Đạo Đức Gia Đình Việt Nam Truyền Thống và Ảnh Hưởng Đến Xây Dựng Đạo Đức Gia Đình Ở Bắc Ninh

Tài liệu nghiên cứu Đạo đức gia đình việt nam truyền thống và ảnh hưởng của nó với việc xây dựng đạo đức gia đình ở, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Đỗ Minh Hoàng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hoài
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Đạo Đức Gia Đình Việt Nam Truyền Thống Và Ảnh Hưởng Đến Xây Dựng Đạo Đức Gia Đình Ở Bắc Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đạo Đức Gia Đình Việt Nam Truyền Thống

Trong suốt lịch sử nhân loại, gia đình đã trải qua nhiều hình thức và kiểu mẫu khác nhau. Điều này dẫn đến sự đa dạng trong các quan niệm và định nghĩa về gia đình, tùy thuộc vào góc độ tiếp cận. Theo C. Mác, gia đình hình thành cùng với sự phát triển của xã hội loài người, thông qua quan hệ hôn nhân và huyết thống. Gia đình có hai nhiệm vụ chính: sản xuất của cải vật chất và tái sản xuất con người. Levi Strauss cho rằng gia đình là một nhóm xã hội có nguồn gốc từ hôn nhân, bao gồm vợ chồng, con cái và những người họ hàng, gắn bó với nhau bởi các nghĩa vụ và quyền lợi kinh tế. Ở Việt Nam, gia đình được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, coi là tế bào của xã hội. Luật Hôn nhân và Gia đình Việt Nam định nghĩa gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, phát sinh các nghĩa vụ và quyền theo luật định. Gia đình Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nòi giống, chăm sóc và giáo dục con cái, đồng thời là nền tảng cho sự phát triển của xã hội.

1.1. Định Nghĩa và Đặc Điểm của Gia Đình Việt Nam

Gia đình Việt Nam là một thiết chế xã hội đặc thù, liên kết các thành viên thông qua hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng. Mối quan hệ gia đình bao gồm cả quyền và nghĩa vụ, được pháp luật bảo vệ và điều chỉnh. Gia đình không chỉ là nơi sinh sống mà còn là môi trường giáo dục, nơi hình thành nhân cách và giá trị đạo đức cho mỗi cá nhân. Giá trị đạo đức gia đình được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, góp phần vào sự ổn định và phát triển của xã hội. Sự gắn kết giữa các thành viên, sự hiếu thảo với ông bà cha mẹ, và sự yêu thương, chăm sóc con cái là những đặc điểm nổi bật của gia đình Việt Nam.

1.2. Vai Trò Của Gia Đình Truyền Thống Trong Xã Hội

Gia đình truyền thống đóng vai trò then chốt trong việc duy trì và phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức của dân tộc. Gia đình là nơi bảo tồn và truyền lại những phong tục, tập quán tốt đẹp, góp phần vào việc hình thành bản sắc văn hóa Việt Nam. Bên cạnh đó, gia đình còn là nơi cung cấp nguồn nhân lực cho xã hội, đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước. Vai trò của gia đình trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ là vô cùng quan trọng, giúp xây dựng một xã hội văn minh, giàu mạnh.

II. Đạo Đức Gia Đình Truyền Thống Giá Trị Cốt Lõi Của Dân Tộc

Đạo đức gia đình là hệ thống các chuẩn mực, giá trị và nguyên tắc ứng xử được hình thành và phát triển trong gia đình, chi phối hành vi của các thành viên. Đạo đức gia đình Việt Nam truyền thống được xây dựng trên nền tảng của các giá trị văn hóa, đạo đức của dân tộc, như lòng hiếu thảo, sự kính trọng người lớn tuổi, tình yêu thương con cái, sự chung thủy vợ chồng, và tinh thần trách nhiệm. Những giá trị này không chỉ giúp duy trì sự hòa thuận, hạnh phúc trong gia đình mà còn góp phần vào việc xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ. Truyền thống gia đình là yếu tố quan trọng trong việc hình thành nhân cách và đạo đức của mỗi cá nhân, giúp họ trở thành những công dân tốt, có ích cho xã hội.

