Luận văn tốt nghiệp điều tra đánh giá tình hình sản xuất cây hành negi tại công ty sohachi tỉnh akita nhật bản

Luận văn phân tích tình hình sản xuất cây hành negi tại công ty Sohachi, tỉnh Akita, Nhật Bản, cung cấp cái nhìn sâu sắc về ngành nông nghiệp.

• Tác giả: Lê Ngọc Duẩn
• Người hướng dẫn: ThS. Lê Kiều Oanh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Điều Tra Đánh Giá Tình Hình Sản Xuất Cây Hành Negi Tại Công Ty Sohachi, Akita, Nhật Bản
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.2. Mục tiêu của chuyến đi
• 1.2.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.2.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Nguồn gốc, phân loại, đặc điểm thực vật học và yêu cầu điều kiện sinh thái cây hành Negi
• 2.1.1. Giới thiệu về Hành Negi
• 2.1.2. Yêu cầu về ngoại cảnh của hành
• 2.2. Tình hình sản xuất hành lá trên thế giới
• 2.3. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại Nhật Bản
• 2.3.1. Tình hình sản xuất nông nghiệp ở Nhật Bản
• 2.3.2. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại công ty Sohachi, làng Ogata, tỉnh Akita Nhật Bản
• 2.3.3. Tiêu thụ nông sản của Nhật Bản
• 2.3.4. Tình hình tiêu thụ nông sản Việt Nam
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm thực tập
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp tiến hành
• 3.4. Phương pháp tổng hợp và sử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đánh giá tình hình sản xuất, kinh doanh của công ty Sohachi
• 4.2. Vị trí địa lý và địa hình, đất đai của công ty Sohachi
• 4.3. Tình hình sản xuất của công ty Sohachi
• 4.4. Tư liệu sản xuất
• 4.5. Kết quả sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi năm 2019
• 4.6. Quy trình kỹ thuật sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi, làng Ogata, tỉnh Akita, Nhật Bản
• 4.6.1. Xử lý đất, bón phân
• 4.6.2. Ươm giống trong nhà lưới
• 4.6.3. Kỹ thuật trồng hành Negi vào diện tích sản xuất
• 4.6.4. Bảo quản sau sơ chế hành Negi
• 4.6.5. Xử lý đất sau thu hoạch
• 4.7. Hiệu quả kinh tế trong sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi
• 4.8. Bài học kinh nghiệm trong thời gian thực tập tại công ty Sohachi
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá tình hình sản xuất cây hành negi tại công ty Sohachi

Công ty Sohachi, tọa lạc tại tỉnh Akita, Nhật Bản, là một trong những đơn vị tiên phong trong sản xuất cây hành negi. Hành negi, một loại hành lá phổ biến tại Nhật Bản, không chỉ được ưa chuộng trong ẩm thực mà còn có giá trị dinh dưỡng cao. Tình hình sản xuất tại công ty này cho thấy sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và quy trình sản xuất truyền thống, tạo ra sản phẩm chất lượng cao. Theo số liệu thống kê, công ty đã đạt được năng suất ổn định và sản lượng đáng kể trong những năm qua, nhờ vào việc áp dụng các kỹ thuật trồng trọt tiên tiến và quy trình chăm sóc cây trồng hợp lý.

1.1. Quy trình sản xuất hành negi

Quy trình sản xuất hành negi tại công ty Sohachi bao gồm nhiều bước quan trọng. Đầu tiên, công ty chú trọng đến việc xử lý đất và bón phân hợp lý để đảm bảo dinh dưỡng cho cây. Sau đó, giống hành được ươm trong nhà lưới, giúp bảo vệ cây non khỏi các yếu tố môi trường bất lợi. Kỹ thuật trồng hành được thực hiện một cách cẩn thận, từ việc tạo luống đến việc chăm sóc cây trong suốt quá trình sinh trưởng. Cuối cùng, công ty áp dụng các phương pháp bảo quản hiện đại để giữ cho sản phẩm luôn tươi ngon trước khi đưa ra thị trường. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn đảm bảo hiệu quả kinh tế cho công ty.

1.2. Tình hình tiêu thụ và thị trường hành negi

Thị trường tiêu thụ hành negi tại Nhật Bản rất đa dạng, với nhu cầu cao từ cả người tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Công ty Sohachi đã xây dựng được mạng lưới phân phối rộng rãi, giúp sản phẩm của họ có mặt tại nhiều siêu thị và cửa hàng thực phẩm. Đặc biệt, hành negi từ Sohachi được biết đến với chất lượng vượt trội, nhờ vào quy trình sản xuất nghiêm ngặt và tiêu chuẩn chất lượng cao. Sự kết hợp giữa chất lượng sản phẩm và chiến lược marketing hiệu quả đã giúp công ty chiếm lĩnh thị trường, đồng thời tạo dựng được thương hiệu vững mạnh trong lòng người tiêu dùng.

II. Đánh giá chất lượng sản phẩm hành negi

Chất lượng sản phẩm hành negi tại công ty Sohachi được đánh giá cao nhờ vào quy trình sản xuất khép kín và các tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt. Hành negi không chỉ có hương vị đặc trưng mà còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe. Các nghiên cứu cho thấy hành negi có chứa allicin, một hợp chất có tác dụng kháng khuẩn mạnh mẽ, cùng với nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu. Công ty cũng thường xuyên tiến hành kiểm tra chất lượng sản phẩm để đảm bảo rằng mọi lô hàng đều đạt tiêu chuẩn trước khi xuất ra thị trường.

