mở đầu cho thời kỳ xây dựng mạnh mẽ các khu đô thị, dân cư mới trên địa bàn Thái Nguyên. Hiện tại với sự phát triển của thành phố Thái Nguyên, phường Đồng Quang ngày càng được quan tâm, đầu tư xây dựng hơn, vì vậy công tác lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong đó việc giao đất, thu hồi đất là một trong những vấn đề cấp bách luôn được các nhà quản lý và người dân quan tâm. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, được sự đồng ý của Ban Chủ nhiệm khoa Quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo: Th.S Nguyễn Huy Trung em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá thực trạng công tác giao đất - thu hồi đất theo luật đất đai 2013 trên địa bàn phƣờng Đồng Quang, Tp Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.2 Mục tiêu của đề tài 1.1 Mục tiêu tổng quát: - Đánh giá kết quả việc thực hiện công tác giao đất và thu hồi đất trên địa bàn phường Đồng Quang - thành phố Thái Nguyên - tỉnh Thái Nguyên để so sánh kết quả thực hiện được khi áp dụng luật Đất đai 2013 với khi áp dụng luật Đất đai cũ 2003.2 Mục tiêu cụ thể: - Khái quát được điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của phường Đồng Quang hiện nay. - Phân tích được thực trạng sử dụng đất và biến động sử dụng đất đai tại phường Đồng Quang.
- Phân tích, đánh giá được thực trạng công tác giao đất, thu hồi đất trên địa bàn phường Đồng Quang, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013-2015. - Phân tích được các thuận lợi, khó khăn và đề xuất một số giải pháp góp phần thực hiện tốt công tác giao đất và thu hồi đất tại phường. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của nghiên cứu 2.1 Cơ sở lý luận của nghiên cứu: Nhà nước với tư cách là đại diện cho toàn dân thống nhất quản lý đất đai nhằm bảo đảm cho đất đai được sử dụng đầy đủ, hợp lý, tiết kiệm và có hiệu quả cao nhất.
“Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai. Thông qua giao đất và cho thuê đất là Nhà nước đã thực hiện việc quản lý này. Công tác giao đất và cho thuê đất đối với các dự án đầu tư sẽ hạn chế được tình trạng sử dụng đất manh mún, quản lý được sử dụng đất theo quy hoạch. Đất đai được giao hoặc cho thuê đối với các dự án đầu tư thường là đất chưa được đầu tư cơ sở hạ tầng, quá trình thực hiện dự án góp phần tạo ra cơ sở hạ tầng cho xã hội.
Các dự án đi vào hoạt động sẽ tạo việc làm, giải quyết lao động, góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Giao đất và thu hồi đất không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với Nhà nước mà còn có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người sử dụng đất. Nó là cơ sở tạo ra quyền sử dụng cho người được Nhà nước giao đất để từ đó người sử dụng có thể khai thác các công năng, tính dụng và khai thác các lợi ích từ đất đai. Được Nhà nước giao đất, cho thuê đất cũng đồng nghĩa với việc người sử dụng có thể yên tâm đầu tư lâu dài trên mảnh đất đã được giao và có các quyền năng đối với mảnh đất của mình được quy định trong pháp luật như quyền được bảo vệ khi bị xâm phạm, quyền được bồi thường khi Nhà nước thu 5 hồi đất, quyền được chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thừa kế, thế chấp, góp vốn, bảo lãnh quyền sử dụng đất theo pháp luật.
Giao đất thu hồi đất là những nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Những nội dung này luôn có sự điều chỉnh, thay đổi để phù hợp với từng giai đoạn phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Ngày 29 tháng 11 năm 2013, tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội Khóa XIII đã thông qua Luật đất đai năm 2013. Luật đất đai năm 2013 có 14 chương với 212 điều, tăng 07 chương và 66 điều so với Luật đất đai năm 2003, đã thể chế hóa đúng và đầ y đủ những quan điểm, định hướng nêu trong Nghị quyết số 19- NQ/TW Hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng thời khắc phục, giải quyết được những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật đất đai năm 2003.
