phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính của luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ công chức Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng công tác đào tạo, bồi dƣỡng, phát triển cán bộ, công chức KTNN Việt Nam giai đoạn 2010 - 2016 Chƣơng 4: Giải pháp tăng cƣờng hiệu quả công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ, công chức KTNN Việt Nam giai đoạn 2017 – 2020. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁCĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong những năm gần đây,các vấn đề liên quan đến kiểm toán nói chung, kiểm toán nhà nƣớc nói riêng, đặc điểm của hoạt động kiểm toán nhà nƣớc và vai trò của cán bộ công chức KTNN đối với quản lý tài chính công trong công cuộc chống tham nhũng đã có nhiều công trình nghiên cứu của nhiều tác giả đề cập. Các công trình nghiên cứu đó đều nói lên tầm quan trọng của hoạt động kiểm toán, công tác kiểm toán nhà nƣớc và những ngƣời trực tiếp làm công tác kiểm toán trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời đƣa ra những kiến nghị khoa học về phƣơng hƣớng và giải pháp đối với vấn đề này.
Các công trình khoa học ở trong nƣớc liên quan đến luận văn đƣợc chia làm hai nhóm chủ yếu sau: "Chiến lược phát triển cơ quan Kiểm toán nhà nước đến năm 2020, phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước” của GS, TS Vƣơng Đình Huệ (.),bài viết đánh giá cao việc Uỷ ban thƣờng vụ Quốc hội ban hành Chiến lƣợc phát triển cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc đến năm 2020, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để nâng cao chất lƣợng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc, góp phần phát huy chức năng kiểm tra, kiểm soát tài chính nhà nƣớc, phục vụ tốt hơn sự lãnh đạo của Đảng, vai trò quản lý, điều hành của Nhà nƣớc và quyền làm chủ, giám sát của nhân dân, đáp ứng yêu cầu đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế. Bài viết đề cập toàn diện các mục tiêu chiến lƣợc và giải pháp phát triển cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc đến năm 2020; trong đó, có chiến lƣợc và giải pháp về phát triển nguồn nhân lực của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc theo hai giai 5 đoạn (từ 2010 đến 2015 và từ 2016 đến 2020). Đây là những định hƣớng mang tính chiến lƣợc cho việc phát triển đội ngũ cán bộ công chứccủa cơ quan Kiểm toán nhà nƣớctrong ngắn hạn và trung hạn. “Giải pháp nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức, kiểm toán viên theo định hướng Chiến lược phát triển cơ quan Kiểm toán nhà nướcđến năm 2020” của GS, TS Đoàn Xuân Tiên (.), đã làm rõ thực trạng về công tác đào tạo, bồi dƣỡng công chức, kiểm toán viên của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc 2005-2010 và những khó khăn, bất cập, nguyên nhân để từ đó đề ra các giải pháp khá toàn diện về nâng cao chất lƣợng đào tạo, bồi dƣỡngcông chức, kiểm toán viên nhà nƣớc theo định hƣớng chiến lƣợc phát triển cơ quan Kiểm toán nhà nƣớcđến năm 2020.
“Giải pháp tăng cường chất lượng công tác kiểm soát đạo đức nghề nghiệp kiểm toán viên nhà nước” của Đặng Văn Thanh [6], đã đánh giá một cách khách quan, đầy đủ thực trạng kiểm soát đạo đức nghề nghiệp kiểm toán viên nhà nƣớc và vai trò của tổ chức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam; hình thành lý luận, phƣơng pháp luận, định hƣớng và chính sách, giải pháp kiểm soát đạo đức nghề nghiệp kiểm toán viên nhà nƣớc và vai trò của tổ chức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán Việt Nam phục vụ có hiệu quả tiến trình đổi mới đất nƣớc. Đề tài cũng khẳng định kiểm toán viên là những ngƣời kiểm tra, đánh giá thông tin nên phải có một trình độ chuyên môn nhất định. Bởi vậy, khi tiến hành các cuộc kiểm toán, cơ quan Kiểm toán nhà nƣớcphải chia ra các bộ phận, mỗi bộ phận đi sâu vào từng lĩnh vực. kiểm toán viên nhà nƣớc phải có những hiểu biết về pháp luật, phải có nhân cách về chính trị.
Trƣớc một số liệu, thông tin, một ý kiến không thuần túy là vấn đề chuyên môn mà còn gắn nó với điều kiện, tình hình thực tế. Vì thế, kiểm toán viên nhà nƣớc ngoài năng lực, kỹ năng chuyên môn phải có đạo đức, phẩm chất nghề nghiệp. Để đảm bảo cung cấp các dịch vụ cho Nhà nƣớc có chất lƣợng 6 cao nhất, kiểm toán viên nhà nƣớc cần phải tuân thủ các yêu cầu có tính nguyên tắc về đạo đức nghề nghiệp. Kiểm toán viên nhà nƣớc phải luôn duy trì đƣợc tính độc lập, trung thực, khách quan trong quá trình kiểm toán.
“Ngành kiểm toán đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhân lực đạt trình độ quốc tế” của Bùi Văn Mai [2], đã khẳng định ngành kiểm toán của Việt Nam phát triển nhanh chóng; nguồn nhân lực kiểm toán Việt Nam chƣa phải là giỏi nhƣng cũng không phải là quá chênh lệch về chất lƣợng so với các nƣớc trong khu vực. Vấn đề đặt ra là trình độ phát triển của ngành kiểm toán có phù hợp với thị trƣờng hay không. Bài phỏng vấn cũng đề cập đến vấn đề hiện nay nguồn nhân lực đáp ứng cho kiểm toán, đặc biệt là nhân lực đạt trình độ quốc tế đang là vấn đề khó khăn và cũng là cấp thiết nhất đối với ngành kiểm toán Việt Nam và vấn đề đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho kiểm toán của Việt Nam hiện nay vẫn chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu của quốc tế. Nội dung bài phỏng vấn cũng đề cập đến việc trong thời gian tới để chất lƣợng kiểm toán đƣợc nâng cao cần hợp tác với các tổ chức hành nghề kiểm toán của thế giới, tăng cƣờng hợp tác với các trƣờng đại học nƣớc ngoài nhằm đẩy mạnh việc đào tạo nguồn nhân lực cho kiểm toán để các bên có thể công nhận trình độ và chứng chỉ hành nghề của nhau.
