Đánh Giá Một Số Yếu Tố Liên Quan Đến Dạng Gãy Xương Chi Sau Của Chó Và Phương Pháp Can Thiệp

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnua đánh giá một số yếu tố liên quan đến dạng gãy các xương chi sau của chó và phương pháp can, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Mai Ngọc Tuyền
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Bá Tiếp
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú Y
• Đề tài: Đánh Giá Một Số Yếu Tố Liên Quan Đến Dạng Gãy Các Xương Chi Sau Của Chó Và Phương Pháp Can Thiệp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. NHỮNG CON SỐ VỀ GÃY XƯƠNG CHI SAU CỦA CHÓ
• 2.2. ĐẶC ĐIỂM GIẢI PHẪU XƯƠNG VÀ KHỚP CHI SAU CỦA CHÓ
• 2.2.1. Xương chi sau
• 2.2.2. Các khớp chi sau của chó

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Yếu Tố Gãy Xương Chi Sau Của Chó

Gãy xương chi sau của chó là một vấn đề phổ biến trong thú y, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của thú cưng. Việc đánh giá các yếu tố liên quan đến gãy xương không chỉ giúp bác sĩ thú y đưa ra chẩn đoán chính xác mà còn hỗ trợ trong việc lựa chọn phương pháp can thiệp hiệu quả. Nghiên cứu này sẽ xem xét các yếu tố như giống, tuổi, dinh dưỡng và hoạt động của chó, từ đó đưa ra những giải pháp can thiệp phù hợp.

1.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Gãy Xương Chi Sau Của Chó

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến nguy cơ gãy xương chi sau của chó, bao gồm giống, tuổi tác, và tình trạng dinh dưỡng. Các giống chó nhỏ thường có nguy cơ cao hơn so với giống lớn. Chó con cũng dễ bị gãy xương hơn chó trưởng thành do sự phát triển chưa hoàn thiện của xương.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Đánh Giá Gãy Xương

Đánh giá chính xác các yếu tố liên quan đến gãy xương giúp bác sĩ thú y có thể đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Việc này không chỉ giúp phục hồi chức năng cho chó mà còn giảm thiểu nguy cơ tái phát gãy xương trong tương lai.

II. Vấn Đề Gãy Xương Chi Sau Ở Chó Thách Thức Và Nguyên Nhân

Gãy xương chi sau ở chó thường xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó tai nạn giao thông là nguyên nhân chính. Ngoài ra, các yếu tố như di truyền, bệnh lý và thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng. Việc nhận diện các nguyên nhân này là rất cần thiết để có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.1. Nguyên Nhân Gây Gãy Xương Chi Sau Ở Chó

Nguyên nhân chính gây gãy xương chi sau ở chó bao gồm tai nạn giao thông, chấn thương do va chạm, và các bệnh lý như còi xương. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn đến khả năng phục hồi của chó.

2.2. Thách Thức Trong Chẩn Đoán Gãy Xương

Chẩn đoán gãy xương chi sau có thể gặp nhiều khó khăn do các triệu chứng không rõ ràng. Việc sử dụng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh như X-quang là cần thiết để xác định chính xác tình trạng gãy xương.

III. Phương Pháp Can Thiệp Gãy Xương Chi Sau Ở Chó Giải Pháp Hiệu Quả

Có nhiều phương pháp can thiệp gãy xương chi sau ở chó, từ bó bột đến phẫu thuật. Mỗi phương pháp đều có ưu và nhược điểm riêng, và việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả điều trị.

3.1. Các Phương Pháp Điều Trị Gãy Xương

Các phương pháp điều trị gãy xương bao gồm bó bột, phẫu thuật nẹp vít, và đóng đinh nội tủy. Mỗi phương pháp có những chỉ định cụ thể và cần được bác sĩ thú y cân nhắc kỹ lưỡng trước khi thực hiện.

