Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch và Đề Xuất Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Đảo Cô Tô Lớn

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tài nguyên du lịch và đề xuất định hướng phát triển du lịch sinh thái đảo cô tô lớn huyện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Bùi Phương Dung
• Người hướng dẫn: GS. Lê Trọng Cúc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Môi trường trong phát triển bền vững
• Đề tài: Đánh Giá Tài Nguyên Du Lịch và Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Đảo Cô Tô Lớn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về tài nguyên du lịch Cô Tô lớn và du lịch sinh thái

Đảo Cô Tô lớn, thuộc tỉnh Quảng Ninh, nổi bật với tài nguyên du lịch phong phú và đa dạng. Nơi đây không chỉ có cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp mà còn chứa đựng nhiều giá trị văn hóa lịch sử. Du lịch sinh thái Cô Tô đang trở thành xu hướng phát triển mạnh mẽ, thu hút sự quan tâm của du khách trong và ngoài nước. Việc đánh giá đúng mức tài nguyên du lịch sẽ giúp định hướng phát triển bền vững cho ngành du lịch tại đây.

1.1. Đặc điểm nổi bật của tài nguyên du lịch Cô Tô

Cô Tô sở hữu nhiều điểm tham quan hấp dẫn như bãi biển Hồng Vàn, Bắc Vàn và bãi đá Cầu Mỵ. Những địa điểm này không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp tự nhiên mà còn bởi sự đa dạng sinh học phong phú. Tài nguyên du lịch ở đây được phân loại thành tài nguyên tự nhiên và tài nguyên nhân văn, tạo nên sự phong phú cho các sản phẩm du lịch.

1.2. Vai trò của du lịch sinh thái tại Cô Tô

Du lịch sinh thái không chỉ giúp bảo tồn thiên nhiên Cô Tô mà còn nâng cao nhận thức của cộng đồng về bảo vệ môi trường. Các hoạt động du lịch sinh thái như tham quan rừng, lặn biển và khám phá hệ sinh thái biển đang được phát triển mạnh mẽ, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

II. Thách thức trong phát triển du lịch sinh thái tại Cô Tô

Mặc dù có nhiều tiềm năng, phát triển du lịch bền vững tại Cô Tô vẫn gặp phải nhiều thách thức. Sự gia tăng lượng khách du lịch có thể dẫn đến áp lực lên tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Việc quản lý và bảo tồn tài nguyên du lịch là rất cần thiết để đảm bảo sự phát triển lâu dài.

2.1. Áp lực từ lượng khách du lịch tăng cao

Sự gia tăng đột biến về lượng khách du lịch trong mùa cao điểm đã gây ra tình trạng quá tải tại các điểm tham quan. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến trải nghiệm của du khách mà còn làm suy giảm chất lượng môi trường tự nhiên.

2.2. Thiếu cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ

Cơ sở hạ tầng du lịch tại Cô Tô còn hạn chế, chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của du khách. Việc thiếu các dịch vụ hỗ trợ như giao thông, lưu trú và ăn uống cũng là một trong những thách thức lớn trong việc phát triển du lịch sinh thái.

III. Phương pháp phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Cô Tô

Để phát triển du lịch sinh thái Cô Tô, cần áp dụng các phương pháp quản lý bền vững. Việc kết hợp giữa bảo tồn tài nguyên và phát triển kinh tế là rất quan trọng. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ để đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường.

3.1. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền, hội thảo có thể giúp nâng cao nhận thức và khuyến khích người dân tham gia vào các hoạt động bảo tồn.

3.2. Phát triển cơ sở hạ tầng du lịch đồng bộ

Cần đầu tư vào cơ sở hạ tầng du lịch như đường giao thông, hệ thống cấp nước và xử lý rác thải. Việc này không chỉ cải thiện trải nghiệm của du khách mà còn bảo vệ môi trường sống của cư dân địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về du lịch Cô Tô

Nghiên cứu về tài nguyên du lịch Cô Tô đã chỉ ra rằng việc phát triển du lịch sinh thái có thể mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng địa phương. Các mô hình du lịch bền vững đã được áp dụng thành công tại một số khu vực, tạo ra nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

4.1. Mô hình du lịch cộng đồng tại Cô Tô

Mô hình du lịch cộng đồng đã giúp người dân địa phương tham gia vào hoạt động du lịch, từ đó nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Các hoạt động như homestay, hướng dẫn viên du lịch địa phương đã thu hút nhiều du khách.

