Đánh giá quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt may Thiên An Phát – THIANCO

Khóa luận đánh giá quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Dệt May Thiên An Phát Thianco

• Tác giả: Võ Trọng Huy
• Người hướng dẫn: TS. Trần Hạnh Lợi
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics và quản lý chuỗi cung ứng
• Đề tài: Đánh giá quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt may Thiên An Phát – THIANCO
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan xuất khẩu hàng may mặc tại Dệt May Thiên An Phát

Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt May Thiên An Phát (THIANCO) là đơn vị sản xuất và xuất khẩu dệt may tiêu biểu tại miền Trung. Doanh nghiệp chuyên cung ứng các mặt hàng may mặc xuất khẩu sang nhiều thị trường quốc tế trọng điểm như Hoa Kỳ, châu Âu và Nhật Bản. Hoạt động xuất khẩu đóng vai trò trụ cột trong chiến lược tăng trưởng doanh thu của doanh nghiệp. Để duy trì sức cạnh tranh, công ty áp dụng quy trình giao thương chặt chẽ và tuân thủ chuẩn mực ngoại thương. Quy trình vận hành bao gồm nhiều công đoạn liên hoàn từ tiếp nhận đơn hàng, cung ứng vật tư đến kiểm tra thành phẩm. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa phòng kinh doanh xuất nhập khẩu và các xưởng sản xuất bảo đảm đơn hàng hoàn thành đúng hạn. Doanh nghiệp chú trọng đầu tư máy móc tự động hóa và đào tạo đội ngũ nhân sự chuyên môn cao. Quản trị tốt chuỗi cung ứng giúp giảm thiểu rủi ro chậm tiến độ và kiểm soát giá thành sản xuất. Nhờ vậy, thương hiệu Thiên An Phát ngày càng khẳng định được uy tín đối với các đối tác nhập khẩu quốc tế lớn.

1.1. Lịch sử hình thành và cơ cấu tổ chức doanh nghiệp

Dệt May Thiên An Phát trải qua quá trình phát triển bền vững trong ngành công nghiệp thời trang. Cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp phân định rõ ràng giữa các phòng ban chức năng. Bộ phận xuất nhập khẩu chịu trách nhiệm chính về hợp đồng và logistics quốc tế. Khối sản xuất trực tiếp quản lý hệ thống dây chuyền may và xưởng cắt. Tỷ lệ lao động trực tiếp chiếm hơn 85% tổng số nhân sự toàn công ty. Lực lượng này đảm bảo khả năng gia công khối lượng hàng may mặc lớn mỗi năm. Doanh nghiệp cũng từng bước nâng cao tỷ trọng lao động gián tiếp có trình độ kỹ thuật. Sự hoàn thiện cơ cấu bộ máy giúp dòng thông tin luân chuyển thông suốt và gia tăng năng suất toàn diện.

1.2. Các bước cơ bản trong chu trình xuất khẩu may mặc

Chu trình xuất khẩu may mặc khởi đầu bằng việc đàm phán hợp đồng ngoại thương. Doanh nghiệp chốt các điều khoản về số lượng, đơn giá và phương thức thanh toán. Tiếp đó, đơn vị sản xuất nhận nguyên phụ liệu và tiến hành may mẫu thử nghiệm. Sau khi khách hàng duyệt mẫu, xưởng may triển khai gia công hàng loạt trên dây chuyền. Sản phẩm hoàn thiện phải trải qua quy trình kiểm tra chất lượng nghiêm ngặt. Bộ phận chứng từ chuẩn bị hóa đơn thương mại, bảng kê đóng gói và chứng nhận xuất xứ. Doanh nghiệp liên hệ hãng tàu, làm thủ tục hải quan và bàn giao container tại cảng biển. Mọi giai đoạn đòi hỏi tính chính xác tuyệt đối nhằm hạn chế chi phí phát sinh.

II. Thực trạng xuất khẩu hàng may mặc tại Dệt May Thiên An Phát

Phân tích hoạt động xuất khẩu của Dệt May Thiên An Phát cho thấy nhiều chuyển biến rõ nét trong giai đoạn 2022 – 2024. Doanh thu xuất khẩu có sự tăng trưởng nhưng đồng thời đối mặt với không ít áp lực thị trường. Sự biến động về chi phí nguyên phụ liệu nhập khẩu ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận gộp của doanh nghiệp. Thêm vào đó, thị trường dệt may quốc tế liên tục đặt ra các tiêu chuẩn khắt khe về trách nhiệm xã hội và môi trường. Doanh nghiệp phải thích ứng nhanh với các quy định mới từ đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, quy trình xuất khẩu tại đơn vị vẫn bộc lộ một số hạn chế nhất định. Việc cập nhật dữ liệu giữa phòng kế hoạch và xưởng sản xuất đôi khi chưa đồng bộ. Tình trạng thiếu hụt cục bộ phụ liệu may mặc khiến lịch giao hàng gặp rủi ro trễ hẹn. Bên cạnh đó, chi phí vận tải biển tăng cao gây sức ép lên giá thành sản phẩm. Năng lực xử lý thủ tục chứng từ điện tử cần được nâng cấp để giảm thời gian thông quan tại cửa khẩu cảng.

2.1. Phân tích kết quả kinh doanh và cơ cấu thị trường

Kết quả kinh doanh giai đoạn gần đây phản ánh nỗ lực vượt khó của Dệt May Thiên An Phát. Doanh thu thuần duy trì ở mức ổn định nhờ lượng đơn đặt hàng đều đặn từ đối tác truyền thống. Tuy vậy, giá vốn hàng bán vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí hoạt động. Tỷ suất lợi nhuận chịu ảnh hưởng bởi biến động giá cước vận chuyển và giá vải nhập khẩu. Cơ cấu thị trường xuất khẩu tập trung chủ yếu vào các thị trường lớn có yêu cầu khắt khe. Việc phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống tiềm ẩn rủi ro khi sức mua sụt giảm. Doanh nghiệp cần chủ động đa dạng hóa thị trường để ổn định dòng tiền kinh doanh.

