Nghiên cứu về chính sách tiền tệ và hội nhập tài chính quốc tế ở Việt Nam

Đề tài khảo sát Chính sách tiền tệ và hội nhập tài chính quốc tế ở Việt Nam: Nghiên cứu thạc sĩ với dữ liệu thực nghiệm, giải pháp cụ thể cho bài

• Tác giả: Phạm Thị Ngọc Trang
• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Thị Nở
• Trường học: Trường Học Kinh Tế Tp.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Chính Sách Tiền Tệ Và Hội Nhập Tài Chính Quốc Tế Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. KHUNG LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY
• 1.1. Khung lý thuyết về bộ ba bất khả thi và chính sách vô hiệu hóa
• 1.1.1. Bộ ba bất khả thi
• 1.1.2. Lý thuyết bộ ba bất khả thi cổ điển
• 1.1.3. Dự trữ ngoại hối và mối liên hệ với bộ ba bất khả thi: sự phát triển của đồ thị kim cương
• 1.1.4. Can thiệp vô hiệu hóa
• 1.1.4.1. Can thiệp vô hiệu hóa là gì
• 1.1.4.2. Tại sao phải can thiệp
• 1.1.4.3. Lợi ích và giá phải trả của can thiệp vô hiệu hóa
• 1.1.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đó
• 2. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mô hình và phương pháp
• 2.2. Mô tả dữ liệu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Ước lượng hệ số vô hiệu hóa dòng vốn thông qua thay đổi của tài sản tín dụng nội địa ròng dựa trên lượng tiền dự trữ, chịu sự tác động của biến độc lập là sự thay đổi của dự trữ ngoại hối trên lượng tiền dự trữ và thay đổi trong GDP
• 3.1.1. Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy
• 3.1.2. Kiểm định giả thiết về sự không tương quan giữa các biến độc lập
• 3.1.3. Kiểm định giả thuyết về sự thay đổi của phương sai sai số
• 3.1.4. Kiểm định giả thuyết về sự tương quan của các sai số
• 3.1.5. Hồi quy mô hình theo phương pháp bình phương bé nhất OLS
• 3.1.6. Kiểm định hệ số xác định R2 của mô hình
• 3.2. Ước lượng hệ số vô hiệu hóa thông qua sự thay đổi của tài sản tín dụng nội địa ròng dựa trên lượng tiền dự trữ còn chịu sự tác động tiềm ẩn của lạm phát và cán cân vãng lai
• 3.2.1. Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy
• 3.2.2. Kiểm định giả thiết về sự không tương quan giữa các biến độc lập
• 3.2.3. Kiểm định giả thuyết về sự thay đổi của phương sai sai số
• 3.2.4. Kiểm định giả thuyết về sự tương quan của các sai số
• 3.2.5. Hồi quy mô hình theo phương pháp bình phương bé nhất OLS
• 3.2.6. Kiểm định hệ số hồi quy đối với hai biến lạm phát và cán cân vãng lai
• 4. KẾT LUẬN VÀ HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khung lý thuyết và các nghiên cứu trước đây

Khung lý thuyết về chính sách tiền tệ và hội nhập tài chính là nền tảng cho việc hiểu rõ mối quan hệ giữa các yếu tố kinh tế vĩ mô. Lý thuyết bộ ba bất khả thi, được Robert Mundell phát triển, chỉ ra rằng một quốc gia không thể đồng thời đạt được chính sách tiền tệ độc lập, tỷ giá hối đoái cố định, và tự do hóa dòng vốn. Điều này có nghĩa là các quốc gia phải lựa chọn hai trong ba mục tiêu này. Trong bối cảnh Việt Nam, việc áp dụng lý thuyết này giúp phân tích các chính sách kinh tế và tài chính quốc tế. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng dự trữ ngoại hối đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định tỷ giá và hỗ trợ hội nhập tài chính. Sự gia tăng dự trữ ngoại hối ở các nước đang phát triển, đặc biệt là Việt Nam, cho thấy tầm quan trọng của việc can thiệp vào thị trường ngoại hối để bảo vệ nền kinh tế khỏi các cú sốc bên ngoài.