4.2. Kết quả từ các dự án bảo tồn thiên nhiên

Các dự án bảo tồn thiên nhiên tại Cô Tô đã góp phần bảo vệ hệ sinh thái và nâng cao chất lượng môi trường. Những kết quả này không chỉ có lợi cho du lịch mà còn cho sự phát triển bền vững của khu vực.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho du lịch Cô Tô

Tương lai của du lịch sinh thái Cô Tô phụ thuộc vào việc quản lý và bảo tồn tài nguyên một cách hiệu quả. Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để phát triển du lịch bền vững, đồng thời bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.

5.1. Định hướng phát triển du lịch bền vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển du lịch bền vững, tập trung vào bảo tồn tài nguyên và phát triển kinh tế địa phương. Việc này sẽ giúp Cô Tô trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách trong và ngoài nước.

5.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng trong phát triển du lịch là rất quan trọng. Cần tạo điều kiện cho người dân tham gia vào các hoạt động du lịch, từ đó nâng cao ý thức bảo vệ tài nguyên và môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Chƣơng 1: Tổng luận Chƣơng 2: Địa điểm, thời gian, phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3: Kết quả nghiên cứu Chƣơng 4: Đề xuất giải pháp phát triển du lịch sinh thái tại đảo Cô Tô lớn, huyện Cô Tô Kết luận – Khuyến nghị Tài liệu tham khảo Phụ lục. 3 CHƢƠNG 1: TỔNG LUẬN 1. Khái niệm du lịch Từ xa xƣa đã có rất nhiều với các quan niệm khác nhau về du lịch.

Du lich ̣ bắ t nguồ n tƣ̀ tiế ng Pháp theo tƣ̀ “tour” mà chúng ta thƣờng hiể u là mô ̣t cuô ̣c hành trin ̀ h bao giờ cũng trở la ̣i điể m xuấ t phát. Du lịch đƣợc ghi nhận nhƣ một sở thích, một hoạt động tích cực của con ngƣời với mục đích nghỉ dƣỡng, chƣ̃a bê ̣nh hay thỏa mañ các nhu cầu khám phá, tìm hiểu về văn hóa – xã hội, nghê ̣ thuâ ̣t, lịch sử, giao lƣu tình cảm. Dần dần du lịch đã trở thành nhu cầu không thể thiếu trong cuộc sống. Lúc đầu số lƣợng ngƣời đi du lịch còn hạn chế, cự li di chuyển còn gần, thời gian đi lại ngắn.

Theo thời gian, số lƣợng ngƣời càng tăng, quãng đƣờng đi càng xa, thời gian kéo dài hơn, kèm theo hàng loạt các dịch vụ về đi lại, nghỉ ngơi, ăn uống xuất hiện. Điều này đã tạo thêm việc làm và tăng thu nhập cho ngƣời dân, đồng thời đem lại nguồn thu lớn cho nền kinh tế và trở thành một hiện tƣợng kinh tế - xã hội phổ biến ở nhiều quốc gia. Cùng với sự phát triển của du lịch, khái niệm du lịch đƣợc hiểu theo nhiều cách khác nhau tùy thuộc vào góc độ xem xét của mỗi ngƣời. Tại Hội nghị Liên hợp Quốc tế về du lịch họp ở Roma năm 1963, các chuyên gia của Tổ chức du lịch Thế giới WTO đã đƣa ra định nghĩa về du lịch: Du lịch là tổng hợp các mối quan hệ, hiện tượng và các hoạt động kinh tế bắt nguồn từ các hành trình và lưu trú của cá nhân hay tập thể ở bên ngoài nơi ở thường xuyên của họ hay ngoài nước với mục đích hoà bình.

Họ đến nơi lưu trú không phải là nơi làm việc của họ [11]. Hay nói cách khác , thị trƣờng du lịch hình thành trên cơ sở đáp ứng nhu cầu tiêu thu ̣ dich ̣ vu ̣ du lich ̣ của con ngƣời , cụ thể nhƣ nhu cầu ăn uống, lƣu trú, giải trí… Bên cạnh đó, du khách không chỉ thỏa mañ nhƣ̃ng nhu cầ u về vâ ̣t chấ t mà còn quan tâm đế n cả nhu cầ u về văn hóa , tinh thầ n. Bởi vậy, ở nhiều nơi trên thế giới đã tiế n hành cải ta ̣o các danh lam thắ ng cảnh , trùng tu v à nâng cao tính thẩm mỹ của những công trình văn hóa , các di tích lịch sử. nhằm phục vụ du lịch.