3.2. Hiệu Quả Của Các Phương Pháp Can Thiệp

Nghiên cứu cho thấy rằng các phương pháp can thiệp gãy xương có tỷ lệ thành công cao, với 100% số ca có thể vận động trở lại sau điều trị. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Gãy Xương Chi Sau Của Chó

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc đánh giá các yếu tố liên quan đến gãy xương chi sau có thể giúp bác sĩ thú y đưa ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe cho chó.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Gãy Xương Chi Sau

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chó đực và chó con có tỷ lệ gãy xương cao hơn. Tai nạn giao thông là nguyên nhân chính dẫn đến gãy xương, và việc nâng cao nhận thức về an toàn cho chó là rất cần thiết.

4.2. Ứng Dụng Các Phương Pháp Can Thiệp Trong Thực Tiễn

Các phương pháp can thiệp như phẫu thuật nẹp vít và đóng đinh nội tủy đã được áp dụng thành công tại nhiều cơ sở thú y, giúp chó phục hồi nhanh chóng và hiệu quả.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu Về Gãy Xương Chi Sau Của Chó

Nghiên cứu về gãy xương chi sau của chó không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về các yếu tố ảnh hưởng mà còn mở ra hướng đi mới cho các phương pháp điều trị. Tương lai của nghiên cứu này hứa hẹn sẽ mang lại nhiều giá trị cho ngành thú y.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Trong Ngành Thú Y

Nghiên cứu này đóng góp vào việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho chó, đồng thời giúp bác sĩ thú y có thêm thông tin để đưa ra quyết định điều trị chính xác hơn.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Trong Nghiên Cứu Gãy Xương

Tương lai của nghiên cứu về gãy xương chi sau sẽ tập trung vào việc phát triển các phương pháp điều trị mới và cải tiến kỹ thuật chẩn đoán, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị cho chó.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của phong trào nuôi thú cưng tại các đô thị lớn ở Việt Nam kéo theo sự gia tăng đáng kể của các chấn thương ngoại khoa do tai nạn giao thông và sinh hoạt. Trong thực tế lâm sàng thú y, chấn thương hệ vận động ở chi sau chiếm tỷ lệ đặc biệt cao, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và chất lượng sống của vật nuôi. Khảo sát chuyên sâu tại Trung tâm Phẫu thuật Thú y Funpet (Hà Nội) trong khoảng thời gian từ ngày 01/10/2017 đến ngày 01/08/2018 ghi nhận 158 ca bệnh tổn thương chi sau ở chó, trong đó chấn thương gãy xương chiếm tới 77,22% (122 ca) và tổn thương khớp chiếm 22,78% (36 ca).

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá toàn diện các yếu tố dịch tễ học và sinh lý liên quan mật thiết đến vị trí, hình thái gãy xương chi sau, bao gồm đặc điểm giống, lứa tuổi, tính biệt và nguyên nhân chấn thương. Đồng thời, công trình xác lập cơ sở khoa học để lựa chọn các giải pháp can thiệp phẫu thuật kết hợp xương tối ưu như đóng đinh nội tủy Kirschner, nẹp vít sinh học, đinh chốt nội tủy và khung cố định ngoài. Kết quả theo dõi lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh khẳng định 100% số ca bệnh sau can thiệp đều phục hồi tốt trục giải phẫu và tái lập hoàn toàn chức năng vận động. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp dữ liệu lâm sàng chuẩn hóa, hỗ trợ các bác sĩ thú y nâng cao tỷ lệ điều trị thành công các ca gãy xương phức tạp lên mức tối đa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết giải phẫu học cơ quan vận động động vật của Sisson và Grossman kết hợp cùng các nguyên lý cơ học sinh học trong chấn thương chỉnh hình thú y. Hệ thống khung xương chi sau của chó bao gồm chuỗi liên kết phức tạp giữa đai hông (xương cánh chậu, xương háng, xương ngồi), xương đùi, xương cẳng chân (xương chày, xương mác), khối xương cổ chân và các đốt bàn ngón. Tính vững chắc của cấu trúc này phụ thuộc mật thiết vào hoạt động của các bao khớp và hệ thống dây chằng chịu lực như dây chằng tròn khớp chậu đùi, dây chằng chéo trước - sau khớp gối và dây chằng bánh chè.