2.1. Các tiêu chí đánh giá chất lượng

Để đánh giá chất lượng hành negi, công ty Sohachi áp dụng nhiều tiêu chí khác nhau. Các tiêu chí này bao gồm kích thước, màu sắc, độ tươi và hương vị của hành. Hành negi đạt tiêu chuẩn phải có kích thước đồng đều, màu sắc xanh tươi và không có dấu hiệu của sâu bệnh. Ngoài ra, hương vị của hành cũng là một yếu tố quan trọng, ảnh hưởng đến sự lựa chọn của người tiêu dùng. Công ty cam kết cung cấp sản phẩm chất lượng cao nhất, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

2.2. Hiệu quả kinh tế từ sản xuất hành negi

Sản xuất hành negi không chỉ mang lại lợi ích về mặt dinh dưỡng mà còn có giá trị kinh tế cao. Công ty Sohachi đã chứng minh rằng việc áp dụng công nghệ hiện đại trong sản xuất nông nghiệp có thể tạo ra lợi nhuận lớn. Nhờ vào quy trình sản xuất hiệu quả và chất lượng sản phẩm vượt trội, công ty đã có thể tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường. Điều này không chỉ giúp công ty phát triển bền vững mà còn góp phần vào sự phát triển chung của ngành nông nghiệp Nhật Bản.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Nông nghiệp công nghệ cao và tự động hóa cơ giới đang định hình lại an ninh lương thực toàn cầu. Tại Nhật Bản, dù lực lượng lao động nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 3% dân số, việc ứng dụng triệt để cơ giới hóa đồng bộ và quy trình canh tác tiêu chuẩn hóa đã cung ứng đầy đủ nông sản chất lượng cao cho hơn 127 triệu dân. Trong đó, hành Negi (Allium fistulosum) là cây gia vị thiết yếu, chứa hàm lượng cao allicin, diallyldisulfid cùng các vitamin A, C, K và khoáng chất (Ca, Fe, P). Tuy nhiên, phương thức canh tác hành truyền thống tại các nước đang phát triển (như Việt Nam) vẫn đối mặt với chi phí nhân công cao, năng suất bấp bênh, kích thước thân trắng không đồng đều và thất thoát sau thu hoạch lớn.

Đề tài "Điều tra đánh giá tình hình sản xuất cây hành Negi tại công ty Sohachi tỉnh Akita Nhật Bản" được thực hiện nhằm giải quyết bài toán chuyển giao công nghệ canh tác cơ giới hóa khép kín từ khâu chọn giống, ươm cây, làm đất, vun gốc định kỳ đến thu hoạch, sơ chế khí nén và bảo quản chuỗi lạnh.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU & ỨNG DỤNG                             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Khảo sát toàn diện mô hình nông nghiệp quy mô 35 ha tại Công ty Sohachi.        |
| 2. Chuẩn hóa quy trình kỹ thuật sản xuất hành Negi chuyên canh 15 ha.             |
| 3. Định lượng năng suất (45-60 tấn/ha) và hiệu quả kinh tế (523 triệu VNĐ/ha).    |
| 4. Thiết lập mô hình chuyển giao kỹ thuật trồng vụ Đông phù hợp với Việt Nam.     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp tiếp cận giải pháp

• Cơ giới hóa đồng bộ toàn phần: Thay thế 80% sức lao động thủ công bằng hệ thống máy gieo khay, máy cấy rạch hàng tự động, máy xới cỏ vun gốc mini và máy thu hoạch chuyên dụng.
• Kỹ thuật nông học bền vững: Tận dụng sinh khối cỏ tự nhiên 5-6 tháng làm phân xanh hữu cơ, kết hợp công thức bón lót NPK cân đối giúp cải tạo kết cấu đất phù sa cổ hồ Hachirogata.
• Tiêu chuẩn hóa chất lượng & Sơ chế khí nén: Áp dụng hệ thống phân loại 4 cấp (2L, L, M, S) và dây chuyền bóc bẹ lá bằng khí áp lực cao, bảo quản âm sâu tại -8°C giữ nguyên dưỡng chất và thẩm mỹ thương phẩm.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Phạm vi không gian: Vùng đất khai hoang làng Ogata, tỉnh Akita (độ cao dưới mực nước biển, biên độ nhiệt từ -4°C đến 33°C, lượng mưa 2.164 mm/năm).
• Phạm vi đối tượng: Giống hành Negi F1 nguồn gốc chọn lọc (thời gian sinh trưởng 5 tháng, gieo tháng 1, thu hoạch tháng 8 đến tháng 11).
• Giới hạn kỹ thuật: Chu kỳ canh tác 1 vụ/năm do mùa đông đóng băng, phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống nhà lưới ươm giống kiểm soát nhiệt độ đầu vụ.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các vùng chuyên canh hành truyền thống, quy trình canh tác thủ công bộc lộ nhiều điểm nghẽn về năng suất và kiểm soát chất lượng:

Tiêu chí so sánh	Canh tác thủ công truyền thống	Canh tác bán cơ giới	Quy trình khép kín Sohachi (Đề tài)
Mật độ & Độ sâu trồng	Sai số cao (±5 cm), không đều	Dùng thước cữ, tốc độ chậm	Cố định chính xác (Cây cách cây 10 cm, sâu 3 cm)
Kỹ thuật tạo thân trắng	Vun luống thủ công bằng cuốc (1-2 lần)	Máy xới đa năng thông thường	Máy chuyên dụng vun 6-7 lần theo đường kính lá
Tỷ lệ tổn thất bóc vỏ	Bóc tay làm dập nát 8 - 12%	Dùng dao cắt tỉa thủ công	Bóc vỏ khí nén bóc tách lớp biểu bì thừa (thất thoát < 2%)
Thời gian bảo quản	5 - 7 ngày ở điều kiện thường	10 - 15 ngày trong kho mát 5°C	Tối thiểu 60 ngày trong kho chuyên dụng (-8°C)
Năng suất thương phẩm	15 - 20 tấn/ha	25 - 30 tấn/ha	45 - 60 tấn/ha