2.2. Những điểm nghẽn trong khâu quản lý logistics và chứng từ

Khâu logistics và xử lý hồ sơ hải quan vẫn tồn tại một số điểm nghẽn vận hành. Việc luân chuyển hồ sơ giữa phòng chứng từ và các đơn vị giao nhận đôi lúc bị chậm trễ. Thiếu sự kết nối tự động trong quản lý kho nguyên liệu dẫn đến sai lệch thông tin tồn kho. Nhân viên phải tốn nhiều thời gian đối chiếu thủ công trước ngày bốc dỡ hàng lên tàu. Đôi khi, hồ sơ kiểm định chất lượng bị chỉnh sửa nhiều lần theo yêu cầu hải quan đối tác. Những vướng mắc này làm gia tăng chi phí lưu kho bãi và rủi ro phạt hợp đồng giao chậm. Doanh nghiệp cần giải pháp quản trị số để chuẩn hóa toàn diện quy trình.

III. Giải pháp xuất khẩu hàng may mặc tại Dệt May Thiên An Phát

Nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế, Dệt May Thiên An Phát cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thực tế. Trước hết, doanh nghiệp cần tái cơ cấu quy trình sản xuất theo mô hình tinh gọn (Lean Manufacturing). Mô hình này giúp loại bỏ lãng phí nguyên vật liệu và rút ngắn chu kỳ may thành phẩm. Việc ứng dụng phần mềm quản lý chuỗi cung ứng hiện đại là bước đi tất yếu. Hệ thống công nghệ cho phép theo dõi sát sao tiến độ từng lô hàng từ xưởng đến cảng biển xuất khẩu. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ xuất nhập khẩu. Đội ngũ nhân viên cần nắm vững luật thương mại quốc tế, quy tắc xuất xứ Incoterms và thủ tục hải quan điện tử. Doanh nghiệp cũng nên thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược với các hãng tàu vận chuyển uy tín. Thỏa thuận dài hạn sẽ giúp công ty giữ mức cước vận tải ổn định và giảm thiểu biến động giá thị trường. Tối ưu hóa các khâu này sẽ bảo đảm sự thông suốt cho hoạt động xuất khẩu.

3.1. Ứng dụng công nghệ số vào quản lý logistics xuất khẩu

Chuyển đổi số trong logistics mang lại lợi ích vượt trội cho Dệt May Thiên An Phát. Doanh nghiệp nên áp dụng hệ thống ERP tích hợp quản trị đơn hàng và tồn kho phụ liệu. Mọi dữ liệu về tình trạng may mặc, đóng thùng và vận tải sẽ cập nhật theo thời gian thực. Các bộ phận xuất nhập khẩu, kế toán và xưởng sản xuất có thể truy cập thông tin đồng bộ. Việc số hóa toàn bộ chứng từ xuất khẩu giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị hồ sơ hải quan. Sai sót trong hóa đơn thương mại hay vận đơn đường biển được hạn chế tối đa. Ứng dụng công nghệ là chìa khóa nâng cao tính chuyên nghiệp của doanh nghiệp.

3.2. Đào tạo nhân lực và đa dạng hóa nguồn cung ứng vải

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là giải pháp căn bản nhằm củng cố quy trình vận hành. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa tập huấn thường xuyên về kỹ năng đàm phán hợp đồng quốc tế. Nhân viên chứng từ cần nắm rõ các hiệp định thương mại tự do như EVFTA và CPTPP để tận dụng ưu đãi thuế quan. Song song đó, công ty phải chủ động tìm kiếm các nhà cung ứng vải nội địa và khu vực. Đa dạng hóa nguồn cung giúp giảm lệ thuộc vào một thị trường cung ứng duy nhất. Chiến lược này giúp duy trì nguồn nguyên phụ liệu ổn định, từ đó bảo đảm tiến độ sản xuất đơn hàng may mặc.

IV. Kết luận về xuất khẩu hàng may mặc tại Dệt May Thiên An Phát

Hoạt động xuất khẩu hàng may mặc tại Dệt May Thiên An Phát đóng góp lớn vào sự tăng trưởng kinh tế địa phương. Việc hoàn thiện quy trình xuất khẩu là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thương mại quốc tế nhiều biến động. Doanh nghiệp đã thiết lập được nền tảng sản xuất tốt với đội ngũ lao động lành nghề và dây chuyền hiện đại. Tuy nhiên, việc thích nghi nhanh với các rào cản kỹ thuật mới đòi hỏi sự chuyển dịch mạnh mẽ hơn nữa. Doanh nghiệp cần chuyển dần từ phương thức gia công đơn thuần sang các hình thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn. Những bài học thực tiễn từ Thiên An Phát đem lại giá trị tham khảo quý báu cho ngành may mặc Việt Nam. Khi liên kết chặt chẽ giữa quản trị chuỗi cung ứng, số hóa logistics và kiểm soát chất lượng, doanh nghiệp sẽ tối ưu được dòng chi phí. Việc thực hiện nghiêm túc các cam kết bền vững còn giúp mở rộng cánh cửa tiếp cận những thị trường khó tính. Nhờ định hướng đúng đắn, công ty sẽ tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ dệt may toàn cầu.

4.1. Đánh giá tổng quan hiệu quả của quy trình hiện tại

Nhìn chung, quy trình xuất khẩu may mặc của đơn vị đáp ứng được các đơn hàng truyền thống. Doanh nghiệp bảo đảm tiến độ sản xuất và duy trì uy tín giao nhận với đối tác quốc tế. Các tiêu chuẩn cơ bản về mẫu mã và đóng gói sản phẩm luôn được kiểm soát chặt chẽ. Dù vậy, hiệu quả tổng thể vẫn chịu sự chi phối từ rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng nguyên vật liệu. Năng lực phản ứng trước các biến động giá cước và thủ tục ngoại thương cần được cải thiện. Khi từng mắt xích được chuẩn hóa, quy trình xuất khẩu sẽ phát huy tối đa công suất và nâng cao hiệu quả tài chính.