Về mặt sinh lý bệnh học, quá trình liền xương diễn ra qua các giai đoạn hình thành cục máu đông, tạo mô liên kết hạt, hình thành can xương nguyên phát và tái cấu trúc can xương vĩnh viễn. Các khái niệm phân loại gãy xương chính được ứng dụng gồm: gãy đôi đơn giản (đường gãy ngang hoặc chéo phân tách xương thành hai đoạn), gãy dập (xuất hiện tổn thương nứt vỡ mô xương cục bộ) và gãy phức hợp (ổ gãy nhiều mảnh vụn rời kèm theo di lệch trục nặng và tổn thương phần mềm). Mật độ khoáng hóa xương chịu sự chi phối mạnh mẽ bởi cân bằng nội tiết tố sinh dục (estrogen ở chó cái, androgen ở chó đực) và chế độ dinh dưỡng cung cấp canxi, phospho, vitamin D3.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm toàn bộ 158 ca chó bị tổn thương chi sau (122 ca gãy xương và 36 ca chấn thương khớp) được tiếp nhận điều trị tại Trung tâm Phẫu thuật Thú y Funpet trong 10 tháng. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu thuận tiện toàn bộ ca bệnh lâm sàng thực tế nhằm đảm bảo tính bao quát và phản ánh đúng thực trạng dịch tễ tại khu vực đô thị Hà Nội.

Thiết kế nghiên cứu thuộc dạng thử nghiệm lâm sàng không đối chứng, kết hợp giữa mô tả cắt ngang và theo dõi dọc sau phẫu thuật. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là nhằm đánh giá chính xác mối tương quan giữa các yếu tố cơ địa (giống, tuổi, giới tính) với đặc điểm tổn thương, đồng thời kiểm chứng tính hiệu quả thực nghiệm của từng phương pháp can thiệp kết xương. Quy trình chẩn đoán kết hợp chặt chẽ giữa thăm khám lâm sàng (quan sát dáng đi, sờ nắn ổ gãy) và chẩn đoán hình ảnh bằng hệ thống chụp X-quang kỹ thuật số hai bình diện (thẳng - nghiêng) cùng máy chiếu tăng sáng C-arm. Quá trình phẫu thuật chỉnh hình tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc vô cảm bằng gây tê tủy sống hoặc gây mê toàn thân, kết hợp dẫn lưu dịch và chăm sóc phục hồi sau mổ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu từ 122 ca gãy xương chi sau cho thấy vị trí gãy tập trung nhiều nhất ở xương đùi với 58 ca (chiếm 47,54%), tiếp theo là xương cẳng chân với 42 ca (chiếm 34,43%), xương chậu có 17 ca (chiếm 13,93%) và thấp nhất là xương vùng bàn ngón với 5 ca (chiếm 4,10%). Về đặc điểm giống loài, các giống chó vóc dáng nhỏ chiếm ưu thế tuyệt đối trong tổng số ca gãy xương, tiêu biểu là giống Poodle với 68 ca (chiếm 55,74%) và Fox sóc với 20 ca (chiếm 16,39%).

Về lứa tuổi, chó non dưới 1,5 năm tuổi có nguy cơ gãy xương cao nhất với 86 ca (chiếm 70,49%), trong khi nhóm chó từ 1,5 đến 3 tuổi ghi nhận 29 ca (chiếm 23,77%) và nhóm chó trên 3 tuổi chỉ có 7 ca (chiếm 5,74%). Về giới tính, chó đực có tỷ lệ chấn thương cao hơn chó cái với 74 ca (chiếm 60,66%) so với 48 ca (chiếm 39,34%). Xét theo hình thái tổn thương, dạng gãy đôi đơn giản chiếm tỷ lệ áp đảo với 76,23% (93 ca), dạng gãy dập chiếm 13,11% (16 ca) và gãy phức hợp chiếm 10,66% (13 ca). Đối với 36 ca chấn thương khớp, đứt dây chằng chéo khớp gối là tổn thương phổ biến nhất với 12 ca (chiếm 33,33%), đứt dây chằng tròn khớp chậu đùi có 9 ca (chiếm 25,00%), trượt xương bánh chè và gãy chỏm xương đùi đều ghi nhận 6 ca (chiếm 16,67%).

