MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng của môi trƣờng sống , là địa bàn phân bố dân cƣ , phát triển kinh tế - văn hóa – xã hội và quốc phòng an ninh. Đất đai còn có tính chất đặc trƣng khiến nó không giống bất cứ 1 loại tƣ liệu sản xuất nào, đất đai đƣợc cố định về vị trí trong không gian và không thể di chuyển theo ý muốn của con ngƣời đƣợc. Đất đai còn là tƣ liệu sản xuất chủ yếu không thể thiếu đƣợc trong cuộc sống nói chung và nông – lâm nghiệp nói riêng.
Vì vậy một yêu cầu đặt ra cho tất cả các ngành là phải sử dụng hợp lí, đúng mục đích, đồng thời không ngừng nâng cao chất lƣợng của đất. Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ trƣớc mắt mà còn lâu dài, là cơ sở pháp lí quan trọng để bố trí sử dụng đất một cách hợp lí, có hiệu quả, góp phần bảo vệ cảnh quan môi trƣờng, đồng thời đáp ứng yêu cầu thống nhất quản lí nhà nƣớc về đất đai. Đặc biệt trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, việc lập quy hoạch kế hoạch sử dụng đất là yêu cầu ngày càng cấp thiết đối với mọi cấp địa bàn lãnh thổ. Trong giai đoạn từ 2010- 2015 và xa hơn thế nữa, với vị thế là một khu vực trọng điểm của tỉnh Phú Thọ , huyện Hạ Hòa có định hƣớng phát triển kinh tế thƣơng mại, du lịch, đòi hỏi nhu cầu đất đai rất lớn.
Để đáp ứng đƣợc nhu cầu đó, huyện Hạ Hòa cần phải sắp xếp quỹ đất sao cho vừa đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế, vừa đảm bảo mục tiêu phát triển môi trƣờng và xã hội. Do vậy, việc xây dựng phƣơng án quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2010 – 2015 là cần thiết. Đây là hành lang pháp lí quan trọng cho việc quản lí và sử dụng đất , cụ thể hóa các chỉ tiêu quy hoạch sử dụng đất của huyện, làm cơ sở để huyện giao đất, cho thuê đất và thu hồi các loại đất, tạo điều kiện để n 2 hình thành các chƣơng trình phát triển , thúc đẩy các dự án đầu tƣ , phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời điều hòa các mối quan hệ sử dụng đất trên địa bàn Xuất phát từ thực tế trên , đƣợc sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trƣờng, Ban chủ nhiệm khoa Quản lí tài nguyên – Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dƣới sự hƣớng dẫn trực tiếp của thầy giáo Th.s Nguyễn Đình Thi. Em tiến hành thực hiện đề tài“ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN PHƢƠNG ÁN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT GIAI ĐỌAN 2011 - 2015 HUYỆN HẠ HÒA, TỈNH PHÚ THỌ” 1.
Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá đƣợc tình hình hình thực hiện phƣơng án quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2011 - 2015 của huyện Hạ Hòa – tỉnh Phú Thọ nhằm tìm ra những nguyên nhân còn tồn tại, yếu kém trong việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất và đề xuất các giả pháp khắc phục. Mục tiêu cụ thể - Điều tra, nghiên cứu, phân tích tổng hợp và đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện. - Phân tích đánh giá tình hình sử dụng các loại đất.
- Đánh giá kết quả thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất - Đề xuất cá giải pháp để thực hiện kế hoạch sử dụng đất đƣợc tốt hơn trong giai đoạn tới. Ý nghĩa của đề tài - Nâng cao hiểu biết về lĩnh vực quản lí đất đai nói chung và công tác quy hoạch sử dụng đất nói riêng. - Nghiên cứu đề tài giúp sinh viên thu thập đƣợc những kinh nghiệm và kiến thức thực tế, củng cố và hoàn thiện thêm kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. - Đánh giá đƣợc thực trạng sử dụng đất, xác định những tồn tại chủ yếu trong việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất, nguyên nhân và giải pháp khắc phục.
n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở nghiên cứu về quy hoạch sử dụng đất 2.1 Khái niệm về đất đai Đất đai về mặt thuật ngữ khoa học đƣợc hiểu theo nghĩa rộng nhƣ sau: "đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trƣờng sinh thái ngay trên vỏ dƣới bề mặt đó bao gồm: khí hậu, bề mặt, thổ nhƣỡng, dáng địa hình, mặt nƣớc (hồ, sông, suối, đầm lầy,. Các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nƣớc ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tập đoàn thực vật và động vật, trạng thái định cƣ của con ngƣời, những kết quả của con ngƣời trong quá khứ và hiện tại để lại (san nền, hồ chứa nƣớc hay hệ thống tiêu thoát nƣớc, đƣờng xá, nhà cửa. Nhƣ vậy, "đất đai" là khoảng không gian có giới hạn, theo chiều thẳng đứng (gồm khí hậu của bầu khí quyển, lớp đất phủ bề mặt, thảm thực vật, động vật, diện tích nƣớc, tài nguyên nƣớc ngầm và khóang sản trong lòng đất), theo chiều nằm ngang trên mặt đất (là sự kết hợp giữa thổ nhƣỡng, đại hình, thuỷ văn,thảm thực vật cùng các thành phần khác) giữ vai trò quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với hoạt động sản xuất cũng nhƣ cuộc sống của xã hội loài ngƣời. Đất đai là sản phẩm của tự nhiên, có trƣớc lao động và cùng với quá trình lịch sử phát triển kinh tế-xã hội, đất đai là điều kiện lao động.