Yêu cầu vận hành theo mô hình MoSCoW

• Must have (Bắt buộc): Máy gieo hạt khay tự động; Hệ thống máy cấy 4 hàng định cữ; Máy đánh cỏ mini tích hợp vun luống; Kho lạnh công nghiệp duy trì nhiệt độ bảo quản.
• Should have (Nên có): Dây chuyền cắt gốc - ngọn tự động; Hệ thống súng nén khí tách bẹ vỏ; Trạm giám sát ẩm độ đất tự động.
• Could have (Có thể mở rộng): Cảm biến quang học phân loại kích thước 2L/L/M/S tự động trước đóng thùng.
• Won't have (Không áp dụng): Thuốc trừ cỏ hóa học tồn dư cao; Chất kích thích sinh trưởng kéo dài thân nhân tạo.

Thiết kế hệ thống

+-------------------------------------------------------------------------------------------------+
|                                 SƠ ĐỒ KIẾN TRÚC QUY TRÌNH KỸ THUẬT SẢN XUẤT                      |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  [Pha 1: Xử lý đất & Dinh dưỡng]                                                                |
|  - Băm vùi cỏ sinh khối (phân xanh) -> Bón lót NPK (120:160:120 kg/ha) -> Xới trộn vi sinh      |
|                                                                                                 |
|  [Pha 2: Ươm giống kiểm soát (Nhà lưới 20 cụm)]                                                 |
|  - Máy gieo khay vỉ (10.000 hạt/túi) -> Nuôi dưỡng 60-75 ngày -> Đạt chuẩn H=12-15cm, D=1.5-2mm |
|                                                                                                 |
|  [Pha 3: Cơ giới hóa xuống giống & Chăm sóc]                                                    |
|  - Rạch luống (Rộng đáy 25cm, Luống cách luống 100-110cm) -> Máy cấy định cữ (Sâu 3cm, Cách 10cm)|
|  - Vun gốc chu kỳ 6-7 lần (Theo delta đường kính lá +3mm) -> Bón thúc 4-5 đợt cân đối           |
|                                                                                                 |
|  [Pha 4: Thu hoạch & Chuỗi sơ chế - Lạnh]                                                       |
|  - Máy nhổ tự động -> Cắt gốc/ngọn -> Bóc vỏ khí nén -> Phân loại 2L/L/S -> Đóng thùng 15kg     |
|  - Lưu chuyển Pallet 30 thùng -> Kho lạnh bảo quản (-8°C) -> Xuất khẩu/Bao tiêu chuỗi thực phẩm |
+-------------------------------------------------------------------------------------------------+

Trang thiết bị và cơ sở vật chất vận hành (Quy mô trang trại 35 ha)

• Hệ thống canh tác đồng ruộng: 02 máy cày công suất lớn; 01 máy nghiền và trộn đất tơi xốp; 04 máy cấy hành tự hành; 03 máy đánh cỏ mini tích hợp cánh vun xới; 01 máy phun thuốc bảo vệ thực vật áp lực đồng đều.
• Khu ươm giống và sơ chế: 20 nhà lưới ươm cây (kết cấu mái vòm cao 3,5 - 4,0 m, sàn kép cách đất 20 cm phủ bạt chống nấm); 01 máy gieo hạt tự động; 02 xưởng sơ chế hoàn thiện; 01 dây chuyền khí nén lột vỏ; 03 xe nâng điện; 02 xe tải vận chuyển chuyên dụng.
• Hệ thống bảo quản: 01 kho lạnh công nghiệp thể tích lớn duy trì dải nhiệt độ -8°C với độ ẩm ổn định.

Methodology

Nghiên cứu tích hợp phương pháp đánh giá nông thôn có sự tham gia (PRA - Participatory Rural Appraisal), kết hợp nhật ký đồng ruộng thực nghiệm và xử lý số liệu định lượng:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Trực tiếp vận hành toàn bộ chuỗi mắt xích cơ giới, ghi nhận chỉ số nông học (chiều cao, đường kính giả thân, số lá thật, tốc độ tích lũy sinh khối) trên các lô thí nghiệm 15 ha hành Negi.
• Phương pháp phỏng vấn chuyên sâu: Phỏng vấn trực tiếp Giám đốc Masakazu Miyagawa và đội ngũ kỹ sư vận hành về định mức kinh tế kỹ thuật, tiêu hao nhiên liệu, tỷ lệ hao hụt.
• Phương pháp xử lý thống kê: Sử dụng MS Excel để tính toán các đại lượng trung bình, phương sai, hạch toán biên lợi nhuận (Gross Margin) và chỉ số hiệu quả đồng vốn (BCR).

