư, tăng cường quảng bá hình ảnh và tiềm năng đầu tư của thành phố, cũng như tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi.

3.1. Cải cách chính sách đầu tư

Cải cách chính sách đầu tư nhằm tạo ra các ưu đãi hấp dẫn cho nhà đầu tư nước ngoài. Điều này bao gồm việc giảm thuế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

3.2. Tăng cường quảng bá và xúc tiến đầu tư

Hạ Long cần tăng cường các hoạt động quảng bá, giới thiệu tiềm năng đầu tư qua các hội nghị, triển lãm và các kênh truyền thông. Điều này giúp nâng cao nhận thức về Hạ Long trong mắt các nhà đầu tư.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về FDI tại Hạ Long

Nghiên cứu về FDI tại Hạ Long cho thấy rằng các dự án FDI đã góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Các dự án này không chỉ tạo ra việc làm mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.1. Tác động của FDI đến phát triển kinh tế

FDI đã giúp Hạ Long tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, đóng góp vào ngân sách địa phương và tạo ra hàng ngàn việc làm cho người dân.

4.2. Cải thiện cơ sở hạ tầng và dịch vụ

Các dự án FDI đã góp phần cải thiện cơ sở hạ tầng, đặc biệt là trong lĩnh vực du lịch và dịch vụ, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của Hạ Long.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của FDI tại Hạ Long

Kết luận, FDI đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của Hạ Long. Để tiếp tục thu hút FDI, thành phố cần cải thiện môi trường đầu tư và phát huy các lợi thế sẵn có. Triển vọng tương lai của FDI tại Hạ Long là rất khả quan nếu có những chính sách hợp lý.

5.1. Định hướng phát triển FDI trong tương lai

Hạ Long cần xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên thu hút FDI, đặc biệt là du lịch và công nghiệp chế biến, để phát triển bền vững.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong thu hút FDI

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và các nước có kinh nghiệm trong thu hút FDI sẽ giúp Hạ Long học hỏi và áp dụng các mô hình thành công.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giai đoạn 1990 - 2014 ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ của kinh tế Việt Nam sau khi thực hiện chính sách Đổi mới và ban hành Luật Đầu tư nước ngoài. Tại tỉnh Quảng Ninh, các tính toán phát triển kinh tế chỉ ra rằng nguồn lực nội địa chỉ đáp ứng khoảng 43% nhu cầu vốn đầu tư, trong khi 57% còn lại phụ thuộc vào việc huy động các nguồn lực bên ngoài, đặc biệt là dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để tối ưu hóa nguồn lực FDI nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế nhanh và bền vững.

Thành phố Hạ Long giữ vai trò đô thị trung tâm, là hạt nhân lan tỏa toàn diện về kinh tế, chính trị và văn hóa của tỉnh Quảng Ninh. Với diện tích tự nhiên 27.195,03 ha cùng bờ biển dài 50 km và kỳ quan vịnh Hạ Long, thành phố sở hữu những lợi thế cạnh tranh vượt trội. Nghiên cứu xác định mục tiêu làm rõ quá trình thu hút, thực trạng triển khai và đánh giá tác động nhiều chiều của dòng vốn FDI trên địa bàn thành phố Hạ Long trong suốt 24 năm (1990 - 2014).

Phạm vi không gian tập trung tại thành phố Hạ Long và đặt trong mối tương quan so sánh với bức tranh chung của tỉnh Quảng Ninh. Phạm vi thời gian bao quát từ dự án FDI đầu tiên năm 1990 đến năm 2014. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống số liệu khoa học, giải thích mức tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 19,4%/năm trong giai đoạn 2009 - 2014 và tỷ trọng thu ngân sách của thành phố luôn đóng góp trên 60% tổng thu toàn tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận tiêu chuẩn quốc tế từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), xác định FDI là hình thức đầu tư quốc tế trong đó nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ từ 10% cổ phần hoặc quyền biểu quyết trở lên nhằm thiết lập lợi ích lâu dài và quyền kiểm soát thực tế đối với doanh nghiệp.

