MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Chương trình thực tập nghề tại Nhật Bản là một chương trình có sự hợp tác, liên kết chặt chẽ giữa Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên với Trung tâm Đào Tạo và Phát Triển Quốc Tế về nhiều lĩnh vực giáo dục đào tạo, chuyển giao khoa học công nghệ. Trong đó lĩnh vực về hợp tác phát triển nông nghiệp đang được chú trọng quan tâm vì đặc thù của Việt Nam vẫn đang là một nước nông nghiệp dựa vào nông nghiệp là chính. Nhật Bản là một nước dù chịu nhiều thiên tai điều kiệm thời tiết khắc nghiệt nhưng nền nông nghiệp phát triển một cách thần kỳ và là một trong những nước có nên nông nghiệp công nghệ cao tiên tiến, hiện đại hàng đầu thế giới. Đối với chương trình thực tập lần này không chỉ học về kiến thức nông nghiệp mà còn được trải nghiệm văn hóa, cuộc sống thường nhật của người bản địa.
Thông qua những trải nghiệm thực tế để khám phá thêm những kiến thức mới biến nó thành kinh nghiệm cho bản thân. Nhắc đến Nhật Bản chúng ta sẽ nghĩ đến một đất nước phát triển về kinh tế khoa học và kỹ thuật rất phát triển mà ít nghĩ đến nghành nông nghiệp Nhật Bản, nông nghiệp của Nhật Bản phát triển theo hướng khoa học bền vững ứng dụng nhanh những tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại vì vậy có sản lượng rất cao, chất lượng rất tốt và đứng hàng đầu thế giới. Những người làm nông nghiệp của Nhật rất giàu có và sung túc. Nông nghiệp của Nhật Bản chỉ có vai trò thứ yếu trong nền kinh tế Nhật Bản, tỉ trọng của nông nghiệp trong GDP chỉ chiếm khoảng 1%.
Diện tích đất nông nghiệp ít, chỉ chiếm chưa đầy 14% lãnh thổ. Chỉ có khoảng 3% dân số của Nhật Bản làm nông nghiệp nhưng cung cấp đầy đủ thực phẩm chất lượng cao cho hơn 127 triệu dân của quốc gia này, ngoài ra còn dư thừa để xuất khẩu sang các nước như là Hồng Kông, Đài Loan, Singapore. h 2 Sự thành công của nền nông nghiệp Nhật Bản là do sự quan tâm đầu tư của chính phủ vào nông nghiệp nhưng cũng phải nói đến quy trình sản xuất nghiêm ngặt và ý thức trong việc bảo vệ môi trường canh tác nông nghiệp lâu dài tại đây. Cùng với sự phát triển của nông nghiệp công nghệ cao, hoạt động sản xuất rau sạch thân thiện với môi trường ở Nhật Bản là một điều không thể tách rời, một tác nhân nhằm thúc đẩy sự phát triển của nền nông nghiệp hiện đại an toàn thân thiện tạo nên uy tín mang thương hiệu Nhật Bản.
Người dân Nhật Bản luôn ý thức được rằng việc bảo vệ môi trường là bảo vệ sức khỏe của chính họ, cùng với các quy định chặt chẽ trong các quy trình sản xuất về nông nghiệp đã tạo nên những quy trình sản xuất thực phẩm sạch thân thiện với môi trường đáng để chúng ta học tập và làm theo. Chính vì vậy tôi đã quyết định lựa chọn đề tài: “Đánh giá quy trình sản xuất rau cải thảo thân thiện với môi trường tại làng Kawakami, huyện Minamisaku, tỉnh Nagano, Nhật Bản”.1 Mục tiêu tổng quát Học tập kinh nghiệm sản xuất rau công nghệ cao và an toàn của Nhật bản. như: Công nghệ làm đất, gieo hạt, chăm sóc cây con, quá trình phòng ngừa sâu bệnh hại, thu hoạch cũng như kỹ thuật bảo quản rau. Nghiên cứu sâu về Quy trình sản xuất rau sạch và sự sinh trưởng phát triển của cây rau theo khoa học - kỹ thuật và công nghệ tiên tiến hiện đại của Nhật Bản.2 Mục tiêu cụ thể Nắm được quy trình sản xuất rau cải thảo công nghệ cao an toàn và thân thiện với môi trường của Nhật Bản.