1.1 Lý thuyết bộ ba bất khả thi

Lý thuyết bộ ba bất khả thi chỉ ra rằng một quốc gia không thể đồng thời đạt được chính sách tiền tệ độc lập, tỷ giá hối đoái cố định, và hội nhập tài chính. Điều này có nghĩa là các quốc gia phải lựa chọn hai trong ba mục tiêu này. Việt Nam đã thực hiện chính sách này trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Việc duy trì tỷ giá ổn định trong khi mở cửa cho dòng vốn quốc tế đã tạo ra nhiều thách thức cho chính sách tiền tệ của quốc gia. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc lựa chọn giữa tự do hóa tài chính và độc lập tiền tệ là một quyết định khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ.

1.2 Dự trữ ngoại hối và mối liên hệ với bộ ba bất khả thi

Dự trữ ngoại hối đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định tỷ giá và hỗ trợ hội nhập tài chính. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự gia tăng dự trữ ngoại hối ở các nước đang phát triển, bao gồm cả Việt Nam, là một phản ứng cần thiết để bảo vệ nền kinh tế khỏi các cú sốc bên ngoài. Việc tích lũy dự trữ ngoại hối không chỉ giúp ổn định tỷ giá mà còn tạo điều kiện cho chính sách tiền tệ linh hoạt hơn. Các quốc gia cần phải cân nhắc giữa việc duy trì dự trữ ngoại hối và việc mở cửa cho dòng vốn quốc tế để đảm bảo sự phát triển bền vững.

II. Phương pháp luận và dữ liệu nghiên cứu

Nghiên cứu này sử dụng mô hình bình phương bé nhất (OLS) để đo lường mức độ vô hiệu hóa dòng vốn vào Việt Nam trong giai đoạn 2000 đến 2012. Dữ liệu được thu thập theo quý, bao gồm các biến như dự trữ ngoại hối, tăng trưởng GDP, lạm phát, và cán cân tài khoản vãng lai. Phương pháp này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến và đánh giá tác động của chính sách tiền tệ đến hội nhập tài chính. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mức độ vô hiệu hóa đã tăng lên trong những năm gần đây, cho thấy sự cần thiết phải điều chỉnh chính sách kinh tế để phù hợp với bối cảnh toàn cầu.

2.1 Mô hình và phương pháp

Mô hình OLS được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến trong nghiên cứu. Việc lựa chọn mô hình này cho phép đánh giá chính xác tác động của chính sách tiền tệ đến dòng vốn quốc tế. Dữ liệu được thu thập từ các nguồn chính thức, đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy. Phân tích này giúp xác định mức độ vô hiệu hóa và các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế.

2.2 Mô tả dữ liệu

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm các chỉ số kinh tế quan trọng như dự trữ ngoại hối, tăng trưởng GDP, lạm phát, và cán cân tài khoản vãng lai. Các chỉ số này được thu thập từ các báo cáo kinh tế và ngân hàng trung ương. Việc phân tích dữ liệu theo quý giúp nắm bắt được xu hướng và biến động của các yếu tố kinh tế trong giai đoạn nghiên cứu. Kết quả cho thấy sự thay đổi trong dự trữ ngoại hối có tác động lớn đến chính sách tiền tệ và hội nhập tài chính của Việt Nam.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng mức độ vô hiệu hóa dòng vốn vào Việt Nam đã tăng lên trong giai đoạn 2000-2012. Sự gia tăng này phản ánh những nỗ lực của chính phủ trong việc duy trì tỷ giá ổn định và kiểm soát lạm phát. Các phân tích hồi quy cho thấy rằng dự trữ ngoại hối có mối quan hệ tích cực với tăng trưởng GDP và cán cân tài khoản vãng lai. Điều này cho thấy rằng việc duy trì dự trữ ngoại hối là cần thiết để hỗ trợ chính sách tiền tệ và đảm bảo sự ổn định kinh tế. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng việc quá phụ thuộc vào dự trữ ngoại hối có thể dẫn đến rủi ro trong dài hạn.