2.1. Các Giá Trị Đạo Đức Tiêu Biểu Trong Gia Đình Việt Nam Truyền Thống

Các giá trị đạo đức tiêu biểu trong gia đình Việt Nam truyền thống bao gồm: lòng hiếu thảo (kính trọng, phụng dưỡng ông bà, cha mẹ), sự kính trọng người lớn tuổi (tôn trọng, lắng nghe ý kiến của người lớn), tình yêu thương con cái (chăm sóc, giáo dục con cái nên người), sự chung thủy vợ chồng (trách nhiệm, tin tưởng lẫn nhau), và tinh thần trách nhiệm (gánh vác công việc gia đình, đóng góp vào sự phát triển của xã hội). Những giá trị này được thể hiện qua các hành vi ứng xử hàng ngày, tạo nên một môi trường gia đình ấm áp, hạnh phúc và bền vững. Kính trọng người lớn tuổi là một trong những giá trị đạo đức quan trọng nhất, thể hiện sự biết ơn và tôn trọng đối với những người đã có công sinh thành và nuôi dưỡng.

2.2. Ảnh Hưởng Của Đạo Đức Gia Đình Đến Ứng Xử Trong Gia Đình

Đạo đức gia đình có ảnh hưởng sâu sắc đến cách ứng xử của các thành viên trong gia đình. Những người được giáo dục trong một môi trường gia đình có đạo đức tốt thường có xu hướng cư xử lịch sự, tôn trọng người khác, và có trách nhiệm với bản thân và gia đình. Ngược lại, những người thiếu sự giáo dục về đạo đức gia đình có thể có những hành vi tiêu cực, gây ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và sự ổn định của xã hội. Ứng xử trong gia đình là một yếu tố quan trọng để xây dựng một gia đình hạnh phúc và bền vững.

III. Thực Trạng Ảnh Hưởng Đạo Đức Gia Đình Ở Bắc Ninh Hiện Nay

Bắc Ninh, với bề dày lịch sử và văn hóa, vẫn giữ gìn được nhiều giá trị đạo đức gia đình truyền thống. Tuy nhiên, quá trình hội nhập và phát triển kinh tế - xã hội cũng đặt ra nhiều thách thức đối với đạo đức gia đình ở địa phương này. Sự du nhập của các trào lưu văn hóa ngoại lai, sự thay đổi trong lối sống và quan niệm giá trị, và áp lực kinh tế đã ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, cũng như đến việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị đạo đức gia đình truyền thống, đồng thời tiếp thu những giá trị mới phù hợp với thời đại là một nhiệm vụ quan trọng để xây dựng một xã hội Bắc Ninh văn minh, giàu đẹp.

3.1. Khái Quát Về Văn Hóa Gia Đình Và Đặc Điểm Văn Hóa Bắc Ninh

Bắc Ninh là vùng đất có truyền thống văn hóa lâu đời, nổi tiếng với những làn điệu quan họ ngọt ngào và những phong tục tập quán tốt đẹp. Văn hóa gia đình ở Bắc Ninh mang đậm nét truyền thống, với sự coi trọng các giá trị như lòng hiếu thảo, sự kính trọng người lớn tuổi, và tình yêu thương con cái. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội đã làm thay đổi một số khía cạnh của văn hóa gia đình ở Bắc Ninh, đòi hỏi sự điều chỉnh và thích ứng để phù hợp với điều kiện mới. Đặc điểm văn hóa Bắc Ninh là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, tạo nên một bản sắc riêng biệt và độc đáo.

3.2. Những Thay Đổi Trong Mối Quan Hệ Gia Đình Ở Bắc Ninh

Trong bối cảnh hiện nay, mối quan hệ gia đình ở Bắc Ninh đang trải qua những thay đổi đáng kể. Sự gia tăng của các gia đình hạt nhân, sự thay đổi trong vai trò của người phụ nữ, và áp lực công việc đã ảnh hưởng đến thời gian và sự quan tâm dành cho gia đình. Bên cạnh đó, sự du nhập của các trào lưu văn hóa ngoại lai cũng tác động đến quan niệm về hôn nhân, gia đình và các giá trị đạo đức truyền thống. Việc duy trì sự gắn kết giữa các thành viên, giải quyết các mâu thuẫn trong gia đình, và giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ là những thách thức đặt ra đối với các gia đình ở Bắc Ninh.