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến gãy xương chi sau ở chó đô thị là tai nạn giao thông với 62 ca (chiếm 50,82%), tiếp đến là tai nạn do ngã từ trên cao với 37 ca (chiếm 30,33%) và cắn nhau hoặc bị đè bẹp với 23 ca (chiếm 18,85%). Tai nạn giao thông với xung lực cơ học cực lớn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các ca gãy xương chậu phức tạp (chiếm 22,58% trong nhóm tai nạn giao thông), do cấu trúc đai hông được bảo bọc bởi hệ thống cơ mông và cơ đùi rất dày. Ngược lại, các chấn thương do té ngã thường tác động trực tiếp lên các điểm chịu lực thấp như xương cẳng chân và xương bàn ngón.

Sự vượt trội của tỷ lệ gãy xương ở chó Poodle và Fox sóc có thể giải thích bằng đặc điểm giải phẫu: xương chi của các giống chó cảnh này có thiết diện cắt ngang rất mảnh, vỏ xương mỏng, trong khi mật độ vận động lại cao. Tương tự, chó dưới 1,5 tuổi có bộ xương đang trong giai đoạn phát triển, màng xương mỏng và mức độ khoáng hóa chưa hoàn thiện, kết hợp với tính hiếu động dẫn đến nguy cơ gãy đôi xương rất lớn.

Dữ liệu lâm sàng về sự phân bố tổn thương có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cột thể hiện mối tương quan giữa nhóm tuổi và vị trí gãy xương, cũng như bảng thống kê chéo giữa nguyên nhân tai nạn và hình thái tổn thương giải phẫu. Kết quả nghiên cứu tại Hà Nội hoàn toàn tương đồng với một nghiên cứu quy mô tại Brazil trên 1.200 ca chấn thương xương chi, nơi tai nạn giao thông chiếm 72,2% và chó đực giống nhỏ bị gãy xương đùi chiếm tỷ lệ cao nhất. Về phương pháp can thiệp, kỹ thuật đóng đinh Kirschner nội tủy chứng minh hiệu quả vượt trội ở xương đùi (chiếm 63,79% tổng số ca can thiệp xương đùi), trong khi phương pháp cố định khung ngoài là lựa chọn tối ưu cho xương cẳng chân (chiếm 69,05% số ca).

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị ngoại khoa và giảm thiểu tỷ lệ chấn thương xương khớp ở chó nuôi, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán hình ảnh và an toàn bức xạ: Bác sĩ thú y tại các phòng khám cần bắt buộc thực hiện quy trình chụp X-quang tối thiểu ở 2 bình diện thẳng - nghiêng hoặc ứng dụng máy C-arm để kiểm tra toàn diện ổ gãy và các khớp lân cận. Mục tiêu là loại bỏ 100% các sai sót do bỏ sót vi chấn thương hoặc đánh giá sai trục xương, hoàn thành việc áp dụng ngay trong quá trình tiếp nhận thú bệnh.

2. Cá thể hóa phương pháp can thiệp kết hợp xương: Đội ngũ phẫu thuật viên thú y cần căn cứ chặt chẽ vào trọng lượng cơ thể, lứa tuổi và vị trí tổn thương để chỉ định phương pháp phẫu thuật: ưu tiên đinh nội tủy Kirschner cho chó nhỏ dưới 5kg, sử dụng nẹp vít chịu lực vững chắc cho xương chậu hoặc chó trưởng thành trên 10kg, và áp dụng khung cố định ngoài cho gãy xương chày nhằm bảo vệ tối đa đĩa sụn tiếp hợp.