3.1 Ước lượng hệ số vô hiệu hóa

Kết quả ước lượng cho thấy rằng hệ số vô hiệu hóa dòng vốn vào Việt Nam có xu hướng tăng lên, cho thấy sự can thiệp của chính phủ trong việc kiểm soát dòng vốn quốc tế. Sự gia tăng này có thể được giải thích bởi các yếu tố như lạm phát và cán cân vãng lai. Việc duy trì dự trữ ngoại hối cao giúp chính phủ có khả năng điều chỉnh chính sách tiền tệ một cách linh hoạt hơn, từ đó hỗ trợ cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

3.2 Thảo luận về kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chính sách tiền tệ và hội nhập tài chính có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Việc duy trì tỷ giá ổn định và dự trữ ngoại hối cao là cần thiết để đảm bảo sự ổn định kinh tế. Tuy nhiên, cũng cần phải cân nhắc giữa việc mở cửa cho dòng vốn quốc tế và việc duy trì chính sách tiền tệ độc lập. Các nhà hoạch định chính sách cần phải xem xét kỹ lưỡng các yếu tố này để đảm bảo sự phát triển bền vững cho Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu ngày càng sâu rộng, các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam, phải đối mặt với thách thức trong việc cân bằng ba mục tiêu chính sách tiền tệ: độc lập tiền tệ, ổn định tỷ giá và tự do hóa dòng vốn, được gọi là "bộ ba bất khả thi". Từ năm 2000 đến 2012, Việt Nam đã áp dụng chính sách can thiệp vô hiệu hóa nhằm kiểm soát dòng vốn quốc tế và ổn định tỷ giá trong khi vẫn duy trì một mức độ nhất định của chính sách tiền tệ độc lập. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đo lường mức độ vô hiệu hóa dòng vốn vào Việt Nam trong giai đoạn này, qua đó đánh giá hiệu quả và chi phí của chính sách này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu theo quý từ quý 2/2000 đến quý 4/2012, tập trung phân tích các biến như dự trữ ngoại hối, tín dụng nội địa ròng, tăng trưởng GDP, lạm phát và cán cân vãng lai. Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách tiền tệ của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế, góp phần hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát rủi ro tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên lý thuyết bộ ba bất khả thi của Robert Mundell, theo đó một quốc gia không thể đồng thời đạt được ba mục tiêu: độc lập tiền tệ, ổn định tỷ giá và tự do hóa dòng vốn. Lý thuyết này giải thích sự đánh đổi trong chính sách tiền tệ của các quốc gia khi hội nhập tài chính. Ngoài ra, nghiên cứu mở rộng bằng cách tích hợp vai trò của dự trữ ngoại hối trong mô hình "đồ thị kim cương", thể hiện mối liên hệ giữa dự trữ ngoại hối, độc lập tiền tệ, ổn định tỷ giá và hội nhập tài chính. Chính sách can thiệp vô hiệu hóa được xem là công cụ để ngân hàng trung ương điều chỉnh cung tiền nhằm trung hòa tác động của biến động dự trữ ngoại hối, qua đó duy trì các mục tiêu chính sách khác. Các khái niệm chính bao gồm: dự trữ ngoại hối ròng, tín dụng nội địa ròng, lạm phát, cán cân vãng lai và các chỉ số đo lường mức độ vô hiệu hóa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy đa biến theo phương pháp bình phương bé nhất (OLS) với mẫu dữ liệu gồm 51 quý từ quý 2/2000 đến quý 4/2012 tại Việt Nam. Biến phụ thuộc là sự thay đổi tài sản tín dụng nội địa ròng trên lượng tiền dự trữ (∆DC/RM), các biến độc lập gồm sự thay đổi dự trữ ngoại hối ròng trên lượng tiền dự trữ (∆FR/RM), tăng trưởng GDP (∆GDP), lạm phát (INFL) và sự thay đổi cán cân vãng lai (∆CA). Cỡ mẫu 51 quý đảm bảo tính đại diện cho giai đoạn nghiên cứu. Các kiểm định thống kê được thực hiện bao gồm kiểm định tính chuẩn của sai số, đa cộng tuyến, phương sai thay đổi và tự tương quan nhằm đảm bảo tính hợp lệ của mô hình. Mục tiêu là ước lượng hệ số vô hiệu hóa β, trong đó β = -1 biểu thị vô hiệu hóa hoàn toàn, β = 0 không có vô hiệu hóa, và giá trị giữa hai giới hạn này thể hiện mức độ vô hiệu hóa từng phần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ vô hiệu hóa dòng vốn: Kết quả hồi quy cho thấy hệ số vô hiệu hóa β1 của biến ∆FR/RM là khoảng -0.76, nghĩa là khi dự trữ ngoại hối tăng 1 đơn vị, tín dụng nội địa ròng giảm khoảng 0.76 đơn vị, thể hiện mức độ vô hiệu hóa dòng vốn khá cao. Điều này chứng tỏ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện hiệu quả chính sách can thiệp vô hiệu hóa trong giai đoạn nghiên cứu.