IV. Giải Pháp Phát Huy Vai Trò Đạo Đức Gia Đình Tại Bắc Ninh

Để phát huy vai trò của đạo đức gia đình trong việc xây dựng gia đình văn hóa ở Bắc Ninh, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của đạo đức gia đình, tăng cường giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, xây dựng môi trường gia đình lành mạnh, và tạo điều kiện để các gia đình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, và xã hội là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này. Xây dựng gia đình văn hóa là một quá trình lâu dài và liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các thành viên trong xã hội.

4.1. Tăng Cường Giáo Dục Đạo Đức Gia Đình Cho Thế Hệ Trẻ

Giáo dục đạo đức gia đình cho thế hệ trẻ là một trong những giải pháp quan trọng nhất để bảo tồn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống. Việc giáo dục này cần được thực hiện một cách toàn diện, từ gia đình, nhà trường đến xã hội. Các bậc cha mẹ cần làm gương cho con cái, dạy dỗ con cái về lòng hiếu thảo, sự kính trọng người lớn tuổi, và các giá trị đạo đức khác. Nhà trường cần đưa các nội dung về đạo đức gia đình vào chương trình giảng dạy, giúp học sinh hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của gia đình và các giá trị đạo đức truyền thống. Xã hội cần tạo ra một môi trường lành mạnh, khuyến khích các hoạt động văn hóa, thể thao, và các hoạt động cộng đồng khác, giúp thế hệ trẻ phát triển toàn diện.

4.2. Xây Dựng Chuẩn Mực Đạo Đức Gia Đình Phù Hợp Với Xã Hội Hiện Đại

Bên cạnh việc bảo tồn các giá trị đạo đức truyền thống, cần xây dựng chuẩn mực đạo đức gia đình phù hợp với xã hội hiện đại. Các chuẩn mực này cần dựa trên nền tảng của các giá trị truyền thống, đồng thời tiếp thu những giá trị mới phù hợp với thời đại. Ví dụ, cần khuyến khích sự bình đẳng giới trong gia đình, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế, xã hội, và chính trị. Cần khuyến khích sự chia sẻ trách nhiệm giữa vợ và chồng trong việc chăm sóc con cái và gánh vác công việc gia đình. Cần khuyến khích sự tôn trọng lẫn nhau giữa các thành viên trong gia đình, và giải quyết các mâu thuẫn một cách hòa bình và xây dựng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Nghiên Cứu Về Đạo Đức Gia Đình Tại Bắc Ninh

Nghiên cứu về đạo đức gia đình tại Bắc Ninh có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chính sách và chương trình phát triển gia đình. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để đánh giá thực trạng đạo đức gia đình, xác định các vấn đề và thách thức, và đề xuất các giải pháp phù hợp. Bên cạnh đó, nghiên cứu cũng có thể giúp nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của đạo đức gia đình, khuyến khích các gia đình tham gia vào các hoạt động xây dựng gia đình văn hóa, và tạo ra một môi trường xã hội lành mạnh, hỗ trợ sự phát triển của gia đình. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu là yếu tố then chốt để đảm bảo rằng các kết quả nghiên cứu được sử dụng một cách hiệu quả và mang lại lợi ích cho cộng đồng.

5.1. Đánh Giá Thực Trạng Đạo Đức Gia Đình Dựa Trên Nghiên Cứu

Nghiên cứu về thực trạng đạo đức gia đình tại Bắc Ninh có thể giúp đánh giá mức độ ảnh hưởng của các giá trị đạo đức truyền thống đến cuộc sống gia đình hiện nay. Nghiên cứu có thể tập trung vào các khía cạnh như: mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình, cách ứng xử của các thành viên, việc giáo dục đạo đức cho con cái, và sự tham gia của gia đình vào các hoạt động xã hội. Kết quả đánh giá có thể được sử dụng để xác định các vấn đề và thách thức mà các gia đình đang phải đối mặt, và đề xuất các giải pháp phù hợp.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Gia Đình Dựa Trên Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu về đạo đức gia đình tại Bắc Ninh có thể được sử dụng để đề xuất các chính sách hỗ trợ gia đình phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Các chính sách này có thể tập trung vào việc: nâng cao thu nhập cho các gia đình nghèo, tạo điều kiện để các gia đình tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, và văn hóa, hỗ trợ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, và khuyến khích các hoạt động xây dựng gia đình văn hóa. Các chính sách cần được xây dựng một cách khoa học, dựa trên cơ sở dữ liệu và thông tin chính xác, và được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch.