Về mô hình tổ chức, luận văn tiếp cận hai hình thức chủ yếu của quốc tế là Đầu tư mới (Greenfield Investment) và Mua lại, sáp nhập qua biên giới (Cross-border M&A). Đồng thời, nghiên cứu phân tích đối chiếu hệ thống pháp lý Việt Nam qua các văn bản: Luật Đầu tư nước ngoài các năm 1987, 1996, 2000 và Luật Đầu tư năm 2005. Các khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm: hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC), hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT, BTO, BT), doanh nghiệp liên doanh (JV) và doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài. Lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lý thuyết phát triển vùng kinh tế động lực cũng được tích hợp để đánh giá tác động lan tỏa của 3 nguồn lực trọng yếu từ FDI: vốn, công nghệ tiên tiến và kỹ năng quản lý hiện đại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ Cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh (IPA), kết hợp các văn kiện quy hoạch kinh tế - xã hội của UBND thành phố Hạ Long từ năm 1990 đến 2014. Cỡ mẫu nghiên cứu bao trùm toàn bộ 194 dự án FDI đăng ký trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh với tổng vốn đăng ký 5.335 triệu USD, trong đó tập trung phân tích chuyên sâu cỡ mẫu gồm 50 dự án FDI tại thành phố Hạ Long có tổng vốn đăng ký đạt trên 1.365 triệu USD.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ (census sampling) nhằm loại bỏ sai số thống kê, thu thập trọn vẹn dữ liệu từ các dự án đã đăng ký, đang hoạt động hoặc đã giải thể trong 24 năm nghiên cứu. Phương pháp phân tích chủ đạo là phương pháp lịch sử kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic. Việc lựa chọn phương pháp này giúp tái hiện tiến trình thu hút FDI theo trật tự thời gian khách quan, đồng thời phân tích bản chất, quy luật vận động và mối liên hệ nhân quả giữa cơ chế chính sách với hiệu quả giải ngân vốn. Ngoài ra, tác giả kết hợp các kỹ thuật thống kê mô tả, so sánh liên ngành kinh tế - địa lý - lịch sử và khảo sát thực địa để đưa ra những nhận định chuẩn xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng dự án và quy mô vốn FDI tại Hạ Long luôn duy trì vị trí trụ cột của tỉnh Quảng Ninh. Tính đến năm 2013, thành phố Hạ Long thu hút 46 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 1.355 triệu USD, chiếm 30,9% tổng vốn FDI của toàn tỉnh. Đến năm 2014, thành phố tiếp nhận thêm 4 dự án dịch vụ 100% vốn nước ngoài với số vốn 10,296 triệu USD, nâng tổng quy mô lên 50 dự án.

Thứ hai, cơ cấu thu hút vốn có sự thay đổi rõ rệt qua từng thời kỳ. Trong giai đoạn 1990 - 2005, Hạ Long là tâm điểm thu hút FDI khi chiếm từ 60% đến 70% tổng vốn toàn tỉnh, cá biệt giai đoạn 1995 - 2000 chiếm tới 86% với quy mô bình quân mỗi dự án đạt 56 - 58 triệu USD. Tuy nhiên, giai đoạn 2006 - 2013 chứng kiến tỷ trọng vốn FDI tại Hạ Long giảm xuống dưới 30%, quy mô bình quân đạt khoảng 14 triệu USD/dự án do dòng vốn dịch chuyển sang các khu công nghiệp phụ cận.

Thứ ba, sự phân bổ nguồn vốn theo địa bàn mang tính chọn lọc sâu sắc. Mặc dù Hạ Long dẫn đầu tỉnh về số lượng dự án (46 dự án so với 10 dự án của Cẩm Phả và 19 dự án của Móng Cái), nhưng đứng thứ hai về tổng vốn đăng ký sau Cẩm Phả (2.167 triệu USD, chiếm 53% tổng vốn toàn tỉnh). Nguyên nhân chủ yếu do Cẩm Phả tiếp nhận dự án Nhiệt điện Mông Dương II với vốn đăng ký 2.147 tỷ USD vào năm 2010.