2. Ảnh hưởng của tăng trưởng GDP: Hệ số β2 của biến ∆GDP là khoảng 0.014, có ý nghĩa thống kê ở mức 10%, cho thấy tăng trưởng GDP có tác động cùng chiều nhưng khá nhỏ đến tín dụng nội địa ròng, phản ánh sự mở rộng cầu tiền trong nền kinh tế.

3. Tác động của lạm phát và cán cân vãng lai: Khi bổ sung hai biến INFL và ∆CA vào mô hình, các hệ số tương ứng không có ý nghĩa thống kê, cho thấy lạm phát và cán cân vãng lai không ảnh hưởng đáng kể đến mức độ vô hiệu hóa trong giai đoạn này.

4. Độ phù hợp mô hình: Hệ số xác định R² đạt khoảng 38%, cho thấy các biến độc lập giải thích được gần 40% biến động của tín dụng nội địa ròng, đồng thời các kiểm định về giả thiết mô hình đều được thỏa mãn, đảm bảo tính tin cậy của kết quả.

Thảo luận kết quả

Mức độ vô hiệu hóa gần 76% phản ánh sự chủ động của Ngân hàng Nhà nước trong việc điều tiết cung tiền để trung hòa tác động của dòng vốn ngoại vào nền kinh tế, qua đó duy trì ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về chính sách can thiệp vô hiệu hóa ở các nền kinh tế mới nổi châu Á. Tác động tích cực của tăng trưởng GDP đến tín dụng nội địa cho thấy nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn này có sự phát triển ổn định, tạo điều kiện cho chính sách tiền tệ linh hoạt hơn. Việc lạm phát và cán cân vãng lai không ảnh hưởng đáng kể có thể do chính sách vô hiệu hóa đã phần nào kiểm soát được các áp lực từ những biến số này. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ hồi quy thể hiện mối quan hệ nghịch chiều rõ ràng giữa dự trữ ngoại hối và tín dụng nội địa ròng, cùng bảng kiểm định các giả thiết mô hình để minh chứng tính hợp lệ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách can thiệp vô hiệu hóa: Ngân hàng Nhà nước nên tiếp tục sử dụng công cụ can thiệp vô hiệu hóa nhằm duy trì ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát, đặc biệt trong bối cảnh dòng vốn quốc tế biến động mạnh. Mục tiêu là giữ hệ số vô hiệu hóa ở mức cao trên 70% trong các năm tới.

2. Cải thiện quản lý dự trữ ngoại hối: Cần nâng cao hiệu quả quản lý dự trữ ngoại hối, đảm bảo dự trữ đủ lớn để can thiệp khi cần thiết, đồng thời giảm thiểu chi phí cơ hội và rủi ro tài chính. Thời gian thực hiện trong vòng 3-5 năm, do Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước chủ trì.

3. Tăng cường giám sát lạm phát và cán cân vãng lai: Mặc dù hiện tại chưa có tác động lớn, nhưng cần theo dõi sát sao các biến này để kịp thời điều chỉnh chính sách tiền tệ phù hợp, tránh rủi ro tiềm ẩn. Các cơ quan thống kê và ngân hàng trung ương phối hợp thực hiện hàng quý.

4. Đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng mô hình kinh tế lượng: Khuyến khích các viện nghiên cứu và trường đại học phát triển các mô hình dự báo và phân tích chính sách tiền tệ dựa trên dữ liệu cập nhật, nhằm hỗ trợ quyết định chính sách chính xác hơn. Thời gian triển khai liên tục, có thể bắt đầu ngay từ năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tiền tệ: Giúp hiểu rõ hiệu quả và chi phí của chính sách can thiệp vô hiệu hóa, từ đó xây dựng các chiến lược điều hành tiền tệ phù hợp trong bối cảnh hội nhập tài chính.

2. Ngân hàng trung ương và các tổ chức tài chính: Cung cấp cơ sở phân tích về mối quan hệ giữa dự trữ ngoại hối và tín dụng nội địa, hỗ trợ trong việc quản lý rủi ro và điều tiết thị trường tiền tệ.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và tài chính quốc tế: Tài liệu tham khảo quan trọng về ứng dụng lý thuyết bộ ba bất khả thi và chính sách vô hiệu hóa trong thực tiễn tại một nền kinh tế mới nổi.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Nâng cao kiến thức về mô hình kinh tế lượng, phương pháp phân tích dữ liệu chuỗi thời gian và các chính sách tiền tệ trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách can thiệp vô hiệu hóa là gì?
   Chính sách can thiệp vô hiệu hóa là biện pháp của ngân hàng trung ương nhằm trung hòa tác động của biến động dự trữ ngoại hối lên cung tiền nội địa, giúp duy trì ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát. Ví dụ, khi dự trữ ngoại hối tăng, ngân hàng trung ương sẽ bán trái phiếu để hút bớt tiền ra khỏi lưu thông.

2. Tại sao Việt Nam cần áp dụng chính sách này trong giai đoạn 2000-2012?
   Trong giai đoạn này, Việt Nam hội nhập tài chính quốc tế mạnh mẽ, dòng vốn ngoại vào nhiều và biến động, gây áp lực lên tỷ giá và lạm phát. Chính sách vô hiệu hóa giúp kiểm soát những tác động này, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

3. Mức độ vô hiệu hóa được đo như thế nào?
   Mức độ vô hiệu hóa được đo bằng hệ số β trong mô hình hồi quy, thể hiện tỷ lệ giảm tín dụng nội địa ròng khi dự trữ ngoại hối tăng. Giá trị β gần -1 cho thấy vô hiệu hóa hoàn toàn, còn gần 0 là không có vô hiệu hóa.

4. Lạm phát và cán cân vãng lai ảnh hưởng thế nào đến chính sách vô hiệu hóa?
   Nghiên cứu cho thấy trong giai đoạn 2000-2012, lạm phát và cán cân vãng lai không có tác động đáng kể đến mức độ vô hiệu hóa tại Việt Nam, có thể do chính sách tiền tệ đã kiểm soát tốt các yếu tố này.

5. Chính sách này có thể duy trì lâu dài không?
   Chính sách can thiệp vô hiệu hóa có thể duy trì trong dài hạn nếu ngân hàng trung ương có đủ dự trữ ngoại hối và khả năng điều tiết cung tiền hiệu quả. Tuy nhiên, cần theo dõi chi phí và rủi ro liên quan để điều chỉnh kịp thời.

Kết luận

• Luận văn đã đo lường thành công mức độ vô hiệu hóa dòng vốn vào Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012, với hệ số vô hiệu hóa khoảng -0.76, cho thấy chính sách can thiệp vô hiệu hóa được thực hiện hiệu quả.
• Tăng trưởng GDP có tác động tích cực nhưng nhỏ đến tín dụng nội địa ròng, trong khi lạm phát và cán cân vãng lai không ảnh hưởng đáng kể trong giai đoạn nghiên cứu.
• Mô hình hồi quy được kiểm định đầy đủ, đảm bảo tính hợp lệ và tin cậy của kết quả nghiên cứu.
• Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của chính sách tiền tệ trong bối cảnh hội nhập tài chính quốc tế và cung cấp cơ sở cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam.
• Các bước tiếp theo nên tập trung vào nâng cao quản lý dự trữ ngoại hối, giám sát các biến kinh tế vĩ mô và phát triển mô hình dự báo chính sách tiền tệ để ứng phó linh hoạt với biến động thị trường.