4.2. Khả năng ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp dệt may

Mô hình hoàn thiện quy trình của Thiên An Phát mang lại nhiều gợi ý thực tiễn cho ngành may mặc. Các doanh nghiệp quy mô vừa có thể học hỏi cách quản lý lực lượng lao động trực tiếp quy mô lớn. Việc chủ động ứng dụng phần mềm quản lý và tinh gọn hồ sơ hải quan là xu hướng bắt buộc. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sản xuất xanh giúp sản phẩm dễ dàng vượt qua các hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật. Doanh nghiệp may mặc Việt Nam cần linh hoạt điều chỉnh quy trình để bắt kịp xu hướng thương mại bền vững, tạo dựng nền tảng xuất khẩu vững mạnh lâu dài.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, ngoại thương đóng vai trò đòn bẩy chiến lược đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Thông qua chủ trương đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ đối ngoại và gia nhập các tổ chức như ASEAN, APEC, WTO cùng việc thực thi các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA (có hiệu lực từ ngày 12/02/2021) và CPTPP (năm 2016), hoạt động xuất khẩu đã mở rộng thị trường, gia tăng sản xuất, tạo việc làm và thu hút nguồn ngoại tệ lớn. Ngành dệt may là một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của Việt Nam, đóng góp tỷ trọng đáng kể vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP).

Tuy nhiên, giai đoạn 2020 – 2022 chứng kiến những biến động mạnh mẽ của kinh tế thế giới do dịch bệnh COVID-19 và xung đột địa chính trị Nga – Ukraine, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong hai quý đầu năm 2023, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam giảm 15,2% so với cùng kỳ năm 2022 (ước đạt 316,65 tỷ USD); trong đó xuất khẩu hàng dệt may 9 tháng đầu năm 2023 giảm 12,1% (đạt 25,5 tỷ USD). Dù vậy, năm 2022 Việt Nam vẫn đạt vị trí thứ 5 thế giới về xuất khẩu dệt may với kim ngạch 37,5 tỷ USD, duy trì mức tăng trưởng 10,5% – 11%. Trước áp lực chi phí logistics leo thang và các thị trường lớn như Hoa Kỳ, EU siết chặt tiêu chuẩn xuất xứ, lao động và môi trường, các doanh nghiệp dệt may trong nước buộc phải tối ưu hóa quy trình xuất khẩu để duy trì năng lực cạnh tranh trước các đối thủ như Trung Quốc, Bangladesh và Ấn Độ.

Tại Thừa Thiên Huế, Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt may Thiên An Phát (THIANCO) là doanh nghiệp tiêu biểu trong sản xuất và xuất khẩu hàng may mặc. Nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và kiểm soát rủi ro chuỗi cung ứng, tác giả thực hiện đề tài nhằm đánh giá toàn diện thực trạng quy trình xuất khẩu tại đơn vị này.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Đánh giá quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt May Thiên An Phát nhằm xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả, tăng năng lực cạnh tranh trong ngành.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy trình xuất khẩu và hàng may mặc.
   • Phân tích tổng quan về quy trình xuất khẩu của CTCP Đầu tư Dệt May Thiên An Phát và các yếu tố ảnh hưởng.
   • Đề xuất giải pháp cải thiện quy trình xuất khẩu, hướng đến nâng cao hiệu quả hoạt động, tối ưu chi phí và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình xuất khẩu hàng may mặc của Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt May Thiên An Phát – THIANCO (trọng tâm là quy trình thực hiện của nhân viên phòng kinh doanh xuất nhập khẩu).
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt May Thiên An Phát, địa chỉ: Đường số 5, Cụm Công nghiệp An Hòa, Phường An Hòa, Thành phố Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian:
  • Dữ liệu sơ cấp: Thu thập trong khoảng thời gian từ ngày 20/01/2025 đến ngày 11/05/2025.
  • Dữ liệu thứ cấp: Các thông tin, số liệu thống kê trong giai đoạn 2022 – 2024.
• Phạm vi nội dung: Phân tích, đánh giá các công đoạn trong quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại doanh nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên các quy định pháp luật hiện hành và các chuẩn mực thương mại quốc tế:

• Khái niệm xuất khẩu theo Luật Thương mại Việt Nam năm 2005 (Điều 28, Khoản 1): "việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam nhưng được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật".
• Các hình thức xuất khẩu: Xuất khẩu trực tiếp (Direct Exporting), xuất khẩu gián tiếp (Indirect Exporting), xuất khẩu tại chỗ (On the spot Exporting), tái xuất khẩu (Re Exporting), xuất khẩu theo hình thức nhượng quyền thương mại (Franchise Exporting).
• Điều kiện thương mại quốc tế (Incoterms: FOB, CIF, FCA...) và phương thức thanh toán quốc tế: Thư tín dụng (L/C), chuyển tiền điện tử (T/T), thanh toán tiền mặt đổi chứng từ (CAD), phương thức D/P, D/A.
• Hệ thống thủ tục hải quan và chứng từ vận tải: Vận đơn đường biển (B/L), vận đơn hàng không (AWB), biên nhận hàng hóa vận chuyển (FCR), giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), hệ thống thông quan tự động VNACCS.
• Khung quy trình xuất khẩu chuẩn gồm 10 bước theo Dolphin Sea Air Services và mô hình phân tích ma trận SWOT (Điểm mạnh - Điểm yếu - Cơ hội - Thách thức).
• Lý thuyết phân loại sản phẩm may mặc theo đối tượng sử dụng (nam, nữ, trẻ em), mục đích sử dụng (công sở, thường ngày, dạ hội, thể thao, bảo hộ lao động, đồng phục), chất liệu vải (tự nhiên, tổng hợp, pha), phương thức sản xuất và thị trường tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai đồng bộ qua hai nguồn dữ liệu:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các tài liệu nội bộ của THIANCO trong giai đoạn 2022 – 2024 (báo cáo tài chính, cơ cấu lao động, hồ sơ quy trình xuất khẩu, chứng từ, website thianco.vn); dữ liệu vĩ mô từ Tổng cục Thống kê, Tổng cục Hải quan Việt Nam, Sở Công Thương tỉnh Thừa Thiên Huế, báo cáo của Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex), các giáo trình và công trình khóa luận lưu trữ tại thư viện số.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập song song với quá trình quan sát thực tế tại doanh nghiệp. Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích với quy mô mẫu khảo sát $n = 20$ cán bộ, nhân viên có chuyên môn trực tiếp điều hành công tác xuất khẩu, bao gồm:
  • 6 cán bộ thuộc phòng kinh doanh xuất nhập khẩu.
  • 14 cán bộ thuộc phòng kế hoạch thị trường.
• Kỹ thuật thu thập và xử lý số liệu:
  • Khảo sát trực tuyến thông qua bảng câu hỏi thiết kế theo thang đo Likert 5 mức độ trên Google Forms, kết hợp phỏng vấn sâu nhân sự quản lý.
  • Phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp và hệ thống hóa dữ liệu.
  • Phương pháp so sánh tuyệt đối ($\Delta = Y_1 - Y_0$) và so sánh tương đối ($% = \frac{Y_1 - Y_0}{Y_0} \times 100%$) để nhận diện xu hướng biến động qua các năm.
  • Phương pháp tính giá trị trung bình có trọng số (Weighted Mean) đối với dữ liệu khảo sát: $$\bar{X} = \frac{\sum (f_i \times x_i)}{n}$$ Trong đó: $\bar{X}$ là giá trị trung bình của tiêu chí đo lường; $f_i$ là số lượng người lựa chọn mức độ $i$; $x_i$ là điểm số tương ứng từ 1 đến 5; $n$ là tổng số mẫu quan sát ($n = 20$).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan về quy trình XK hàng may mặc

