Luận văn thạc sĩ về tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế ở việt nam luận văn thạc sĩ, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Thị Loan
• Người hướng dẫn: GS. Dương Thị Bình Minh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh tế-Tài chính-Ngân hàng
• Đề tài: Tác Động Của Đầu Tư Công Đến Tăng Trưởng Kinh Tế Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ kinh tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 1.1. Cơ sở lý thuyết để xây dựng mô hình tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế
• 1.2. Quan điểm về đầu tư công sử dụng trong nghiên cứu
• 1.3. Cơ sở lý thuyết về mối quan hệ tác động của đầu tư công và tăng trưởng kinh tế
• 1.4. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế
• 1.5. Khái quát tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế ở một số nước trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.5.1. Khái quát tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế ở một số nước trên thế giới
• 1.5.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ DỮ LIỆU
• 2.1. Các biến sử dụng trong mô hình thực nghiệm
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA ĐẦU TƯ CÔNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2001-2011
• 3.1. Khái quát về tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 1986-2011
• 3.2. Phân tích thực trạng đầu tư công ở Việt Nam giai đoạn 2001-2011
• 3.2.1. Đầu tư công ở Việt Nam giai đoạn 2001-2011
• 3.2.2. Hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam giai đoạn 2001-2011
• 3.2.3. Đánh giá tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2001-2011
• 3.3. Kết quả đạt được
• 3.4. Nguyên nhân hạn chế
• 3.5. Đo lường tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
• 3.5.1. Mô hình phân tích
• 3.5.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.5.3. Hạn chế của mô hình định lượng
• 3.6. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐẦU TƯ CÔNG Ở VIỆT NAM NHẰM MỤC TIÊU TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ
• 4.1. Định hướng tăng trưởng kinh tế của Việt Nam giai đoạn 2011-2020
• 4.2. Giải pháp nâng cao tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế
• 4.3. Các giải pháp hỗ trợ
• 4.4. Kết luận chương 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế

Đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế tại Việt Nam. Theo lý thuyết kinh tế, đầu tư công không chỉ tạo ra cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế. Việc đầu tư vào các dự án công cộng như giao thông, y tế, và giáo dục không chỉ tạo ra việc làm mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới, mỗi đồng đầu tư công có thể tạo ra từ 1,5 đến 2 đồng GDP. Điều này cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa đầu tư công và tăng trưởng GDP. Tuy nhiên, hiệu quả của đầu tư công còn phụ thuộc vào cách thức quản lý và sử dụng nguồn vốn. Nếu không được quản lý tốt, đầu tư công có thể dẫn đến lãng phí và tham nhũng, làm giảm hiệu quả kinh tế.

1.1. Mô hình tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế

Mô hình tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế có thể được phân tích qua các yếu tố như vốn, lao động và công nghệ. Theo mô hình Cobb-Douglas, đầu tư công không chỉ tăng cường vốn mà còn nâng cao năng suất lao động. Việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng giúp giảm chi phí vận chuyển, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao hiệu quả sản xuất. Hơn nữa, đầu tư công còn tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp tư nhân phát triển, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả tối ưu, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách đầu tư công và các chính sách kinh tế vĩ mô khác.

II. Thực trạng đầu tư công tại Việt Nam

Trong giai đoạn 2001-2011, đầu tư công tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Theo số liệu từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tỷ lệ đầu tư công trong tổng chi ngân sách nhà nước vẫn còn thấp so với yêu cầu phát triển. Việc phân bổ nguồn lực chưa hợp lý dẫn đến tình trạng một số dự án bị chậm tiến độ hoặc không đạt yêu cầu chất lượng. Hơn nữa, đầu tư công chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng, trong khi các lĩnh vực khác như giáo dục và y tế lại chưa được chú trọng đúng mức. Điều này ảnh hưởng đến tăng trưởng bền vững của nền kinh tế. Cần có những cải cách mạnh mẽ trong chính sách đầu tư công để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