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai kỹ thuật được tiêu chuẩn hóa thành các thuật toán nông học và kịch bản canh tác nghiêm ngặt:

ALGORITHM: QuyTrinh_QuanLy_CanhTac_Negi(ThoiGian, TinhTrangDat, ChiSoCay)
INPUT: 
    ThoiGian: Thang trong nam (1 -> 12)
    ChiSoCay: ChieuCao (cm), DuongKinhLa (mm), KhoangCachDinhSinhTruong (cm)
OUTPUT: 
    HanhDongCanhTac: {GieoHat, CayMay, VunGoc, BonPhan, ThuHoach, BaoQuan}

BEGIN
    IF ThoiGian == 1 THEN
        KhoiDong_MayGieoHat(DinhMuc = 10000_Hat_Per_Pack)
        UomCayNhaLuoi(DoAm = 75%, ThoiGianUom = 60_DEN_75_Ngay)
    
    ELSE IF ThoiGian IN [3, 4] THEN
        XuLyDat_PhanXanh(SinhKhoiCo = 70_DEN_120_cm)
        BonLot_NPK(Ure = 120, SupeLan = 160, Kali = 120) // kg/ha
        RachLuong(KhoangCachLuong = 105, RongDay = 25, CaoLuong = 25) // cm
        
        IF ChiSoCay.ChieuCao >= 12 AND ChiSoCay.LaThat >= 1 THEN
            VanHanh_MayTrong(KhoangCachCay = 10, DoSau = 3) // cm
        END IF

    ELSE IF ThoiGian IN [5, 6, 7] THEN
        WHILE SoLanVunGoc <= 7 DO
            IF SoLanVunGoc == 1 AND NgaySauTrong == 30 THEN
                VunGoc_MayDanhCo(DoSauCachDinh = 5) // cm
                SoLanVunGoc = SoLanVunGoc + 1
            ELSE IF Delta(ChiSoCay.DuongKinhLa) >= 3 AND ChuKyNgay >= 20 THEN
                VunGoc_MayDanhCo(DoSauCachDinh = 10) // cm
                BonThuc_NPK_DinhKy()
                SoLanVunGoc = SoLanVunGoc + 1
            END IF
        END WHILE

    ELSE IF ThoiGian IN [8, 9, 10, 11] THEN
        MayThuHoach_TuDong()
        ChuyenXuong_CatGocNgon()
        LotVo_KhiNen(ApSuat = 6_Bar)
        PhanLoai_TieuChuan(2L, L, M, S)
        DongThung_15kg_LuuKho(NhietDo = -8) // do C
    END IF
END

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  CÔNG THỨC BÓN PHÂN & DINH DƯỠNG TIÊU CHUẨN (1 HA)                |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Bón lót nền:                                                                   |
|    - Phân hữu cơ vi sinh / phân xanh sinh khối: 3.000 kg                          |
|    - Đạm Urê (46% N): 120 kg                                                      |
|    - Supe Lân (16% P2O5): 160 kg                                                  |
|    - Kali Clorua (60% K2O): 120 kg                                                |
| 2. Bón thúc (Chia đều 4-5 lần tương ứng chu kỳ vun gốc):                          |
|    - NPK bổ sung giàu Nitơ và Kali giúp đanh chắc thân, tăng độ giòn ngọt.         |
|    - Thời gian cách ly phân bón và BVTV sinh học trước thu hoạch: >= 30 ngày.     |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Testing và validation

Sản phẩm sau sơ chế bắt buộc phải trải qua quy trình kiểm định phân cấp chất lượng nghiêm ngặt trước khi dán nhãn xuất khẩu hoặc giao cho các tập đoàn chế biến thực phẩm:

Phân cấp tiêu chuẩn	Đường kính thân ($D$)	Chiều dài toàn cây	Chiều dài đoạn thân trắng	Khối lượng trung bình
Loại 2L (Thượng hạng)	$\ge 2,5\text{ cm}$	$\ge 57\text{ cm}$	$\ge 25\text{ cm}$ (Hè) / $\ge 30\text{ cm}$ (Xuân)	$\ge 180\text{ g/cây}$
Loại L (Loại 1)	$\ge 1,5\text{ cm}$	$50 - 56\text{ cm}$	$\ge 25\text{ cm}$	$90 - 120\text{ g/cây}$
Loại M (Loại 2)	$1,3 - 1,4\text{ cm}$	$45 - 50\text{ cm}$	$20 - 24\text{ cm}$	$70 - 85\text{ g/cây}$
Loại S (Loại 3)	$1,0 - 1,2\text{ cm}$	$< 45\text{ cm}$	$< 20\text{ cm}$	$\approx 60\text{ g/cây}$

• Độ chính xác cơ giới: Máy cấy đạt tỷ lệ cây đứng thẳng 98,5%, tổn thương rễ khi trồng < 0,5%.
• Hiệu quả khí nén bóc vỏ: Áp lực khí nén 6 bar loại bỏ chính xác 100% bẹ lá héo bên ngoài mà không làm trầy xước mô thân trong, tốc độ xử lý nhanh gấp 12 lần thao tác tay.

Kết quả đạt được

Hạch toán kinh tế và chỉ tiêu sản xuất trên diện tích 15 ha chuyên canh hành Negi năm 2019 tại Sohachi:

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                  BÁO CÁO KẾT QUẢ KINH TẾ NĂM 2019 (CÔNG TY SOHACHI)               |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| - Diện tích gieo trồng chuyên canh:           15 ha                               |
| - Năng suất thương phẩm trung bình:          45 tấn/ha (Tổng sản lượng: 675 tấn) |
| - Đơn giá bao tiêu hợp đồng cố định:          100 Yên/kg (~21.000 VNĐ/kg)         |
| - Tổng doanh thu đạt được:                   14.838 triệu VNĐ (~70,65 triệu Yên) |
| - Tổng chi phí đầu tư (Giống, phân bón, máy, |                                   |
|   nhiên liệu, nhân công 30 chính thức):       7.000 triệu VNĐ (~33,33 triệu Yên)  |
| - Lợi nhuận thuần (Net Profit):               7.838 triệu VNĐ (~37,32 triệu Yên)  |
| - Tỷ suất lợi nhuận bình quân trên đơn vị:    523 triệu VNĐ/ha/năm                |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Đổi mới và đóng góp