Chương này tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận về thương mại quốc tế và thực trạng phát triển ngành dệt may ở cấp độ vĩ mô và địa phương:

• Phân tích bản chất, vai trò của hoạt động xuất khẩu và vị trí trung tâm của quy trình xuất khẩu đối với tính pháp lý, uy tín thương hiệu và hiệu quả chi phí của doanh nghiệp.
• Làm rõ quy trình 10 bước chuẩn trong xuất khẩu hàng hóa: (1) Đàm phán và ký hợp đồng ngoại thương; (2) Xin giấy phép xuất khẩu hàng; (3) Đặt và chọn lấy container trống; (4) Chuẩn bị và kiểm tra hàng hóa xuất khẩu; (5) Đóng gói và thực hiện ký hiệu chuyên chở; (6) Mua bảo hiểm lô hàng; (7) Khai báo thủ tục hải quan; (8) Giao hàng hóa vận chuyển cho tàu; (9) Thực hiện thanh toán tiền hàng; (10) Gửi chứng từ cho bên mua nước ngoài.
• Nhận diện các nhân tố tác động (khách quan: chu kỳ kinh tế, chính sách bảo hộ/FTA, tỷ giá hối đoái, logistics; chủ quan: tài chính, năng lực máy móc, kỹ năng nhân sự, mức độ số hóa) và 5 nhóm rủi ro điển hình: rủi ro chất lượng sản phẩm, rủi ro tài chính, rủi ro giao hàng trễ hạn, rủi ro biến động thị trường, rủi ro pháp lý.
• Dữ liệu thực tiễn xuất khẩu dệt may Việt Nam 2022 – 2024: Năm 2024 ngành dệt may phục hồi với kim ngạch xuất khẩu đạt 44,44 tỷ USD (tăng 10,3% theo VIETSTOCK hoặc tăng 11,26% theo Vinatex), vươn lên vị trí thứ hai thế giới. Cơ cấu thị trường xuất khẩu dệt may năm 2024 gồm: Hoa Kỳ dẫn đầu đạt 16,71 tỷ USD (chiếm 38%, tăng 12,33%), Nhật Bản đạt 4,57 tỷ USD (chiếm 10%, tăng 6,18%), EU đạt 4,3 tỷ USD (chiếm 10%, tăng 7,66%), Hàn Quốc đạt 3,93 tỷ USD (chiếm 9%), Trung Quốc chiếm 8%, ASEAN chiếm 6%, các thị trường khác chiếm 19%.
• Thực trạng xuất khẩu dệt may tỉnh Thừa Thiên Huế: Năm 2022 giá trị sản xuất công nghiệp đạt 41.700 tỷ đồng (tăng 8,3%), tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 1,12 tỷ USD. Năm 2023 tổng kim ngạch đạt 1,1 tỷ USD (giảm 2,02%). Trong 10 tháng đầu năm 2024, kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh đạt 1,008 tỷ USD (tăng 17,5%); trong đó xuất khẩu hàng may mặc đạt 460,7 triệu USD (tăng 3,9%), xơ sợi dệt đạt 161,5 triệu USD (giảm 5%).

Chương 2: Thực trạng và đánh giá hoạt động xuất khẩu tại CTCP Đầu tư Dệt may Thiên An Phát

Chương 2 phản ánh chi tiết cơ cấu tổ chức, nguồn lực và vận hành quy trình xuất khẩu tại đơn vị nghiên cứu:

• Giới thiệu doanh nghiệp: CTCP Đầu tư Dệt may Thiên An Phát (THIANCO) thành lập ngày 02/05/2008, mã số thuế 3300542464, đại diện pháp luật là bà Hồ Ngọc Lan. Trụ sở tại Cụm Công nghiệp An Hòa, TP Huế. Doanh nghiệp tham gia liên minh THIANCO GROUP (cùng Dệt May Huế, Thiên An Phú, Thiên An Thịnh) tạo chuỗi cung ứng khép kín từ kéo sợi, dệt nhuộm, may, thêu, wash đến bao bì.
• Cơ sở hạ tầng sản xuất: Nhà máy May 1 (12.500 $\text{m}^2$, 16 chuyền may, công suất trên 3 triệu sản phẩm dệt kim/năm như Polo shirt, T-shirt, Jacket); Nhà máy May 2 (17.000 $\text{m}^2$, 16 chuyền may, công suất 3 triệu sản phẩm dệt thoi/thời trang/năm); Nhà máy Bao Bì (26.000 $\text{m}^2$, công suất 10 triệu $\text{m}^3$ thùng carton và 10 triệu ống côn giấy/năm); các xưởng thêu (thành lập 2013), xưởng wash (2015), xưởng cắt (2018). Doanh thu bình quân hàng năm trên 900 tỷ đồng, đóng góp ngân sách trên 10 tỷ đồng.
• Cơ cấu tổ chức: Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc và 3 Phó Tổng Giám đốc phụ trách: (1) Sản xuất - Kỹ thuật (Phòng IE, Công nghệ may, QA, Giám đốc các nhà máy may và xưởng cắt); (2) Nhân sự - Đời sống (Phòng Nhân sự, Giám đốc nhà máy sợi, Ban bảo vệ đời sống); (3) Thị trường - Kinh doanh cùng các phòng ban hỗ trợ (Tài chính - Kế toán, Nhà máy bao bì, Phòng IT).
• Phân tích cơ cấu lao động giai đoạn 2022 – 2024 (Bảng 2.1):