Luật Du lịch Việt Nam (2005) quy định: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con ngƣời ngoài nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình nhằm đáp ứng 4 nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dƣỡng trong một khoảng thời gian nhất định”[16]. Khái niệm trên đƣợc định nghĩa dựa trên đối tƣợng hoạt động của du lịch , đó là du khách. Họ là những ngƣời rời khỏi nơi cƣ trú thƣờng xuyên của mình trong một khoảng thời gian nhất định, thực hiện hành trình không vì mục tiêu kinh tế mà để cảm nhận những giá trị vật chất hay tinh thần tại nơi họ đến. Về phƣơng diện kinh tế, họ là những ngƣời sử dụng dịch vụ của các doanh nghiệp du lịch nhƣ đi lại, lƣu trú, ăn uống, giải trí… 1.

Khái niệm tài nguyên du lịch Theo Pirojnik: “Tài nguyên du lịch là những tổng thể tự nhiên, văn hoá - lịch sử và những thành phần của chúng, tạo điều kiện cho việc phục hồi và phát triển thể lực tinh thần của con ngƣời, khả năng lao động và sức khoẻ của họ, trong cấu trúc nhu cầu du lịch hiện tại và tƣơng lai, trong khả năng kinh tế, kĩ thuật cho phép; chúng đƣợc dùng để trực tiếp và gián tiếp tạo ra những dịch vụ du lịch và nghỉ ngơi”.[14] Cũng tại Khoản 4 Điều 4 Chƣơng I Luật Du lịch Việt Nam (2005) quy định: “Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con ngƣời và các giá trị nhân văn khác có thể đƣợc sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch”. Về mặt bản chất, tài nguyên du lịch là tất cả những gì thuộc về tự nhiên và các giá trị văn hoá do con ngƣời sáng tạo ra có sức hấp dẫn du khách, có thể đƣợc bảo vệ, tôn tạo và sử dụng cho ngành du lịch mang lại hiệu quả về kinh tế, xã hội và môi trƣờng. Tài nguyên du lịch bao gồm cả tài nguyên đã, đang và chƣa đƣợc khai thác. Khái niệm du lịch sinh thái Du lịch sinh thái (DLST) là một khái niệm tƣơng đối mới mẻ nhƣng đã nhanh chóng thu hút đƣợc sự quan tâm của xã hội trên nhiều lĩnh vực khác nhau.

Hiện nay, trên thế giới cũng nhƣ ở Việt Nam có nhiều định nghĩa khác nhau về du lịch sinh thái, song nhìn chung đều có những điểm giống nhau trong việc làm nổi bật bản chất của nó là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên, hỗ trợ cho các hoạt động bảo tồn và được nuôi dưỡng, quản lý theo hướng bền vững về mặt sinh thái. [1] 5 Theo tổ chức du lịch thế giới (WTO - World Tourism Organisation): Du lịch sinh thái là loại hình du lịch đƣợc thực hiện tại những khu vực tự nhiên còn ít bị can thiệp bởi con ngƣời, với mục đích để chiêm ngƣỡng, học hỏi về các loài động thực vật cƣ ngụ trong khu vực đó, giúp giảm thiểu và tránh đƣợc các tác động tiêu cực tới khu vực mà du khách đến thăm. Ngoài ra, DLST phải đóng góp vào công tác bảo tồn những khu vực tự nhiên và phát triển những khu vực cộng đồng lân cận một cách bền vững đồng thời phải nâng cao đƣợc khả năng nhận thức về môi trƣờng và công tác bảo tồn đối với ngƣời dân bản địa và du khách đến thăm [7]. Có thể nói đây là một định nghĩa đầy đủ nhất về mặt nội dung cũng nhƣ những đặc điểm của DLST, đó là địa điểm để tổ chức đƣợc một tour du lịch, mục đích chuyến đi của du khách, đặc biệt là việc giáo dục và nâng cao nhận thức cho du khách cùng trách nhiệm của các tổ chức cũng nhƣ du khách trong việc bảo tồn gìn giữ môi trƣờng tự nhiên và môi trƣờng văn hoá để đảm bảo cho sự phát triển bền vững ở những nơi mà du khách tới tham quan.