3. Cải thiện chế độ dinh dưỡng và chăm sóc khung xương: Chủ nuôi thú cưng cần thiết lập khẩu phần dinh dưỡng cân đối tỷ lệ Canxi:Phospho ở mức 1,2:1 đến 1,4:1, kết hợp bổ sung đầy đủ vitamin D3 trong suốt 12 tháng đầu đời của chó con nhằm tăng cường mật độ xương và giảm thiểu 50% nguy cơ gãy xương tự phát do loãng xương hoặc còi xương.

4. Tăng cường kiểm soát an toàn vật nuôi trong môi trường đô thị: Cộng đồng người nuôi thú cưng và các hiệp hội bảo vệ động vật cần thực hiện nghiêm túc việc sử dụng dây dắt khi ra đường, lắp đặt rào chắn an toàn tại các ban công và khu vực nhà cao tầng. Giải pháp này hướng tới mục tiêu giảm thiểu trên 80% các vụ tai nạn giao thông và té ngã nguy hiểm cho thú cưng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt phù hợp với 4 nhóm đối tượng sau:

• Bác sĩ thú y và phẫu thuật viên chỉnh hình: Tiếp cận cẩm nang hướng dẫn chi tiết về kỹ thuật phẫu thuật nẹp vít xương chậu, đóng đinh Kirschner nội tủy xương đùi, và kỹ thuật cố định khung ngoài xương chày với tỷ lệ thành công 100%.
• Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Thú y: Sử dụng tài liệu như một nguồn tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu lâm sàng ngoại khoa, kỹ năng đọc phim X-quang chỉnh hình và cơ sở dịch tễ học chấn thương xương khớp thú nhỏ.
• Chủ đầu tư và quản lý bệnh viện, phòng khám thú y: Định hướng trang bị hệ thống trang thiết bị hiện đại (máy X-quang kỹ thuật số, màn hình tăng sáng C-arm, bộ dụng cụ nẹp vít chuyên dụng) và xây dựng quy trình tiếp nhận, sơ cứu động vật bị chấn thương bài bản.
• Chủ nuôi thú cưng và các trại nhân giống chó cảnh: Nắm bắt các yếu tố nguy cơ về lứa tuổi, tính biệt và giống loài nhằm chủ động phòng ngừa tai nạn, cải thiện chế độ dinh dưỡng khoáng chất và chăm sóc phục hồi tốt cho thú cưng sau phẫu thuật.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao các giống chó nhỏ như Poodle và Fox sóc lại có tỷ lệ gãy xương chi sau cao vượt trội? Các giống chó nhỏ có diện tích mặt cắt ngang của thân xương rất bé và giòn, lớp vỏ xương mỏng hơn nhiều so với các giống chó lớn. Khi chạy nhảy với cường độ cao hoặc tiếp đất sai tư thế, lực vặn xoắn vượt ngưỡng đàn hồi khiến xương dễ bị gãy đôi, chiếm tới 76,23% tổng số ca bệnh.

Phương pháp đóng đinh Kirschner nội tủy có ưu thế gì trong can thiệp gãy xương đùi? Kỹ thuật đóng đinh Kirschner nội tủy là lựa chọn hàng đầu cho xương đùi (chiếm 63,79% số ca) nhờ ưu điểm ít xâm lấn màng xương, bảo tồn tối đa nguồn mạch máu nuôi dưỡng ổ gãy, chi phí vật tư phù hợp và giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật, hỗ trợ thú cưng phục hồi chức năng vận động nhanh chóng.

Khi nào bác sĩ thú y nên ưu tiên phương pháp nẹp vít sinh học? Phương pháp nẹp vít được chỉ định bắt buộc trong các trường hợp gãy xương chậu (100% số ca), gãy nhiều mảnh phức tạp hoặc gãy xương ở chó trưởng thành có trọng lượng lớn trên 10kg. Kỹ thuật này tạo lực ép nén tuyệt đối giữa hai đầu xương, mang lại độ vững chắc sinh cơ học hoàn hảo ngay sau mổ.