2.1. Đánh giá hiệu quả đầu tư công

Đánh giá hiệu quả của đầu tư công tại Việt Nam cho thấy nhiều dự án không đạt được mục tiêu đề ra. Theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, tỷ lệ hoàn thành dự án chỉ đạt khoảng 60%. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu sự giám sát và quản lý chặt chẽ trong quá trình thực hiện. Hơn nữa, việc thiếu minh bạch trong các quyết định đầu tư cũng dẫn đến tình trạng tham nhũng và lãng phí. Để nâng cao hiệu quả của đầu tư công, cần thiết phải áp dụng các biện pháp quản lý hiện đại, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội trong quá trình giám sát.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công

Để nâng cao hiệu quả của đầu tư công, Việt Nam cần thực hiện một số giải pháp quan trọng. Thứ nhất, cần cải cách quy trình lập kế hoạch và phân bổ ngân sách, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong việc phân bổ nguồn lực. Thứ hai, cần tăng cường năng lực cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc giám sát và đánh giá các dự án đầu tư công. Thứ ba, cần khuyến khích sự tham gia của khu vực tư nhân trong các dự án đầu tư công, thông qua các hình thức đối tác công tư (PPP). Cuối cùng, cần có các chính sách hỗ trợ cho các lĩnh vực còn yếu kém như giáo dục và y tế, nhằm đảm bảo tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.

3.1. Đề xuất chính sách đầu tư công

Đề xuất chính sách cho đầu tư công cần tập trung vào việc cải thiện môi trường đầu tư và tăng cường sự minh bạch trong quản lý. Cần xây dựng các tiêu chí rõ ràng để đánh giá hiệu quả của các dự án đầu tư công, từ đó có thể điều chỉnh kịp thời các chính sách không còn phù hợp. Hơn nữa, cần có các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhằm đảm bảo rằng các dự án được thực hiện đúng tiến độ và đạt chất lượng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự án cũng là một giải pháp quan trọng, giúp tăng cường tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế Việt Nam sau hơn 25 năm đổi mới, nền kinh tế đã đạt được tốc độ tăng trưởng GDP bình quân khoảng 7-8%/năm theo chiến lược phát triển quốc gia giai đoạn 2011-2020. Tuy nhiên, nền tảng để trở thành nước công nghiệp hiện đại vẫn chưa được hình thành đầy đủ, đặc biệt là cấu trúc hạ tầng kinh tế còn yếu kém, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững. Nhu cầu vốn đầu tư phát triển kinh tế là rất lớn, trong đó đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nền tảng vật chất kỹ thuật, thúc đẩy các chính sách phúc lợi xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng. Mặc dù vậy, hiệu quả đầu tư công tại Việt Nam trong giai đoạn 2001-2011 được đánh giá là còn thấp, gây ra nhiều vấn đề như lãng phí nguồn lực, nợ công gia tăng và hiệu quả kinh tế chưa tương xứng.