Hiểu được như thế nào là sản xuất rau công nghệ cao và an toàn.3 Mục đích, yêu cầu 1.1 Mục đích Tìm hiểu và học hỏi kinh nghiệm từ quy trình sản xuất rau cải thảo tại làng Kawakami tỉnh Nagano Nhật Bản. Từ đó: - Có được những hiểu biết nhất định về trồng rau cải thảo theo công nghệ Nhật Bản - Phát hiện những yếu tố phù hợp có thể và nên ứng dụng vào sản xuất rau sạch thân thiện với môi trường ở Việt Nam vừa giúp bảo vệ môi trường vừa tạo ra nông phẩm có năng suất và chất lượng. - Trực tiếp quan sát, học tập kinh nghiệm và tác phong làm việc của người Nhật Bản trong quá trình sản xuất cũng như sinh hoạt tạo tiền đề cho công việc trong tương lai.2 Yêu cầu Yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ: - Hiểu được như thế nào là sản xuất rau công nghệ cao và an toàn. - Yêu cầu các thực tập sinh phải giao tiếp cơ bản với người nông dân.
- Đánh giá cơ sở TTTN tại làng Kawakami huyện Minamisaku, tỉnh Nagano, Nhật Bản. - Tìm hiểu hoạt động thường ngày của nông dân tại làng Kawakami. - Mô tả những công việc mà tác giả đã tham gia trong thời gian TTTN tại làng Kawakami. - Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong quá trính sản xuất của làng Kawakami.
- Bài học kinh nghiệm và giải pháp. Yêu cầu về thái độ và ý thức trách nhiệm: - Hoàn thành tốt công việc được giao. h 4 - Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định của UBND làng Kawakami. Yêu cầu về kỷ luật: - Chấp hành phân công của khoa, quy chế thực tập của trường và các quy định của nơi thực tập.
- Đảm bảo kỷ luật lao động, có trách nhiệm trong công việc. - Chịu sự chỉ đạo trực tiếp của người hướng dẫn tại nơi thực tập. - Luôn trung thực trong lời nói và hành động. Yêu cầu về tác phong, ứng xử: - Luôn giữ thái độ khiêm nhường, cầu thị.
Thực tập tại nước ngoài không chỉ là để học tập chuyên môn mà còn là dịp tốt để tập làm việc trong tập thể, đặc biệt trong lĩnh vực giao tiếp và xử thế. - Tạo mối quan hệ thân thiện với mọi người. - Hòa nhã với các nhân viên, cán bộ khuyến nông tại nơi thực tập. - Phong cách, trang phục luôn chỉnh tề, phù hợp, lịch sự.
Yêu cầu về kết quả đạt được: - Tạo mối quan hệ tốt với mọi người tại nơi thực tập. - Thực hiện tốt công việc được giao với tinh thần trách nhiệm cao góp phần giữ vững chất lượng đào tạo và uy tín của trường. - Đạt được các mục tiêu do trường đề ra và tích lũy được kinh nghiệm. - Không được tùy tiện sử dụng các trang thiết bị ở nơi thực tập.
- Không tự ý sử dụng điện thoại ở nơi thực tập cho việc riêng. - Không tự ý sao chép dữ liệu ở nơi thực tập.4 Ý nghĩa của đề tài Tìm hiểu sẽ đánh giá một phần hiện trạng một phần trồng rau tại làng Kawakami mura. Góp phần nâng cao hiểu biết về công tác quản lý, phòng chống và xử lý ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất rau h 5 công nghệ cao. Đồng thời kết quả nghiên cứu còn phục vụ cho việc học tập và làm việc sau này.