Tại sao tai nạn giao thông là nguyên nhân hàng đầu gây gãy xương chậu ở chó? Xương chậu nằm sâu trong cơ thể và được bảo vệ kiên cố bởi các khối cơ mông rất khỏe. Do đó, chỉ có xung lực va đập cực mạnh từ các phương tiện giao thông (chiếm 50,82% tổng số nguyên nhân chấn thương) mới đủ động năng làm biến dạng và vỡ gãy các cấu trúc đai hông.

Thời gian phục hồi chức năng vận động sau phẫu thuật kết hợp xương thường kéo dài bao lâu? Thông thường sau 4 đến 6 tuần can thiệp kết hợp xương, tổ chức can xương trên phim X-quang đã hình thành vững chắc. Bác sĩ có thể chỉ định tháo khung cố định ngoài hoặc rút đinh nội tủy đối với các ca gãy xương chày và cho phép thú cưng vận động bình thường trở lại.

Kết luận

• Nghiên cứu khảo sát toàn diện 158 ca tổn thương hệ vận động chi sau ở chó, xác định tỷ lệ gãy xương chiếm 77,22% (122 ca) và tổn thương khớp chiếm 22,78% (36 ca).
• Xương đùi (47,54%) và xương cẳng chân (34,43%) là hai vị trí gãy phổ biến nhất, trong đó hình thái gãy đôi đơn giản chiếm tỷ lệ áp đảo 76,23%.
• Nhóm chó có nguy cơ chấn thương cao nhất gồm: giống chó vóc dáng nhỏ (Poodle chiếm 55,74%), độ tuổi non dưới 1,5 năm (70,49%) và chó đực ưa hoạt động (60,66%).
• Tai nạn giao thông (50,82%) và té ngã (30,33%) là hai tác nhân ngoại cảnh chủ yếu gây gãy xương và đứt dây chằng khớp gối.
• Ứng dụng linh hoạt các giải pháp phẫu thuật (đóng đinh Kirschner, nẹp vít, cố định khung ngoài) giúp phục hồi hoàn toàn giải phẫu và 100% khả năng vận động.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là xây dựng hệ thống dữ liệu dịch tễ học và chuẩn hóa phác đồ can thiệp ngoại khoa chấn thương chỉnh hình chi sau cho thú nhỏ tại Việt Nam. Trong các giai đoạn tiếp theo, việc nghiên cứu cần mở rộng sang các kỹ thuật ghép xương sinh học và đánh giá chuyên sâu biến đổi mô học của màng xương. Các bác sĩ và phòng khám thú y nên chủ động cập nhật các quy trình phẫu thuật chuẩn mực này để tối ưu hóa hiệu quả điều trị thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM MAI NGỌC TUYỀN ĐÁNH GIÁ MỘT SỐ YẾU TỐ LIÊN QUAN ĐẾN DẠNG GÃY CÁC XƯƠNG CHI SAU CỦA CHÓ VÀ PHƯƠNG PHÁP CAN THIỆP Ngành: Thú Y Mã ngành: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Bá Tiếp NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 01 tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Mai Ngọc Tuyền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS Nguyễn Bá Tiếp đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Giải Phẫu, Khoa Thú Y - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể đội ngũ bác sỹ thú y tại Trung Tâm phẫu thuật thú y Funpet đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Hà Nội, ngày 01 tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Mai Ngọc Tuyền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract .1 Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học.

Tổng quan tài liệu. Những con số về gãy xương chi sau của chó. Đặc điểm giải phẫu xương và khớp chi sau của chó. Ảnh hưởng của giống.

Ảnh hưởng của tuổi. Ảnh hưởng của tính biệt. Ảnh hưởng của dinh dưỡng. Ảnh hưởng của hoạt động.