Thứ tư, FDI tạo động lực trực tiếp chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Hạ Long theo hướng dịch vụ - du lịch chất lượng cao. Cơ cấu kinh tế thành phố chuyển đổi mạnh mẽ: tỷ trọng khu vực dịch vụ tăng từ 44,2% năm 2010 lên 55,9% vào năm 2014, tạo việc làm ổn định cho trên 84.000 lao động và nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo của địa phương lên mức 76%.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu được trực quan hóa thông qua hệ thống bảng biểu so sánh và biểu đồ cơ cấu. Dữ liệu phân bố không gian được thể hiện rõ nét qua biểu đồ hình tròn thể hiện tỷ phần vốn FDI giữa các địa phương và biểu đồ cột so sánh tiến trình tăng trưởng vốn qua 4 mốc giai đoạn (1990 - 1994, 1995 - 2000, 2001 - 2005, 2006 - 2013).

Nguyên nhân sự sụt giảm tỷ trọng vốn FDI của Hạ Long giai đoạn sau năm 2005 là hoàn toàn tất yếu và hợp quy luật. Do quỹ đất tự nhiên có hạn và yêu cầu bảo tồn nghiêm ngặt Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, tỉnh đã chủ động chuyển hướng các dự án công nghiệp nặng quy mô lớn về Cẩm Phả, Hải Hà và Đông Triều, dành không gian Hạ Long cho các dự án du lịch, khách sạn cao cấp, hạ tầng thương mại và dịch vụ sinh thái.

So sánh với các trung tâm du lịch biển trọng điểm toàn quốc năm 2014, Hạ Long đón 4,9 triệu lượt khách du lịch, vượt trội hơn hẳn so với Đà Nẵng (3,8 triệu lượt) và Khánh Hòa (3,6 triệu lượt). Điều này minh chứng cho tính hiệu quả của chiến lược tái cơ cấu dòng vốn FDI tập trung vào chiều sâu và phát huy giá trị di sản.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hiện đại hóa hạ tầng giao thông và dịch vụ cảng biển quốc tế. UBND tỉnh Quảng Ninh cùng Sở Giao thông Vận tải cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện tuyến cao tốc Hạ Long - Hải Phòng và hệ thống cảng tàu khách quốc tế chuyên biệt tại khu vực Bãi Cháy. Mục tiêu đặt ra là nâng công suất tiếp đón khách quốc tế đường biển tăng 25 - 30% mỗi năm trong giai đoạn 2015 - 2020.

Thứ hai, đổi mới phương thức xúc tiến đầu tư theo hướng tiếp cận trực tiếp các nhà đầu tư chiến lược. Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư tỉnh Quảng Ninh (IPA) cần tập trung thu hút các tập đoàn đa quốc gia có thương hiệu toàn cầu vào lĩnh vực phức hợp giải trí, nghỉ dưỡng cao cấp và trung tâm hội nghị quốc tế. Chỉ tiêu đặt ra là thu hút thêm khoảng 500 - 700 triệu USD vốn FDI chất lượng cao đến năm 2020.

Thứ ba, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực phục vụ hội nhập kinh tế quốc tế. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn thành phố triển khai chuẩn hóa kỹ năng nghề du lịch và ngoại ngữ cho lao động địa phương. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo từ 76% năm 2014 lên mức trên 85% vào năm 2020.

Thứ tư, siết chặt tiêu chuẩn môi trường đối với các dự án FDI ven bờ vịnh. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh cùng UBND thành phố Hạ Long cần duy trì quy chế thẩm định công nghệ nghiêm ngặt, từ chối cấp phép các dự án có nguy cơ xả thải chưa qua xử lý ra môi trường biển. Mục tiêu 100% doanh nghiệp FDI trong khu công nghiệp Cái Lân và các cơ sở lưu trú ven biển đạt tiêu chuẩn quản lý môi trường xanh giai đoạn 2015 - 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Quảng Ninh, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ban Xúc tiến Đầu tư có thể sử dụng số liệu của luận văn để đánh giá chu kỳ thu hút vốn và xây dựng chiến lược phát triển kinh tế ban hành cho các giai đoạn tiếp theo.