Chỉ tiêu phân loại	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	Năm 2024 (Người)	Tỷ trọng 2024 (%)
Tổng số lao động	1.987	100,00	2.015	100,00	2.056	100,00
1. Theo giới tính
- Nam	528	26,56	Chưa nêu chi tiết	-	Chưa nêu chi tiết	-
- Nữ	1.459	73,44	Chưa nêu chi tiết	-	1.506	73,25
2. Theo trình độ
- Đại học và trên ĐH	102	5,13	Chưa nêu chi tiết	-	~110	-
- Cao đẳng, trung cấp	236	11,88	Chưa nêu chi tiết	-	~240	-
- Lao động phổ thông	1.649	82,99	Chưa nêu chi tiết	-	>82,00	>82,00
3. Theo tính chất công việc
- Lao động trực tiếp	1.720	86,56	Chưa nêu chi tiết	-	>85,00	>85,00
- Lao động gián tiếp	267	13,44	Chưa nêu chi tiết	-	Tăng dần	-

• Đánh giá quy trình thực tế: Khóa luận khảo sát mức độ đáp ứng công việc qua 5 bảng đo lường (từ Bảng 2.8 đến Bảng 2.12) về: chuẩn bị hàng hóa, kiểm tra và đóng gói, thuê phương tiện vận tải, thủ tục hải quan xuất khẩu, và giao hàng.
• Phân tích so sánh với quy trình chuẩn và ma trận SWOT: Doanh nghiệp có ưu thế về năng lực tự chủ sản xuất khép kín và quan hệ thị trường, nhưng quy trình bộc lộ hạn chế ở khâu đàm phán hợp đồng, tính toán giá thành và rủi ro sai sót phát sinh từ nhân viên phụ trách chứng từ.

Chương 3: Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình xuất khẩu hàng may mặc tại CTCP Đầu tư Dệt may Thiên An Phát

Chương 3 trình bày các căn cứ thực tiễn và nhóm biện pháp can thiệp nhằm nâng cao hiệu quả xuất khẩu:

• Định hướng phát triển của THIANCO: Mở rộng quy mô thị trường Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản; thích ứng với chuyển đổi xanh, truy xuất nguồn gốc nguyên liệu và nâng cao tỷ trọng các đơn hàng có giá trị gia tăng cao.
• Cơ sở đề xuất giải pháp: Xuất phát từ kết quả xử lý số liệu khảo sát $n = 20$, điểm nghẽn tại các khâu tác nghiệp chứng từ và áp lực chi phí từ môi trường bên ngoài.
• Các giải pháp trọng tâm:
  • Tối ưu hóa khâu đàm phán và soạn thảo hợp đồng ngoại thương: Thiết lập bộ tiêu chí thẩm định đối tác và quy chế định giá xuất khẩu chặt chẽ nhằm tránh sai số và phòng ngừa biến động chi phí vận tải.
  • Chuẩn hóa và số hóa quy trình chứng từ xuất khẩu: Tăng cường kiểm soát tính chính xác của bộ chứng từ thanh toán (Hóa đơn thương mại, Phiếu đóng gói, Vận đơn, C/O), đẩy mạnh ứng dụng phần mềm nghiệp vụ để giảm thiểu lỗi do thao tác thủ công của nhân sự.
  • Nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ nhân sự: Tổ chức đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu về khai báo hải quan điện tử (VNACCS), cập nhật quy tắc xuất xứ trong các FTA thế hệ mới và kỹ năng xử lý tình huống phát sinh với hãng tàu, cơ quan kiểm định.
  • Tăng cường phối hợp chuỗi cung ứng nội bộ THIANCO GROUP: Tận dụng tối đa liên minh sản xuất (kéo sợi, dệt nhuộm, may, bao bì) để rút ngắn chu kỳ chuẩn bị hàng, bảo đảm tiến độ giao hàng cho tàu trước giờ cắt máng (Closing Time).

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính của nghiên cứu:

• Phản ánh trung thực bức tranh kinh doanh của THIANCO: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2022 đạt hơn 703 tỷ đồng; tạo việc làm ổn định cho 2.056 lao động (năm 2024), trong đó nữ giới chiếm 73,25% và lao động trực tiếp chiếm trên 85%.
• Năng lực chuỗi sản xuất nội bộ được lượng hóa rõ ràng: Hệ thống gồm 2 nhà máy may với 32 chuyền may đạt sản lượng trên 6 triệu sản phẩm/năm, cùng nhà máy sản xuất bao bì phụ trợ quy mô 10 triệu $\text{m}^3$ thùng carton và 10 triệu ống côn giấy/năm.
• Xác định thực trạng vận hành quy trình xuất khẩu: Chỉ ra cụ thể các bước trong quy trình thực tế của doanh nghiệp, đối chiếu sự sai lệch so với quy trình 10 bước chuẩn, đồng thời phân tích rõ kết quả khảo sát từ 20 nhân sự chuyên trách về mức độ đáp ứng trong các khâu chuẩn bị, đóng gói, thuê tàu, làm thủ tục hải quan và giao nhận.
• Đề xuất các kiến nghị:
  • Đối với công ty: Cần thắt chặt cơ chế kiểm soát hợp đồng, định giá và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ nhằm loại bỏ sai sót chủ quan của người lao động.
  • Đối với cơ quan quản lý: Khóa luận đưa ra các kiến nghị đối với cơ quan chức năng liên quan (như Hải quan, Sở Công Thương) nhằm hỗ trợ tháo gỡ rào cản hành chính, đơn giản hóa quy trình cấp C/O và cung cấp thông tin thị trường xuất khẩu.