Hành động khuyến nghị: Các cơ quan quản lý và nghiên cứu cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao hiệu quả chính sách tiền tệ trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

O V OT O TRƯỜN HỌ K NH TẾ TP.H M -------------------- Phạm Thị Ngọc Trang HÍNH S H VÔ H ỆU HÓA, HÍNH S H T ỀN TỆ V H NHẬP T HÍNH QUỐ TẾ Ở V ỆT NAM LUẬN VĂN TH SĨ K NH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc O V OT O TRƯỜN HỌ K NH TẾ TP.H M -------------------- Phạm Thị Ngọc Trang HÍNH S H VÔ H ỆU HÓA, HÍNH S H T ỀN TỆ V H NHẬP T HÍNH QUỐ TẾ Ở V ỆT NAM Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN TH SĨ K NH TẾ N ƯỜ HƯỚN ẪN KHOA HỌ : P S. N UYỄN THỊ N Ọ TRAN TP.Hồ Chí Minh – Năm 2013 123doc LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: - Luận văn này là sản phẩm nghiên cứu của tôi. - Số liệu trong luận văn được điều tra trung thực. - Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình.

Hồ Chí Minh, ngày tháng năm Tác giả Phạm Thị Ngọc Trang 123doc MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục viết tắt Danh mục bảng biểu Danh mục hình vẽ Tóm tắt đề tài. 1 Lý do chọn đề tài. 1 Mục tiêu nghiên cứu. 3 Nội dung nghiên cứu.

3 Phương pháp nghiên cứu. 3 Kết quả nghiên cứu. 3 Kết cấu đề tài. Khung lý thuyết và các nghiên cứu trước .1 Khung lý thuyết về bộ ba bất khả thi và chính sách vô hiệu hóa .1Bộ ba bất khả thi .1 Lý thuyết bộ ba bất khả thi cổ điển .2 Dự trữ ngoại hối và mối liên hệ với bộ ba bất khả thi: sự phát triển của đồ thị kim cương .2 Can thiệp vô hiệu hóa.1Can thiệp vô hiệu hóa là gì.2 Tại sao phải can thiệp.3 Lợi ích và giá phải trả của can thiệp vô hiệu hóa .2 Tổng quan các nghiên cứu trước đó.

Phương pháp luận và dữ liệu nghiên cứu .1 Mô hình và phương pháp .2 Mô tả dữ liệu .3 Thiết kế nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận .1 Ước lượng hệ số vô hiệu hóa dòng vốn thông qua thay đổi của tài sản tín dụng nội địa ròng dựa trên lượng tiền dự trữ, chịu sự tác động của biến độc lập là sự thay đổi của dự trữ ngoại hối trên lượng tiền dự trữ và thay đổi trong GDP.1 Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy .2 Kiểm định giả thiết về sự không tương quan giữa các biến độc lập .3 Kiểm định giả thuyết về sự thay đổi của phương sai sai số .4 Kiểm định giả thuyết về sự tương quan của các sai số .5 Hồi quy mô hình theo phương pháp bình phương bé nhất OLS .6 Kiểm định hệ số xác định R2 của mô hình .2 Ước lượng hệ số vô hiệu hóa thông qua sự thay đổi của tài sản tín dụng nội địa ròng dựa trên lượng tiền dự trữ còn chịu sự tác động tiềm ẩn của lạm phát và 123doc cán cân vãng lai .1 Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy .2 Kiểm định giả thiết về sự không tương quan giữa các biến độc lập .3 Kiểm định giả thuyết về sự thay đổi của phương sai sai số .4 Kiểm định giả thuyết về sự tương quan của các sai số .5 Hồi quy mô hình theo phương pháp bình phương bé nhất OLS .6 Kiểm định hệ số hồi quy đối với hai biến lạm phát và cán cân vãng lai. Kết luận và hạn chế của đề tài. 44 Danh mục tài liệu tham khảo.