Nhóm cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư FDI: Các tập đoàn tài chính, doanh nghiệp du lịch quốc tế tìm thấy bức tranh toàn cảnh về môi trường pháp lý, phân bố hạ tầng đô thị, tỷ suất sinh lời và kinh nghiệm vận hành thực tế tại đô thị loại 1 Hạ Long.

Nhóm nghiên cứu, giảng viên và sinh viên học viện, đại học: Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho các chuyên ngành Lịch sử kinh tế, Lịch sử Việt Nam đương đại, Kinh tế quốc tế và Quản lý công khi phân tích case study phát triển kinh tế địa phương.

Nhóm chuyên gia xúc tiến thương mại và quản lý đô thị: Cung cấp bài học kinh nghiệm về việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ công nghiệp khai khoáng truyền thống sang kinh tế dịch vụ xanh gắn với bảo tồn di sản thế giới.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô vốn FDI tại thành phố Hạ Long giai đoạn 1990 - 2014 đạt được những con số ấn tượng nào? Giai đoạn này thành phố đã tiếp nhận 50 dự án FDI với tổng số vốn đăng ký vượt mốc 1.365 triệu USD, chiếm hơn 30% tổng nguồn vốn FDI của toàn tỉnh Quảng Ninh, đóng góp trực tiếp vào mức tăng trưởng GDP bình quân 19,4%/năm.

Vì sao tỷ trọng vốn FDI của Hạ Long lại có xu hướng giảm trong tổng cơ cấu tỉnh sau năm 2005? Đây là sự dịch chuyển mang tính chiến lược của tỉnh Quảng Ninh nhằm chuyển các dự án công nghiệp nặng, năng lượng lớn về Cẩm Phả và các vùng lân cận, tập trung quỹ đất Hạ Long cho dịch vụ, du lịch sinh thái chất lượng cao.

Dòng vốn FDI đã thúc đẩy sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế tại Hạ Long ra sao? FDI đã đưa ngành dịch vụ trở thành đầu tàu kinh tế, nâng tỷ trọng dịch vụ từ 44,2% năm 2010 lên 55,9% năm 2014, đồng thời kéo theo lượng khách du lịch đạt 4,9 triệu lượt vào năm 2014.

Nguồn dữ liệu và phương pháp nghiên cứu chính của đề tài là gì? Đề tài dựa trên nguồn dữ liệu lưu trữ từ Sở Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thống kê tỉnh Quảng Ninh, kết hợp chọn mẫu toàn bộ 194 dự án của tỉnh và áp dụng phương pháp lịch sử - logic liên ngành.

Những giải pháp then chốt nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả FDI tại địa phương? Luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp: hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông - cảng biển, đổi mới xúc tiến đầu tư trực tiếp, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo trên 85% và kiểm soát nghiêm ngặt tác động môi trường.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện 24 năm thu hút và sử dụng dòng vốn FDI (1990 - 2014) tại thành phố Hạ Long, chứng minh vai trò hạt nhân kinh tế của đô thị loại 1 trực thuộc tỉnh Quảng Ninh.
• Khẳng định nguồn vốn FDI đăng ký trên 1.365 triệu USD với 50 dự án đã tạo ra bước nhảy vọt về kết cấu hạ tầng, nguồn thu ngân sách và diện mạo đô thị biển hiện đại.
• Đánh giá khách quan quy luật dịch chuyển dòng vốn từ mở rộng theo diện rộng sang nâng cao chất lượng chiều sâu, ưu tiên các ngành công nghiệp sạch và du lịch dịch vụ cao cấp.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học chuẩn xác, giàu giá trị thực tiễn cho công tác nghiên cứu lịch sử địa phương và hoạch định chính sách phát triển kinh tế đối ngoại.
• Đề ra lộ trình 4 nhóm khuyến nghị hành động thiết thực giai đoạn 2015 - 2020 nhằm kết nối bền vững giữa thu hút đầu tư quốc tế và bảo tồn di sản thiên nhiên thế giới.

Hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận đầy đủ hệ thống dữ liệu thống kê chuyên sâu và phân tích lịch sử kinh tế giá trị về thành phố Hạ Long.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Điều kiện thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) ở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh Chƣơng 2: Tình hình đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) ở thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 1990 - 2014 Chƣơng 3: Kinh tế - xã hội thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh dƣới tác động của đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI). Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 9 http://www.vn Chƣơng 1 ĐIỀU KIỆN THU HÚT ĐẦU TƢ TRỰC TIẾP NƢỚC NGOÀI Ở THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH 1. Một số khái niệm Đầu tƣ là việc nhà đầu tƣ bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu tƣ theo quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan [28, tr. Đầu tƣ trực tiếp là hình thức đầu tƣ do nhà đầu tƣ bỏ vốn đầu tƣ và tham gia quản lý hoạt động đầu tƣ [28, tr.

Đầu tƣ nƣớc ngoài là việc nhà đầu tƣ nƣớc ngoài đƣa vào Việt Nam vốn bằng tiền và các tài sản hợp pháp khác để tiến hành hoạt động đầu tƣ [28, tr. Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (Foreign Direct Investment - FDI), có nhiều khái niệm khác nhau. Khái niệm của Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) cho rằng FDI là một hoạt động đầu tƣ đƣợc thực hiện nhằm đạt đƣợc những lợi ích lâu dài trong một doanh nghiệp hoạt động trên lãnh thổ của một nền kinh tế khác nền kinh tế nƣớc chủ đầu tƣ, mục đích của chủ đầu tƣ là giành quyền quản lý thực sự doanh nghiệp [25, tr. Khái niệm của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD): Đầu tƣ trực tiếp là hoạt động đầu tƣ đƣợc thực hiện nhằm thiết lập các mối quan hệ kinh tế lâu dài với một doanh nghiệp đặc biệt là những khoản đầu tƣ mang lại khả năng tạo ảnh hƣởng đối với việc quản lý doanh nghiệp nói trên bằng cách: Thành lập hoặc mở rộng một doanh nghiệp hoặc một chi nhánh thuộc toàn quyền quản lý của chủ đầu tƣ.

Mua lại toàn bộ doanh nghiệp đã có. Tham gia vào một doanh nghiệp mới. Cấp tín dụng dài hạn (> 5 năm). Quyền kiểm soát: nắm từ 10% cổ phiếu thƣờng hoặc quyền biểu quyết trở lên.

Theo định nghĩa của Chính phủ Mỹ, ngoài những nội dung tƣơng tự khái niệm FDI của IMF và OECD, FDI còn gắn với “quyền sở hữu hoặc kiểm soát 10% hoặc hơn thế các chứng khoán kèm quyền biểu quyết của một doanh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 10 http://www.vn nghiệp, hoặc lợi ích tƣơng đƣơng trong các đơn vị kinh doanh không có tƣ cách pháp nhân"…[25, tr. Theo Luật Đầu tƣ nƣớc ngoài tại Việt Nam năm 2000 (Điều 2, khoản 1), đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (Foreign Direct Investment - FDI)là việc nhà đầu tƣ nƣớc ngoài đƣa vào Việt Nam vốn bằng tiền hoặc bất kỳ tài sản nào để tiến hành hoạt động đầu tƣ. Trong giáo trình Kinh tế Đầu, PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệt định nghĩa: “FDI là hình thức đầu tư do nhà đầu nước ngoài bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở Việt Nam hoặc nhà đầu tư Việt Nam bỏ vốn đầu tư và tham gia quản lý hoạt động đầu tư ở nước ngoài theo quy định của luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan”. FDI chỉ ra rằng chủ đầu tƣ phải có một mức độ ảnh hƣởng đáng kế đối với việc quản lý doanh nghiệp cƣ trú ở một nền kinh tế khác.