Các nguyên nhân gây gãy xương chi sau của chó. Vai trò của yếu tố di truyền. Do bệnh còi xương. Gãy xương do chấn thương.

Các dạng gãy xương (Ma et al. Các phương pháp chẩn đoán gãy xương chi sau. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. 13 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Đối tượng, địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thiết bị và dụng cụ.

Các bước sơ cứu chó nghi bị gãy xương. Chẩn đoán lâm sàng. Chẩn đoán bằng X quang. Các phương pháp can thiệp kết xương.

Kết quả và thảo luận. Ảnh hưởng của giống đến hình thái và vị trí gãy xương. Ảnh hưởng của tuổi tới vị trí và hình thái gãy xương chi sau. Ảnh hưởng của tính biệt tới vị trí và hình thái gãy xương.

Ảnh hưởng của nguyên nhân gây gãy xương tới vị trí và hình thái gãy xương chi sau. Các dạng tổn thương khớp chi sau của chó được điều trị tại trung tâm. Hiệu quả can thiệp và điều trị gãy xương chi sau. Kết quả can thiệp gãy xương chậu.

Các kỹ thuật kết xương đùi. Kỹ thuật kết xương cẳng chân. Kỹ thuật kết xương bàn – ngón. Kết quả điều trị.

Kết luận và kiến nghị. 47 Tài liệu tham khảo. 48 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt NST Nhiễm sắc thể v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Các bước chụp phim X quang.

Vị trí gãy xương ở các giống chó. Ảnh hưởng của giống đến hình thái gãy xương. Ảnh hưởng của tuổi đến vị trí gãy xương (n = 122). Ảnh hưởng của tuổi đến hình thái gãy xương.

Ảnh hưởng của tính biệt đến vị trí gãy xương (n = 122). Ảnh hưởng của tính biệt đến hình thái gãy xương. Ảnh hưởng của nguyên nhân đến vị trí gãy xương (n = 122). Ảnh hưởng của nguyên nhân đến hình thái gãy xương.

Tổn thương xương và khớp chi sau của chó. Các dạng tổn thương khớp (n = 36). Các kỹ thuật kết xương đùi (n = 58). Kỹ thuật kết xương cẳng chân (n = 42).

Tính trạng vết mổ sau can thiệp (n = 122). Kết quả hình ảnh X quang sau phẫu thuật xương (n = 122). 42 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Hệ thống đầu đọc phim X quang.

Phòng phẫu thuật chỉnh hình. Máy thở, Moniter theo dõi và các máy hỗ trợ. Máy xét nghiệm sinh lý, sinh hóa, nước tiểu, v. Đinh Kirschner và nẹp vít các cỡ.

Dụng cụ phẫu thuật kết xương. Gãy xương chân ở một số giống chó. Hình ảnh X quang gãy xương ở một số giống chó. Một số hình ảnh X quang giống poodle theo nhóm tuổi.

Một số nguyên nhân dẫn tới gãy xương. Trượt xương bánh chè trên chó poodle. Phẫu thuật chỉnh hình xương chậu. Đóng đinh nội tủy Kirschner xương đùi.

Hình ảnh X quang xương đùi sau phẫu thuật chỉnh hình. Cố định ngoài kết hợp đinh nội tủy xương đùi đối với con nhỏ. Đóng đinh nội tủy có chốt. Kết quả X quang sau phẫu thuật chỉnh hình xương chày.

Kết quả sau phẫu thuật chỉnh hình xương chày. Đóng đinh nội tủy xương bàn chân. Hình ảnh can xương tốt sau phẫu thuật 1 tháng. Hình ảnh X quang sau chỉnh hình bị lệch trục xương.