VI. Kết Luận Tương Lai Đạo Đức Gia Đình Tại Bắc Ninh

Đạo đức gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội văn minh, hạnh phúc và bền vững. Tại Bắc Ninh, việc bảo tồn và phát huy các giá trị đạo đức gia đình truyền thống, đồng thời tiếp thu những giá trị mới phù hợp với thời đại là một nhiệm vụ quan trọng. Sự nỗ lực của gia đình, nhà trường, và xã hội là yếu tố then chốt để đạt được mục tiêu này. Tương lai của đạo đức gia đình tại Bắc Ninh phụ thuộc vào sự quan tâm và hành động của tất cả các thành viên trong cộng đồng.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Xây Dựng Đạo Đức Gia Đình

Các giải pháp xây dựng đạo đức gia đình tại Bắc Ninh bao gồm: tăng cường giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ, xây dựng chuẩn mực đạo đức gia đình phù hợp với xã hội hiện đại, tạo điều kiện để các gia đình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, và tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, và xã hội. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đạt được mục tiêu xây dựng một xã hội Bắc Ninh văn minh, hạnh phúc và bền vững.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Gia Đình Và Đạo Đức

Các hướng nghiên cứu tiếp theo về gia đình và đạo đức tại Bắc Ninh có thể tập trung vào các vấn đề như: ảnh hưởng của công nghệ thông tin đến đạo đức gia đình, vai trò của các tổ chức tôn giáo trong việc xây dựng đạo đức gia đình, và các giải pháp phòng ngừa bạo lực gia đình. Các nghiên cứu cần được thực hiện một cách khoa học và khách quan, và kết quả nghiên cứu cần được sử dụng để xây dựng các chính sách và chương trình phát triển gia đình phù hợp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương, 8 tiết. 8 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẠO ĐỨC GIA ĐÌNH VIỆT NAM TRUYỀN THỐNG 1. Gia đình và gia đình Việt Nam truyền thống 1. Gia đình Trong lịch sử nhân loại, từ khi hình thành xã hội loài người cho đến nay đã trải qua những hình thức và kiểu gia đình khác nhau.

Do vậy mà đã có rất nhiều quan niệm, định nghĩa về gia đình được đề cập đến ở các góc độ khác nhau. Có thể khái quát một số định nghĩa về gia đình như sau: Trong tác phẩm “Hệ tư tưởng Đức” khi nói về gia đình, C. Mác viết: “Hằng ngày tái tạo ra đời sống của bản thân mình, con người bắt đầu tạo ra những người khác, sinh sôi nảy nở - đó là quan hệ giữa chồng và vợ, cha mẹ và con cái, đó là gia đình” [5, tr. Như vậy, theo quan điểm của C.

Mác, gia đình ra đời cùng với sự hình thành và phát triển của xã hội loài người, cùng với quá trình tái tạo ra chính bản thân con người. Gia đình được tạo ra bởi hai quan hệ cơ bản, là quan hệ hôn nhân giữa chồng và vợ, sau đó là quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Gia đình có hai nhiệm vụ chính: một là sản xuất ra của cải vật chất đáp ứng nhu cầu cho cá nhân và hai là gia đình đóng góp vào sự phát triển xã hội đồng thời tái sản xuất con người để duy trì nòi giống - đảm bảo cho sự trường tồn của xã hội. Theo Levi Strauss thì gia đình là một nhóm xã hội được quy định bởi ba đặc điểm nổi bật là: bắt nguồn từ hôn nhân bao gồm vợ chồng, con cái phát sinh từ sự hôn phối của đôi nam nữ, tuy nhiên trong gia đình có mặt của những người họ hàng, bà con hoặc con nuôi, họ gắn bó với nhau bởi các nghĩa vụ và quyền lợi có tính chất kinh tế và về sự cấm đoán tình dục giữa các thành viên.

Theo quan niệm này thì khái niệm gia đình khá rộng, nó không chỉ dừng lại ở mối quan hệ vợ - chồng - con cái (hôn nhân, huyết thống), sự ràng buộc về 9 nghĩa vụ và quyền lợi về mặt kinh tế. Nó còn bao hàm cả những người họ hàng, những người con nuôi và nó có giới hạn về hôn nhân giữa những người cùng huyết thống. Theo nhà xã hội học Nga T. Phanaxeva thì có ba loại quan niệm về gia đình: - Thứ nhất: Gia đình là một nhóm nhỏ xã hội có liên kết với nhau bằng chỗ ở, bằng một ngân sách chung và các mối quan hệ ruột thịt.