Tiếng nói hiệu quả trong quản lý phải đi kèm với một mức sở hữu cổ phần nhất định thì mới đƣợc coi là FDI [23, tr. Theo quy định của Quốc tế, có hai hình thức chủ yếu là Đầu tƣ mới (Greenfield Investment (GI)) và Mua lại và sáp nhập qua biên giới (Cross- border Merger and Acquisition (M&A)), ngoài ra còn có hình thức Brownfield Investment (Mua lại thƣơng hiệu). Đầu tƣ mới là hoạt động đầu tƣ trực tiếp vào các cơ sở sản xuất kinh doanh hoàn toàn mới ở nƣớc ngoài, hoặc mở rộng một cơ sở sản xuất kinh doanh đã tồn tại. Mua lại và sáp nhập qua biên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 11 http://www.vn giới (M&A: Cross-border Merger and Acquisition) là một hình thức FDI liên quan đến việc mua lại hoặc hợp nhất với một doanh nghiệp nƣớc ngoài đang hoạt động.

Theo Luật đầu tƣ năm 2005 của Việt Nam, hình thức FDI tại Việt Nam nhƣ sau (Điều 21) là sự thành lập tổ chức kinh tế 100% vốn của nhà đầu tƣ nƣớc ngoài; thành lập tổ chức kinh tế liên doanh giữa các nhà đầu tƣ trong nƣớc và nhà đầu tƣ nƣớc ngoài; đầu tƣ theo hình thức hợp đồng BCC, hợp đồng BOT, hợp đồng BTO, hợp đồng BT. Đầu tƣ phát triển kinh doanh; mua cổ phần hoặc góp vốn để tham gia quản lý hoạt động đầu tƣ; đầu tƣ thực hiện việc sáp nhập và mua lại doanh nghiệp; các hình thức đầu tƣ trực tiếp khác. Các nƣớc đang phát triển xem vốn FDI là một trong những nguồn vốn đầu tƣ quan trọng góp phần bù đắp cho sự thiếu hụt vốn đầu tƣ trong nƣớc thay vì trƣớc đây thƣờng xem nguồn vốn này nhƣ một sự khai thác bóc lột của tƣ bản nƣớc ngoài. Khi thu hút vốn FDI vào một vùng nào đó, một địa phƣơng nào đó trong quốc gia, tác động tích cực của dòng vốn này thể hiện ở những mặt cụ thể nhƣ: FDI đem đến những nguồn lực bổ sung quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, trong đó phải kể đến ba nguồn lực cơ bản nhất là vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý.

FDI góp phần vào sự tăng trƣởng kinh tế; Thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hƣớng CNH - HĐH. Các dự án FDI góp phần tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho ngƣời lao động và tăng chất lƣợng nguồn nhân lực. FDI còn góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy xuất nhập khẩu hàng hóa và tiếp cận với thị trƣờng thế giới. Đây là những tác động rất tích cực đến ổn định tình hình chính trị - xã hội, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế của nƣớc tiếp nhận đầu tƣ.

Dòng vốn này cũng đồng thời thể hiện những mặt tích cực đối với nhà đầu tƣ, cụ thể là: Giúp nhà đầu tƣ thâm nhập thị trƣờng có tỷ suất lợi nhuận cao hơn. Nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm trên trƣờng quốc tế. Tránh đƣợc hàng rào thƣơng mại. Giúp các chủ đầu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 12 http://www.vn tƣ phân tán đƣợc rủi ro khi tình hình kinh tế, chính trị trong nƣớc bất ổn định.

Góp phần làm tăng lợi nhuận từ hoạt động sản xuất kinh doanh ở nƣớc ngoài đem về. Góp phần quảng bá và mở rộng tầm ảnh hƣởng của thƣơng hiệu, sản phẩm, hình ảnh của doanh nghiệp. Điều kiện thu hút đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) ở Hạ Long 1. Điều kiện tự nhiên Thành phố Hạ Long nằm ở trung tâm của tỉnh Quảng Ninh, có diện tích đất là 27.03 ha, có quốc lộ 18A chạy qua tạo thành chiều dài của Thành phố, có cảng biển, có bờ biển dài 50km, có vịnh Hạ Long 2 lần đƣợc UNESCO công nhận là Di sản thế giới với diện tích 434km2.