49 123doc DANH MỤC VIẾT TẮT NHTW : Ngân hàng trung ương FR : Dự trữ ngoại hối FL : Nợ nước ngoài S :Tỷ giá giao ngay RM :Tiền dự trữ DC :Tín dụng nội địa ròng INFL :Lạm phát CA :Cán cân vãng lai OLS :Phương pháp bình phương bé nhất 123doc DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Mô tả các biến sử dụng trong nghiên cứu bằng mô hình OLS Bảng 2.2 Dữ liệu tập hợp theo quý của Việt Nam từ quý 02/2000 đến quý 04/2012 Bảng 2.3 Dữ liệu đầu vào của mô hình tập hợp theo quý của Việt Nam từ quý 02/2000 đến quý 04/2012 (do tác giả tính toán từ dữ liệu gốc) Bảng 3.1 Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM và ∆GDP Bảng 3.2 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM và ∆GDP Bảng 3.3 Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM và ∆GDP Bảng 3.4 Kiểm định Durbin – Waston đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM và ∆GDP Bảng 3.5 Kết quả hồi quy biến phụ thuộc ∆DC/RM theo hai biến độc lập ∆FR/RM và ∆GDP Bảng 3.1 Kiểm định tính chuẩn của sai số trong hồi quy đối với mô hình 5 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM, ∆GDP, INFL và ∆CA Bảng 3.2 Kiểm định hiện tượng đa cộng tuyến đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM, ∆GDP, INFL và ∆CA Bảng 3.3 Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM, ∆GDP, INFL và ∆CA Bảng 3.4 Kiểm định Durbin – Waston đối với mô hình 3 biến ∆DC/RM, ∆FR/RM, ∆GDP, INFL và ∆CA Bảng 3.5 Kết quả hồi quy biến phụ thuộc ∆DC/RM theo bốn biến độc lập ∆FR/RM, ∆GDP, INFL và ∆CA 123doc DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.1 Lý thuyết bộ ba bất khả thi Hình 1.2 Đồ thị kim cương đối với các nước công nghiệp hóa Hình 1.3 Đồ thị kim cương đối với các nền kinh tế mới nổi tại Châu Á và Trung Quốc 123doc TÓM TẮT ĐỀ TÀI Lý do chọn đề tài Trước khủng khoảng Châu Á năm 1997, khi bắt đầu hội nhập kinh tế toàn cầu, các nền kinh tế mới nổi nỗ lực theo đuổi chính sách tiền tệ nhằm đạt được cùng lúc ba mục tiêu trong bộ ba bất khả thi đó là: chính sách tiền tệ độc lập, tỷ giá hối đoái cố định và tự do hóa dòng vốn. Mặt khác, khi các nước này bắt đầu hội nhập kinh tế toàn cầu cũng là lúc ở Mỹ, châu Âu và Nhật Bản cuối thập niên 1980 thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng và việc tự do hóa tài chính đã khiến cho tính thanh khoản toàn cầu trở nên cao quá mức. Các nhà đầu tư ở các trung tâm tiền tệ tìm cách thay đổi danh mục tài sản của mình bằng cách chuyển vốn đầu tư ra nước ngoài. Trong khi đó, các nước châu Á lại thực hiện chính sách tự do hóa tài khoản vốn.

Lãi suất ở các nước châu Á cao hơn ở các nước phát triển. Chính vì thế, các dòng vốn quốc tế đã ồ ạt chảy vào các nước châu Á đã tạo ra sức ép tăng giá nội tệ. Trước bối cảnh đó, để thực hiện được mục tiêu ban đầu đã đề ra là cố gắng thực hiện cái mà các nhà kinh tế gọi là bộ ba bất khả thi, các nước vừa cố định giá trị đồng tiền của mình vào Dollar Mỹ, vừa cho phép tự do lưu chuyển vốn (tự do hóa tài khoản vốn). Để bảo vệ tỷ giá cố định, các ngân hàng trung ương các nước đã thực hiện chính sách tiền tệ nới lỏng.