Đất đai đóng vai trò quyết định cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài ngƣời. Nếu không có đất đai thì rõ ràng không có bất kỳ một ngành sản xuất nào, cũng nhƣ không thể có sự tồn tại của loài ngƣời. Đất đai là một trong những tài nguyên vô cùng quý giá của con ngƣời, điều kiện sống cho động vật, thực vật và con ngƣời trên trái đất. n 4 Đất đai tham gia vào tất cả các hoạt động của đời sống kinh tế, xã hội.
Đất đai là địa điểm, là cơ sở của các thành phố, làng mạc các công trình công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi vá các công trình thuỷ lợi khác. Đất đai cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp, xây dựng nhƣ gạch ngói, xi, măng, gốm sứ. Đất đai là nguồn của cải, là một tài sản cố định hoặc đầu tƣ cố định. là thƣớc đo sự giàu có của một quốc gia.
Đất đai còn là sự bảo hiểm cho cuộc sống, bảo hiểm về tài chính, nhƣ là sự chuyển nhƣợng của cải qua các thế hệ và nhƣ là một nguồn lực cho các mục đích tiêu dùng. Luật đất đai 1993 của nƣớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam có ghi: “ Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là đại bàn phân bố các khu dân cƣ, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng. Trải qua nhiều thế hệ, nhân dân ta đã tốn bao nhiêu công sức, xƣơng máu mới tạo lập, bảo vệ đƣợc vốn đất đai nhƣ ngày nay ".2 Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất Quy hoạch sử dụng đất là một hiện tƣợng kinh tế - xã hội đặc thù. Đây là một hoạt động vừa mang tính khoa học, vừa mang tính pháp lí của một hệ thống các biện pháp kĩ thuật, kinh tế, xã hội, đƣợc xử lí bằng các biện pháp phân tích tổng hợp về sự phân bố địa lí của các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội.
Từ trƣớc tới nay có rất nhiều quan điểm về quy hoạch sử dụng đất. Có quan điểm cho rằng: Quy hoạch sử dụng đất chỉ tồn tại đơn thuần là biện pháp kĩ thuật, thông qua đó chúng ta thực hiện nhiệm vụ đo đạc bản đồ, giao đất cho các ngành, các đơn vị sử dụng đất. Hoặc cho rằng bản chất của quy hoạch đất đai dựa vào quyền phân bố của Nhà nƣớc, chỉ đi sâu vào tính pháp lí của quy hoạch sử dụng đất. Nhƣ vậy, nội dung của quy hoạch sử dụng đất nhƣ nội dung nêu trên là chƣa đầy đủ bởi vì đất đai là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là đối tƣợng của các mối quan hệ xã hội trong sản xuất.
Nếu chỉ hiểu đơn thuần quy n 5 hoạch sử dụng đất là biện pháp kĩ thuật thì quy hoạch sẽ không mang lại hiệu quả cao và không có tính khả thi, có khi nó còn thể hiện rõ hơn mặt trái của vấn đề là kìm hãm sự phát triển của xã hội. Bản chất của quy hoạch sử dụng đất không thuộc hình thức kĩ thuật đơn thuần cũng không thuộc hình thức pháp lí chuyên biệt mà quy hoạch sử dụng đất là sự thống nhất giữa yêu cầu về mặt lĩ thuật, tính hiệu quả kinh tế và mang giá trị về pháp lí. Các yếu tố này có quan hệ gắn kết với nhau tạo nên sựu hoàn thiện của quy hoạch. Vì vậy, Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp kinh tế, kĩ thuật và pháp chế của Nhà nƣớc về sử dụng đất đầy đủ, hợp lí và có hiệu qủa cao Thông qua việc phân phối và phân loại quỹ đất trong cả nƣớc.
Tổ chức sử dụng đất nhƣ một tƣ liệu sản xuất đặc biệt nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội, tạo điều kiện bảo vệ đất và bảo vệ môi trƣờng Quy hoạch sử dụng đất nói chung và quy hoạch sử dụng đất cấp huyện nói riêng phải căn cứ vào điều kiện tự nhiên , điều kiện kinh tế xã hội, căn cứ vào hiện trạng sử dụng đất, tình hình biến động đất đai và phƣơng hƣớng mục tiêu phát triển, tận dụng các nguồn lực của địa phƣơng để đƣa ra các biện pháp sử dụng đất đai phù hợp, hiệu quả, khoa học và có tính khả thi cao.3 Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất với các loại hình quy hoạch khác 2.1 Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch tổng thể xã hội Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội là một trong những tài liệu kế hoạch cung cấp căn cứ khoa học cho việc xây dựng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó đề cập đến dự kiến sử dụng đất ở mức độ phƣơng hƣớng với một số nhiệm vụ chủ yếu.