Phía đông Hạ Long giáp thành phố Cẩm Phả, phía tây giáp thị xã Quảng Yên, phía bắc giáp huyện Hoành Bồ, phía nam là vịnh Hạ Long. Thành phố nằm dọc theo bờ Vịnh Hạ Long với chiều dài 50 km, cách Hà Nội 165 km về phía Tây, Hải Phòng 60 km về phía Tây Nam, cửa khẩu Móng Cái 184 km về phía Đông Bắc, phía nam thông ra Biển Đông. Hạ Long có vị trí chiến lƣợc về phát triển kinh tế, an ninh quốc phòng của khu vực và quốc gia [52]. Thành phố Hạ Long là thành phố lớn thứ hai ở miền Bắc (sau Hải Phòng), nằm giữa thủ đô Hà Nội và cửa khẩu quốc tế Móng Cái, có vị trí giao thƣơng vô cùng thuận lợi với các điểm du lịch hấp dẫn trong vùng, có điều kiện tiếp cận các nguồn khách lớn ở trong nƣớc và ngoài nƣớc qua đƣờng bộ và đặc biệt qua đƣờng biển.

Hạ Long cũng là điểm tập kết và trung chuyển cho các khách đi du lịch trong Tỉnh tới Trà Cổ - Móng Cái, tới Vân Đồn - Cô Tô, tới Yên Hƣng - Uông Bí - Đông Triều, tới các điểm lƣu trú trên vịnh Hạ Long và vịnh Bái Tử Long, tới các vùng du lịch ở Hải Phòng, Hà Nội và các tỉnh thành khác trong cả nƣớc. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN 13 http://www.vn Thành phố Hạ Long có địa hình đa dạng và phức tạp, là một trong những khu vực hình thành lâu đời nhất trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm cả đồi núi, thung lũng, vùng ven biển và hải đảo, đƣợc chia thành 3 vùng rõ rệt: Vùng đồi núi bao bọc phía bắc và đông bắc (phía bắc quốc lộ 18A) chiếm 70% diện tích đất của Thành phố, có độ cao trung bình từ 150m đến 250m, chạy dài từ Yên Lập đến Hà Tu, đỉnh cao nhất là 504m. Dải đồi núi này thấp dần về phía biển, độ dốc trung bình từ 15-20%, xen giữa là các thung lũng nhỏ hẹp. Vùng ven biển ở phía nam quốc lộ 18A, độ cao trung bình từ 0.

Vùng hải đảo là toàn bộ vùng vịnh, với gần hòn đảo lớn nhỏ, chủ yếu là đảo đá. Riêng đảo Tuần Châu, rộng trên 400ha nay đã có đƣờng nối với quốc lộ 18A dài khoảng 2km. Qua khảo sát địa chất cho thấy, kết cấu địa chất của thành phố Hạ Long chủ yếu là đất sỏi sạn, cuội sỏi, cát kết, cát sét… ổn định và có cƣờng độ chịu tải cao, từ 2.5 kg/cm2, thuận lợi cho việc xây dựng các công trình. Thành phố Hạ Long thuộc khí hậu vùng ven biển, mỗi năm có 2 mùa rõ rệt, mùa đông từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau, mùa hè từ tháng 5 đến tháng 10.

Do những đặc điểm về địa hình và vị trí địa lý, ở thành phố Hạ Long có 2 loại hình gió mùa hoạt động khá rõ rệt là gió Đông Bắc về mùa đông và gió Tây Nam về mùa hè. Tốc độ gió trung bình là 2.8m/s, hƣớng gió mạnh nhất là gió Tây Nam, tốc độ 45m/s. Hạ Long là vùng biển kín nên ít chịu ảnh hƣởng của những cơn bão lớn, sức gió mạnh nhất trong các cơn bão thƣờng là cấp 9, cấp 10. Cá biệt có cơn bão mạnh cấp 11.

Độ ẩm không khí trung bình hằng năm là 84%.