Luận văn tập trung nghiên cứu tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn 2001-2011, nhằm làm rõ vai trò của đầu tư công trong ngắn hạn và dài hạn, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các biến số kinh tế vĩ mô như GDP, vốn đầu tư công, vốn đầu tư tư nhân, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), xuất khẩu, nguồn nhân lực và tỷ lệ nữ nước ngoài trên GDP. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho hoạch định chính sách đầu tư công, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết tăng trưởng kinh tế cổ điển và mới để xây dựng mô hình tác động của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế. Lý thuyết tăng trưởng cổ điển (trước năm 1950) nhấn mạnh vai trò của vốn (K) và lao động (L) trong hàm sản xuất $Y = F(K, L)$, trong đó chuyên môn hóa và cải tiến kỹ thuật giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và lao động. Lý thuyết tăng trưởng mới (1980-1990) tập trung vào vai trò của tri thức, vốn nhân lực, nghiên cứu và phát triển, cũng như ngoại thương trong quá trình tăng trưởng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Đầu tư công: Vốn đầu tư do Nhà nước và doanh nghiệp nhà nước thực hiện, không nhằm mục đích kinh doanh.
• ICOR (Incremental Capital Output Ratio): Tỷ lệ tăng đầu tư trên tăng GDP, dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.
• Tăng trưởng kinh tế: Tốc độ tăng trưởng GDP hàng năm, phản ánh sự phát triển kinh tế của quốc gia.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế: Sự thay đổi tỷ trọng các ngành kinh tế trong GDP theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa.
• Nguồn nhân lực: Tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp đại học trên tổng lực lượng lao động, phản ánh chất lượng lao động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu hàng năm giai đoạn 2001-2011, thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam và Ngân hàng Thế giới. Các biến số chính gồm tăng trưởng GDP, tỷ lệ đầu tư công trên GDP, đầu tư tư nhân, FDI, xuất khẩu, nguồn nhân lực và tỷ lệ nữ nước ngoài trên GDP.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Kiểm định tính dừng của chuỗi thời gian bằng Augmented Dickey-Fuller (ADF) và Dickey-Fuller (DF).
• Phân tích đồng tích hợp (Cointegration) theo phương pháp Engle-Granger để xác định mối quan hệ dài hạn giữa các biến.
• Mô hình điều chỉnh sai số (ECM - Error Correction Model) để khảo sát tác động ngắn hạn và dài hạn của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế.
• Cỡ mẫu gồm 11 quan sát hàng năm, phù hợp với phân tích chuỗi thời gian trong giai đoạn nghiên cứu.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2012, tập trung phân tích dữ liệu 10 năm trước đó nhằm đánh giá tác động đầu tư công trong giai đoạn ổn định kinh tế và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động tích cực của đầu tư công đến tăng trưởng kinh tế: Khi tỷ lệ đầu tư công trên GDP tăng 1%, tăng trưởng kinh tế tăng thêm khoảng 0,26 điểm phần trăm. Điều này cho thấy đầu tư công có vai trò thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn 2001-2011.

2. Hiệu quả đầu tư công thấp thể hiện qua ICOR: Hệ số ICOR của khu vực công trong giai đoạn này tăng từ 4,75 (1995-2000) lên 6,20 (2006-2011), cao hơn nhiều so với mức khuyến nghị 3 của Ngân hàng Thế giới, cho thấy đầu tư công kém hiệu quả, cần cải thiện quản lý và phân bổ vốn.

3. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực: Tỷ trọng ngành công nghiệp và xây dựng trong GDP tăng từ 22,7% năm 1990 lên 41,6% năm 2010, trong khi tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 38,1% xuống 20,6%. Đầu tư công góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa.

4. Giảm tỷ lệ thất nghiệp và nghèo đói: Giai đoạn 2001-2011, tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 6,3% xuống 3,3%, tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 18,1% năm 2004 xuống 12,6% năm 2011. Đầu tư công góp phần tạo việc làm và nâng cao phúc lợi xã hội.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy đầu tư công có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế về vai trò của đầu tư công trong phát triển kinh tế. Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công còn thấp, thể hiện qua hệ số ICOR cao và tình trạng lãng phí, tham nhũng, quản lý yếu kém được ghi nhận trong thực tế.

So sánh với các quốc gia như Hàn Quốc, nơi đầu tư công được quản lý chặt chẽ và kết hợp linh hoạt với đầu tư tư nhân qua hình thức hợp tác công tư (PPP), Việt Nam cần học hỏi để nâng cao hiệu quả đầu tư công. Bài học từ Hy Lạp về việc đầu tư công thiếu kiểm soát dẫn đến nợ công cao và khủng hoảng tài chính cũng là cảnh báo quan trọng.

Việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế tích cực cho thấy đầu tư công đã góp phần tạo nền tảng vật chất và kỹ thuật cho các ngành công nghiệp và dịch vụ phát triển, đồng thời giảm tỷ trọng nông nghiệp truyền thống. Điều này phù hợp với mục tiêu công nghiệp hóa - hiện đại hóa của Việt Nam.

Ngoài ra, đầu tư công còn gián tiếp giải quyết các vấn đề xã hội như giảm nghèo, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần ổn định chính trị và xã hội. Tuy nhiên, các hạn chế về quản lý, quy hoạch và giám sát đầu tư công cần được khắc phục để phát huy tối đa hiệu quả.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng GDP và tỷ lệ đầu tư công, bảng so sánh ICOR các khu vực kinh tế, cũng như biểu đồ tỷ lệ nghèo và thất nghiệp qua các năm để minh họa rõ nét tác động của đầu tư công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và giám sát đầu tư công: Xây dựng hệ thống quản lý minh bạch, chặt chẽ, áp dụng công nghệ thông tin để giám sát tiến độ và hiệu quả các dự án đầu tư công. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính. Thời gian: 1-3 năm.

2. Cơ cấu lại đầu tư công theo hướng tập trung và ưu tiên ngành trọng điểm: Phân bổ vốn đầu tư công ưu tiên cho các ngành công nghiệp chế biến, công nghệ cao, hạ tầng giao thông và giáo dục đào tạo để tạo động lực tăng trưởng bền vững. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các bộ ngành liên quan. Thời gian: 3-5 năm.

3. Khuyến khích hợp tác công tư (PPP): Mở rộng hình thức PPP để huy động nguồn lực tư nhân tham gia đầu tư phát triển hạ tầng, giảm gánh nặng ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các địa phương. Thời gian: 2-4 năm.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đầu tư công vào giáo dục, đào tạo nghề và nghiên cứu phát triển nhằm nâng cao năng suất lao động và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế. Chủ thể thực hiện: Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Thời gian: liên tục.

5. Cải cách thủ tục hành chính và minh bạch hóa quy trình đầu tư: Rút ngắn thời gian cấp phép, tăng cường công khai thông tin dự án đầu tư công để giảm tham nhũng và lãng phí. Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các cơ quan quản lý đầu tư. Thời gian: 1-2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách đầu tư công, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế và quản lý công: Tài liệu phân tích sâu về mối quan hệ giữa đầu tư công và tăng trưởng kinh tế, phương pháp nghiên cứu định lượng và mô hình ECM có thể áp dụng cho các nghiên cứu tương tự.

3. Doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tài chính: Hiểu rõ vai trò và hiệu quả đầu tư công giúp doanh nghiệp và nhà tài trợ đánh giá, điều chỉnh chiến lược đầu tư phù hợp với định hướng phát triển kinh tế.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành kinh tế, tài chính, quản lý đầu tư: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực tiễn đầu tư công tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Đầu tư công có thực sự thúc đẩy tăng trưởng kinh tế không?
   Có, nghiên cứu cho thấy đầu tư công tăng 1% trên GDP sẽ làm tăng trưởng kinh tế khoảng 0,26 điểm phần trăm, tuy nhiên hiệu quả còn phụ thuộc vào quản lý và phân bổ vốn.

2. Tại sao hiệu quả đầu tư công ở Việt Nam còn thấp?
   Nguyên nhân chính là do quản lý yếu kém, lãng phí, tham nhũng, thiếu minh bạch và quy hoạch đầu tư chưa hợp lý, dẫn đến ICOR cao và hiệu quả sử dụng vốn thấp.

3. ICOR là gì và tại sao quan trọng?
   ICOR (Incremental Capital Output Ratio) là tỷ lệ giữa tăng vốn đầu tư và tăng GDP, dùng để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. ICOR cao cho thấy đầu tư kém hiệu quả, cần cải thiện quản lý.

4. Việt Nam có thể học hỏi gì từ các quốc gia khác về đầu tư công?
   Việt Nam có thể học hỏi mô hình hợp tác công tư (PPP) của Hàn Quốc để huy động nguồn lực tư nhân, đồng thời tăng cường quản lý và minh bạch như các nước phát triển.