Đóng góp so với các nghiên cứu trước:

• Khóa luận không dừng lại ở lý luận chung mà đi thẳng vào đánh giá thực nghiệm tại một doanh nghiệp dệt may cụ thể ở địa bàn Thừa Thiên Huế. Tác giả kết hợp phân tích số liệu thứ cấp giai đoạn 2022 – 2024 với dữ liệu khảo sát sơ cấp ($n = 20$) thông qua thang đo Likert và trọng số trung bình, tạo cơ sở thực chứng để đánh giá từng khâu tác nghiệp trong quy trình xuất khẩu dệt may.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với phạm vi và điều kiện nghiên cứu:

• Hạn chế về phạm vi mẫu khảo sát: Do đặc thù bộ máy tổ chức, quy mô mẫu sơ cấp dừng lại ở $n = 20$ cán bộ nhân viên thuộc hai phòng ban chuyên môn (phòng xuất nhập khẩu và phòng kế hoạch thị trường). Dung lượng mẫu này chưa thể bao quát góc nhìn từ các đối tác logistics bên ngoài (hãng tàu, đại lý giao nhận hàng hóa).
• Hạn chế về thời gian khảo sát: Dữ liệu sơ cấp chỉ được thu thập trong thời gian ngắn từ ngày 20/01/2025 đến ngày 11/05/2025.
• Phạm vi nghiên cứu: Đề tài tập trung đơn lẻ vào một doanh nghiệp cụ thể (THIANCO) tại Thừa Thiên Huế nên các phát hiện chưa mang tính đại diện cho toàn bộ các mô hình doanh nghiệp dệt may khác nhau trên toàn quốc.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng cỡ mẫu khảo sát kết hợp lấy ý kiến từ các đơn vị cung cấp dịch vụ logistics (Forwarder, hãng tàu); nghiên cứu so sánh quy trình xuất khẩu giữa nhiều doanh nghiệp dệt may trong khu vực miền Trung; áp dụng các mô hình kinh tế lượng để đo lường định lượng mức độ ảnh hưởng của biến động chi phí vận tải và thủ tục hải quan đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng, Kinh doanh quốc tế, Kinh tế đối ngoại: Tài liệu cung cấp góc nhìn thực tiễn về cấu trúc quy trình xuất khẩu hàng may mặc theo hợp đồng ngoại thương thực tế, từ đàm phán, đóng gói, kiểm hóa, thuê tàu đến thủ tục hải quan điện tử và lập chứng từ thanh toán.
• Người làm nghiên cứu và sinh viên thực hiện đề tài tốt nghiệp tương tự: Đáng tham khảo ở phương pháp thiết kế công cụ khảo sát Likert 5 mức độ, công thức tính giá trị trung bình có trọng số và cách thức kết hợp ma trận SWOT trong đánh giá quy trình nghiệp vụ xuất nhập khẩu.
• Cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp may mặc: Phần phân tích thực trạng tổ chức sản xuất khép kín của mô hình liên minh THIANCO GROUP và các phát hiện về rủi ro chứng từ, đàm phán giá mang lại bài học kinh nghiệm trong kiểm soát chuỗi cung ứng nội bộ.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận sử dụng cỡ mẫu khảo sát sơ cấp là bao nhiêu và gồm những đối tượng nào? Tác giả khảo sát mẫu có chủ đích gồm 20 cán bộ, nhân viên có chuyên môn trực tiếp về xuất khẩu tại THIANCO, bao gồm 6 nhân sự thuộc phòng kinh doanh xuất nhập khẩu và 14 nhân sự thuộc phòng kế hoạch thị trường, thu thập từ ngày 20/01/2025 đến ngày 11/05/2025 qua Google Forms.

Mô hình tổ chức sản xuất của THIANCO có đặc điểm gì nổi bật? THIANCO tham gia liên minh THIANCO GROUP cùng Dệt May Huế, Thiên An Phú và Thiên An Thịnh, tạo chuỗi khép kín từ kéo sợi, dệt nhuộm, may, thêu, wash đến sản xuất bao bì. Doanh nghiệp sở hữu Nhà máy May 1 (công suất trên 3 triệu sản phẩm dệt kim/năm), Nhà máy May 2 (công suất 3 triệu sản phẩm dệt thoi/năm) và Nhà máy Bao Bì (công suất 10 triệu $\text{m}^3$ thùng carton và 10 triệu ống côn giấy/năm).

Cơ cấu lao động của THIANCO trong giai đoạn 2022 – 2024 biến động như thế nào? Tổng số lao động tăng từ 1.987 người (năm 2022) lên 2.015 người (năm 2023) và đạt 2.056 người (năm 2024). Lực lượng lao động mang đặc thù thâm dụng lao động của ngành dệt may: lao động nữ luôn chiếm trên 73% (1.506 người năm 2024), lao động phổ thông chiếm trên 82% và lao động trực tiếp sản xuất chiếm trên 85%.

Những hạn chế và rủi ro chính trong quy trình xuất khẩu của THIANCO được tác giả chỉ ra là gì? Khóa luận chỉ ra rằng doanh nghiệp còn thiếu kiểm soát chặt chẽ ở khâu đàm phán hợp đồng và định giá xuất khẩu; một số nhân viên nghiệp vụ vẫn mắc sai sót trong khâu xử lý chứng từ; đồng thời công ty đối mặt với các áp lực chi phí logistics leo thang và quy định khắt khe về xuất xứ nguyên liệu từ thị trường Hoa Kỳ và EU.