Tuy nhiên, bài phỏng vấn chủ yếu đề cập đến lĩnh vực kiểm toán độc lập (các doanh nghiệp kiểm toán), chƣa quan tâm đến lĩnh vực kiểm toán nhà nƣớc. Ngoài ra, còn nhiều đề tài khoa học của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớcđề cập đến nhiều khía cạnh khác nhau về tổ chức hoạt động của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc, về địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc; nhiều tài liệu của các dự án Hỗ trợ Kỹ thuật của cơ quan Kiểm toán nhà nƣớccung cấp rất nhiều nguồn tài liệu để tác giả có thể tham khảo và hình thành nên những ý tƣởng mới, đƣa ra phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao chất lƣợng đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ công chức KTNN 7 đáp ứng đƣợc nhiệm vụ đƣợc giao trong giai đoạn 2017-2020. Trên đây là các công trình nghiên cứu tiêu biểu trong nƣớc có liên quan đến đề tài luận văn. Nhìn chung các công trình đã công bố nêu trên có những đóng góp quan trọng trên những khía cạnh nhất định trong việc giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động kiểm toán, kiểm toán nhà nƣớc và cán bộ công chức KTNN trong những giai đoạn nhất định, có thể tham khảo, kế thừa có chọn lọc trong quá trình nghiên cứu luận văn.
Tình hình nghiên cứu nước ngoài "Nâng cao năng lực cho các cơ quan Kiểm toán nhà nước" của Tổ chức quốc tế các cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI), đã đề cập đến yêu cầu cần nâng cao năng lực cho các cơ quan Kiểm toán tối cao và làm thế nào để nâng cao năng lực kể cả về thể chế và con ngƣời thực hiện nhiệm vụ kiểm toán. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đề cập đến việc nâng cao năng lực cho các cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc ở tầm vĩ mô mang tính nguyên tắc chung theo chuẩn mực kiểm toán quốc tế (địa vị pháp lý, tính độc lập của cơ quan kiểm toán tối cao), chƣa đi sâu phân tích về những giải pháp nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ công chức của các cơ quan kiểm toán tối cao của các nƣớc trên thế giới. “Quản lý nguồn nhân lực" của INTOSAI, đây là hƣớng dẫn do Nhóm làm việc tăng cƣờng năng lực cho các cơ quan Kiểm toán nhà nƣớccủa INTOSAI ban hành vào năm 2012. Hƣớng dẫn này với mục đích giúp cho các nhà lãnh đạo, quản lý của các cơ quan Kiểm toán nhà nƣớchiểu đƣợc nguồn nhân lực cơ quan Kiểm toán nhà nƣớclà gì và họ cần gì từ đội ngũ cán bộ của mình.
Hƣớng dẫn này cũng là một tài liệu bổ ích dành cho công chức KTNN nhằm đảm bảo công việc của họ phù hợp với các thông lệ quốc tế tốt nhất. Hơn nữa, hƣớng dẫn này rất hữu ích đối với tất cả cán bộ trong cơ quan Kiểm toán nhà nƣớccó vai trò lãnh đạo, điều hành. Khi các nhân viên chuyên về công tác quản lý nhân 8 lực xây dựng đƣợc cơ sở pháp lý, hệ thống và các chính sách thì những nhà quản lý các cấp trong cơ quan Kiểm toán nhà nƣớccần tạo cơ hội cho các nhân viên xây dựng và phát triển, khuyến khích nhân viên hoàn thành tốt nhiệm vụ và ngay cả khi họ không đạt đƣợc kỳ vọng đề ra thì cũng đảm bảo đƣợc rằng họ sẽ có cách ứng xử một cách phù hợp. Hƣớng dẫn này cũng khẳng định một điều rằng vấn đề cốt lõi của một cơ quan Kiểm toán nhà nƣớcđó là khẳng định đƣợc cơ quan đó có khả năng thu hút, sử dụng số lƣợng cán bộ phù hợp với kinh nghiệm và kỹ năng làm việc hiệu quả.
Hƣớng dẫn đề cập đến cách thức thành lập bộ phận quản lý nguồn nhân lực trong một cơ quan Kiểm toán nhà nƣớc, xây dựng chiến lƣợc và chính sách nguồn nhân lực, xây dựng các tiêu chí khả năng làm việc; tuyển chọn nhân sự; khen thƣởng và xử phạt, chế độ đãi ngộ; đào tạo, bồi dƣỡng cán bộ công chức KTNN. Một số khái niệm 1. Nhân lực, Nguồn nhân lực Hiện nay có nhiều khái niệm về nhân lực; theo PGS.TS Hoàng Văn Hải (2010, tr.82)“Nhân lực là nguồn lực quan trọng nhất của bất kỳ doanh nghiệp nào. Vì vậy, đầu tƣ vào nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhân lực là hƣớng đầu tƣ có hiệu quả nhất, vừa có tính cấp bách, vừa có tính lâu dài”.
Khái niệm nguồn nhân lực (NNL) có nhiều định nghĩa khác nhau: Theo GS.