5. Đầu tư công ảnh hưởng thế nào đến phúc lợi xã hội?
   Đầu tư công góp phần cải thiện hạ tầng xã hội, tạo việc làm, giảm nghèo và nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần ổn định chính trị và phát triển bền vững.

Kết luận

• Đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Việt Nam giai đoạn 2001-2011 với tác động tích cực rõ rệt.
• Hiệu quả đầu tư công còn thấp, thể hiện qua hệ số ICOR cao và các hạn chế trong quản lý, phân bổ vốn.
• Đầu tư công góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa và cải thiện phúc lợi xã hội.
• Cần tăng cường quản lý, cơ cấu lại đầu tư, khuyến khích hợp tác công tư và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để nâng cao hiệu quả đầu tư công.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện chính sách, cải cách thủ tục hành chính và áp dụng công nghệ quản lý để phát huy tối đa vai trò của đầu tư công trong phát triển kinh tế bền vững.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả đầu tư công, góp phần xây dựng nền kinh tế Việt Nam phát triển bền vững và thịnh vượng!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM NGUYEÃN THÒ LOAN TAÙC ÑOÄNG CUÛA ÑAÀU TÖ COÂNG ÑEÁN TAÊNG TRÖÔÛNG KINH TEÁ ÔÛ VIEÄT NAM LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH-NAÊM 2012 123doc BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HCM NGUYEÃN THÒ LOAN TAÙC ÑOÄNG CUÛA ÑAÀU TÖ COÂNG ÑEÁN TAÊNG TRÖÔÛNG KINH TEÁ ÔÛ VIEÄT NAM Chuyeân ngaønh: Kinh teá-Taøi chính-Ngaân haøng Maõ soá: 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC: GS. DÖÔNG THÒ BÌNH MINH TP.HOÀ CHÍ MINH-NAÊM 2012 123doc MUÏC LUÏC DANH MUÏC BAÛNG .i DANH MUÏC HÌNH .ii DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT. iii MÔÛ ÑAÀU. 1 Chöông 1: Lyù luaän cô baûn veà taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá .1 Cô sôû lyù thuyeát ñeå xaây döïng moâ hình taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá .2 Quan ñieåm veà ñaàu tö coâng söû duïng trong nghieân cöùu .3 Cô sôû lyù thuyeát veà moái quan heä taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng vaø taêng tröôûng kinh teá .4 Caùc nghieân cöùu thöïc nghieäm veà taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá .5 Khaùi quaùt taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi vaø baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam .1 Khaùi quaùt taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi .2 Baøi hoïc kinh nghieäm cho Vieät Nam.

17 Keát luaän chöông 1. 18 Chöông 2: Phöông phaùp nghieân cöùu vaø döõ lieäu .1 Caùc bieán söû duïng trong moâ hình thöïc nghieäm .3 Phöông phaùp nghieân cöùu. 20 Keát luaän chöông 2. 21 Chöông 3: Thöïc traïng taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .1 Khaùi quaùt veà taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 1986-2011 .2 Phaân tích thöïc traïng ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011.1 Ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .2 Hieäu quaû ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .3 Ñaùnh giaù taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .1 Keát quaû ñaït ñöôïc .3 Nguyeân nhaân haïn cheá .4 Ño löôøng taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam.1 Moâ hình phaân tích .2 Keát quaû thöïc nghieäm .3 Haïn cheá cuûa moâ hình ñònh löôïng.

59 Keát luaän chöông 3. 60 Chöông 4: Caùc giaûi phaùp naâng cao hieäu quaû ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam nhaèm muïc tieâu taêng tröôûng kinh teá .1 Ñònh höôùng taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 2011-2020.2 Giaûi phaùp naâng cao taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá .3 Caùc giaûi phaùp hoã trôï. 66 Keát luaän chöông 4. 68 DANH MUÏC TAØI LIEÄU THAM KHAÛO.