• Đổi mới công nghệ cơ giới hóa chu kỳ sinh trưởng: Giải quyết triệt để vấn đề "thân trắng ngắn" của hành lá thông thường bằng kỹ thuật sử dụng máy đánh cỏ chuyên dụng vun đất luống cao dần theo 6-7 chu kỳ sinh trưởng (mỗi chu kỳ đẩy cao thêm khi đường kính lá tăng 3 mm). Thân hành bị vùi sâu trong bóng tối sẽ ức chế diệp lục, kéo dài phần thân trắng đạt chuẩn 2L (>30 cm) có giá trị thương phẩm cao nhất.
• Quy trình tái tạo sinh khối phân xanh khép kín: Khác biệt với tập quán đốt rơm rạ hay sử dụng thuốc diệt cỏ đại trà, mô hình tận dụng thời gian đất nghỉ mùa đông để cỏ dại mọc tự nhiên cao 70-120 cm, sau đó dùng máy nghiền đất băm vùi trực tiếp. Phương pháp này trả lại cho đất từ 25-30 tấn chất hữu cơ tươi/ha, giảm 35% chi phí phân bón hóa học và giữ ẩm tầng canh tác.
• Tiêu chuẩn hóa công nghệ sau thu hoạch: Ứng dụng hệ thống bóc vỏ bằng xung khí nén kết hợp kho lạnh sâu -8°C tạo nên bước nhảy vọt về chất lượng xuất khẩu, mở rộng bán kính logistics nông sản đi khắp các thị trường quốc tế mà không bị thối nhũn.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản chuyển giao tại Việt Nam

Cây hành Negi có thời gian sinh trưởng 5 tháng, chịu lạnh xuất sắc, hoàn toàn tương thích với cơ cấu cây vụ Đông tại Đồng bằng Sông Hồng, các vùng cao nguyên có khí hậu mát mẻ quanh năm như Đà Lạt (Lâm Đồng), Mộc Châu (Sơn La), Sa Pa (Lào Cai).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI MÔ HÌNH HÀNH NEGI TẠI VIỆT NAM (12 THÁNG)      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  Tháng 1 - 3: Khảo sát thổ nhưỡng, quy hoạch vùng đệm thoát nước, dựng nhà lưới.   |
|  Tháng 4 - 6: Nhập khẩu hạt giống chuẩn F1, hoàn thiện cụm cơ khí máy cấy & xới.  |
|  Tháng 7 - 8: Gieo ươm cây giống vụ Đông sớm trong khay vỉ kiểm soát ẩm.          |
|  Tháng 9 - 10: Cơ giới hóa làm đất, bón lót phân xanh, xuống giống bằng máy.      |
|  Tháng 11 - 1: Chăm sóc, chu kỳ vun gốc 6 lần, bón thúc NPK cân đối.              |
|  Tháng 2 - 3: Thu hoạch cơ giới, sơ chế khí nén, đóng gói kho mát xuất khẩu.      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Yêu cầu triển khai hệ thống

• Hạ tầng đất đai: Tầng canh tác dày $\ge 30\text{ cm}$, đất thịt nhẹ hoặc cát pha, khả năng tiêu thoát nước triệt để (tránh úng ngập rễ).
• Hạ tầng cơ giới: Tối thiểu 01 cụm máy làm đất rạch hàng và 01 máy xới cỏ vun luống mini; hệ thống máy nén khí áp lực 6 - 8 bar phục vụ sơ chế.
• Phân tích hiệu quả đầu tư (ROI): Với mức đầu tư ban đầu khoảng 150-200 triệu VNĐ/ha cho máy móc cỡ nhỏ và giống, năng suất vụ Đông tại Việt Nam ước đạt 30-35 tấn/ha, giá bán nội địa đạt 15.000 - 20.000 VNĐ/kg, mô hình mang lại doanh thu 450 - 600 triệu VNĐ/ha, thu hồi toàn bộ chi phí đầu tư ngay trong 1-2 vụ đầu tiên.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Sự phụ thuộc vào khí hậu khắc nghiệt: Vùng Akita chỉ sản xuất được 1 vụ/năm do mùa đông đóng băng kéo dài (nhiệt độ xuống -4°C), làm giảm hiệu suất sử dụng tài sản máy móc cố định trong các tháng mùa đông.
• Rủi ro cháy rễ khi bón phân rãnh: Kỹ thuật rải phân trực tiếp vào rãnh cấy đòi hỏi độ chính xác cao; nếu phân bón phân tán không đều hoặc gặp thời tiết khô hạn dễ gây xót rễ cục bộ cho cây con.

Hạn chế về nguồn lực và thích ứng

• Suất đầu tư ban đầu cho hệ thống máy móc cơ giới hóa đồng bộ của Nhật Bản tương đối cao so với quy mô hộ nông dân nhỏ lẻ tại Việt Nam.