- Thứ hai: Gia đình là một nhóm nhỏ có quan hệ gắn bó giúp đỡ lẫn nhau bằng tình cảm và trách nhiệm. - Thứ ba: Gia đình hiện đại là một nhóm xã hội bao gồm cha mẹ và con cái của một vài thế hệ, các thành viên trong gia đình có mối quan hệ ràng buộc về vật chất, tinh thần theo những nguyên tắc, mục đích sống như nhau về các vấn đề chủ yếu trong sinh hoạt. Như vậy, trên thế giới, ở từng lĩnh vực khác nhau lại có cách định nghĩa khác nhau về gia đình tùy theo góc độ nghiên cứu. Ở Việt Nam cũng vậy, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về gia đình.

Gia đình là vấn đề được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm, Văn kiện Đại hội VI của Đảng khẳng định: “Gia đình là tế bào của xã hội, có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chế độ mới, nền kinh tế mới, con người mới. Đảng, Nhà nước và các đoàn thể quần chúng cần đề ra phương hướng, chính sách và có biện pháp tổ chức thực hiện về xây dựng gia đình văn hóa mới, bảo đảm hạnh phúc gia đình. Nâng cao trình độ tự giác xây dựng những quan hệ tình cảm, đạo đức trong từng gia đình, bảo đảm sinh đẻ có kế hoạch và nuôi dạy con ngoan, tổ chức tốt cuộc sống vật chất, văn hóa của gia đình”[12, tr 429, 430]. Trong Luật hôn nhân và gia đình Việt Nam thì gia đình được định nghĩa: “Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ 10 huyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các nghĩa vụ và quyền giữa họ với nhau theo quy định của luật hôn nhân và gia đình” [28, tr.

Theo đó, trong gia đình, mối quan hệ giữa các thành viên còn là quyền và nghĩa vụ phải thực hiện theo những quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình. Các tác giả trong cuốn sách “Gia đình học” quan niệm: “Gia đình là một thiết chế đặc thù liên kết con người lại với nhau nhằm thực hiện việc duy trì nòi giống, chăm sóc và giáo dục con cái. Các mối quan hệ gia đình còn được gọi là các mối quan hệ họ hàng. Đó là những sự liên kết ít nhất là hai người dựa trên cơ sở huyết thống, hôn nhân và việc nhận con nuôi.

Những người này có thể sống cùng hoặc khác mái nhà với nhau” [20, tr. Do đó, những thành viên có thể có cùng huyết thống hoặc thông qua việc nhận con nuôi sống cùng một mái nhà vẫn có thể được gọi là gia đình. Giáo sư Lê Thi trong “Vai trò gia đình trong xây dựng nhân cách con người Việt Nam” cho rằng: “Gia đình là một khái niệm dùng để chỉ một nhóm xã hội hình thành trên cơ sở quan hệ hôn nhân và quan hệ huyết thống, nảy sinh quan hệ hôn nhân đó và cùng chung sống. Đồng thời gia đình có thể bao gồm một số người được nuôi dưỡng, tuy không có quan hệ huyết thống.

Các thành viên trong gia đình gắn bó nhau về trách nhiệm và quyền lợi (kinh tế, văn hóa, tình cảm), giữa họ có những điều ràng buộc có tính pháp lý được nhà nước thừa nhận và bảo vệ. Đồng thời, trong gia đình có quy định rõ ràng về quyền được phép và những cấm đoán trong quan hệ tình dục giữa các thành viên” [443, tr. Như vậy, có rất nhiều định nghĩa, quan niệm khác nhau về gia đình ở Việt Nam cũng như trên thế giới. Nhưng nhìn chung, gia đình được hiểu là sự gắn kết giữa các cá nhân dựa trên quan hệ hôn nhânvà quan hệ huyết thống, giữa vợ - chồng, giữa cha mẹ - con cái cùng với ông bà, anh chị em, có sự gắn kết nhau về trách nhiệm và quyền lợi, về kinh tế, về văn hóa và tình cảm.