Kết quả là cung tiền tăng gây ra sức ép lạm phát. Chính sách vô hiệu hóa đã được áp dụng để chống lạm phát. Bên cạnh đó, trong giai đoạn này, ngoài việc đứng ra bảo lãnh cho các xúc tiến đầu tư Chính phủ các nước còn bảo hộ ngầm cho các thể chế tài chính, điều này góp phần làm các công ty ở Châu Á bất chấp mạo hiểm để đi vay ngân hàng, còn các ngân hàng thì bất chấp mạo hiểm đi vay nước ngoài (phần lớn là nợ ngắn hạn và nợ không phòng ngừa rủi ro). Cho nên khi bong bóng bất động sản ở Thái Lan vỡ, một số định chế tài chính bị phá sản, nhà đầu tư không tin rằng Chính phủ có khả năng giữ nổi tỷ 1 123doc giá hối đoái cố định.

Khi nhận thấy dấu hiệu này các nhà đầu tư nước ngoài đồng loạt rút vốn ra, nhưng lúc này thay vì thả nổi tỷ giá ngay lập tức thì các nước châu Á lại cố gắng giữ mục tiêu cố định tỷ giá đến nỗi cạn kiệt cả dự trữ nhà nước nên càng làm cho cuộc tấn công tiền tệ bị kéo dài. Khủng hoảng sau đó tiếp tục lan rộng sang các nước Indonesia, Malaysia, Philippines, Hàn Quốc và Thái Lan. Tiền tệ mất giá, hệ thống tài chính suy sụp, chính phủ các nước chao đảo bên b vực phá sản, các nền kinh tế gần như tê liệt. Nhân viên của Quỹ Tiền tệ Quốc tế tất tả ngược xuôi giữa các khu vực chịu khủng hoảng.

Cuối c ng, cơn bão kinh tế này lan tràn khắp toàn cầu, tấn công sang Nga năm 1998 và razil đầu năm 1999. Cũng giống như khi b ng phát, hậu quả của cơn khủng hoảng vượt xa khả năng dự đoán của mọi ngư i. Xét về mức độ tàn phá và giới hạn địa lý, cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997-1998 được xem là cuộc khủng hoảng cuối c ng trong hàng chuỗi các cơn khủng hoảng càn quét các nền kinh tế mới trong những năm 80, 90 của thế kỷ 20. Sau khủng hoảng các nước mới nổi bắt đầu nhìn lại nguyên nhân của cuộc khủng hoảng và xem xét lại nỗ lực của mình trong việc thực hiện các mục tiêu, và họ nhận thấy khi hội nhập kinh kế toàn cầu ngày càng sâu rộng rõ ràng có thể cần phải hi sinh mục tiêu cố định tỷ giá mà phải nới lỏng tỷ giá ra.

Tuy nhiên, quan điểm của các nước này là vẫn muốn kiểm soát tỷ giá ở một mức độ nào đó nên họ nhận ra cần thiết phải dùng dự trữ để điều tiết bớt lượng ngoại tệ đổ vào trong nước bằng can thiệp vô hiệu hóa. Việt Nam là một trong những nước thực hiện chính sách này. Do đó, việc xem xét Việt Nam thực hiện sự thay đổi này như thế nào trong suốt th i gian qua, có hiệu quả không và xem xét những lợi ích và chi phí xảy ra khi thực hiện chính sách này. Liệu chính sách này có thể tiếp tục áp dụng ổn định trong tương lai hay không đối với Việt Nam, đó là vấn đề cần được xem xét và nghiên cứu.

2 123doc Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của bài nghiên cứu là đo lư ng mức độ vô hiệu hóa đối với dòng vốn vào Việt Nam trong giai đoạn 2000 đến 2012. Nội dung nghiên cứu Để thực hiện mục tiêu này, tác giả đo lư ng mức độ vô hiệu hóa dòng vốn thông qua đo lư ng sự thay đổi biến dự trữ ngoại hối, tăng trưởng GDP, lạm phát và cán cân tài khoản vãng lai.