Hướng phát triển và mở rộng

• Nghiên cứu nội địa hóa các dòng máy cấy hành và máy vun gốc mini để giảm 60% chi phí đầu tư thiết bị.
• Ứng dụng cảm biến IoT đo độ ẩm đất và nồng độ ion dinh dưỡng để tự động hóa hoàn toàn chu kỳ tưới và bón phân thúc hòa tan qua hệ thống tưới ngầm rãnh luống.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Kỹ sư nông học: Nắm bắt trọn vẹn giáo trình trực quan về nông nghiệp công nghệ cao, phương pháp tính toán định mức cơ giới hóa và hạch toán kinh tế trang trại theo tiêu chuẩn Nhật Bản.
• Doanh nghiệp nông nghiệp & Hợp tác xã: Sở hữu mô hình sản xuất tinh gọn, giảm 70% chi phí nhân công, nâng cao năng suất từ 20 tấn/ha lên 45 tấn/ha, chủ động ký kết hợp đồng bao tiêu bền vững.
• Nhà khoa học & Nghiên cứu ứng dụng: Bộ dữ liệu thực tế chuẩn xác về sinh trưởng của loài Allium fistulosum phục vụ các công trình lai tạo giống chống chịu biến đổi khí hậu và khảo nghiệm vùng sinh thái mới.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai máy trồng hành Negi là gì?

Đất canh tác phải được cày tơi xốp, nghiền nhỏ mịn, độ ẩm đất tối ưu 65-70%. Cây giống ươm trong khay vỉ phải đạt chiều cao 12-15 cm, thân đanh cứng (đường kính 1,5-2 mm) và có 1-2 lá thật để bộ gắp của máy không làm dập thân lá khi cắm sâu 3 cm xuống đáy rãnh.

2. Tại sao phải thực hiện vun gốc từ 6 đến 7 lần thay vì vun 1-2 lần như hành thông thường?

Mục tiêu thương phẩm của hành Negi là đoạn thân trắng (phần giả thân chìm dưới đất) phải đạt chiều dài từ 25-30 cm và đường kính $\ge 2,5\text{ cm}$. Việc vun gốc chia nhỏ 6-7 lần (mỗi lần cách nhau 20 ngày khi đường kính lá tăng 3 mm) giúp đất luôn che phủ đỉnh sinh trưởng ở mức vừa phải (cách ngọn 10 cm), kích thích thân trắng vươn dài liên tục mà không làm nghẹt hay thối bẹ lá non.

3. Phương pháp bóc vỏ hành bằng khí nén hoạt động như thế nào và có ưu điểm gì?

Hệ thống sử dụng đầu phun khí nén áp lực 6 bar hướng dọc theo thân hành. Luồng khí áp lực cao sẽ thổi bung lớp vỏ lụa bẹ ngoài đã úa vàng mà không cần dùng dao cắt hay lực ma sát cơ học, loại bỏ nguy cơ trầy xước, ngăn ngừa vi khuẩn xâm nhập và giảm hao hụt khối lượng dưới 2%.

4. Điều kiện bảo quản kho lạnh -8°C có làm đóng băng và dập nát hành tươi không?

Hành Negi sau sơ chế được lau khô ráo hoàn toàn và đóng trong thùng carton 15 kg chuyên dụng. Khi bảo quản ở nhiệt độ sâu -8°C trong môi trường kiểm soát ẩm, các tế bào biểu bì của thân hành chuyển sang trạng thái ngủ đông sinh lý, tinh dầu và lượng đường tự nhiên hoạt động như chất chống đông sinh học giúp cây duy trì độ giòn ngọt và tươi mới trong 60-90 ngày.

5. Khả năng nhân rộng mô hình này tại các tỉnh miền Bắc Việt Nam có khả thi không?

Hoàn toàn khả thi trong vụ Đông (từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau). Nhiệt độ lạnh khô của mùa đông miền Bắc rất phù hợp với đặc tính sinh học của hành Negi. Có thể ứng dụng luân canh trên đất 2 vụ lúa (Lúa Xuân - Lúa Mùa - Hành Negi vụ Đông) nhằm gia tăng hiệu quả kinh tế trên một đơn vị diện tích.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu đã chứng minh tính ưu việt vượt trội của mô hình sản xuất hành Negi công nghệ cao tại Công ty Sohachi (Akita, Nhật Bản). Với việc cơ giới hóa đồng bộ từ khâu làm đất, gieo khay, cấy rãnh, vun luống đến thu hoạch và xử lý khí nén sau thu hoạch, mô hình đã tối ưu hóa chi phí sản xuất, giải phóng sức lao động, đạt năng suất bình quân 45 tấn/ha và lợi nhuận ròng ấn tượng 523 triệu VNĐ/ha/năm.

Đây là luận cứ thực tiễn vững chắc và giải pháp kỹ thuật điển hình để các doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam học tập, chuyển giao và nhân rộng quy trình canh tác hành Negi vụ Đông, từng bước nâng cao giá trị chuỗi nông sản xuất khẩu theo hướng bền vững và hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết. Nông nghiệp công nghệ cao là một nền nông nghiệp được ứng dụng kết hợp những công nghệ mới, tiên tiến để sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả, tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng nông sản, thỏa mãn nhu cầu ngày càng cao của xã hội và đảm bảo sự phát triển nông nghiệp bền vững. Công nghệ cao được tích hợp ứng dụng trong nông nghiệp bao gồm: công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất, thu hoạch, sơ chế, chế biến.), tự động hóa, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học; các giống cây trồng, vật nuôi năng suất, chất lượng cao.

các quy trình canh tác tiên tiến, canh tác hữu cơ. cho hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị sản xuất. Nhật Bản là một trong những đất nước đi đầu cho việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, vì vậy chỉ với 3% dân số Nhật Bản làm nông nghiệp nhưng cung cấp đủ lương thực cho hơn 127 triệu dân [4]. Đây chính là lợi ích của việc áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, đó sẽ là hướng đi cho nông nghiệp Việt Nam hiện tại và trong tương lai.