- “Nội dung quản lý của nhà nước về đất đai theo luật đất đai 2013”[6] 1. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó. Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất.
Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Quản lý việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi thu hồi đất. Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.
Thống kê, kiểm kê đất đai. Xây dựng hệ thống thông tin đất đai. Quản lý tài chính về đất đai và giá đất. Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất.
Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai. Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai. Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai. Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai.2 Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu: Một số văn bản chỉ thị thực hiện luật Đất đai 2013 của UBND tỉnh Thái Nguyên: - Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành Quy định về trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Chỉ thị số 07/CT-UBND của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc triển khai thi hành Luật Đất đai năm 2013 trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 1374/QĐ-UBND ngày 30/06/2014 v/v phê duyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu phường Đồng Quang, TP Thái Nguyên. - Quyết định số 55/2014/QĐ-UBND V/v Ban hành Quy định về Đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 38/2014/QĐ-UBND ngày 08/09/2014 về ban hành quy định về hạn mức giao đất, hạn mức công nhận quyền sử dụng đất, diện tích tối thiểu được tách thửa và diện tích đất ở xác định lại trên địa bàn tỉnh 7 Thái Nguyên - Quyết định số 31/QĐ-UBND ngày 22/08/2014 ban hành quy định về bồi thường và hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên -Quyết định số 2586/QĐ-UBND ngày 28/09/2015 V/v phê duyệt giá đất cụ thể để giao đất tái định cư, giao đất có thu tiền sử dụng đất và chuyển mục đích sử dụng đất một số thửa đất trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.3 Cơ sở pháp lý của nghiên cứu - Luật đất đai 2013 Luật đất đai 2013 được Quốc Hội ban hành ngày 29 tháng 11 năm 2013 và có hiệu lực thi hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2014.
- Các văn bản quy phạm pháp luật: + Nghị định 43/2014/NĐ-CP của chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai. +Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2013 quy định về giá đất. +Nghị định 45/2014/NĐ-CP quy định về thu tiền sử dụng đất (Có hiệu lực từ 01/07/2014). +Nghị định 47/2014/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi đất (Có hiệu lực từ 01/07/2014).
+Thông tư 30/2014/TT-BTNMT quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, CMĐ sử dụng đất, thu hồi đất. +Thông tư 37/2014/TT-BTNMT quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.2 Khát quát về vấn đề nghiên cứu: 2.1 Khái niệm quản lý nhà nước về đất đai Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối 8 với đất đai; đó là các hoạt động nắm chắc tình hình sử dụng đất; phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; kiểm tra giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; điều tiết các nguồn lợi từ đất đai.TS Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007) [11].2 Khái quát về giao đất, thu hồi đất : Giao đất thu hồi đất không phải là nội dung quản lý nhà nước về đất đai mới có ở Luật Đất đai 2003 nhưng trong quá trình phát triển của công tác quản lý nhà nước về đất đai, nội dung này được thay đổi cho phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước. “ Từ Quyết định số 2011CP năm 1980, trong các nội dung quản lý nhà nước về đất đai đã có nội dung "Giao đất, thu hồi đất và trưng dụng đất"; đến Luật Đất đai 1987, nội dung này được quy định là "Giao đất, thu hồi đất". Đến Luật Đất đai 1993, quyền sử dụng đất được Nhà nước thừa nhận có giá trị và người sử dụng đất được chuyển quyền sử dụng dưới các hình thức khác nhau, nội dung này mới được bổ sung ý "cho thuê đất" thành "Giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất"”(Nguyễn Xuân Nho,2014)[10].
Tuy nhiên, mãi đến khi Luật Đất đai 2003 ra đời nội dung này mới được hoàn thiện thành "Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất" [2], [3], [4],[5] Như vậy, cùng với quá trình phát triển của xã hội, nội dung này của công tác quản lý nhà nước về đất đai cũng thay đổi và dần được hoàn thiện hơn.