Ở Việt Nam, DLST mới đƣợc nghiên cứu từ giữa thập kỉ 90 của thế kỷ XX và hiện nay có 2 quan niệm khác nhau về DLST. Trong hội thảo Xây dựng chiến lƣợc quốc gia về phát triển DLST ở Việt Nam (tháng 9 năm 1999) đã đi đến thống nhất định nghĩa DLST ở Việt Nam: “DLST là một loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa có tính giáo dục môi trường và đóng góp cho các nỗ lực bảo tồn và phát triển bền vững với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương”. Mặt khác, có nhiều học giả cho rằng DLST không phải là một loại hình du lịch mà là một quan điểm phát triển du lịch nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên [21]. Theo quan điểm này, trong điều kiện nền kinh tế Việt Nam đang còn thấp kém, cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch chƣa đảm bảo, nhất là vẫn còn có sự chênh lệch quá lớn giữa thu nhập của ngƣời dân trong nƣớc với thế giới, nếu chạy theo số lƣợng khách mà không chú ý bảo tồn tài nguyên thiên nhiên thì chính sự phát triển hôm nay lại phá hoại sự phát triển ngày mai của bản thân ngành du lịch, một ngành kinh tế đầy triển vọng của đất nƣớc.

Nhìn chung, DLST là một quan điểm phát triển du lịch theo hƣớng bền vững, lựa chọn những mặt tích cực của một số loại hình du lịch và có thể biểu diễn bằng sơ đồ kết hợp giữa các thành phần du lịch thiên nhiên và văn hóa bản địa, du lịch ủng hộ bảo tồn, du lịch có giáo dục môi trƣờng và du lịch hỗ trợ cộng đồng. 6 Du lÞch Du lÞch ñng Du lÞch thiªn nhiªn hé b¶o tån v¨n hãa b¶n ®Þa Du lÞch sinh th¸i Du lÞch hç trî Du lÞch cã gi¸o céng ®ång ®Þa dôc m«i tr-êng ph-¬ng Hình 1. Mô hình cấu trúc du lịch sinh thái [1] 1. Tài nguyên du lịch 1.

Đặc điểm của tài nguyên du lịch a. Tài nguyên du lịch rất phong phú và đa dạng, trong đó nhiều tài nguyên đặc sắc và độc đáo có sức hấp dẫn rất lớn đối với du khách Theo Phạm Trung Lƣơng và nnk (2002) “Khác với nhiều loại tài nguyên khác, tài nguyên du lịch rất phong phú và đa dạng. Đặc điểm này là cơ sở để tạo nên sự phong phú của các sản phẩm du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu đa dạng của khách du lịch.” [9] Tài nguyên du lịch là điều kiện cần để tạo ra sản phẩm du lịch, tài nguyên du lịch càng phong phú thì sản phẩm du lịch càng độc đáo, đa dạng. Mỗi loại hình du lịch thƣờng phát triển dựa trên những đặc điểm, tính chất riêng của từng loại tài nguyên.

Tài nguyên du lịch có giá trị thẩm mỹ càng cao thì khả năng hấp dẫn du khách càng lớn. Tài nguyên du lịch không chỉ có giá trị hữu hình mà còn mang những giá trị vô hình Đây là một trong những đặc điểm quan trọng của tài nguyên du lịch, tạo nên sự khác biệt với những nguồn tài nguyên khác. Tài nguyên du lịch đƣợc hình thành, tồn tại và biến đổi qua quá trình lịch sử. Giá trị vô hình thể hiện giá trị chiều sâu văn hoá lịch sử, phụ thuộc vào khả năng nhận thức, đánh giá của khách du lịch.

Tài nguyên du lịch có tính sở hữu chung Bất cứ ai cũng có quyền đƣợc cảm nhận, thƣởng thức các giá trị do tài nguyên du lịch mang lại. Việc khai thác tài nguyên du lịch là quyền lợi của mọi doanh nghiệp du lịch. Không có cá nhân nào đƣợc độc quyền tổ chức các tour du lịch hay khai thác tài nguyên du lịch tại bất cứ điểm du lịch nào.