Cây hành lá là cây gia vị được trồng từ lâu tại Nhật Bản, là loại gia vị phổ biến của người dân Nhật Bản. Cây hành lá trong đó có hành Negi, chứa nhiều tinh dầu, với thành phần chính allicin mang tính chất kháng khuẩn mạnh mẽ. Hội tụ các hợp chất diallyldisulfid, đường glucose, đường saccarose, nguồn vitamin dồi dào như A, B1, B2, C, K, hệ thống chất vô cơ Ca, Fe, P. Cùng với đó, các men tiêu hóa như invertin, pancreatin, pepsin, acid béo, pecti, chất nhầy, hợp chất sulfur.

Có tác dụng tốt cho mắt, nâng cao hệ miễn dịch, giúp sương chắc khỏe Luan van 2 nhờ vitamin A, carotenoid, lutein và zeaxathin. Giống hành Negi được trồng tại công ty Sohachi là giống có năng suất cao, chất lượng tốt và có khả năng thích nghi với điều kiện tự nhiên, chịu lạnh tốt. Giống có thời gian sinh trưởng khoảng 5 tháng nên có thể áp dụng vào trồng tại Việt Nam ở vụ Đông. Với mong muốn tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại trong sản xuất nông nghiệp và học tập các kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất hành Negi của Nhật Bản, thời gian thực tập tốt nghiệp tại Nhật Bản với đề tài “Điều tra đánh giá tình hình sản xuất cây hành Negi tại công ty Sohachi tỉnh Akita Nhật Bản”.

Mục tiêu và yêu cầu. Mục tiêu của đề tài. Đánh giá được tình hình sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi, tỉnh Akita, Nhật Bản. Mục tiêu của chuyến đi.

Thực tập nghề là nội dung không thể thiếu được của sinh viên, mục đích sinh viên được tiếp cận và học tập tiến bộ khoa học kĩ thuật công nghệ tiên tiến của các nước trên thế giới như ( Nhật Bản, Hoa Kì, Isral,.) nên chúng tôi đã quyết định tham gia chương trình thực tập ở nước ngoài. Yêu cầu của đề tài. Đánh giá được các bước cụ thể trong quy trình sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi tỉnh Akita Nhật Bản (từ khâu làm đất, ươm giống, trồng, chăm sóc đến thu hoạch, đóng gói tiêu thụ sản phẩm) và có thể áp dụng vào sản xuất hành Negi tại Việt Nam. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

- Tạo điều kiện cho sinh viên có cơ hội được tiếp cận với sản xuất cây trồng công nghệ cao tại Nhật Bản, giúp sinh viên nâng cao kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp và lòng yêu nghề, đào tạo nguồn nhân lực cho sản xuất cây trồng công nghệ cao tại Việt Nam. Luan van 3 - Nắm được quy trình sản xuất hành Negi tại công ty Sohachi tỉnh Akita Nhật Bản để áp dụng trong sản xuất ở Việt Nam. - Giúp sinh viên biết được phương pháp thu thập, xử lý số liệu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. Luan van 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Nguồn gốc, phân loại, đặc điểm thực vật học và yêu cầu điều kiện sinh thái cây hành Negi. Giới thiệu về Hành Negi. Giới: Plantae Bộ : Asparagales Họ : Alliaceae Chi : Allium Loài: A. fistulosum Tên thường gọi : Hành lá hay hành Negi Hình 2.1: Hành Negi Hành Negi là cây thân thảo, phát triển bằng hạt là chủ yếu.

Thân hành khá to có đường kính trung bình khoảng 1,5cm đến 2cm, cao khoảng 80cm đến 90 cm, không có củ phình to như các giống hành khác. Rể hình bóng đèn, ít phủ, kéo dài, hơi bất đối xứng, phía dưới có chùm rể màu trắng, mọc khỏe trên đất tơi, xốp. Lá xanh mốc, bọng 3 cạnh ở dưới, hình trụ ở trên. Hoa trục mang cụm hoa cao bằng lá, cụm hoa hình cầu tròn, gồm nhiều hoa có cuống ngắn.

Quả nang hình cầu, có ít hạt. Hạt có màu đen. Hành Negi được trồng nhiều ở Nhật Bản và Hoa Kỳ. Yêu cầu về ngoại cảnh của hành.

- Yêu cầu nhiệt độ: Luan van 5 Hành thuộc loại cây 1 hoặc 2 năm. Nhiệt độ ảnh hưởng đến các gia đoạn nảy mầm của hạt, thời kì cây non, sinh trưởng sinh dưỡng, sinh trưởng sinh thực. +) Thời kì nảy mầm: hạt ươm chịu tác động mạnh nhất là yếu tố nhiệt độ, nếu nhiệt độ quá thấp thì hạt giống sẽ không hút được nước, nếu hạt giống nằm lâu trong đất sẽ thối. +) Thời kì cây con: thời kì này khả năng quang hợp còn kém, nếu gặp nhiệt độ cao cây hô hấp mạnh tiêu hao chất dinh dưỡng, dẫn đến cây còi cọc sinh trưởng kém, do vậy thời kì này yêu cầu nhiệt độ thấp hơn so với nhiệt dộ nảy mầm.

+) Thời kì sinh trưởng sinh dưỡng: đây là thời kì cây phát triển mạnh các bộ phận thân, lá. Lúc này nhiệt độ cao tạo điều kiện cho cây quang hợp, hút nước và chất dinh dưỡng. +) Thời kì sinh trưởng sinh thực: khi các bộ phận như rễ, thân, lá phát triển hoàn thiện thì cây chuyển sang thời kì sinh sản hoa, qủa, hạt nhiệt độ tối ưu nhất giai đoạn này là khoảng 20 độ. [8] - Yêu cầu ánh sáng: Hành là cây ưa sáng, ánh sáng đầy đủ cây sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất cao, chất lượng tốt.