74 123doc i DANH MUÏC BAÛNG Baûng 3.1: GDP vaø GNI bình quaân ñaàu ngöôøi cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .2: Taêng tröôûng kinh teá vaø ICOR caùc thaønh phaàn kinh teá ôû Vieät Nam giai ñoaïn 1995-2011.3: Cô caáu GDP vaø cô caáu voán ñaàu tö coâng theo ngaønh .4: Tyû leä hoä ngheøo phaân theo thaønh thò, noâng thoân vaø phaân theo vuøng .5: Tyû leä thaát nghieäp cuûa Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 .6: Ma traän heä soá töông quan .7: Keát quaû kieåm ñònh nghieäm ñôn vò .8: Keát quaû kieåm ñònh yù nghóa thoáng keâ cuûa moâ hình (2) .9: Phaàn dö coù phaân phoái chuaån .10: Kieåm ñònh Wald moâ hình (2) .11: Kieåm ñònh phaàn dö cuûa moâ hình (2) .12: Hoài quy moâ hình ECM vôùi 2 böôùc treã .13: Hoài quy moâ hình ECM vôùi 1 böôùc treã .14: Keát quaû kieåm ñònh yù nghóa thoáng keâ cuûa moâ hình ECM (1 böôùc treã) .15: Phaàn dö coù phaân phoái chuaån .16: Kieåm ñònh Wald moâ hình ECM 1 böôùc treã. 58 123doc ii DANH MUÏC HÌNH Hình 3.1: Cô caáu voán ñaàu tö toaøn xaõ hoäi theo thaønh phaàn kinh teá .2: Taêng tröôûng voán ñaàu tö theo nguoàn voán .3: Cô caáu voán ñaàu tö coâng theo nguoàn voán ñaàu tö .4: Cô caáu voán ñaàu tö coâng theo ngaønh kinh teá .5: So saùnh heä soá ICOR cuûa caùc thaønh phaàn kinh teá .6: Keát quaû kieåm ñònh Histogram-Normality moâ hình (2) .7: Keát quaû kieåm ñònh Histogram-Normality moâ hình ECM 1 böôùc treã. 58 123doc iii DANH MUÏC CHÖÕ VIEÁT TAÉT ADF Augmented Dickey-Fuller BOT Xaây döïng-Vaän haønh-Chuyeån giao BT Xaây döïng-Chuyeån giao BTO Xaây döïng-Chuyeån giao-Vaän haønh CNH-HÑH Coâng nghieäp hoùa-Hieän ñaïi hoùa DNNN Doanh nghieäp Nhaø nöôùc ECM Error Correction Model EU Lieân Minh Chaâu Aâu FDI Ñaàu tö tröïc tieáp nöôùc ngoaøi GDP Toång saûn phaåm quoác noäi GNI Toång thu nhaäp quoác daân GNP Toång saûn phaåm quoác daân GSO Toång cuïc thoáng keâ Vieät Nam ICOR Incremental Capital Output Ratio KPSS Kwiatkowski-Phillips-Schmidt-Shin NSNN Ngaân saùch Nhaø nöôùc OECD Toå chöùc hôïp taùc phaùt trieån kinh teá PPP Public Private Partnerships USD Ñoâ la Myõ VAR Vector Autoregresstion WB Ngaân haøng Theá giôùi 123doc 1 MÔÛ ÑAÀU 1. Lyù do choïn ñeà taøi Sau hôn 25 naêm ñoåi môùi, Vieät Nam vaãn laø moät quoác gia coù neàn kinh teá ñang phaùt trieån.