Hiện nay, tồn tại phổ biến hai mô hình gia đình cơ bản, đó là: Gia đình truyền thống và gia đình hiện đại 11 (gia đình hạt nhân). Gia đình truyền thống là gia đình có thể cùng chung sống từ ba thế hệ trở lên, có ông bà- cha mẹ - con cái mà người ta thường gọi là "tam, tứ, ngũ đại đồng đường”. Các thế hệ cùng chung sống có sự gắn bó tương đối chặt chẽ. Hình thức gia đình này tồn tại phần nhiều ở vùng nông thôn và vẫn còn giữ được những tập tục, nghi thức truyền thống.

Con cái có điều kiện chăm sóc ông bà cha mẹ khi đau yếu. Tuy nhiên, mô hình gia đình này cũng hạn chế tự do cá nhân. Việc cùng chung sống nhiều thế hệ cũng nảy sinh những mâu thuẫn, xung đột trong cuộc sống hàng ngày. Gia đình hiện đại hay gia đình hạt nhân tồn tại phổ biến ở các đô thị và một số ít ở vùng nông thôn.

Đây là kiểu gia đình trong đó có từ hai thế hệ trở xuống sống chung, tức là chỉ có hai vợ chồng hoặc hai vợ chồng và con của họ. Ngày nay, kiểu gia đình này ngày càng phổ biến bởi nó phù hợp và đáp ứng được những nhu cầu của cuộc sống hiện đại. Trong sự tồn tai của mình, gia đình phải thực hiện nhiều chức năng. Những chức năng này được quy định bởi nhiều yếu tố và trong lịch sử chức năng của gia đình có những biến đổi nhất định.

Gia đình ở Việt Nam đang thực hiện những chức năng cơ bản sau: Chức năng sinh đẻ, tái sản xuất ra con người. Chức năng này một mặt đáp ứng nhu cầu xã hội, mặt khác thỏa mãn nhu cầu của chính những thành viên trong gia đình; Chức năng kinh tế: là sự đảm bảo các nhu cầu sinh sống của các thành viên đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế cho xã hội; Chức năng xã hội hóa: Gia đình không chỉ có trách nhiệm trong việc nuôi dưỡng mà còn trong việc cư xử của trẻ em. Gia đình có trách nhiệm hoàn thiện nhân cách cho trẻ, đào tạo những công dân tốt cho xã hội; Chức năng thỏa mãn nhu cầu tâm lý, tình cảm: Đảm bảo sự cân bằng tâm lý, thỏa mãn nhu cầu tình cảm cho các thành viên, củng cố sự bền vững hôn nhân và gia đình, ổn định xã hội. Gia đình Việt Nam truyền thống Gia đình Việt Nam truyền thống cũng là vấn đề nhận được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và theo đó cũng có nhiều cách nhìn nhận, đánh giá khác nhau.

Cho đến nay “gia đình truyền thống” vẫn còn là một khái niệm rất dễ gây ra tranh luận giữa những người sử dụng nó. Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về “gia đình truyền thống”. Đôi khi người ta đồng nhất gia đình truyền thống với chỉ một trong số những nét nghĩa của nó, chẳng hạn như người ta đồng nhất gia đình truyền thống với gia đình Nho giáo hay gia đình phong kiến và coi chúng là những bất biến thể của cùng một hình thái gia đình… Gia đình truyền thống Việt Nam với tư cách là một định chế xã hội lâu đời và ít biến đổi, tồn tại trong một thời kỳ lịch sử lâu dài đã mang những đặc trưng riêng khác với gia đình hiện đại cũng như khác với gia đình truyền thống của một số quốc gia khác trong khu vực. Gia đình Việt Nam truyền thống là hình thái gia đình gắn liền với xã hội nông thôn - nông nghiệp có phương thức sản xuất khép kín.

Theo tác giả Trần Đình Hượu, “gia đình Việt Nam truyền thống là kiểu gia đình tồn tại trước khi chịu ảnh hưởng Âu hoá, nghĩa là tồn tại cho đến cuối thế kỷ XIX, về sau vẫn còn phổ biến, nhưng chủ yếu là ở nông thôn” [18, tr. Các thành viên trong gia đình gắn bó với nhau bằng tình cảm, sự gắn bó giữa ông bà - cha mẹ - anh chị em… thường có ba, bốn thậm chí năm thế hệ cùng chung sống. Đây là kiểu gia đình phụ hệ, việc thờ cúng tổ tiên là hết sức quan trọng và vẫn còn chịu ảnh hưởng rất nhiều của Nho giáo.