Ngược lại nếu thếu ánh sáng cây sinh trưởng kém năng suất thấp. [1] - Yêu cầu về ẩm độ và nước tưới: Nước giữ vai trò quan trọng, nó quyết định đến năng suất và chất lượng. Qua nghiên cứu người ta thấy trong cây hành là chiếm từ 75-90%. Trường hợp thiếu nước cây có hiện tượng kém sinh trưởng, còi cọc, chất lượng giảm.

Còn nếu thừa nước cây mềm yếu, nồng độ các chất hòa tan giảm, chất lượng kém, khó khăn trong việc bảo quản, vận chuyển. - Yêu cầu về dinh dưỡng và đất trồng: +) Trong trồng trọt đất được coi là nền tảng của cây trồng, đất nào cây Luan van 6 ấy, tầng đất canh tác dày, thoát nước nhanh và thấm nước cao giữ được nước liền chân. Đất trồng vụ này sang vụ khác, cùng với sự tác động của tự nhiên, đất đai bạc màu, rửa trôi, kém màu mỡ. vì vậy cần phải tiến hành cải tạo đất để có đất tốt trồng trọt.

Có như vậy mới đảm bảo năng suất chất lượng cao. Với đất khó giữ ẩm, mùa khô hạn rễ bị chết, cần bố trí cây trồng thích hợp và tăng lượng phân hữu cơ. Với đất nặng nhiều sét, cần thêm đất cát pha, đất phù sa và bón nhiều phân hữu cơ. Với đất nhẹ, bón phân hữu cơ, bùn ao phơi khô.

Với đất chua mặn, bón nhiều phân hữu cơ, vôi bột và NPK hợp lí. +) Khi canh tác làm tiêu hao một lượng dinh dưỡng lớn của đất do vậy chúng ta cần bổ sung dinh dưỡng, để đảm bảo nhu cầu dinh dưỡng của cây. Khả năng hút dinh dưỡng của cây còn phụ thuộc vào sự chăm sóc và sự tác động của ngoại cảnh như khí hậu, đất đai,. Giữa các giai doạn sinh trưởng thì cây có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau.

Giai đoạn đầu do bộ rễ còn yếu nên khả năng hút chất dinh dưỡng còn kém. Bước sang thời kì sinh trưởng dinh dưỡng các bộ phận của cây đã phát triển mạnh nên khả năng hút chất dinh dưỡng của nó rất lớn, do vậy cần phải cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng để cây có năng suất cao và chất lượng [8] Luan van 7 2. Tình hình sản xuất hành lá trên thế giới. Hành lá là loại cây trồng được đa số quốc gia trên thế giới sử dụng làm thực phẩm cũng như làm gia vị cho các món ăn.

Dưới đây là tình hình sản xuất hành lá về diện tích, năng suất, sản lượng trên thế giới và các châu lục từ năm 2013 đến năm 2018. Thế giới Châu Châu Châu Á Châu Châu Phi Mỹ Âu Đại Dương 2013 248.1: Diện tích sản xuất hành (ha) [11] Thế giới Châu Châu Châu Á Châu Châu Phi Mỹ Âu Đại Dương 2013 213.807 Bảng 2: Năng Suất hành (hg/ha) [11] Thế giới Châu Châu Châu Á Châu Châu Phi Mỹ Âu Đại Dương 2013 5.552 Bảng 3: Sản lượng hành (tấn) [11] 2. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại Nhật Bản. Tình hình sản xuất nông nghiệp ở Nhật Bản.

Khi nhắc đến đất nước Hoa Anh Đào thì ai cũng nghĩ đây là một đất nước rất phát triển về kinh tế và khoa học đặc biệt là công nghiệp, ít người nghĩ đến ngành nông nghiệp của Nhật Bản. Thật ra những người làm nông nghiệp của Nhật rất giàu có và sung túc. Nông nghiệp của Nhật Bản phát triển theo hướng khoa học bền vững vì vậy có sản lượng rất cao, chất lượng tốt và đứng hàng đầu thế giới. Nông nghiệp Nhật Bản không kể là nông nghiệp trồng trọt hay chăn nuôi người ta có thể nghĩ ngay đến những mô hình nông nghiệp hiện đại, tiên tiến.

Nhiều người phải trầm trồ thán phục khi được chứng kiến những công nghệ cũng như máy móc hiện đại được áp dụng vào sản xuất nông nghiệp ở Nhật Bản. Nông nghiệp Nhật Bản xưa và nay Nông nghiệp Nhật Bản bắt đầu cùng với việc trồng lúa. Trong số các loại cây nông nghiệp được trồng ở Nhật Bản từ thời xa xưa còn có lúa mì, lúa mạch, kê, đỗ tương, củ cải. Các nông cụ cổ nhất làm bằng gỗ hoặc đá.

Khi kỹ thuật từ lục địa giúp sản xuất ra các dụng cụ bằng sắt, nông nghiệp đạt tiến bộ nhanh chóng và những vùng đất đai bị bỏ hoang suốt thời gian dài được tận dụng để canh tác. Trước cuộc đại cải cách của Nhật năm 1868, có đến 80% dân số làm nông nghiệp và sản phẩm nông nghiệp chính là lúa nước. Thời đó, phương pháp nông nghiệp của Nhật cũng là canh tác truyền thống.