Theo muïc tieâu cuûa chieán löôïc phaùt trieån quoác gia giai ñoaïn 2011-2020, phaán ñaáu ñeán naêm 2020 nöôùc ta cô baûn trôû thaønh nöôùc coâng nghieäp theo höôùng hieän ñaïi, ñaït toác ñoä taêng tröôûng toång saûn phaåm trong nöôùc (GDP) bình quaân 7 - 8%/naêm. Tuy nhieân, neàn taûng ñeå Vieät Nam trôû thaønh nöôùc coâng nghieäp theo höôùng hieän ñaïi chöa ñöôïc hình thaønh ñaày ñuû. Keát caáu haï taàng keùm phaùt trieån ñöôïc xem laø moät trong nhöõng nuùt thaét cuûa taêng tröôûng kinh teá. Thöïc traïng kinh teá Vieät Nam ñaët ra vaán ñeà laø nhu caàu voán ñaàu tö phaùt trieån kinh teá laø raát lôùn.

Trong ñoù, vieäc huy ñoäng vaø söû duïng voán ñaàu tö phaùt trieån cuûa Nhaø nöôùc (ñaàu tö coâng) coù moät yù nghóa quan troïng. Ñaàu tö coâng ñoùng vai troø taïo nhöõng neàn taûng vaät chaát kyõ thuaät quan troïng cho ñaát nöôùc, laø "cuù huyùch" ñoái vôùi moät soá ngaønh vaø vuøng troïng ñieåm, ñoàng thôøi thuùc ñaåy thöïc hieän caùc chính saùch phuùc lôïi xaõ hoäi, ñaûm baûo an ninh, quoác phoøng. Maëc duø coù ñoùng goùp quan troïng vaøo söï phaùt trieån kinh teá - xaõ hoäi, song ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam trong thôøi gian qua ñöôïc xem laø keùm hieäu quaû. Ñieàu naøy ñaõ ñöôïc noùi raát nhieàu treân caùc phöông tieän thoâng tin ñaïi chuùng, trong caùc phieân chaát vaán taïi caùc kyø hoïp Quoác hoäi, trong caùc cuoäc hoäi thaûo, dieãn ñaøn.

Töø thöïc traïng neâu treân, vaø vôùi mong muoán tìm hieåu xem ñaàu tö coâng trong thôøi gian qua taùc ñoäng nhö theá naøo ñeán taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam töø ñoù ñöa ra nhöõng khuyeán nghò naâng cao hieäu quaû ñaàu tö coâng nhaèm muïc tieâu taêng tröôûng kinh teá, taùc giaû quyeát ñònh choïn ñeà taøi “Taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû Vieät Nam”. Trong nghieân cöùu cuûa mình, taùc giaû keát hôïp caû phaân tích ñònh tính vaø ñònh löôïng. Muïc tieâu nghieân cöùu Muïc tieâu cuûa ñeà taøi laø nghieân cöùu taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû Vieät Nam. Ñeå giaûi quyeát muïc tieâu treân, ñeà taøi höôùng ñeán caùc caâu hoûi nghieân cöùu sau: - Ñaàu tö coâng taùc ñoäng ñeán taêng tröôûng kinh teá nhö theá naøo trong ngaén haïn? - Ñaàu tö coâng taùc ñoäng ñeán taêng tröôûng kinh teá nhö theá naøo trong daøi haïn? 3.

Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñeå ñaït muïc tieâu nghieân cöùu nhö treân, ñeà taøi höôùng ñeán caùc ñoái töôïng nghieân cöùu nhö sau: - Taêng tröôûng kinh teá cuûa Vieät Nam - Voán ñaàu tö khu vöïc kinh teá Nhaø nöôùc (ñaàu tö coâng) - Hieäu quaû ñaàu tö coâng ôû Vieät Nam - Taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá 4. Keát caáu cuûa ñeà taøi Ngoaøi lôøi môû ñaàu, keát luaän vaø danh muïc taøi lieäu tham khaûo, luaän vaên chia laøm 4 chöông: - Chöông 1: Lyù luaän cô baûn veà taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá - Chöông 2: Phöông phaùp nghieân cöùu vaø döõ lieäu - Chöông 3: Thöïc traïng taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû Vieät Nam giai ñoaïn 2001-2011 - Chöông 4: Moät soá khuyeán nghò nhaèm naâng cao taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá ôû Vieät Nam. 123doc 3 Chöông 1: Lyù luaän cô baûn veà taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá 1.1 Cô sôû lyù thuyeát ñeå xaây döïng moâ hình taùc ñoäng cuûa ñaàu tö coâng ñeán taêng tröôûng kinh teá Caùc nhaân toá thuùc ñaåy taêng tröôûng kinh teá trong caùc lyù thuyeát taêng tröôûng coù nhöõng neùt khaùc nhau. Döïa vaøo haøm saûn xuaát Y = F(K, L), lyù thuyeát taêng tröôûng coå ñieån cho raèng nguoàn goác taêng tröôûng bao goàm voán (K) vaø lao ñoäng (L).

Vì theá, chuyeân moân hoùa vaø caûi tieán kyõ thuaät seõ giuùp naâng cao hieäu quaû voán vaø lao ñoäng. Ngoaøi ra, theo lyù thuyeát taêng tröôûng coå ñieån (tröôùc naêm 1950), ngoaïi thöông vaø thò tröôøng cuõng goùp phaàn caûi thieän hieäu quaû cuûa voán vaø lao ñoäng. Veà phaàn mình, lyù thuyeát taêng tröôûng môùi (1980-1990) taäp trung vai troø cuûa tri thöùc, voán nhaân löïc, nghieân cöùu vaø phaùt trieån, lôïi suaát taêng leân theo quy moâ vaø ngoaïi thöông trong tieán trình taêng tröôûng [2]. Nhìn chung, taêng tröôûng kinh teá phuï thuoäc vaøo nhieàu nhaân toá, song caùc nhaân toá cô baûn laø: - Thöù nhaát, nguoàn nhaân löïc.

Nhieàu nhaø kinh teá hoïc cho raèng nguoàn nhaân löïc hay voán con ngöôøi laø yeáu toá quan troïng nhaát trong taêng tröôûng kinh teá. Haàu heát caùc yeáu toá khaùc cuûa saûn xuaát nhö voán, coâng ngheä, nguyeân vaät lieäu ñeàu coù theå mua hoaëc vay möôïn nhöng nguoàn nhaân löïc thì raát khoù coù theå laøm ñieàu töông töï. - Thöù hai, voán ñaàu tö (bao goàm ñaàu tö Chính phuû, ñaàu tö tö nhaân vaø ñaàu tö nöôùc ngoaøi). Theo caùc nhaø kinh teá, voán ñaàu tö laø moät trong nhöõng nhaân toá quan troïng cuûa quaù trình saûn xuaát.

Tuøy theo möùc ñoä voán ñaàu tö maø ngöôøi lao ñoäng ñöôïc söû duïng nhöõng maùy moùc, thieát bò nhieàu hay ít (tyû leä tö baûn treân moãi lao ñoäng) vaø taïo ra saûn löôïng cao hay thaáp. Voán ñaàu tö cuûa toaøn xaõ hoäi khoâng chæ laø maùy moùc, thieát bò duøng cho saûn xuaát maø coøn bao goàm caû löôïng voán ñaàu tö ñeå phaùt trieån lôïi ích chung cuûa toaøn xaõ hoäi. Ñoù laø löôïng voán ñaàu tö phaùt trieån cô sôû haï taàng cuûa 123doc 4 quoác gia, maø phaàn lôùn do Chính phuû ñaàu tö. Caùc nhaø kinh teá hoïc ñaõ chæ ra moái lieân heä giöõa taêng GDP vôùi taêng voán ñaàu tö.

Cuï theå, Harod Domar ñaõ neâu coâng thöùc tính hieäu suaát söû duïng voán vieát taét laø ICOR (Incremental Capital Output Ratio). Ñoù laø tyû leä taêng ñaàu tö chia cho tyû leä taêng GDP.