Can xương không tốt sau can thiệp ổ gãy xương đùi hoại tử 2 tháng. 43 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Mai Ngọc Tuyền Tên luận văn: Đánh giá một số yếu tố liên quan đến dạng gãy các xương chi sau của chó và phương pháp can thiệp Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá một số yếu tố liên quan đến dạng gãy các xương chi sau của chó và phương pháp can thiệp. Qua đó giúp các bác sỹ thú y có hướng tư vấn, chẩn đoán và điều trị ca bệnh hiệu quả hơn. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp phỏng vấn thu thập thông tin thú bệnh, các phương pháp chẩn đoán lâm sàng, phương pháp chẩn đoán hính ảnh X quang với cánh tay phẫu thuật C- arm.

Các phương pháp đóng đinh Kirschner xuyên tủy,, nẹp vít, đóng đinh nội tủy có chốt và cố định ngoài được ứng dụng trong can thiệp gãy xương. Kết quả chính và kết luận Các chấn thương chi sau thường gặp nhất gồm gãy xương và chấn thương khớp. Có nhiều yếu tố liên quan đến nguy cơ và tính trạng chấn thương: Các giống chó nhỏ có nguy cơ gãy xương cao hơn các giống chó kích thước lớn. Chó con có nguy cơ gãy cao hơn chó trưởng thành với hình thái gãy đôi là chủ yếu trong khi chó lớn có tỷ lệ gãy dập xương cao hơn.

Chó đực có tỷ lệ ca gãy xương cao hơn chó cái. Gãy xương đùi chiếm tỷ lệ cao hơn các vị trí gãy xương, tiếp đến là xương cẳng chân và xương chậu. Rất ít trường hợp gãy xương bàn và xương ngón. Tai nạn giao thông là nguyên nhân chinh gây gãy xương.

Các tổn thương khớp chi sau thường gặp là đứt dây chằng tròn khớp chậu đùi, gẩy chỏm xương đùi, đứt dây chằng chéo khớp đùi chày và trệch xương bánh chè. Các phương pháp can thiệp gãy xương có kết quả tốt, 100% số ca có thể vaanjj động trở lại. Giám sát sau phẫu thuật vẫn đang được thực hiện. viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Mai Ngoc Tuyen Thesis title: Assessment of several factors related to sites and figures of hind limb fractures in dog and identification of appropriate intervention.

Major: Veterinary Medicine Code: 8640101 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives: Identification of factors related to hind limb fractures in dogs and interventions in order to support veterinary clinicians in counseling, diagnostics and treatment. Materials and Methods The methods used in this study are interviewing, rountine clinical diagnostics, radiography with X Ray and C-arm equipments. Different interventional options for bone fractures including IM with Kirschner nails, IM with proximal and distal locking, srewing, external casting were employed for intervention. Main findings and conclusions Common hind limb trauma of dogs in Funpet operation center were bone fractures and joint trauma.

Several factors were identified as risk factors. Small dog breeds showed higher bone fracture incident then the big breeds. Young dogs had higher incidences than mature and old dogs with high percentage of complete bone broken while bigger dogs had higher comminuted fracture rate. Male showed higher incidences than female.

Femur fractures comprised the highest rate followed by tibia and pelvic bones. Only few cases of metatarsal and tarsal fractures were observed. Traffic accidents were the main causes of hospitalized dogs. Common dysplasia of hind limb joints included hip joints – art.

coxae (ligament ruptures and femur head fracture) and knee joint - art. The intervention methods resulted in high rates of stability and mobile recovery (100% of hospitalized cases). ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Chó đã được thuần hoá từ hàng ngàn năm nay. Hiện nay chó được nuôi khắp nơi trên thế giới, hầu như nơi nào con người sinh sống đều có loài chó sống bên cạnh.

Trước đây, với khứu giác và thính giác phát triển, chó thường được dùng vào việc giữ nhà, chăn gia súc ở các nông trại, giữ hoa màu, tìm dấu vết tội phạm, tìm ma túy, phát hiện vũ khí, v. Những năm gần đây, mức sống của người dân ở Việt Nam cũng cao hơn. Vì thế, nhu cầu nuôi chó như thú cưng phát triển mạnh trên toàn quốc, đặc biệt ở các thành phố lớn.