Học tập kinh nghiệm và đề xuất những giải pháp tích cực cho khu vực thực tập và ứng dụng ở Việt Nam. h 6 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Rau cải thảo: cải thảo còn được gọi là cải bao, cải cuốn, bắp cải tây là phân loài thực vật thuộc họ cải ăn được có nguồn gốc từ Trung Quốc. Được sử dụng rộng rãi trong các món ăn ở Đông á và Đông nam á.
Loài thực vật này trồng nhiều ở Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản Việt Nam,. Nhưng cũng có thể bắt gặp ở Bắc Mỹ, châu Âu, NewZealand. Rau sạch: Rau sạch là không chứa chất “bẩn”. Chất bẩn là những gì có thể và có nguy cơ gây hại cho sức khỏe của con người như: chất hóa học độc hại từ thuốc trừ sâu, các ion kim loại nặng, các nguồn ô nhiễm cơ học như phân hay nước bẩn, các vi sinh vật hay đơn giản là bụi bẩn từ môi trường nhiễm vào rau trong toàn bộ chuỗi sản xuất và cung ứng rau.
Thân thiện với môi trường: Là không gây tổn hại đến cho môi trường. Không gây ảnh hưởng xấu đến sự sinh trưởng và phát triển các sinh vật sinh sống trong môi trường. Bạt maruchi là loại bạt được sản xuất rất đặc biệt có đặc điểm giống như nilong không thấm nước nhưng lại hoàn toàn không cháy khi gặp lửa và nhiệt độ cao mà chỉ co lại: - Bạt được cuộn trọn thành ống quành ống giấy cứng - Có độ đàm hồi theo tiêu chuẩn - Độ rộng của bạt từ 130 đến 135 cm chiều dài từ 250 đến 300 mét - Mặt trên của bạt ngăn cách hai phần theo chiều rộng và chia tỷ lệ 25 – 25 cm theo chiều dài của bạt. Mặt dưới của bạt luôn là màu đen 2.2 Thông tin về sản xuất rau ở Nhật Bản - Từ cuối năm 2011, Chính phủ Nhật đã đưa ra giới hạn liều bức xạ mới 100 Bq/kg đối với tất cả các sản phẩm gạo được sản xuất tại Fukushima, một h 7 mức được cho là rất thấp so với giới hạn của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế đưa ra là 500 Bq/kg.
- Họ cho rằng nồng độ phóng xạ như vậy trong các sản vật này sẽ không ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Hầu hết mọi thứ công khai đều tốt, chưa có nơi nào thực hiện chiến dịch PR tốt như tại Fukushima. "Đáng nói hơn, một vài báo cáo khoa học dễ dãi cùng thỏa hiệp với kết quả đó", tờ Japanese Times từng viết. - Ông Nobuyoshi Ito, một nông dân trồng lúa tại Lidate đồng thời cũng là kỹ sư nông nghiệp nổi tiếng tâm sự: “Chúng tôi không ăn loại nông sản này, dù chính quyền cho phép chúng tôi bán cho người khác với giá thấp.
Điều này làm mất đi lòng tự hào của một người nông dân trong sản xuất”. - Bài phóng sự “Các nhà khoa học cho rằng thực phẩm ở Fukushima an toàn, nhưng người Nhật lại không ăn?” của hãng tin Zdnet đã phản ánh một thực tế trần trụi, khi hầu hết những người nông dân tại các nông trại nằm trong khu vực nhiễm xạ, không cho phép gia đình mình sử dụng nguồn thực phẩm do chính họ làm ra. - “Tôi không quan tâm lắm đến việc gạo sản xuất ở đâu, nhưng ba mẹ tôi thì có. Mẹ tôi vẫn dùng gạo ở nơi khác để nấu cơm cho gia đình", anh Kaoru, một người dân sống tại Fukushima cho biết.