Ngành dệt may Việt Nam và tỉnh Thừa Thiên Huế đạt kết quả xuất khẩu như thế nào trong năm 2024 theo tài liệu? Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 44,44 tỷ USD (tăng 11,26%), đứng thứ hai thế giới, trong đó Hoa Kỳ là thị trường lớn nhất chiếm 38% (16,71 tỷ USD). Tại Thừa Thiên Huế, 10 tháng đầu năm 2024 kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc đạt 460,7 triệu USD (tăng 3,9%), đóng góp phần lớn vào tổng kim ngạch 1,008 tỷ USD của toàn tỉnh.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Võ Trọng Huy đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quy trình xuất khẩu hàng may mặc, đồng thời phân tích sâu sắc bức tranh thực tế tại Công ty Cổ phần Đầu tư Dệt May Thiên An Phát trong bối cảnh thương mại quốc tế nhiều biến động giai đoạn 2022 – 2024. Bằng việc kết hợp dữ liệu thống kê thứ cấp với kết quả khảo sát định lượng 20 nhân sự chuyên trách, công trình đã làm rõ những điểm mạnh trong mô hình chuỗi sản xuất khép kín của doanh nghiệp, đồng thời định danh chuẩn xác các tồn tại ở khâu đàm phán hợp đồng và lập chứng từ. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính tương thích cao với thực tiễn, đóng góp nguồn tư liệu tham khảo hữu ích cho công tác đào tạo chuyên ngành Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUY TRÌNH XK HÀNG MAY MẶC 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp 1. Tổng quan về xuất khẩu hàng hóa 1. Định nghĩa xuất khẩu Xuất khẩu là một hoạt động kinh tế quan trọng, đóng vai trò then chốt trong thương mại quốc tế và sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.

Đây là quá trình đưa hàng hóa, dịch vụ từ thị trường nội địa ra thị trường nước ngoài thông qua các giao dịch thương mại nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, sản xuất hoặc kinh doanh tại quốc gia nhập khẩu. Hoạt động xuất khẩu không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần nâng cao năng lực sản xuất, gia tăng giá trị thương hiệu và tạo ra nguồn thu ngoại tệ cho đất nước. Theo Luật thương mại Việt Nam năm 2005, Điều 28, Khoản 1, XK được định nghĩa là “việc đưa hàng hóa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam nhưng được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”. Như vậy, hàng hóa xuất khẩu có thể được vận chuyển trực tiếp sang quốc gia khác hoặc vào các khu chế xuất, khu thương mại tự do, nơi áp dụng những chính sách hải quan đặc thù.

Hoạt động xuất khẩu được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau như xuất khẩu trực tiếp, xuất khẩu gián tiếp, gia công quốc tế hoặc tái xuất khẩu. Mỗi phương thức đều có đặc điểm riêng, phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp, đặc điểm sản phẩm và nhu cầu thị trường. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, xuất khẩu không chỉ đơn thuần là hoạt động mua bán mà còn là công cụ quan trọng để nâng cao vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường quốc tế. Xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích thiết thực, không chỉ giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, mở rộng thị trường mà còn góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế quốc gia, tạo thêm việc làm, phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và nâng cao trình độ công nghệ sản xuất.

Đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, XK đóng vai trò quan trọng trong việc tận dụng lợi thế so sánh, khai thác tối đa tiềm năng sản xuất, từ đó góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. SVTH: Võ Trọng Huy 8 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trần Hạnh Lợi 1. Các hình thức xuất khẩu Xuất khẩu là hoạt động quan trọng trong thương mại quốc tế, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, gia tăng lợi nhuận và nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

Tùy vào phương thức thực hiện, xuất khẩu có thể được phân loại thành nhiều hình thức khác nhau. Dưới đây là các hình thức xuất khẩu phổ biến và đặc điểm của từng hình thức. Xuất khẩu trực tiếp (Direct Exporting) Xuất khẩu trực tiếp là hình thức trong đó doanh nghiệp trong nước tự thực hiện toàn bộ quá trình xuất khẩu, từ việc tìm kiếm khách hàng, đàm phán hợp đồng, tổ chức vận chuyển, thực hiện thanh toán cho đến quản lý rủi ro thương mại. Doanh nghiệp sẽ trực tiếp giao dịch với đối tác nước ngoài mà không cần thông qua bất kỳ bên trung gian nào.

Có đặc điểm là doanh nghiệp được chủ động kiểm soát các hoạt động XK và có thể xây dựng quan hệ lâu dài với khách hàng quốc tế. Nhưng thay vào đó phải đòi hỏi doanh nghiệp có năng lực về tài chính, nhân sự và kinh nghiệm trong lĩnh vực xuất khẩu khá cao. Ưu điểm: • Kiểm soát chất lượng sản phẩm, thương hiệu và lợi nhuận tốt hơn. • Tăng khả năng chủ động trong việc mở rộng thị trường.

• Tránh được chi phí trung gian, tối ưu hóa doanh thu. Nhược điểm: • Doanh nghiệp phải chịu mọi chi phí vận chuyển, tiếp thị, bảo hiểm và quản lý rủi ro. • Đòi hỏi nguồn lực lớn và có sự am hiểu về thị trường quốc tế. Ví dụ thực tế: • Công ty Vinamilk XK trực tiếp các sản phẩm sữa sang thị trường Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc,.thông qua hệ thống phân phối của riêng mình.

Xuất khẩu gián tiếp (Indirect Exporting) Xuất khẩu gián tiếp là hình thức doanh nghiệp không trực tiếp thực hiện XK, mà thông qua một đơn vị trung gian như công ty thương mại, đại lý xuất khẩu hoặc tổ chức trung gian khác. SVTH: Võ Trọng Huy 9 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trần Hạnh Lợi Có đặc điểm là doanh nghiệp không trực tiếp giao dịch với khách hàng nước ngoài, phù hợp với doanh nghiệp chưa có nhiều kinh nghiệm trong XK và chi phí thấp hơn so với XK trực tiếp nhưng ít kiểm soát hơn. Ưu điểm: • Giảm thiểu rủi ro và chi phí vì doanh nghiệp không phải tự tìm kiếm thị trường.

• Tận dụng mạng lưới và kinh nghiệm của các công ty trung gian. • Dễ dàng tham gia thị trường quốc tế mà không cần có bộ máy XK riêng. Nhược điểm: • Doanh nghiệp bị phụ thuộc vào bên trung gian, khó kiểm soát thị trường. • Lợi nhuận thấp hơn do phải chia sẻ với đơn vị trung gian.

Ví dụ thực tế: • Các doanh nghiệp thủ công mỹ nghệ tại Việt Nam thường xuất khẩu qua các công ty thương mại trung gian như VietCraft, thay vì trực tiếp giao dịch với khách hàng quốc tế. Xuất khẩu tại chỗ (On the spot Exporting) Xuất khẩu tại chỗ là hình thức doanh nghiệp bán hàng hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân nước ngoài ngay tại lãnh thổ quốc gia XK, mà không cần vận chuyển ra nước ngoài. Có đặc điểm là hàng hóa hoặc dịch vụ được tiêu thụ ngay trong nước nhưng vẫn chưa được tính là xuất khẩu. Phù hợp với các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch, khu chế xuất, gia công quốc tế.

Ưu điểm: • Giảm chi phí vận chuyển và thủ tục hải quan. • Thời gian giao hàng nhanh hơn, linh hoạt hơn. • Không phải chịu rủi ro về tỷ giá hối đoái hoặc vận chuyển quốc tế. Nhược điểm: • Phụ thuộc vào số lượng khách hàng quốc tế đến Việt nam • Một số thị trường không chấp nhận hình thức XK này Ví dụ thực tế: • Doanh nghiệp dệt may cung cấp hàng hóa cho các công ty FDI (Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài) tại Việt Nam.

SVTH: Võ Trọng Huy 10 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trần Hạnh Lợi Tái xuất khẩu (Re Exporting) Tái xuất khẩu là hình thức một quốc gia nhập khẩu hàng hóa từ nước khác, sau đó XK lại sang một quốc gia thứ ba mà không qua chế biến đáng kể. Có đặc điểm là hàng hóa gần như giữ nguyên trạng thái ban đầu khi tái xuất. Phù hợp với các quốc gia có lợi thế trung tâm thương mại hoặc cảng trung chuyển.

Ưu điểm: • Tận dụng lợi thế về thuế quan và logistics. • Không cần đầu tư vào sản xuất. • Tạo nguồn thu ngoại tệ nhanh chóng. Nhược điểm: • Phụ thuộc vào chính sách thương mại và thuế quan giữa các quốc gia.

• Có thể gặp rủi ro nếu nguồn hàng không ổn định. Ví dụ thực tế: • Singapore là trung tâm tái XK lớn, nhập hàng từ các nước khác rồi xuất sang Châu Âu, Mỹ,. Xuất khẩu theo hình thức nhượng quyền thương mại (Franchise Exporting) Nhượng quyền thương mại là hình thức doanh nghiệp cấp phép cho đối tác nước ngoài sử dụng thương hiệu, mô hình kinh doanh và sản phẩm của mình theo hợp đồng nhượng quyền. Có đặc điểm là doanh nghiệp không trực tiếp tham gia vào việc vận hành thị trường nước ngoài và đối tác nhận nhượng quyền sẽ chịu trách nhiệm kinh doanh và quản lý thị trường.

Ưu điểm: • Mở rộng thị trường nhanh chóng mà không cần đầu tư lớn. • Ít rủi ro về vốn so với XK truyền thống. • Tận dụng mạng lưới phân phối của đối tác địa phương. Nhược điểm: • Kiểm soát chất lượng sản phẩm và thương hiệu khó khăn hơn.

• Rủi ro tranh chấp hợp đồng hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ví dụ thực tế: • Các thương hiệu như KFC, McDonald’s, Highlands Coffee đã sử dụng nhượng quyền thương hiệu để mở rộng thị trường SVTH: Võ Trọng Huy 11 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trần Hạnh Lợi → Mỗi hình thức xuất khẩu có những ưu, nhược điểm riêng và phù hợp với từng loại hình doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần căn cứ vào năng lực tài chính, chiến lược kinh doanh và đặc điểm thị trường để lựa chọn phương thức XK hiệu quả nhất.

Các bước thực hiện quy trình xuất khẩu Xuất khẩu hàng hóa là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều bộ phận trong doanh nghiệp, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật quốc tế và trong nước. Theo Dolphin Sea Air Services, quy trình xuất khẩu hàng hóa nhìn chung bao gồm 10 bước cơ bản như sau: Thực hiện đàm Thủ tục xin giấy phán và ký hợp Đặt và chọn lấy phép xuất khẩu đồng ngoại thương container trống hàng Đóng gói và thực Chuẩn bị và kiểm Mua bảo hiểm lô hiện ký hiệu tra hàng hóa xuất hàng xuất khẩu chuyên chở khẩu Thực hiện thanh Khai báo thủ tục Giao hàng hóa vận toán tiền hàng xuất hải quan chuyển cho tàu khẩu Gửi chứng từ cho đơn vị mua hàng nước ngoài Sơ đồ 1.1: Quy trình xuất khẩu SVTH: Võ Trọng Huy 12 Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Trần Hạnh Lợi Bước 1: Thực hiện đàm phán và ký hợp đồng ngoại thương Đàm phán và ký kết hợp đồng là bước khởi đầu quan trọng trong quy trình xuất khẩu hàng hóa. Trước khi ký kết, hai bên cần trao đổi và thương lượng kỹ lưỡng để đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ được xác lập rõ ràng.

Doanh nghiệp xuất khẩu cần nghiên cứu thị trường và xây dựng phương án kinh doanh phù hợp trước khi tiến hành đàm phán. Các nội dung chính trong hợp đồng bao gồm: quy cách đóng gói, giá cả, chi phí dịch vụ, điều kiện giao hàng và phương thức thanh toán. Khi đạt được sự đồng thuận, hai bên sẽ ký kết hợp đồng ngoại thương, làm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các bước tiếp theo. Bước 2: Thủ tục xin giấy phép xuất khẩu hàng Xin giấy phép xuất khẩu là một công đoạn quan trọng và có thể tiêu tốn nhiều thời gian trong quy trình xuất khẩu hàng hóa.

Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định liên quan để chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và chính xác, tránh phát sinh vướng mắc không cần thiết. Trong trường hợp lô hàng thuộc nhóm mặt hàng phải xin phép, doanh nghiệp sẽ làm việc với cơ quan chức năng để được cấp giấy phép xuất khẩu.